ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 89




                                               

ჯავანშირი

ჯავანშირი - კავკასიის ალბანეთის მთავარი მიჰრანიდების დინასტიიდან. ალბანეთის ერთ-ერთი პროვინციის გარდმანის მმართველი.

                                               

ჰარაბა-გილიანი

ჰარაბა-გილიანი - ძველი დიდი ქალაქის ნანგრევები, რომელიც განლაგებულია აზის ჩრდილო-აღმოსავლეთით 4 კილომეტრის დაშორებით. ამ ქალაქის შესახებ ლიტერატურაში თითქმის არანაირი ინფორმაცია არ არის შემონახული. ქალაქის შუაგულში ციხის ნანგრევებია. ქალაქის ციხი ...

                                               

ჰომოსექსუალობა აზერბაიჯანში

ჰომოსექსუალობა აზერბაიჯანში - მოიცავს ინფორმაციას ჰომოსექსუალობის შესახებ სხვადასხვა დროს აზერბაიჯანულ საზოგადოებაში. მიუხედავად იმისა, რომ უძველესი და შუა საუკუნეების შესახებ ინფორმაცია ძირითადად მმართველ კლასსა და სასახლეებს ეხება, არსებობს იმი ...

                                               

ალბანეთის გაყოფა

ალბანეთის გაყოფა - ტერმინი, რომელიც გამოიყენებოდა ალბანანური სახელმწიფოს დაყოფისას, რომელმაც 1912 წლის 28 ნოემბერს გამოაცხადა თავისი დამოუკიდებლობა. ახლადშექმნილი ალბანეთის სამთავროს მოწყობა 1912-1913 წლების ლონდონის სამშვიდობო კონფერენციის მიერ ...

                                               

ალბანეთის გერმანული ოკუპაცია

ალბანეთის სამეფო - დე-იურე დამოუკიდებელი სახელმწიფო, რომელიც 1943-1944 წლებში არსებობდა. 1943 წლის 8 სექტემბრამდე ალბანეთი დე-ფაქტო იტალიის სამეფოს გავლენის სფეროს წარმოადგენდა. აქსისის ცენტრიდან იტალიის გასვლის შემდეგ ალბანეთში გერმანული ჯარი შე ...

                                               

ალბანეთის ისტორია

ალბანეთის ისტორია ბალკანეთის ნახევარკუნძულის პრეისტორიული პერიოდიდან იწყება. ილირიელების შესახებ პირველი ჩანაწერები ჩნდება ბერძნულ ისტორიოგრაფიაში. ანტიკურ ხანაში ალბანეთის დღევანდელ ტერიტორიას აქ ჰქონდა რაიმე ცალკე ერთეულის სტატუსი. მოგვიანებით ...

                                               

ალბანეთის იტალიური ოკუპაცია

1939-1943 წლებში ალბანეთის სამეფო ან დიდი ალბანეთი წარმოადგენდა იტალიის სამეფოს პროტექტორატს. 1939 წელს ალბანეთში იტალიის შეჭრის შემდეგ მას იტალიის მეფე ვიტორიო ემანუელე III და მისი მთავრობა განაგებდა. ამ პერიოდში ალბანეთი არ წარმოადგენდა დამოუკი ...

                                               

ალბანეთის სამეფო (შუა საუკუნეები)

ალბანეთის სამეფო - დააარსა შარლ I ანჟუელმა დღევანდელი ალბანეთის ტერიტორიაზე, რომელიც მან ეპირის დესპოტატისგან 1271 წელს დაიპყრო. მან მიიღო ალბანეთის მეფის ტიტული 1272 წლის სექტემბერში. სამეფოს ტერიტორია ქალაქ დურესიდან სანაპიროს ზოლის გაყოლებით ს ...

                                               

ალბანეთის სამთავრო

ალბანეთის სამთავრო - 1914-1925 წწ. პერიორდი ალბანეთის ისტორიაში როდესაც ქვეყანას მართავდა ალბანეთის თავადი ვილგელმ ვიდი. სათავადო გაუქმდა 1925 წელს და გამოცხადდა რესპუბლიკა. ალბანეთის დამოუკიდებლობა 1913 წლის 21 თებერვალს ლონდონის ხელშეკრულებით ს ...

                                               

ალბანეთის სამთავრო (შუა საუკუნეები)

ალბანეთის სამთავრო - ალბანეთის სამთავრო შეიქმნა კარლ ტოპიას მიერ დურესის დაპყრობით და ალბანეთის სამეფოს გაუქმებით. სამთავრომ წარმოადგენდა ტოპიების და ბაშიჩების დინასტიებს შორის სადავო ტერიტორიას. სამთავრო გადადიოდა ხელიდან ხელში 1392 წლამდე, როდე ...

                                               

ალბანეთის სამთავროები

ალბანეთის სამთავროები - პერიოდი ХIV-ХV სს. ალბანეთის ისტორიაში, როცა დაიწყო ეთნიკურ ალბანელებში სახელმწიფოებრიობის მკვეთრი აქტივიზაცია. ამ პერიოდში თანამედროვე ალბანეთის ტერიტორიაზე, ეპირსა და კოსოვოს ნაწილში ჩამოყალიბდა ერთმანეთისაგან დამოუკიდებ ...

                                               

ალბანეთის სახალხო სოციალისტური რესპუბლიკა

ალბანეთის სახალხო სოციალისტური რესპუბლიკა - ალბანეთის ოფიციალური სახელწოდება 1976-1992 წლებში. 1946–1976 - წლებში მას ალბანეთის სახალხო რესპუბლიკა ეწოდებოდა, ხოლო 1944-1946 წლებში ალბანეთის დემოკრატიული მთავრობა. ამ პერიოდში ალბანეთს ჰქონდა სტალი ...

                                               

ალბანეთში კომუნისტური რეჟიმის დამხობა

ალბანეთში კომუნისტური რეჟიმის დამხობა - ალბანეთის კომუნისტური პარტიის ერთპარტიული მმართველობის დემონტაჟის პროცესი 1990-1992 წლებში. დაიწყო 1990 წლის იანვარში მასობრივი ანტისამთავრობო დემონსტრაციებით. დასრულდა 1992 წლის მარტში დემოკრატი-ანტიკომუნი ...

                                               

არბერის სამთავრო

არბერის სამთავრო ან ალბანონი - შუა საუკუნეებში წარმოქმნილი პირველი ალბანური სახელმწიფო. სათავადო დაახლოებით 1190 წელს, კრუიას რეგიონში არხონმა პროგონმა დააარსა. პროგონი შემდგომში მისმა შვილებმა გიინმა და დიმიტრმა შეცვალეს. პროგონების ოჯახის ბოლო ...

                                               

ბალკანეთის თეატრი

ბალკანეთის თეატრი ან ბალკანეთის კამპანია - პირველი მსოფლიო ომის თეატრი, სადაც იბრძლოდნენ ცენტრალური ძალები და ანტანტის ძალები. კამაპინია დაიწყო 1914 წლსი 28 ივნისს ავსტრია-უნგრეთის სერბეთის სამეფოში წარუმატებელი შეჭრით. ავსტრია-უნგრეთის და ბულგარ ...

                                               

ბალკანეთის ფედერაცია

ბალკანეთის ფედერაცია – ფედერაციული სახელმწიფოს პროექტი, რომელსაც უნდა მოეცვა ბალკანეთის ნახევარკუნძულზე არსებული სახელმწიფოები: იუგოსლავია, ბულგარეთი, ალბანეთი და კომუნისტების გამარჯვების შემთხვევაში საბერძნეთიც. ამ ყველაფრის ორგნიზებაში აქტიური ...

                                               

გეორგ კასტრიოტი

გეორგ კასტრიოტი ბავშვობაში მძევლად იყო ოსმალეთის სულთან მურად II-სთან. მას მიაღებინეს ისლამი და ჩარიცხეს ოსმალთა ლაშქარში. როგორც ნიჭიერმა მხედართმთავარმა, ბეის ტიტული მიიღო და ალექსანდრე მაკედონელის სახელი ისკანდერ-ბეი უწოდეს. იგი არ წყვეტდა კავ ...

                                               

დამოუკიდებელი ალბანეთი

დამოუკიდებელი ალბანეთი - 1912 წლის 28 ნოემბერს დამოუკიდებლობის გამოცხადების შემდგომი პერიოდი ალბანეთის ისტორიაში. დამოუკიდებლობა გამოაცხადა ვლორაში ჩტარებულმა კრებამ, ხოლო მთავრობის და სენატის ჩამოყალიბება მოხდა 4 დეკემბერს. კრების წევრებმა 1913 ...

                                               

დიდი ალბანეთი

დიდი ალბანეთი – პანალბანური იდეა, რომელიც ითვალისწინებს ყველა იმ ტერიტორიის გაერთიანებას, სადაც განსახლებულია ალბანელთა ეთნოსის წარმომადგენლები. აღნიშნული ტერიტორიის უდიდესი ნაწილი მდებარეობს ყოფილი იუგოსლავიის რესპუბლიკების ტერიტორიაზე. დიდი ალბ ...

                                               

დირაქიონის ბრძოლა

დირაქიონის ბრძოლა - ბრძოლა ბიზანტიელებსა და ნორმანებს შორის. გაიმართა 1081 წლის 18 ოქტომბერს, თანამედროვე ალბანეთის ქალაქ დურესთან ახლოს. ბიზანტიელებს ხელმძღვანელობდა ალექსი I კომნენოსი, ხოლო ნორმანებს რობერტ გუისკარი. ბრძოლა დასრულდა ნორმანების ...

                                               

ილირიკუმი (რომის პროვინცია)

ილირიკუმი ან ილირის რომა ასევე ილირის ბარბარა - ძვ. წ. 167 - ახ. წ.10 წლებში არსებული რომის პროვინცია. მოიცავდა ტერიტორიას მდინარე დრინიდან დასავლეთით ისტრიამდე და ჩრდილოეთით მდინარე სავამდე. პროვინციის დედაქალაქი იყო სალონა, დღევანდელი სპლიტის მ ...

                                               

იტალიის შეჭრა ალბანეთში

იტალიის შეჭრა ალბანეთში - იტალიის სამეფოს მიერ ალბანეთის სამეფოს წინააღმდეგ ნაწარმოები სამხედრო კამპანია. კონფლიქტი წარმოადგენდა იტალიელი დიქტატორის ბენიტო მუსოლინის იმპერიალისტური პოლიტიკის ნაწილს. იტალიამ 5 დღეში შეძლო ალბანეთის დაპყრობა. ალბან ...

                                               

ლეჟის ლიგა

ლეჟის ლიგა - ალბანეთის თავადების სამხედრო-პოლიტიკური გაერთიანება. ლიგა მოქმედებდა 1444-1451 წლებში. დაარსდა ქალაქ ლეჟაში სკანდერბეგის ინიციატივით. ლიგის მთავარი დანიშნულება იყო ბრძოლა ოსმალი დამპყრობლების წინააღმდეგ. ლიგას ჰქონდა ფულადი ფონდი, ჰყ ...

                                               

პრიზრენის ლიგა

პრიზრენის ლიგა - ალბანეთის ნაციონალური ორგანიზაცია. შეიქმნა 1878 წლის 10 ივნისს ეროვნული მოძრაობის ფარგლებში. ლიგა დაარსდა ქალაქ პრიზრენში, ბერლინის კონგრესის გადაწყვეტილების საწინააღმდეგოდ, რომლის მიხედვითაც ოსმალეთის იმპერიის ზოგიერთი სასაზღვრო ...

                                               

სავოიელების დინასტია

სავოიელების დინასტია - იტალიის ერთადერთი სამეფო დინასტია, რომელიც დაარსდა 1003 წელს სავოიის გრაფ უმბერტო I-ის მიერ და მეფობდა 1946 წლამდე, როდესაც მეფე უმბერტო II გადადგა ტახტიდან. სხვადასხვა პერიოდში ისინი მართავდნენ სიცილიას, სარდინიას, ესპანეთ ...

                                               

ტევტა

Prodanović, Nada Ćurčija; Ristić, Dus̆an 1973 Teuta, Queen of Illyria. Oxford University Press. ISBN 0192713531. Grant De Pauw, Linda 2000. Battle Cries and Lullabies: Women in War from Prehistory to the Present. University of Oklahoma Press. ISB ...

                                               

ტოპიები

ტოპიები - გვიანი შუა საუკუნეების ყველაზე ძლიერი ალბანური ფეოდალური დინასტია. თავიდან ისინი შედიოდნენ ალბანეთის სამეფოს შემადგენლობაში. 1368 წელს კარლ ტოპიამ აიღო დურესი და შექმნა ალბანეთის სამთავრო, რომელიც წარმოადგენდა ისტორიის მანძილზე პირველ დ ...

                                               

შოტე გალიცა

შოტე გალიცა, დაბადებული როგორც ქერიმე ჰალილ რაშიდევა - ალბანეთის ეროვნულ-გამათავისუფლებელი მოძრაობის წევრი, რომლის მიზანიც ალბანეთის ტერიტორიების გაერთიანება და დემოკრატიული ეროვნული მთავრობის მხარდაჭერა იყო. ის ალბანეთის სახალხო გმირად გამოაცხადეს

                                               

ჰოლოკოსტი ალბანეთში

ჰოლოკოსტი ალბანეთში - ებრაელთა დევნა და თვალთვალი ალბანეთის ტერიტორიაზე ნაცისტებისა და მისი მოკავშირეების მიერ ებრაელთა საკითხის საბოლოოდ გადასწაყვეტად პოლიტიკის ცარჩოებში ჰოლოკოსტის პერიოდში. თავდაპირველად იტალიის, შემდეგ კი გერმანიის მიერ ალბან ...

                                               

გენერლების პუტჩი

გენერლების პუტჩი - ალჟირში მდებარე ფრანგული ჯარის ნაწილების აჯანყება პრეზიდენტ დე გოლის პოლიტიკის წინააღმდეგ, რომელიც მიზნად ისახავდა ალჟირისათვის დამოუკიდებლობის მინიჭებას. აჯანყება მიმდინარეობდა 1961 წლის 21 აპრილიდან 26 აპრილამდე. პუტჩისტებმა ...

                                               

ფატიმიდები

ფატიმიდები - არაბი ხალიფების დინასტია. ფატიმიდები თავს ალისა და მაჰმადის ქალიშვილის ფატიმას შთამომავლად თვლიდნენ. დინასტიის ფუძემდებელი და პირველი ხალიფაა უბაიად ალ-ლაჰ იბნ მაჰდი. მან ბერბერების დახმარებით მოსპო აღლაბიდების და რუსტამიდების დინასტ ...

                                               

კონგოს მეორე ომი

კონგოს მეორე ომი - დაიწყო 1998 წელს კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში, კონგოს პირველი ომის დასრულებიდან დაახლოებით ერთ წელიწადში. გამომწვევი მიზეზები იყო იგივე რაც პირველი ომის შემთხვევაში. ომი ოფიციალურად 2003 წელს კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ...

                                               

ლუნდის სამეფო

შუა საუკუნეების სახელმწიფო აფრიკის ცენტრალურ ნაწილში, ეკვატორის სამხრეთით. 1680 წლისათვის მისი ფართობი იყო 150 ათ. კმ². XIX საუკუნის ბოლოსათვის მისი ფართობი პრაქტიკულად გაორმაგდა და მიაღწია 345 ათ. კმ² და მოსახლეობის რაოდენობამ 2 მლნ-ს მიაღწია, მ ...

                                               

ლუსაკის შეთანხმება ცეცხლის შეწყვეტის შესახებ

ლუსაკის შეთანხმება ცეცხლის შეწყვეტის შესახებ დაიდო კონგოს მეორე ომის დასასრულს, რათა შეწყვეტილიყო ცეცხლი, გაეთავისუფლებინათ სამხედრო ტყვეები და ასევე სამშვიდობო ძალების დაბრუნება გაეროს ეგიდით. ანგოლის, კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის, ნამიბიის, ...

                                               

არაბთა გაერთიანებული საამიროების ისტორია

”ჰომო საპიენსის” უძველეს სადგომად არაბეთის გაერთიანებულ საამიროებში სავარაუდოდ ითვლება ჯებელ ჰაია, რომელიც მდებარეობს შარჯადან ერთი საათის სავალ მანძილზე. ტიუბინგენის უნივერსიტეტის მეცნიერები პრიმიტიული ქვის იარაღებისა და ქვემო კიდურების ძვლების ...

                                               

არაბთა გაერთიანებული საამიროების ჰიმნი

იში ბილადი - არაბთა გაერთიანებული საამიროების ეროვნული ჰიმნი. აქამდე მას მღეროდნენ უსიტყვოდ. ტექსტი დაიწერა მხოლოდ 1996 წელს. ტექსტის ავტორია არიფ ელ შეიხ აბდულა ელ ჰასანი, ხოლო კომპოზიტორი - საად აბდელ ბაჰარი.

                                               

ანდებზე გადასვლა

ანდებზე გადასვლა – სამხედრო კამპანია, განხორციელებული ესპანეთის ამერიკულ კოლონიებში დამოუკიდებლობისათვის ომის პერიოდში. არგენტინისა და ჩილეს არმიები გენერალ ხოსე სან-მარტინის ხელმძღვანელობით ახდენენ ანდებზე გადასვლას ჩილეს დამოუკიდებლობის გამოცხა ...

                                               

არაუკანიისა და პატაგონიის სამეფო

არაუკანიისა და პატაგონიის სამეფო – ეფემერული სახელმწიფოებრივი გაერთიანება, 1860 წელს დააარსა ფრანგმა ადვოკატმა და ავანტიურისტმა ანტუან ორეილ დე ტუნემ, სამხრეთ ამერიკაში.

                                               

არგენტინა-ბრაზილიის ომი

არგენტინა-ბრაზილიის ან სისპლატინის ომი - შეიარაღებული კონფლიქტი რიო-დე-ლა-პლატის გაერთიანებულ პროვინციებსა და ბრაზილიის იმპერიას შორის 1825-1828 წლებში, რომელიც მიმდინარეობდა ე.წ. Banda Oriental -ში.

                                               

არგენტინის კონფედერაცია

არგენტინის კონფედერაცია - არგენტინის ერთ-ერთი ოფიციალური სახელი, თანახმად არგენტინის კონსტიტუციის 35-ე მუხლისა. ამ სახელს ატარებდა არგენტინის ფედერაციული სახელმწიფო 1835-1862 წლებში. მისი წინა სახელწოდება იყო რიო-დე-ლა-პლატის გაერთიანებული პროვინ ...

                                               

არგენტინის პირველი ხუნტა

არგენტინის პირველი ხუნტა ან პირველი ასამბლეა - არგენტინის პირველი დამოუკიდებელი მთავრობის სახელწოდება. ჩამოყალიბდა 1810 წლის 25 მაისს, მაისის რევოლუციის შედეგად. ხუნტაში თავდაპირველად მხოლოდ ბუენოს-აირესის წარმომადგენლები შედიოდნენ. გაფართოების შ ...

                                               

არგენტინის სამოქალაქო ომი

არგენტინის სამოქალაქო ომი - სამოქალაქო ომების სერია, რომელიც მიმდინარეობდა არგენტინაში XIX საუკუნის განმავლობაში. არ უნდა ავურიოთ არგენტინის დამოუკიდებლობისათვის ომში, მიუხედავად იმისა, რომ ერთდროულად მიმდინარეობდა. გეოგრაფიულ დონეზე, ამ ომში მოწ ...

                                               

არგენტინის სახელმწიფო გადატრიალება (1976)

არგენტინის სახელმწიფო გადატრიალება - 1976 წლის 24 მარტის მემარჯვენე სახელმწიფო გადატრიალება არგენტინაში, რომლის შედეგად დაამხეს პრეზიდენტ მარია ესტელა მარტინეს დე პერონის ხელისუფლება. სახელმწიფო გადატრიალების შედეგად ხელისუფლებაში მოვიდა სამხედრო ...

                                               

ბინძური ომი (არგენტინა)

ბინძური ომი - არგენტინის ისტორიაში სახელწიფოებრივი ტერორიზმის გამოვლინების პერიოდის ზოგადი სახელწოდება, რომლის პიკსაც წარმოადგენდა 1976-1983 წლებში მიმდინარე ეროვნული რეორგანიზაციის პროცესი. 1976 წლის 24 მარტს გენერალ ხორხე რაფაელ ვიდელას ხელმძღვ ...

                                               

ენტრე-რიოსის რესპუბლიკა

ენტრე-რიოსის რესპუბლიკა - ერთწლიანი ისტორიის მქონე რესპუბლიკა სამხრეთ ამერიკაში, რომელმაც იარსება სულ ერთი წელი. მოიცავდა 166.980 კმ²-ს და მდებარეობდა თანამედროვე არგენტინის პროვინციების - ენტრე-რიოსისა და კორიენტესის ტერიტორიებზე. შეიქმნა 1820 წ ...

                                               

ესეისის ხოცვა

ესეისის ხოცვა - შეიარაღებული დაპირისპირება არგენტინაში ულტრამემარჯვენე ძალებსა და მემარცხენე რადიკალებს შორის ხუან პერონთან შეხვედრის დროს. გამოიწვია მასობრივი სისხლისღვრა და პერონისტული მოძრაობის შეუქცევადი გაყოფა. 1973 წლის გაზაფხულზე საბოლოოდ ...

                                               

მაისის რევოლუცია

მაისის რევოლუცია − ერთკვირიანი რევოლუციურ ქმედებათა სერია, რომელსაც ადგილი ჰქონდა 1810 წლის 18-25 მაისს ბუენოს-აირესში, რიო-დე-ლა-პლატის ვიცე-სამეფოს დედაქალაქში. თავის მხრივ, ეს ვიცე-სამეფო წარმოადგენდა ესპანეთის იმპერიის კოლონიას და მოიცავდა თა ...

                                               

პარაგვაული ომი

პარაგვაული ომები, აგრეთვე ცნობილი როგორც სამთა ალიანსის ომი - სამხედრო კონფლიქტი სამხრეთ ამერიკაში, 1864 - 1870 წლებში, რომელიც მიმდინარეობდა პარაგვაისა და სამთა ალიანსს - არგენტინას, ბრაზილიას და ურუგვაის შორის. პროპორციულად, მას მეტი მსხვერპლი ...

                                               

რიო-დე-ლა-პლატის გაერთიანებული პროვინციები

რიო-დე-ლა-პლატის გაერთიანებული პროვინციები ან სამხრეთ ამერიკის გაერთიანებული პროვინციები - ყოფილი სახელმწიფო სამხრეთ ამერიკაში, თანამედროვე არგენტინის, ურუგვაის, ბოლივიისა და ბრაზილიის გარკვეულ ტერიტორიებზე. შეიქმნა მაისის რევოლუციის შედეგად, მოი ...

                                               

რიო-დე-ლა-პლატის ვიცე-სამეფო

რიო-დე-ლა-პლატა – ესპანეთის ვიცე-სამეფო სამხრეთ ამერიკაში. მოიცავდა თანამედროვე არგენტინის, ურუგვაის, პარაგვაისა და ბოლივიის ტერიტორიებს. დაარსდა 1776 წელს მას, შემდეგ, რაც პერუს ვიცე-სამეფო ორად გაიყო. არსებობდა 1810 წლამდე, როდესაც აჯანყებულმა ...