ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 96




                                               

დანიის კონსორტების სია

დანიის კონსორტების სიაში წარმოდგენილია იმ ადამიანების სია, რომლებიც დაქორწინებულნი იყვნენ დანიის მონარქებზე. მთელს ისტორიაში, დანიის ყველა კონსორტი ქალი იყო, თუმცა გამონაკლისი მხოლოდ დღევანდელი დედოფალ მარგრეტე II-ის ქმარი, პრინცი ჰენრია. აღსანიშ ...

                                               

დანიის მონარქების სია

დანიის მონარქების სიაში წარმოდგენილია იმ ადამიანთა სია, რომლებიც მართავდნენ დანიას. მიუხედავად იმისა, რომ ისტორიაში დანიის თითქმის ყველა მონარქი მამაკაცი იყო, არსებობს ორი გამონაკლისი, როდესაც მონარქი ქალი გახდა. ეს იყო XIV საუკუნეში მარგარეტე I ...

                                               

ელინგეს ქვები

ელინგეს ქვები - დეკორირებული, ამოტვიფრული ქვების მასივი, რომელიც დანიის ქალაქ ელინგეში აღმოაჩინეს. მიეკუთვნება ახ. წ. X საუკუნეს. ორი ყველაზე ძველი ქვიდან ერთ-ერთი, აღმართულია მეფე გორმ მოხუცის მიერ, რომელიც მან თავის ცოლის ხსოვნას მიუძღვნა. მასი ...

                                               

ერესუნის საბაჟო

ერესუნის საბაჟო - იყო საბაჟო ერესუნის სრუტეში, რომელიც გამოიმუშავებდა დანიის შემოსავლის ორ მესამედს XVI და XVII საუკუნეებში. საბაჟო შექმნა ერიკ პომერანელმა 1429 წელს, და ის არსებობდა კოპენჰაგენის კონვენციამდე, რომელიც გაიმართა 1857 წელს. ყველა უც ...

                                               

ესტრიდსენები

ესტრიდსენები - დანიური სამეფო დინასტია შუა საუკუნეებში, რომელიც მართავდა დანიას, შვედეთს, ასევე ნორვეგიას, ფლანდრიას, შლეზვიგს, გოტლანდსა და ესტონეთის ჩრდილოეთ ნაწილს. დინასტიამ არსებობა 1412 წელს, დედოფალ მარგრეტე I-ის გარდაცვალებასთან ერთად შეწ ...

                                               

კალმარის უნია

კალმარის უნია - დანიელ მეფეთა უზენაესობით დანიის, ნორვეგიისა და შვედეთის სამეფოების გაერთიანებების სერია პირად უნიად 1397-1523 წლებში. ეს ქვეყნები სუვერენიტეტზე უარს ამბობდნენ, მაგრამ, თავისუფლებას ინარჩუნებდნენ. ინტერესთა დაცილებამ 1523 წელს უნი ...

                                               

შლეზვიგის მეორე ომი

შლეზვიგის მეორე ომი - მეორე ომი შლეზვიგ-ჰოლსტაინის რეგიონისათვის. ომი დაიწყო 1864 წლის 1 თებერვალს, როდესაც პრუსიის და ავსტრიის შეიარაღებულმა ძალებმა გადაკვეთეს შლეზვიგის საზღვარი. ომში დანიის სამეფო ებრძოდა პრუსიის სამეფოსა და ავსტრიიის იმპერიას ...

                                               

ჰედებიუ

ჰედებიუ - დანიელი ვიკინგების მთავარი სავაჭრო ცენტრი. მდებარეობს ფიორდ შლეის სიღრმეში, ბალტიის ზღვისა და ჩრდილოეთის ზღვის, კაროლინგების იმპერიასა და დანიას შორის სავაჭრო გზების გადაკვეთაზე. ამჟამად ეს არის შლეზვიგ-ჰოლშტაინის ჩრდილოეთით მდებარე შლე ...

                                               

ეგვიპტის ისტორია

დიდი პირმიდების მშენებელთა დინასტია, დაახლოებით 6 მეფე, მათ შორის იყო ხუფუ ხეოფსი, რახეფი ხეფრენი და მენკაურე მიკერინოსი. სწორედ მათ ეკუთვნით სამი უდიდესი პირამიდა გიზაში, კაიროს ახლოს.

                                               

აიუბიდები

აიუბიდები – დინასტია ახლო აღმოსავლეთში, დააარსა სალაჰ-ად-დინმა 1171 წელს ეგვიპტეში ფატიმიდების დამხობის შემდეგ. სახელი ეწოდა სალაჰ-ად-დინის მამის აიუბ იბნ შადის სახელის მიხედვით. აიუბიდების დინასტიის სხვადასხვა შტო მართავდა ეგვიპტეს, დამასკს, ჰალ ...

                                               

არაბულ რესპუბლიკათა ფედერაცია

არაბულ რესპუბლიკათა ფედერაცია - ლიბიის ლიდერის მუამარ კადაფის წარუმატებელი მცდელობა გაეერთიანებინა ლიბია, ეგვიპტე და სირია გაერთიანებულ არაბულ სახელმწიფოთა სახელწოდებით. მიუხედავად იმისა, რომ 1971 წლის 1 სექტემბერს თითოეულ ამ სახელმწიფოში ჩატარდა ...

                                               

გაერთიანებული არაბული რესპუბლიკა

გაერთიანებული არაბული რესპუბლიკა - სუვერენული გაერთიანება ეგვიპტესა და სირიას შორის. შეიქმნა 1958 წელს და არსებობდა 1961 წლამდე, როდესაც სირიამ კავშირი დატოვა. თუმცა, 1971 წლამდე ეგვიპტემ არსებობა "გაერთიანებული არაბული რესპუბლიკის" სახელით განაგ ...

                                               

გაერთიანებული არაბული სახელმწიფო

გაერთიანებული არაბული სახელმწიფო - ხანმოკლე ისტორიის მქონე კონფედერაცია გაერთიანებულ არაბულ რესპუბლიკასა და ჩრდილოეთ იემენს შორის 1958–1961 წლებში. გაერთიანებული არაბული რესპუბლიკა სუვერენული სახელმწიფო იყო, რომელიც 1958 წელს ეგვიპტემ და სირიამ შ ...

                                               

ეგვიპტის ახალი სამეფო

ახალი ეგვიპტური სამეფო - ძველი ეგვიპტის ისტორიის ერთ-ერთი ეტაპი, რომელიც გრძელდებოდა ძვ. წ. 1570-1080 წლებში. იგი მოიცავს ეგვიპტის XVIII, XIX და XX დინასტიებს. ეგვიპტის ისტორიაში ახალი ერის ფუძემდებლად აღიარებულია ფარაონი იაჰმეს I ძვ. წ. 1570–157 ...

                                               

ეგვიპტის აჯანყებები 1919, 1921

ეგვიპტის აჯანყებები 1919, 1921 - ეგვიპტელთა ეროვნულ-განმათავისუფლებელი აჯანყებები ინგლისელი კოლონიზატორების წინააღმდეგ. 1919 წლის აჯანყებას წინ უძღოდა "ვაფდის" პარტიის ხელმძღვანელის საად ზაღლულის დაპატიმრების გამო 9 მარტს კაიროში გამართული მასობრ ...

                                               

ეგვიპტის კრიზისები (XIX საუკუნე)

ეგვიპტის კრიზისები 1831–1833, 1839–1841 - ეგვიპტის ფაშის მუჰამედ ალის ოსმალეთის სულთანთან ბრძოლის გამო წარმოშობილი კრიზისები. მუჰამად ალი ოსმალეთის დასუსტებული იმპერიის წინააღმდეგ იბრძოდა თავისი ქვეყნის დამოუკიდებლობისა და სამფლობელოების გაფართოე ...

                                               

ეგვიპტის პრეისტორია

პრეისტორიული ეპოქა ეგვიპტოლოგიასა და ეგვიპტის არქეოლოგიაში ეწოდება პერიოდს, რომელიც უშუალოდ წინ უსწრებს წინარედინასტიურ ხანას, იწყება ქვის ხანიდან და გრძელდება ბადარის კულტურამდე. როგორც ეგვიპტოლოგი სტან ჰენდრიქსი აღნიშნავს, პრობლემატურია როგორც ...

                                               

ეგვიპტის რევოლუცია (1952)

ეგვიპტის 1952 წლის რევოლუცია, ივლისის რევოლუცია - სახელმწიფო გადატრიალება ეგვიპტეში 1952 წლის 23 ივლისს, რომელმაც დაამხო მონარქია და ქვეყანაში რესპუბლიკური წყობა დაამყარა. მოაწყო რადიკალურად განწყობილი "თავისუფალი ოფიცრების" ჯგუფმა მუჰამედ ნაგიბი ...

                                               

თუტმოს I

თუტმოს I - მეთვრამეტე დინასტიის ფარაონი, მეფობდა ძვ. წ. 1508-1494 წწ. ტახტზე ავიდა ცოლის წარმომავლობის წყალობით, რომელიც ფარაონთა შტამომავალი იყო. თუთმოსმა განაგრძო თავისი წინამორბედის ამენჰოტეპ I-ის აქტიური საგარეო პოლიტიკა, საბოლოოდ დაიპყრო ნუბ ...

                                               

კემპ-დევიდის შეთანხმება

კემპ-დევიდის შეთანხმება - სამშვიდობო ხელშეკრულება ეგვიპტე-ისრაელს შორის. 1978 წლის 17 სექტემბერს კემპ-დევიდის საპრეზიდენტო რეზიდენციაში აშშ ხელი მოეწერა წინასწარ შეთანხმებას, ხოლო 1979 წლის 26 მარტს ვაშინგტონში მენაჰემ ბეგინმა და ანვარ სადათმა ხე ...

                                               

მამლუქები

მამლუქები - არამუსლიმური წარმოშობის თეთრკანიანი მეომარი მონები. მამლუქთა სოციალური კატეგორია გაძლიერდა XI საუკუნის II ნახევრიდან ეგვიპტეში, XVIII საუკუნის დასაწყისიდან - ერაყში. ეგვიპტეში მამლუქთა ისტორია სულთან სალაჰ ალ-დინ იბნ აიუბის 1169-1193 ...

                                               

მამლუქების სასულთნო (კაირო)

მამლუქების სასულთნო - სახელმწიფო, რომელიც მოიცავდა ეგვიპტეს, ლევანტის, თიჰამას და ჰიჯაზის. მამლუქების სასულთნო აიუბიდების დინასტიის დაშლის შემდეგ ჩამოყალიბდა და ოსმალების მიერ ეგვიპტის დაპყრობამდე არსებობდა. სასულთნოს მართავდნენ მამლუქების თავშეკ ...

                                               

მანეთონი

მანეთონი - ეგვიპტელი ქურუმი და ისტორიკოსი, ცხოვრობდა ძვ. წ. IV-III საუკუნეებში. პტოლემაიოსების დინასტიის დროს. წერდა ბერძნულად, თუმცა, როგორც ეგვიპტის ყველაზე განათლებული ფენის წარმომადგენელმა, ეტყობა კარგად იცოდა ეგვიპტური ენა და დამწერლობა. თან ...

                                               

პორტ-საიდის სტადიონის ტრაგედია

პორტ-საიდის სტადიონის ტრაგედია - 2012 წლის 1 თებერვალს, ეგვიპტის ქალაქ პორტ-საიდში მოხდა. ადგილობრივ საფეხბურთო კლუბ "ალ-მასრსა" და კაიროს საფეხბურთო კლუბ "ალ-აჰლს" შორის გამართული საფეხბურთო მატჩი ანგარიშით 3-1 დასრულდა. მატჩის დასრულებისას ორივ ...

                                               

პტოლემეების სამეფო

პტოლემეების სამეფო - ელინისტური სამეფო ეგვიპტეში. სამეფოს მართავდა პტოლემეების დინასტია, რომელიც პტოლემე I-მა დააარსა ძვ.წ. 323 წელს, ალექსანდრე მაკედონელის გარდაცვალების შემდეგ. სამეფომ არსებობა ძვ.წ. 30 წელს შეწყვითა, კლეოპატრა VII-ს გარდაცვალე ...

                                               

სუეცის კრიზისი

სუეცის კრიზისი, - ომი ეგვიპტის ტერიტორიაზე 1956 წელს. ეგვიპტის წინააღმდეგ გამოდიოდნენ დიდი ბრიტანეთი, საფრანგეთი და ისრაელი. აშშ-ს თუმცა არა სამხედრო, მაგრამ მაინც ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი როლი ეჭირა. 1956 წლის ოქტომბერში, დიდ ბრიტანეთსა და საფრანგ ...

                                               

ტულუნიდები

ტულუნიდები - დინასტია ეგვიპტეში 868-905 წლებში. დააარსა აბასიანთა ნაცვალმა ეგვიპტეში აჰმედ იბნ ტულუნმა. ტულუნიდების დროს ეგვიპტე აბასიანთაგან ფაქტობრივად დამოუკიდებელი გახდა. 878 წელს ტულუნიდებმა დაიმორჩილეს სირია. მათ რამდენადმე შეამცირეს გადასა ...

                                               

ფაროსი

ფაროსი - ხმელთაშუა ზღვის მცირე კუნძული ეგვიპტის სანაპიროსთან, ნილოსის შესართავთან, იქ, სადაც მდებარეობს უძველესი ქალაქი ალექსანდრია. ამ კუნძულზე მდებარეობს ალექსანდრიის შუქურა, რომელიც წარმოადგენს ძველი მსოფლიოს ერთ–ერთ ცნობილ საოცრებას.

                                               

ეზანას ქვა

ეზანას ქვა - აქსუმის სამეფოს არტეფაქტი. ეს ქვის ძეგლი არის დოკუმენტალური მტკიცებულება იმისა თუ როგორ მიიღო მეფე ეზანამ ქრისტიანობა და როგორ დაიმორჩილა სხვადასხვა მეზობელი ხალხი, მათ შორის მეროე. ახ. წ. 330-356 წლებში აფრიკის აღმოსავლეთ ნაწილში მდ ...

                                               

ეთიოპიის ისტორია

ეთიოპიის მაღალმთიანეთში ადამიანი უძველესი დროიდან სახლობდა, რაც დასტურდება პრეისტორიული ადამიანის ნარჩენებით მდინარე ომოს ველზე. მაღალმთიან ეთიოპია - სავარაუდო ცენტრია ეთიოპეიდური ანთროპოლოგიური ტიპის, ქუშიტური ენების და სოფლის მეურნეობის ჩამოყალ ...

                                               

ეთიოპიის სამოქალაქო ომი

ეთიოპიის სამოქალაქო ომი – შეიარაღებული კონფლიქტი ეთიოპიაში. დაიწყო 1974 წლის 12 სექტემბერს, მას შემდეგ, რაც დროებითმა სამხედრო-ადმინისტრაციულმა საბჭომ მოაწყო სამხედრო გადატრიალება და დაამხო იმპერატორ ჰაილე სელასიე I-ის მმართველობა. სამოქალაქო ომი ...

                                               

ნეგუსი

ნეგუსი - ეთიოპიის იმპერატორის ტიტული. არსებობდა 1975 წლამდე, მონარქიის დამხობამდე. ნეგუსი იყო სახელმწიფოს და მთავრობის მეთაური. მის ხელში იყო კონცენტრირებული საკანონმდებლო და აღმასრულებელი ხელისუფლება. წლების განმავლობაში ამ ტიტულს ატარებდნენ ეთი ...

                                               

ომი ერიტრეის დამოუკიდებლობისათვის

ომი დამოუკიდებლობისათვის ერიტრეაში - შეიარაღებული ბრძოლა ერიტრეის სამხედრო ნაწილებსა და ეთიოპიას შორის ერიტრეის დამოუკიდებლობისათვის. მიმდინარეობდა XX საუკუნის მეორე ნახევარში

                                               

საბის სამეფო

საბა, სავა ან შება - ძველი სახელმწიფო, რომელმაც ძვ. წ. II ათასწლეულის ბოლოდან ახ. წ. III საუკუნემდე იარსება არაბეთის ნახევარკუნძულის სამხრეთ ნაწილში, თანამედროვე იემენის ტერიტორიაზე, თუმცა ისტორიული საწყისი ეთიოპიაში ჰქონდა. საბის სამეფო დასახლებ ...

                                               

ახალი გრანადის რესპუბლიკა

ახალი გრანადის რესპუბლიკა - ცენტრალიზებული მმართველობის რესპუბლიკა თანამედროვე კოლუმბიისა და პანამის ტერიტორიაზე, რომელიც ასევე მოიცავდა თანამედროვე ეკვადორისა და ვენესუელის მცირე ნაწილებს. შეიქმნა 1830 წელს, დიდი კოლუმბიის დაშლის შემდეგ. რესპუბლ ...

                                               

დიდი კოლუმბია

დიდი კოლუმბია, სახელი, რომლითაც ამჟამად მოიხსენებენ ქვეყანას, რომელსაც სამხრეთ ამერიკის ჩრდილოეთ ნაწილი და ცენტრალური ამერიკის სამხრეთი ნაწილი ეჭირა 1819-31 წლებში. ამ მცირეხნიან რესპუბლიკას ეჭირა დღევანდელი კოლუმბიის, ვენესუელის, ეკვადორისა და პ ...

                                               

ვალდივიის კულტურა

ვალდივიის კულტურა - ერთ-ერთი უძველესი დასახლებული კულტურა, რომელიც აღირიცხა ამერიკაში. იგი წარმოიშვა ადრეული ლას-ვეგასის კულტურიდან და აყვავდა სანტა-ელენას ნახევარკუნძულზე, თანამედროვე ქალაქ ვალდივიის მახლობლად, ეკვადორში, ძვ.წ. 3500 წლიდან 1500 ...

                                               

მაჩალილას კულტურა

მაჩალილა - პრეისტორიული კულტურა ეკვადორში, მანაბის პროვინციის სამხრეთით, სანტა-ელენას ნახევარკუნძულზე. პერიოდი, როდესაც კულტურა ყვაოდა უცნობია, მაგრამ, როგორც წესი, შეთანხმდნენ, რომ მისი არსებობა მოიცავს ძვ.წ. 1500 - 1100 წლებს.

                                               

პაკიშის ომი

პაკიშის ომი - მოკლე სასაზღვრო კონფლიქტი პერუსა და ეკვადორს შორის. XX საუკუნის სამ კონფლიქტთაგან ერთ-ერთი. მიმდინარეობდა 1981 წლის იანვარ-თებერვალში. პერუს არმიამ საბრძოლო მოქმედებები დაიწყო 28 იანვარს, ხოლო უკვე 2 თებერვალს ამერიკის სახელმწიფოთა ...

                                               

პერუ-ეკვადორის ომი

პერუ-ეკვადორის ომი - XX საუკუნის სამ კონფლიქტთაგან ერთ-ერთი, რომელიც წარმოიშვა პერუსა და ეკვადორს შორის. ომის მიზეზი იყო სადავო ტერიტორიები, რომლებიც მდებარეობდა ანდებსა და მდინარე მარანიონს შორის. კონფლიქტს სათავე ჯერ კიდევ კოლონიალურ პერიოდში დ ...

                                               

ერაყის ისტორია

ერაყის ისტორია უძველესი დროიდან იწყება. ერაყის ტერიტორია მესოპოტამია მსოფლიოს ცივილიზაციის უძველესი კერაა. ძვ. წ. IV ათასწლეულის დასასრულს აქ შეიქმნა მრავალი წვრილი სახელმწიფო, რომლებიც II ათასწლეულში გაერთიანდნენ ბაბილონის სამეფოდ იხ. ბაბილონეთი ...

                                               

ალ-ჰირა

ალ-ჰირა ისლამიზაციამდელ არაბების ისტორიაში მნიშვნელოვან ქალაქს წარმოადგენდა. V-VI საუკუნეებში ის იყო ლახმიდების დედაქალაქი. XI საუკუნემდე ალ-ჰირა ქრისტიანული გავლენის ქვეშ იყო და სირიის აღმოსავლეთის ეკლესიის ეპარქიას წარმოადგენდა. 633 წელს ალყის ...

                                               

ერაყის აჯანყება

ერაყის აჯანყება - ეროვნულ-განმათავისუფლებელი აჯანყება ერაყში ინგლისელთა ბატონობის წინააღმდეგ 1920 წელს. აჯანყების უშუალო მიზეზი გახდა სან-რემოს კონფერენციის გადაწყვეტილება არაბული ქვეყნების გაყოფის შესახებ დიდ ბრიტანეთსა და საფრანგეთს შორის. აჯან ...

                                               

ერაყის რევოლუცია

ერაყის რევოლუცია 14 ივლისის რევოლუცია - შეიარაღებული გადატრიალება ერაყში, 1958 წლის 14 ივლისს. დასრულდა სამეფო ოჯახის წევრების დახვრეტით და მონარქიის გაუქმებით. ერაყი იყო კონსტიტუციური მონარქია, რომელსაც სათავეში ედგა ჰაშიმიტების დინასტია. ახალგა ...

                                               

ერაყის წარმომადგენელთა საბჭო

ერაყის წარმომადგენელთა საბჭო - ერაყის უმაღლესი საკანონმდებლო ორგანო. წევრების რაოდენობა - 325. სხდომები იმართება ბაღდადში, ე. წ. მწვანე ზონაში. 2014 წლის 15 ივლისიდან საბჭოს სპიკერია სალიმ ალ-ჯაბური. 2005 წლის კონსტიტუციის თანახმად წარმომადგენელთ ...

                                               

ირან-ერაყის ომი

სპარსეთის ყურის პირველი ომი ეწოდება სასაზღვრო ომს ირანსა და ერაყს შორის, რომელიც დაიწყო 1980 წლის 22 სექტემბერს და გრძელდებოდა 1988 წლის 20 აგვისტომდე. ამ ომს "ირან-ერაყის ომსაც" უწოდებენ. ომი უშედეგოდ და ორივე მებრძოლი მხრისათვის უამრავი ადამიან ...

                                               

ისლამური სახელმწიფო

ერაყისა და ლევანტის ისლამური სახელმწიფო ან ერაყისა და შამის / სირიის ისლამური სახელმწიფო, აგრეთვე ცნობილი არაბული აკრონიმით დაიში / დაეში, 2014 წლის 30 ივნისიდან ოფიციალურად ისლამური სახელმწიფო - სუნიტ ჯიჰადისტთა ტერორისტული ორგანიზაცია ერაყსა და ...

                                               

ლახმიდები

ლახმიდები, ბანუ ლახმ, ან მუნთერიდები - ქრისტიანი არაბების სამეფო, რომელიც მდებარეობდა დღევანდელი ერაყის ტერიტორიის სამხრეთში. მის დედაქალაქს წარმოადგენდა ალ-ჰირა. ალ-ჰირას არაბი პოეტები უწოდებდნენ სამოთხეს დედამიწაზე, დღეს მისი ნანგრევები მდებარე ...

                                               

მამლუქთა დინასტია (ერაყი)

მამლუქების ერაყული დინასტია - დინასტია, რომელიც ერაყს XVIII საუკუნიდან ადრეულ XIX საუკუნემდე მართავდა. მისი წარმომადგენლები მამლუქები იყვნენ. 1704-1831 წლებში ერაყს ეთნიკურად ქართველი მამლუქები მართავდნენ. ქართველმა მამლუქებმა ერაყის მდგომარეობა ...

                                               

ოსროჰენა

ოსროჰენა, ოსროენა, ოსროენი - ასურელთა ისტორიული სახელმწიფო შუამდინარეთის ტერიტორიაზე ძვ. წ. 132–244 წლებში, მდებარეობდა ტიგროსის ზემო წელზე. ოსროეჰენის დედაქალაქი იყო ქალაქი ედესა, ამიტომ ხშირად ედესის სამეფოდაც არის მოხსენებული. ალექსანდრე მაკედ ...