ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 93




                                               

დასავლეთ ბულგარეთის სამეფო

დასავლეთ ბულგარეთის სამეფო - ფეოდალური სახელმწიფო. ბულგარეთის ისტორიის ლიტერატურის თანახმად, შეიქმნა 969 წელს ე. წ. კომიტოპულების - კომიტი ნიკოლოზის შვილების - დავითის, მოსეს, არონისა და სამუილის აჯანყების შედეგად. კომიტოპულების საგარეო პოლიტიკა ...

                                               

დიდი ბულგარეთი

ძველი დიდი ბულგარეთი, ან დიდი ბულგარეთი - ბულგართა სახელმწიფო, დაფუძნებული კუბრატის მიერ, რომელმაც მცირე ხანი იარსება VII საუკუნეში ჩრდილოეთ კავკასიის სტეპში მდინარეებს დნესტრსა და ქვემო ვოლგას შორის. ბულგარეთის ხანების ნომინალიის მიხედვით სახელმ ...

                                               

დიდი ბულგარეთი (პოლიტიკა)

დიდი ბულგარეთი - ბულგარეთის პოლიტიკური კონცეფცია, ჩამოყალიბდა 1878 წლის ბერლინის ხელშეკრულების შემდეგ, რომლის მიხედვითაც ბულგარეთის ისტორიული საზღვრების დაცვის საფუძველზე, უნდა მომხდარიყო ბულგარელებით დასახლებული ყველა ტერიტორიის გაერთიანება ერთ ...

                                               

დობრუჯა

დობრუჯა, ან დობრუდჯა - ისტორიული ოლქი ბულგარეთსა და რუმინეთში, მდებარეობს მდინარე დუნაის და შავ ზღვას შორის, მოიცავს დუნაის დელტას, რუმინეთის სანაპიროს და ყველაზე ჩრდილოურ ნაწილს, აქვე შედის ბულგარეთის სანაპირო ზოლიც. დობრუჯას ტერიტორია მოიცავს ჩ ...

                                               

ელენა ბულგარელი

ელენა ბულგარელი - სერბეთის დედოფალი. მეფე სტეფან დუშან IV-ის ცოლი და სტეფან უროშ V-ის დედა. ელენა ბულგარელი იყო სამი ბალკანური დიდებული საგვარეულოს - კომნენოსების, ასენისა და შიშმანების დინასტიის - შთამომავალია. 1332 წლის 19 აპრილს, აღდგომას, იგი ...

                                               

ვარნის ბრძოლა

ვარნის ბრძოლა - გაიმართა 1444 წლის 10 ნოემბერს ვარნასთან, აღმოსავლეთ ბულგარეთში. ამ ბრძოლაში ოსმალეთის იმპერიამ სულთან მურად II-ის ხელმძღვანელობით პოლონეთის და უნგრეთის არმიები დაამარცხა, რომელთაც ვლადისლავ III და იანოშ ჰუნიადი უძღვებოდნენ. ეს იყ ...

                                               

ველიკი-პრესლავი

ველიკი-პრესლავი - ქალაქი ბულგარეთში. მდებარეობს შუმენის ოლქის ველიკი-პრესლავის თემში, მდინარე გოლიამა-კამჩიის მარცხენა ნაპირზე. ველიკი-პრესლავიდან სამხრეთით 3 კილომეტრში მდებარეობს პრესლავი, ბულგარეთის პირველი იმპერიის დედაქალაქი 893-971 წლებში.

                                               

თოფხანის შეთანხმება

თოფხანის შეთანხმება - სამშვიდობო ხელშეკრულება ოსმალეთის იმპერიასა და ბულგარეთის სამთავროს შორის. ხელი მოაწერეს 1886 წლის 5 აპრილს. ხელშეკრულების თანახმად ბულგარეთის გაერთიანება საერთაშორისო დონეზე იურიდიულად აღიარეს. ელჩები ერთმანეთს შეხვდნენ კონ ...

                                               

ივაილოს აჯანყება

ივაილოს აჯანყება - გლეხთა აჯანყება ბულგარეთში, მიმდინარეობდა 1277-1280 წლებში მწყემს ივაილოს ხელმძღვანელობით. აჯანყების მიზეზი იყო ფეოდალური ჩაგვრის გაძლიერება და თათართა გამუდმებული თავდახმები. აჯანყება დაიწყო სამხრეთ დობრუჯაში. გლეხებმა გაანადგ ...

                                               

ილინდენის აჯანყება

ილინდენის აჯანყება - მაკედონიისა და ოდრინის თრაკიის მოსახლეობის აჯანყება ოსმალეთის იმპერიის წინააღმდეგ. აჯანყებას ხელმძღვანელობდა შიდა მაკედონურ-ოდრინული რევოლუციური ორგანიზაცია. აჯანყება დაიწყო ილინ-დენის დროს, 1903 წლის 2 აგვისტოს. მოიცვა ძირით ...

                                               

კრუშევოს მანიფესტი

კრუშევოს მანიფესტი - სავარაუდი მანიფესტი, რომელიც გამოქვეყნდა კრუშევოს რესპუბლიკის რევოლუციური კომიტეტის მიერ 1903 წლის ილინდენის აჯანყების დროს. მანიფესტი დაწერეს ნიკოლა კარევმა და ნიკოლა კიროვმა. მასში გამოკვეთილია აჯანყების მიზნები. იგი მოუწოდ ...

                                               

მაკედონელები (ბულგარელები)

მაკედონელები ან მაკედონელი ბულგარელები, ხანდახან უწოდებენ მაკედონო-ბულგარელებსაც ან მაკედო-ბულგარელებს - ბულგარელების რეგიონალური ეთნოგრაფიული ჯგუფი, ისინი წარმოშობით არიან მაკედონიის რეგიონიდან. დღეისთვის მათი უმეტესობა სახლობს ბლაგოევგრადის ოლქში.

                                               

მაკედონიის დამოუკიდებელი რესპუბლიკა

მაკედონიის დამოუკიდებელი რესპუბლიკა - მაკედონური ნაციონალისტური ორგანიზაციის არშემდგარი პროექტი, დამოუკიდებლობის გამოცხადება მეორე მსოფლიო ომის ბოლო ეტაპზე. რესპუბლიკის ფარგლებში შედიოდა იუგოსლავიისა და საბერძნეთის მაკედონიის ტერიტორიები.

                                               

ნიკოპოლი (ბულგარეთი)

ნიკოპოლი - ქალაქი ბულგარეთში. მდებარეობს პლევენის ოლქის ნიკოპოლის თემში, მდინარე დუნაის მარჯვენა მხარეს. ბულგარეთის მეორე იმპერიის დედაქალაქი 1393-1395 წლებში.

                                               

ოდრისული სამეფო

ოდრისული სამეფო - თრაკიული ტომების სახელმწიფოებრივი კავშირი, რომელიც წარმოიშვა ძვ. წ. V-III საუკუნეებში. ის ძირითადად მოიცავდა დღევანდელი ბულგარეთის ტერიტორიას, ასევე ჩრდილოეთი საბერძნეთის, ევროპული თურქეთის და ჩრდილოეთ დობრუჯას ნაწილს. მოგვიანებ ...

                                               

პლისკა

პლისკა - ქალაქი ბულგარეთში, შუმენის ოლქის კასპიჩანის თემში. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-აღმოსავლეთით, მთებით გარემოცულ დაბლობზე, ქალაქ შუმენიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით 13.5 კმ-ში. მოსახლეობა - 1 012 კაცი. პლისკა ბულგარეთის დედაქალაქი იყო VII-IX საუკუნ ...

                                               

პრილეპის სამეფო

პრილეპის სამეფო - ერთ-ერთი იმ სახელმწიფოთაგანი, რომელიც XIV საუკუნის დასასრულს მაკედონიის ტერიტორიაზე სტეფან დუშანის იმპერიის დაშლის შემდეგ ჩამოყალიბდა. სამეფოს სათავეში ედგა სერბული წარმოშობის დიდებული ვუკაშინ მრნიავჩევიჩი, რომელსაც 1350 წლიდან ...

                                               

რუსეთ-ოსმალეთის ომი (1877-1878)

რუსეთ-ოსმალეთის ომი 1877-78 წლებში - რუსეთის იმპერიის მიერ წამოწყებული სამხედრო კამპანია ხმელთაშუა ზღვაზე გასასვლელის მოსაპოვებლად და ბალკანეთის ნახევარკუნძულის ოსმალეთის იმპერიისგან წასართმევად. 1877 წლის 24 აპრილს კიშინიოვში მყოფმა რუსეთის იმპე ...

                                               

სან-სტეფანოს საზავო ხელშეკრულება

სან-სტეფანოს საზავო ხელშეკრულება - საზავო ხელშეკრულება ოსმალეთსა და რუსეთს შორის, დაიდო 1878 წლის 3 მარტს სტამბოლის მახლობლად, სან-სტეფანოში. ეს იყო პრელიმინალური ხელშეკრულება, რომლითაც დასრულდა რუსეთ-ოსმალეთის 1877-1878 წლების ომი.

                                               

სერბეთ-ბულგარეთის ომი

სერბეთ-ბულგარეთის ომი - ომი დაიწყო 1885 წლის 14 ნოემბერს და დასრულდა იმავე წლის 28 ნოემბერს, ბულგარეთის სრული გამარჯვებით. საბოლოო საზავო ხელშეკრულება გაფორმდა 1886 წლის 19 თებერვალს ბუქარესტში. ამ ომში ბულგარეთის გამარჯვების შემდეგ ევროპის სახელ ...

                                               

ჩიპროვეცის აჯანყება

ჩიპროვეცის აჯანყება - ბულგარეთის ქალაქ ჩიპროვეცისა და მისი გარეუბნის მოსახლეობის აჯანყება ოსმალეთის ბატონობის წინააღმდეგ. მოხდა ევროპული ქვეყნების ანტიოსმალური კოალიციისა და ოსმალეთს შორის ომის დროს. აჯანყების უშუალო საბაბი გახდა 1688 წლის 6 სექტ ...

                                               

აგაშერის ომი

აგაშერის ომი, საშობაო ომი - სასაზღვრო ომი მალისა და ბურკინა-ფასოს შორის. მიმდინარეობდა 1985 წლის ბოლოს. აგაშერის ზოლი მდებარეობს ბურკინა-ფასოს ჩრდილო-აღმოსავლეთით და ითვლება ბუნებრივი გაზითა და მინერალური რესურსებით მდიდარ ტერიტორიად. დიდი ხნის გ ...

                                               

ბურკინა-ფასოს ისტორია

ბურკინა-ფასოს ისტორია მოიცავს ქვეყნის შიგნით არსებული სხვადასხვა სამეფოების ისტორიას, მაგალითად, მოსის სამეფოების, ასევე ტერიტორიის კოლონიზაციას საფრანგეთის მიერ და მის დამოუკიდებლობას, ზემო ვოლტას რესპუბლიკის სახელით 1960 წელს.

                                               

ბურუნდის ისტორია

1916 წელს ბელგიის ჯარებმა დაიპყრეს ეს ტერიტორია პირველი მსოფლიო ომის დროს. 1923 წელს ერთა ლიგამ ბელგიას დაავალა ემართა რუანდა-ურუნდის ტერიტორია, რომელშიც შედიოდა თანამედროვე რუანდა და ბურუნდი, მაგრამ დასავლეთის სამეფოები ჩამოართვა და ბრიტანეთის ა ...

                                               

ამიენის საზავო ხელშეკრულება

ამიენის საზავო ხელშეკრულება - ინგლისის ზავი საფრანგეთთან და მის მოკავშირეებთან - ესპანეთსა და ბატავიის რესპუბლიკასთან. დაიდო 1802 წლის 27 მარტს და ლუნევილის ზავთან ერთად ბოლო მოუღო მეორე ანტიფრანგულ კოალიციას. ამიენის საზავო ხელშეკრულებით ინგლისს ...

                                               

აღმოსავლეთ ინგლისის სამეფო

აღმოსავლეთ ინგლისის სამეფო - ანგლოსაქსთა მიერ ჰეპტარქიის დროს ჩამოყალიბებული ერთ-ერთი სამეფო. აღმოსავლეთ ინგლისის სამეფო VI საუკუნის დამლევს დააარსეს გერმანული წარმოშობის ტომებმა ანგლებმა, რომლებიც იუტლანდიიდან შემოიჭრნენ და დასახლდნენ დიდი ბრიტა ...

                                               

ბრიტანეთის იმპერია

ბრიტანეთის იმპერია - დომინიონთა, პროტექტორატთა, კოლონიათა, მანტადთა და სხვა ტერიტორიების ერთობა, რომლებზეც გაერთიანებული სამეფოს ხელისუფლება ვრცელდებოდა. იმპერიას დასაბამი მისცა ზღვისიქითურმა სამფლობელოებმა და სავაჭრო წერტილებმა, რომელთა დაარსება ...

                                               

დამპალი დაბები

დამპალი დაბები - გაუკაცრიელებული დაბები და სოფლები XVIII-XIX სს. ინგლისში, რომლებიც პარლამენტში წარმომადგენლობით უფლებას ინარჩუნებდნენ. დამპალიი დაბებიდან პარლამენტის წევრებს ფაქტობრივად ამ დაბების მესაკუთრე ლენდლორდები ნიშნავდნენ. დამპალი დაბები ...

                                               

ერლი

ერლი - ბრიტანული არისტოკრატიული ტიტული, რომელიც გრაფის ტიტულს შეესაბამება. სახელწოდება "ერლი" წარმოიშვა დანიური "იარლი" -დან და დანიელთა მიერ ინგლისის დაპყრობის შემდეგ გავრცელდა. მან შეცვალა მანამდე ხმარებაში მყოფი საქსონური ტიტული "ეალდორმანი". ...

                                               

ესექსი

ესექსის სამეფო - ანგლოსაქსთა მიერ ჰეპტარქიის დროს ჩამოყალიბებული ერთ-ერთი სამეფო. ესექსი დაარსდა VI საუკუნის დასაწყისში, თანამედროვე ესექსის, ჰარტფორდშირისა და მიდლსექსის საგრაფოების ტერიტორიაზე. ესექსის მეფეები ხშირად სხვა მმართველების ვასალები ...

                                               

ინგლისის ეკონომიკა (1066-1509)

სტატიაში მიმოხილულია ინგლისის ეკონომიკური მოწყობა მაღალი შუა საუკუნეებისა და გვიანი შუა საუკუნეების პერიოდში, უფრო ზუსტად 1066 წელს ნორმანების მიერ ინგლისის დაპყრობიდან ჰენრი VII-ის მმართველობის დასასრულამდე, 1509. ამ პერიოდში ინგლისის ეკონომიკის ...

                                               

იტალიელების შეჭრა ეგვიპტეში

იტალიელების შეჭრა ეგვიპტეში) - შეჭრა მოერე მსოფლიო ომში, დიდი ბრიტანეთის, ერთა თანამეგობრობის სახელმწიფოების და თავისუფალი საფრანგეთის ძალების წიააღმდეგ ეგვიპტეში. იტალიის სამეფოს მეათე არმიის შეჭრით გასრულდა სასაზღვრო შეტაკებები ლიბიისა და ეგვიპ ...

                                               

კათოლიკეების ემანსიპაციის აქტი

კათოლიკეების ემანსიპაციის აქტი - საკანონმდებლო აქტი, რომელიც მიიღო დიდი ბრიტანეთის პარლამენტმა 1829 წლის 13 აპრილს. კანონპროექტმა გაერთიანებული სამეფოს კათოლიკეების უფლებები მნიშვნელოვნად გააფართოვა. კათოლიკეებმა მიიღეს უფლება დაიკავონ საჯარო სამ ...

                                               

კენტის სამეფო

კენტის სამეფო - ანგლოსაქსთა მიერ ჰეპტარქიის დროს ჩამოყალიბებული ერთ-ერთი სამეფო. დააარსეს იუტების გერმანულმა ტომებმა. კენტი პირველი ბარბაროსული სახელმწიფოა დიდი ბრიტანეთის ტერიტორიაზე. დააარსეს დაახლ 475 წელს. კენტის სამეფოს უდიდესი ნაწილი მდებარ ...

                                               

ლანკასტერები

ლანკასტერები - ინგლისის სამეფო დინასტია. პლანტაგენეტების სამეფო სახლის ერთ-ერთი შტო. მონაწილე მხარე ვარდების ომში, იორკების დინასტიის წინააღმდეგ. მათი სიმბოლო იყო წითელი ვარდი. დასაბამი მისცა ედუარდ III-ის მეოთხე ძემ ლანკასტერის ჰერცოგმა ჯონ გონტ ...

                                               

მერსია

მერსია - ანგლოსაქსთა მიერ ბრიტანეთის დაპყრობის დროს ჩამოყალიბებული ერთ-ერთი სამეფო. დააარსეს ანგლებმა VI საუკუნის დამლევს. თავისი აყვავების ხანაში მერსია მოიცავდა ტერიტორიას ჰამბერის ყურესა და მდინარე ტემზას შორის. განსაკუთრებით გაძლიერდა VIII სა ...

                                               

ნორთუმბრია

ნორთუმბრია - ანგლოსაქსების მიერ ბრიტანეთის დაპყრობის დროს ჩამოყალიბებული ერთ-ერთი სამეფო. შეიქმნა VII საუკუნის დამდეგს ბერნიციისა და დეირის ანგლების სამეფოთა გაერთიანების შედეგად. IX საუკუნეში ნორთუმბრიის ტერიტორია დაიპყრო უესექსის სამეფომ, შემდე ...

                                               

სამეფო პრინცესა

სამეფო პრინცესა - ბრიტანული არისტოკრატიული წოდება, რომელიც ენიჭება მონარქის უფროს ქალიშვილს. ტრადიციისამებრ, ამ წოდებას პრინცესა სიცოცხლის ბოლომდე ინარჩუნებს და მხოლოდ მისი გარდაცვალების შემდეგ გადაეცემა იგი სხვა მონარქის უფროს ასულს. წოდება 1631 ...

                                               

სასექსი

სასექსის სამეფო - ანგლოსაქსთა მიერ ჰეპტარქიის დროს ჩამოყალიბებული ერთ-ერთი სამეფო. სასექსის ისტორიის ძირითადი წყაროა ანგლოსაქსური ქრონიკები. მატიანეს მიხედვით 476 წელს მეფე ელა თავის სამ ვაჟიშვილთან ერთად გადავიდა კიმენესორში, 485 წელს გაიმარჯვა ...

                                               

უესექსის დინასტია

უესექსის დინასტია - უესექსის სამეფოს მმართველი დინასტია 802-927 წლებში, რომელიც 927 წელს ინგლისის გაერთიანების შემდეგ ინგლისის მმართველი დინასტიაც გახდა 1066 წლამდე. დინასტიას სათავე დაუდო კენტის მეფე ელმუნდის ვაჟმა, ეგბერტმა 802-839. 825 წელს მა ...

                                               

უესექსის სამეფო

უესექსის სამეფო - ანგლოსაქსური სამეფო 519-927 წწ. დააარსეს საქსებმა ბრიტანეთის ანგლოსაქსური დაპყრობების დროს. 740 წელს უესექსი მერსიის განმგებლობაში მოექცა. 825 წელს უესექსის მეფე ეგბერტმა მერსია დაამარცხა და მისი დიდი ნაწილი შემოიერთა. ამ დროიდა ...

                                               

უნიის აქტი (1707)

უნიის აქტი - საკანონმდებლო აქტი, რომელიც მიიღო ინგლისისა და შოტლანდიის პარლამენტებმა 1706-1707 წლების განმავლობაში. აქტის მიხედვით შეიქმნა ერთიანი სამოკავშირეო სახელმწიფო დიდი ბრიტანეთი. უნიის აქტი ძალაში შევიდა 1707 წლის 1 მაისს დედოფალ ანას მმა ...

                                               

ჰაბეას კორპუს აქტი (1679)

ჰაბეას კორპუს აქტი - ინგლისის პარლამენტის 1679 წლის კანონი, დიდი ბრიტანეთის ერთ-ერთი ძირითადი კონსტიტუციური აქტი. ჰაბეას კორპუს აქტი სასამართლოს უფლებას ანიჭებს შეამოწმოს რამდენად კანონიერია მოქალაქის შეპყრობა და დაპატიმრება. თუ თავისუფლებააღკვეთ ...

                                               

ახალი გრანადის ვიცე-სამეფო

ახალი გრანადის ვიცე-სამეფო - 1717 წლის 27 მაისს ეწოდა, სამხრეთი ამერიკის ჩრდილოეთით მდება კოლონიალური ესპანეთის ადმინისტრაციულ ერთეულს, რომელიც დღეს შეადგენს ვენესუელის, კოლუმბიის, პანამის და ეკვადორის ნაწილს. პანამის ტერიტორია ამ ადმინისტრაციული ...

                                               

ახალი გრანადის სამეფო

ახალი გრანადის სამეფო - ეს სახელი ეწოდა XVI საუკუნეში, სამხრეთ ამერიკის ჩრდილო-დასავლეთში არსებულ ესპანურ კოლონიებს, რომლებსაც განაგებდა პრეზიდენტი. პრეზიდენტის რეზიდენცია იყო ბოგოტაში. მისი ტერიტორია მოიცავდა დღევანდელი კოლუმბიის და ვენესუელის ნ ...

                                               

ინტერვენცია გამბიაში

ინტერვენცია გამბიაში კოდური სახელწოდება "დემოკრატიის აღდგენის ოპერაცია" - სამხედრო კონფლიქტი დასავლეთ აფრიკის რამდენიმე ქვეყანასა და გამბიას შორის, რომელიც გამოიწვია გამბიის პრეზიდენტ იაჰია ჯამეს უარმა 2016 წლის 1 დეკემბრის არჩევნების შედეგების ც ...

                                               

კონსტიტუციური კრიზისი გამბიაში (2016-2017)

კონსტიტუციური კრიზისი გამბიაში - პოლიტიკური კრიზისი გამბიაში, რომელიც გამოიწვია პრეზიდენტ იაჰია ჯამეს უარმა პრეზიდენტის უფლებამოსილების გასვლის შემდეგ გადადგომაზე და ადამა ბაროუსათვის თანამდებობის გადაცემაზე. მოქმედი პრეზიდენტი იაჰია ჯამე ქვეყანა ...

                                               

სენეგამბია

სენეგამბიის კონფედერაცია - ორი დასავლეთ აფრიკული სახელმწიფოს კონფედერაცია. არსებობდა 1982-1989 წლებში. მასში შედიოდნენ სენეგალი და გამბია, რომლის ერთადერთი მეზობელიც იყო სენეგალი. კონფედერაცია შეიქმნა 1982 წლის 1 თებერვალს კონფედერაციის შექმნის ხ ...

                                               

განის ისტორია

განის ისტორია - განის ტერიტორიაზე ადამიანი უძველესი დროიდან ცხოვრობდა. ევროპელების მოსვლამდე განის ტერიტორიაზე არსებობდა ადრეფეოდალური ტიპის ბევრი პატარა სახელმწიფო. XVII-XVIII საუკუნეში ევროპელების ჩარევამ შეაჩერა მსხვილი ცენტრალიზებული სახელმწი ...

                                               

აშანტის იმპერია

აშანტი ან აშანტის ფედერაცია - ადრეფეოდალური სახელმწიფო, აკანების ხალხის იმპერია, რომელიც დღევანდელი განას ტერიტორიაზე, აფრიკაში მდებარეობდა XVII - XIX სს. იგი მოიცავდა დასავლეთ აფრიკის ტერიტორიას - აშანტების და აკანების ენაზე მოლაპარაკე ხალხებს, ...