Back

ⓘ მონოფიზიტობა




მონოფიზიტობა
                                     

ⓘ მონოფიზიტობა

მონოფიზიტობა, დოგმატიკური თვალსაზრისი, რომლის მიხედვითაც იესო ქრისტეს აქვს ერთი, ღვთაებრივი ბუნება და უარყოფილია მეორე – ადამიანური, რასაც არ აღიარებენ დიოფიზიტები. ამ ღვთისმეტყველური თვალსაზრისის მამამთავარია კონსტანტინოპოლი ერთ-ერთი მონასტრის არქიმანდრიტი ევტიქი. მონოფიზიტობა ჩაისახა 433 წელს ბიზანტიის იმპერიაში. 451 წელს ქალკედონის საეკლესიო კრება ზე დაგმეს მონოფიზიტობა და მიიღეს განსაკუთრებული დოგმატი - "ქრისტეს ორბუნებოვანობისა და ერთსახეობის შესახებ". მის მიმდევრებს დევნა დაუწყეს, როგორც ერეტიკოსებს. დავა დასრულდა სირიის, პალესტინის, ანტიოქიის ქრისტიანთა ამბოხებით და განდგომით და მათ მიერ არაქალკედონური მართლმადიდებელი ეკლესიების დაარსებით.

                                     

1. სწავლება

მონოფიზიტობის სწავლების მიხედვით თავიდან ცალ-ცალკე არსებობდა ქრისტეს ორი ბუნება: ღმერთისა და კაცის, მაგრამ განკაცების შემდეგ ეს ორი ბუნება შეერთდა და მხოლოდ ღვთაებრივი ბუნება დარჩა. ზოგიერთი მონოფიზიტი მიიჩნევს, რომ ქრისტეში ორი ბუნების გაერთიანებამ წარმოშვა ახალი, განსაკუთრებული ბუნება. მონოფიზიტები უარყოფდნენ ორი ბუნების თანაარსებობას და ამტკიცებდნენ, რომ ქრისტეში ღვთაებრივმა ბუნებამ შთანთქა ადამიანური და რომ ჯვარს ეცვა არა ღმერთკაცი, როგორც დიოფიზიტები ამტკიცებენ, არამედ ღმერთი.

                                     

2. ისტორია

მონოფიზიტობა ჩაისახა 433 წელს. ის გავრცელდა ბიზანტიის იმპერიის აღმოსავლეთ პროვინციებში, სადაც შემორჩენილი იყო მოკვდავი ღმრეთის კულტი. 451 წელს ქალკედონის საეკლესიო კრებამ დაგმო მონოფიზიტობა. V საუკუნის ბოლოდან მონოფიზიტებმა დაიკავეს ალექსანდრიის, იერუსალიმისა და ანტიოქიის საპატრიარქო საყდრები. VI საუკუნეში მონოფიზიტობა გავრცელდა ნუბიასა და არაბეთში. ამავე დროს გამოიკვეთა მონოფიზიტების პოლიტიკური სურვილი, ჩამოეშორებიათ ბიზანტიის იმპერიისგან აღმოსავლეთის პროვინციები. რელიგიურმა სეპარატიზმმა იჩნა თავი ეგვიპტესა და სირიაში. ამის გამო VI საუკუნეში ბიზანტიის იმპერატორები ხშირად უთმობდნენ მონოფიზიტებს. მონოფიზიტებს მფარველობდა იმპერატორ იუსტინიანეს მეუღლე თეოდორა. VII საუკუნეში წარმოიქმნა მონოფიზიტობისა და დიოფიზიტობის დაახლოების მცდელბა მონოთელიტობის სახით.

                                     

3. მიაფიზიტობა

VII საუკუნის ბოლოდან დამკიდრდა ტერმინი მონოფიზიტობა. მონოფიზიტობის შემცვლელი ტერმინია მიაფიზიტობა. ეს ტერმინი შემოღებულ იქნა მონოფიზიტობის ნეგატიური კონოტაციის თავიდან ასარიდებლად. ტერმინი დაფუძნებულია კირილე ალექსანდრიელის გამონათქვამზე "ღვთის სიტყვის ერთგვაროვანი განკაცებული ბუნება". ტერმინი მონოფოზიტობა მიუღებელია სომხური სამოციქულო ეკლესიისთვის და არ იყენებს მას.

                                     

4.1. ლიტერატურა საღვთისმეტყველო ლიტერატურა

  • Давыденков Олег, иерей Христологическая система Севира Антиохийского დაარქივებული 2014-08-13 საიტზე Wayback Machine. М: Изд-во ПСТГУ, 2007. - 328 с. ISBN 978-5-7429-0257-7
  • Еп. Григорий В. М. Лурье. История византийской философии. Формативный период. СПб., Axioma, 2006. XX + 553 с. ISBN 5-90141-013-0 Оглавление, Раздел 1, гл. 1, Раздел 1, гл. 2, Раздел 2, гл. 1, Раздел 2, гл. 2, Раздел 4, гл. 1, Раздел 4, гл. 2
  • Jean Meyendorff. Le Christ dans la Theologie Byzantine. Paris, 1968.
  • А. В. Карташёв. Вселенские Соборы. Париж, 1963
                                     

4.2. ლიტერატურა ბიზანტიური მართლმადიდებელი ეკლესიის ლიტერატურა

  • Творения преподобного Иоанна Дамаскина Источник знания Пер. с греч. и коммент. Д.Е. Афиногенова, А.А. Бронзова, А.И. Сагарды, Н.И. Сагарды. - М.: Индрик, 2002. - 416 с. - Святоотеческое наследие. Т. 5 ISBN 5-85759-186-4
  • Прп. Иоанн Дамаскин О сложной природе против акефалов // Творения преподобного Иоанна Дамаскина. Христологические и полемические трактаты. Слова на богородичные праздники / Пер. свящ. Максима Козлова и Д. Е. Афиногенова М. 1997. Стр. 194 - 201 ISBN 5-7248-0044-6
                                     

4.3. ლიტერატურა მონოფიზიტუტი ლიტერატურა

  • Иеромонах Гевонд Оганесян, настоятель монастыря Святых Архангелов Иерусалимский патриархат, кандидат богословских наук. "Армянская Церковь и Халкидон. Армянское достояние на святой земле". Иерусалим, 2010. В pdf формате. Армянская Церковь и Халкидон. В html формате
  • Main doctrines and practice of the church - Ethiopian Orthodox Tewahedo Church
  • H.H. Pope Shenouda III "The Nature of the Christ"
                                     
  • მეორე კრება, სადაც სომხურმა ეკლესიამ ანათემას გადასცა ევტიქის ერესი, მონოფიზიტობა სევერიანობა, პავლიკიანობა და ასევე, ქალკედონის საეკლესიო კრება. VI - X
  • მიხედვით, იშხანიკისა და დინარ დედოფლის მმართველოს ხანაში ჰერეთმა უარყო მონოფიზიტობა და აღიარა ქალკედონული მრწამსი. ამ დიდმნიშვნელოვანი კულტურულ - ისტორიული
  • განხეთქილებები კიდევ... მიმდინარეობები მართლმადიდებლობა კათოლიციზმი მონოფიზიტობა პროტესტანტიზმი კიდევ... ღვთისმეტყველება შობა ჯვარცმა ამაღლება ანტიქრისტე
  • განხეთქილებები კიდევ... მიმდინარეობები მართლმადიდებლობა კათოლიციზმი მონოფიზიტობა პროტესტანტიზმი კიდევ... ღვთისმეტყველება შობა ჯვარცმა ამაღლება ანტიქრისტე
  • განხეთქილებები კიდევ... მიმდინარეობები მართლმადიდებლობა კათოლიციზმი მონოფიზიტობა პროტესტანტიზმი კიდევ... ღვთისმეტყველება შობა ჯვარცმა ამაღლება ანტიქრისტე
  • ქალკედონური ქრისტიანობა დიოფიზიტობა აირჩია, სომხეთმა - ანტიქალკედონური მონოფიზიტობა სომეხთა კათალიკოსმა ქალკედონური ქრისტიანობის წინააღმდეგ აქტიური ბრძოლა
  • შეუთანხმებლობა იყო, ხოლო აღმოსავლური მწვალებლობები - მაგალითად, არიანელობა და მონოფიზიტობა - დაკავშირებული იყო ქრისტოლოგიურ კითხვებთან და რწმენისა და საერო ფილოსოფიის
  • მეფობას სომხეთში 451 - ქალკედონის IV მსოფლიო საეკლესიო კრება - იკრძალება მონოფიზიტობა 459 - 484 - ირანის შაჰი პეროზი 483 - 484 - ქართველ - სომეხთა აჯანყება ირანის
  • გამო, ისლამური სახელმწიფოებისათვის გაცილებით მოსათმენი ჩანდა სომხური მონოფიზიტობა გამომდინარე იქედან, რომ სომხებს სახელმწიფოებრიობა არ გააჩნდათ, ამასთანავე
  • მის მაგიერ კი იოანე აიყვანა, რომელმაც წმინდა საბას შეგონებით, შეაჩვენა მონოფიზიტობა გადაირია ანასტასიოს I, მოოხრება მოისურვა იერუსალიმისა და იქაურ ბერებს
  • განხეთქილებები კიდევ... მიმდინარეობები მართლმადიდებლობა კათოლიციზმი მონოფიზიტობა პროტესტანტიზმი კიდევ... ღვთისმეტყველება შობა ჯვარცმა ამაღლება ანტიქრისტე
  • განხეთქილებები კიდევ... მიმდინარეობები მართლმადიდებლობა კათოლიციზმი მონოფიზიტობა პროტესტანტიზმი კიდევ... ღვთისმეტყველება შობა ჯვარცმა ამაღლება ანტიქრისტე
  • ევტიქი ბერძ. Ευτυχης, დაახ. 380 - 456 - კონსტანტინოპოლელი პრესვიტერი და არქიმანდრიტი, ევტიქიანელთა ერესის დამაარსებელი. მისი სახელი პირველად მოიხსენიება

Users also searched:

ვინ მოიწვია ნიკეის საეკლესიო კრება, ქალკედონის კრება, ქრისტეს ორბუნებრიობა,

...
...
...