Back

ⓘ ბუნება




                                               

სქელი ბილწა სოკო

სქელი ბილწა სოკო - ამანიტას გვარის სოკო ამანიტასებრთა ოჯახისა. გავრცელების არეალი მოიცავს ჩრდილოეთ ამერიკას, ჩრდილოეთ აფრიკას, ევროპას, აზიასა და ავსტრალიას. იზრდება წიწვოვან, იაშვიათად ფოთლოვან ტყეებში, ზაფხულიდან შემოდგომამდე. გამოუცდელ მესოკოვეს იგი შესაძლოა აერიოს მისივე გვარის შხამიან სოკოებში, მაგალითად, როგორიცაა თავჭედილა. სოკო პირველად აღწერა შვედმა მიკოლოგმა ელიას მაგნუს ფრისმა 1821 წელს როგორც Agaricus excelsus. მიმდინარე ბინომინალური სახელწოდება მიანიჭა ფრანგმა სტატისტიკოსმა და მიკოლოგმა ლუი ადოლფ ბერტილონიმ 1866 წელს.

                                               

კლადოდიუმი

კლადოდიუმი - მცენარის სახეშეცვლილი ყლორტი გაბრტყელებული, ფოთლისებრი ფორმის ღეროთი, რომელიც ფოთლის ფუნქციას ასრულებს. მასზე განლაგებული ფოთლები ძლიერ რედუცირებულია ან ადრეულად ცვივიან. კლადოდიუმის ღეროვანი ბუნება მტკიცდება ფოთლის უბეში მისი მდებარეობით, აგრეთვე მასზე ყვავილების წარმოქმნით, რომლებიც ნამდვილ ფოთლებზე არასდროს არ იზრდებიან. კლადოდიუმი დამახასიათებელია მშრალი ტერიტორიების ბინადარი მცენარეებისათვის და განიხილება როგორც აორთქლების შემცირებისადმი შეგუებულობა. ზოგჯერ ისეთ კლადოდიუმებს, რომლებიც ადრე წყვეტენ ზრდას და ფოთოლს უფრო მეტად გვანან, ფილოკლადიუმს უწოდებენ.

                                               

ათეისტური ეგზისტენციალიზმი

ათეისტური ეგზისტენციალიზმი - ეგზისტენციალური ფილოსოფიის მიმდინარეობა, რომელიც მკვეთრად გაემიჯნა სორენ კირკეგორის ნაშრომებში წარმოდგენილ ქრისტიანულ ეგზისტენციალიზმს და ათეისტური მსოფლმხედველობის საფუძველზე განვითარდა. ეგზისტენციალიზმი სორენ კირკეგორმა და ფრიდრიხ ნიცშემ XIX საუკუნეში დააფუძნეს, თუმცა მათმა განსხვავებულმა რელიგიურმა შეხედულებებმა ეგზისტენციალიზმის ალტერნატიული ფორმების ჩამოყალიბების აუცილებლობა განაპირობა. ათეისტური ეგზისტენციალიზმის პირველ ფორმალურ ნიმუშად ითვლება ჟან-პოლ სარტრის "ყოფიერება და არარა", რომელსაც მოჰყვა "ეგზისტენციალიზმი ჰუმანიზმია".

                                               

ფარისებრი ლეპიოტა

ფარისებრი ლეპიოტა - ლეპიოტას გვარის სოკო ფირფიტოსანთა ოჯახისა, რომლის გავრცელების არეალი მოიცავს აზიას, ევროპას, ავსტრალიას, ახალ ზელანდიას, ჩრდილოეთ ამერიკას, სამხრეთ ამერიკასა და ჩრდილოეთ აფრიკას. შხამიანი სოკოა. იზრდება წიწვოვან და ფოთლოვან ტყეებში, ერთეულებად ან მცირე ჯგუფებად, ზაფხულიდან შემოდგომამდე. სოკო პირველად აღწერა ფრანგმა მიკოლოგმა პიერ ბიულიარმა 1789 წელს როგორც Agaricus clypeolarius. მიმდინარე ბინომინალური სახელწოდება მიანიჭა გერმანელმა მიკოლოგმა პაულ კუმერმა 1871 წელს. სამეცნიერო სინონიმები: Lepiota colubrina Pers. Gray 1821, nom. illeg. Lepiota ochraceosulfurescens Locq. 1 ...

                                               

სავარცხელა ლეპიოტა

სავარცხელა ლეპიოტა - ლეპიოტას გვარის სოკო ფირფიტოსანთა ოჯახისა, რომლის გავრცელების არეალი მოიცავს დედამიწის ყველა კონტინენტს გარდა ანტარქტიდისა. არასაჭმელი სოკოა. იზრდება წიწვოვან და შერეულ ტყეებში, ტყის პირებში, ველობებზე, საძოვრებზე, ბაღებსა და ბოსტნებში. სოკო პირველად აღწერა ინგლისელმა ბუნებისმეტყველმა ჯეიმზ ბოლტონმა 1788 წელს როგორც Agaricus cristatus. მიმდინარე ბინომინალური სახელწოდება მიანიჭა გერმანელმა მიკოლოგმა პაულ კუმერმა 1781 წელს. სამეცნიერო სინონიმები: Lepiota cristata var. pallidior Boud. ex Bon 1981 Agaricus cristatus Bolton, 1788 basionym Lepiota cristata var. exannulata Bo ...

                                               

ასოკა ტანო

ასოკა ტანო - ვარსკვლავური ომების ფრენჩაიზის პერსონაჟი. ის ანაკინ სკაიოკლერის ჯედაი პადავანის სახელით არის წარმოდგენილი და 2008 წლის ანიმაციური ფილმის "ვარსკვლავური ომები: კლონური ომები" და შემდგომი სატელევიზიო სერიალის მთავარი გმირია. ასოკა კვლავ ჩნდება ვარსკვლავური ომები: აჯანყებულების სატელევიზიო ანიმაციურ სერიალში, სადაც ის იყენებს კოდურ სახელს ფულკრუმს და გვხვდება ხმოვანი კამოოს სახით ვარსკვალავური ომები: სკაიუოკერის აღზევება. ასოკას ამ გამოჩნებში ეშლი ეკშტეინი ახმოვანებს. ასოკა ასევე არის ამავე სახელწოდების რომანის "ვარსკვლავური ომები: აჰსოკას" მთავარი პერსონაჟი, რომელის აუდიოწიგნს ეკ ...

                                               

ფილფლა

ფილფლა - პატარა დაუსახლებელი კუნძული მალტიდან 4.5 კმ-ით სამხრეთით, მალტის არქიპელაგის უკიდურესი სამხრეთი წერტილი. ფილფლიდან 101 მეტრით სამხრეთ-დასავლეთით მდებარეობს პატარა კლდოვანი კუნძული, რომელიც ქვეყნის უკიდურესი სამხრეთი წერტილია. სახელწოდება "ფილფლა" მომდინარეობს არაბული სიტყვიდან felfel, რაც შავ წიწაკას ნიშნავს.

                                               

გამარჯვების დღე (აზერბაიჯანი)

გამარჯვების დღე - აზერბაიჯანის ეროვნული დღესასწაული 2020 წლის შემოდგომაზე მთიან ყარაბაღში წარმოებულ ომში გამარჯვებასთან დაკავშირებით. შემოღებულია აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის 2020 წლის 2 დეკემბრის განკარგულებით. აღინიშნება ქალაქ შუშის აღების დღეს, 8 ნოემბერს. უქმე დღეა.

ბუნება
                                     

ⓘ ბუნება

ბუნება - მატერიალური სამყარო, მსოფლიო, მთელი მატერია და ენერგია მის საწყის ფორმაში, მეცნიერული შესწავლის ძირითადი საგანი. ტერმინი ხშირად გამოიყენება ადამიანის არსებობის ბუნებრივი გარემოს მნიშვნელობით.

ბუნების ლათინური ეკვივალენტი natura მნიშვნელობით ენათესავება "დაბადებას", მაშინ როდესაც ბერძნული φύσις ფიზის უკავშირდება "ზრდას". ბუნების სპექტრი მოიცავს ყველაფერს უნივერსალურიდან სუბატომურამდე. მასში შედის ყველაფერი ცხოველური, მცენარეული და მინერალური; ყველა ნატურალური რესურსი და მოვლენა. ის ასევე მოიცავს ცხოველურ არსებათა ქცევასაც და უსულო საგნებთან დაკავშირებულ პროცესებსაც - თუ რა სახით იცვლება ეს საგნები.

                                     

1. ბუნების ნაწილები

ბუნება დედამიწისა და მისი ატმოსფეროს გარეთ

მოვლენები და ფენომენი დედამიწისა და მისი ატმოსფეროს გარეთ ასტრონომიის ნატურალური მეცნიერების შესწავლის საგანია.

სიცოცხლე

სიცოცხლე, ორგანიზმთა მახასიათებლები და მათი ქცევა, თუ როგორ ჩნდება ესა თუ ის ჯიში ან არსება, ურთიერთობა მათ შორის და გარემო რომელშიც ისინი არსებობენ არის ბიოლოგიის ნატურალური მეცნიერების შესწავლის საგანი. ბიოლოგიის განშტოება, რომელიც ორგანიზმთა ურთიერთქმედებას სწავლობს მათ გარემოზე ეკოლოგია ჰქვია.

ქიმიური ელემენტები

ქიმიური ელემენტებისა და შენაერთთა სტრუქტურა, მახასიათებლები, შემადგენლობა და რეაქციები ნატურალური მეცნიერება ქიმიის შესწავლის საგანია.

მატერია და ძალა

მატერიისა და ძალის ინტერაქცია და ქცევა არის ნატურალური მეცნიერება ფიზიკის შესწავლის საგანი.

დედამიწა

ყველაფერი რაც დაკავშირებულია პლანეტა დედამიწასთან გეოლოგიის შესწავლის საგანია.

                                     

2.1. ბუნების ფილოსოფია მეტაფიზიკა

ფილოსოფიაში შეხედულებას, რომლის მიხედვით ატომთა, ცხოველთა, გრავიტაციის, ვარსკვლავთა, ქართა, მიკრობთა და ა.შ. მატერიალური სამყარო ფაქტობრივად არსებობს ჩვენი დაკვირვებისგან დამოუკიდებლად რეალიზმი ეწოდება; საწინააღმდეგო შეხედულებას კი - იდეალიზმი.

                                     

2.2. ბუნების ფილოსოფია ბუნებრივი და ხელოვნური

ხშირად ანსხვავებენ ერთმანეთისგან "ბუნებრივსა" და "ხელოვნურს", თუმცა რამდენად მართებული მათი განცალკევება ხშირი დებატების საგანია. ერთ-ერთი შეხედულებით ყველაფერს გონებრივს ანცალკევებენ ნატურალური სამყაროსგან; მეორე მოსაზრებით ბუნებრივს უნდა გამოეყოს არა მარტო გონებრივი, არამედ ასევე ჰუმანური ადამიანური და მათი ზემოქმედება. ორივე შემთხვევაში საზღვარი ნატურალურსა და ხელოვნურს შორის რთული გასავლელია იხ. გონება-სხეულის პრობლემა. ზოგიერთი ადამიანი მიიჩნევს, რომ პრობლემისგან თავის არიდება შეიძლება იმის დაშვებით, რომ ყველაფერი ბუნებრივია, თუმცა ეს "ხელოვნურის" კონცეფციის განსაზღვრებას არ აადვილებს. ნებისმიერ შემთხვევაში, გაურკვევლობა ნატურალურსა და ხელოვნურ ნამოქმედარს შორის არსებული ზღვარზე ოდითგანვე ხელოვნების, ლიტერატურისა და ფილოსოფიის აღმაფრენის წყარო ყოფილა.

კიდევ ერთი თვალსაზრისით უნდა გამოიყოს ნატურალური პროცესები და ხელოვნური პროცესები. ამ შეხედულებით, რაიმე პროცესი ან ადამიანის ზემოქმედებით ხდება ან არა. მაგ. ოთახი შესაძლოა ნუთურის ჩამრთველზე დაჭერით განადთეს, ან იგივე ოთახი შესაძლოა ფანჯრიდან შემოსულმა მზის შუქმა გაანათოს. ამ შეხედულებით, ხელოვნურობა მკაფიოდ ადამიანის ნებით განხორციელებული ქმედებაა.

ბუნებრივისა და ხელოვნურის ერთმანეთისგან განსხვავების პრობლემა ძველი ბერძნებისთვისაც აქტუალური იყო. თანამედროვე ფილოსოფოსები, მაგ. დევიდ ჰიუმი და ჯონ სტიუარტ მილი ხშირად აკრიტიკებენ ნებისმიერ მცდელობას რათა რაიმე მორალური მნიშვნელობა მიეცეს ამგვარ განსაზღვრებას.



                                     

3. ბუნების სილამაზე

მწერალს სტივენ ფრაის კომენტარით, თუ ირგვლივ მიმოვიხედავთ, ნებისმიერი სიუშნოვე ჩვენს ირგვლივ ადამიანის ხელით არის შექმნილი; ეს არგუმენტი ხელს უწყობს საყოველთაოდ გავრცელებულ აზრს იმაზე, რომ ბუნება განუსაზღვრელად ლამაზია. ის ფაქტი, რომ ბუნების სილამაზე ადამიანის ხელოვნების აღმაფრენის უდიდესი წყარო იყო ოდითგანვე კიდევ უფრო აძლიერებს ბუნებასა და სილამაზეს შორის ასოციაციას. ამ აზრს იზიარებს მრავალი მეცნიერიც; ფრანგ მათემატიკოს, ჟულს ანრი პოანკარეს 1854-1912 უთქვამს:

"მეცნიერი ბუნებას არ სწავლობს რადგან ეს მისთვის სასარგებლოა; მეცნიერი ბუნებას სწავლობს რადგან ის აღაფრთოვანებს მას, ის აღფთოვანებულია მით, რადგან ის ლამაზია. ბუნება ლამაზი რომ არ იყოს ის შესწავლის ღირსი არ იქნებოდა, და ბუნება შესწავლის ღირსი რომ არ იყოს, სიცოცხლე ცხოვრების ღირსი არ იქნებოდა. რა თქმა უნდა მე არ ვგულისხმობ სილამაზეს, რომელიც ჩვენს გრძნობებზე მოქმედებს - შემადგენლობისა და გარეგნობის სილამაზე; არც ამგვარი სილამაზის დაკნინება მსურს, თუმცა მას არავითარი კავშირი აქვს მეცნიერებასთან; მე ვგულისხმობ სილამაზეს, რომელიც მოდის ბუნების შემადგენელ ნაწილთა შორის ჰარმონიული წესრიგისგან, და რომლის შეცნობა წმინდა შემეცნებას ძალუძს".
                                     
  • ტასმანიის ველური ბუნება - იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი სამხრეთ - დასავლეთ, დასავლეთსა და ცენტრალურ ტასმანიაში, ავსტრალია. ტასმანიაში არის სხვა რამდენიმე
  • აზერბაიჯანის ბუნება მოიცავს მრავალფეროვან ჰაბიტატებს, დაცულ ტერიტორიებს, ფლორასა და ფაუნას, წყლის რესურსებს, გეოლოგიურ ნიმუშებსა და ოროგრაფიულ ერთეულებს
  • ორგანული სამყარო ცოცხალი ბუნება - ცოცხალი არსებების - ორგანიზმების ერთობლიობა, რომლითაც არის დასახლებული დედამიწის ბიოსფერო. ორგანული სამყარო შედგება
  • მოზამბიკს აქვს ეკოლოგიურად მდიდარი და მრავალფეროვანი ველური ბუნება ქვეყანაში არის: ძუძუმწოვრების 232 სახეობა, აქედან 2 არის უკიდურეს გადაშენების პირას
  • ბუნება და ხელოვნება - ქართული ლიტერატურული - მხატვრული ჟურნალი. გამოვიდა 1920 წელს თბილისში ერთადერთი 16 - გვერდიანი ნომერი. ჟურნალში დაბეჭდილია კონსტანტინე
  • საქართველოს ბუნება - საქართველოს სსრ სატყეო მეურნეობის სამინისტროსა და საქართველოს სსრ ბუნების დაცვის სახელმწიფო კომიტეტის ყოველთვიური სამეცნიერო - საწარმოო - პოპულარული
  • აზერბაიჯანის ველური ბუნება შედგება ქვეყნის ტერიტორიაზე არსებული ჰაბიტატებისა და იქ ბინადარი ფაუნისა და ფლორის წარმომადგენლებისგან. აზერბაიჯანის ფაუნის
  • ბერძნ. მონოს ერთი, ფიზის ბუნება დოგმატიკური თვალსაზრისი, რომლის მიხედვითაც იესო ქრისტეს აქვს ერთი, ღვთაებრივი ბუნება და უარყოფილია მეორე ადამიანური
  • ჩეჩნეთის ველური ბუნება - ფლორისა და ფაუნის მთელი რიგი, რომელიც გვხვდება ჩეჩნეთის რესპუბლიკაში, რუსეთში. ჩეჩნეთის ველური ბუნება აისახება მისი სხვადასხვა
  • საწყისი არსება, რომლისგანაც სამყარო წარმოიშვა. პურუშად უმთავრესად ღმერთ ვიშნუს აღიარებენ, რომელმაც ბუნება - პრაკრიტი გაანაყოფიერა და სულიერი არსებები შვა.

Users also searched:

ბუნება 1 კლასი pdf, ბუნება 5 კლასი მასწავლებლის წიგნი,

...
...
...