ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 8




                                               

მამასახლისი

მამასახლისი - სახლის, გვარის ან თემის მეთაური. პირველყოფილ-თემური წყობილების პერიოდში მამასახლისი გვარის უხუცესი იყო. გვაროვნული წყობილების ელემენტები, მისი გადმონაშთები მამასახლისობის ინსტიტუტმა გვიანდელ ფეოდალურ პერიოდშიც შეინარჩუნა. კავკასიაში ...

                                               

მართლმსაჯულება

მართლმსაჯულება - სამართალი, კანონიერება, სასამართლო ხელისუფლების განხორციელების ფორმა, რაც ნიშნავს სასამართლოს მიერ სისხლის სამართლისა და სამოქალაქო საქმეების განხილვა-გადაწყვეტას, ესე იგი, კანონით დაცული სიკეთის ხელყოფის ფაქტის სასამართლო წესით ...

                                               

ო პერი

ო პერი - ახალგაზრდა, რომელიც უცხო ქვეყნის მასპინძელ ოჯახში თანასწორი უფლებებით ცხოვრობს. ო პერი ოჯახს ბავშვის მოვლაში, საოჯახო საქმეებში ეხმარება ან ორივეში თუ ის ოჯახის სტუმარია და ამისთვის მცირე გასამრჯელოს იღებს. როგორც წესი, ო პერი ახალგაზრდა ...

                                               

პენსია

პენსია - რეგულარული ფულადი შემწეობა, რომელსაც უხდიან პირებს, რომლებმაც მიაღწიეს საპენსიო ასაკს; არიან ინვალიდები; დაკარგეს მარჩენალი. დემოგრაფიულ პრობლემებთან დაკავშირებით ყველა სახელმწიფო ირჩევს საპენსიო ასაკს.

                                               

საროსკიპო

საროსკიპო ან ბორდელი - დაწესებულება, სადაც პროსტიტუციული მომსახურება ხორციელდება. ბევრ ქვეყანაში, მათ შორის საქართველოშიც, ბორდელის არსებობა უკანონოდ ითვლება და სუტინიორების წინააღმდეგ სისხლის სამართლის საქმე იღვძრება, რაც არ ნიშნავს მათ არ არსებ ...

                                               

სატიაგრაჰა

სატიაგრაჰა - - დამოუკიდებლობისთვის არაძალადობრივი ბრძოლის ორი ფორმა ინდოეთში ინგლისის კოლონიალური ბატონობის პერიოდში: არაკოოპერაცია და სამოქალაქო დაუმორჩილებლობა. ჩამოყალიბებულია მაჰათმა განდის მიერ XX საუკუნის დასაწყისში. მთავარი იდეაა მოწინააღმ ...

                                               

ცივილიზაცია

ცივილიზაცია - ერთ-ერთი ფართოდ გავრცელებული კულტურულ-ისტორიულ კატეგორია, განსაკუთრებით დღეს, როდესაც ყურადღება ხალხიდან და ქვეყნებიდან გადატანილ იქნა უფრო დიდ სტრუქტურებსა და პროცესებზე, რომლებიც ცივილიზაციის მასშტაბებში გაიაზრება. ო. ანდერლეს სიტ ...

                                               

ჯამაათი

ჯამაათი - სამხრეთ კავკასიაში "სოფლის ყრილობა", დაღესტანში "თავისუფალი საზოგადოება", ე.ი. პატრიარქალურ-გვაროვნული თემი. ირანსა და სამხრეთ კავკასიაში ჯამაათი დეჰი ნიშნავს სასოფლო თემს, სოფლის საზოგადოებას.

                                               

Condicio sine qua non

Condicio sine qua non - ლათინური გამოთქმა, ფორმულა, რომელიც გამოიყენება სამართლის თეორიასა და პრაქტიკაში, აგრეთვე ფილოსოფიაში. ფორმულა დაკავშირებულია ქმედებას ან პირობასა და შედეგს შორის მიზეზობრივ კავშირთან და გულისხმობს, რომ შედეგს მიზეზობრივად ...

                                               

ანგლო-ამერიკული სამართალი

ანგლო-ამერიკული სამართალი, აგრეთვე ცნობილი როგორც საერთო სამართალი, არის ეროვნული სამართლებრივი სისტემების ერთობლიობა, რომელიც მოიცავს ინგლისის, დიდი ბრიტანეთის დომინიონი ქვეყნების, ბრიტანეთის ყოფილი კოლონიებისა და ამერიკის შეერთებული შტატების სა ...

                                               

ბუნებითი სამართალი

ბუნებითი სამართალი წარმოადგენს სამართლებრივ სისტემას, რომლის ლეგიტიმაციაც მომდინარეობს ადამიანის ბუნებაზე დაკვირვებით და ეფუძვნება ადამიანის ბუნებითად თანდაყოლილ ღირებულებებს, რომლებიც შესაძლოა განიმარტონ პოზიტიური სამართლისგან დამოუკიდებლად. ბუნ ...

                                               

დეკლარაცია

დეკლარაცია - აქტი, განაცხადი, საჯარო დოკუმენტი, რომელიც ასახავს სხვადასხვა ტიპის მონაცემებს მისი დანიშნულებიდან გამომდინარე. კერძოდ, საერთაშორისო სამართალში ერთი ან რამდენიმე ქვეყნის საზეიმო აქტი, რომელშიც შეთანხმებულია ზოგადი პრინციპები და მიზნე ...

                                               

თხოვება

თხოვება - ხელშეკრულება, რომლის ძალითაც გამნათხოვრებელი კისრულობს ვალდებულებას, გადასცეს მონათხოვრეს ქონება დროებით უსასყიდლო სარგებლობაში. ხელშეკრულებაში მონაწილეობს ორი მხარი - გამნათხოვრებელი და მონათხოვრე, რომლებიც შეიძლება იყვნენ როგორც ფიზიკ ...

                                               

კონსტიტუცია

კონსტიტუცია - განსაკუთრებული წესით მიღებული უმაღლესი იურიდიული ძალის მქონე სახელმწიფოს ძირითადი კანონი. კონსტიტუცია არეგულირებს საზოგადოებაში პიროვნების სამართლებრივ მდგომარეობას, საჯარო ხელისუფლების ორგანიზაციასა და ფუნქციონირებასთან დაკავშირებუ ...

                                               

კონტინენტური ევროპის სამართალი

კონტინენტური ევროპის სამართლის ოჯახი - ეროვნული სამართლებრივი სისტემების ერთობლიობა, რომელიც დასავლეთ ევროპაში ჩამოყალიბდა რომაული, გერმანული და კონტინენტური ტრადიციების საფუძველზე. კონტინენტური ევროპის სამართლის სისტემაში შეიძლება გამოიყოს რომან ...

                                               

ლინჩის წესით გასამართლება

ლინჩის წესით გასამართლება - სასამართლოგარეშე სასჯელი რომელსაც არაოფიციალური დაჯგუფება ახორციელებს. ლინჩის წესს ყველაზე ხშირად მიმართავს ბრბო, რომელიც არაოფიციალურ საზოგადო დასჯას ახორციელებს. ლინჩის წესი ძირითადად გამოიყენება ეკონომიკური ან პოლიტ ...

                                               

მიზეზობრივი კავშირი

მიზეზობრივი კავშირი, მიზეზობრიობა, ასევე კაუზალობა სამართალში ეწოდება მიზეზშედეგობრივ დამოკიდებულებას პირის რაიმე ქმედებასა და დამდგარ შედეგს შორის. მიზეზობრივი კავშირის დადგენა ხშირად აუცილებელი პირობაა სწორი სამართლებრივი შეფასებისათვის. მაგალი ...

                                               

მსოფლიოს სამართლებრივი სისტემები

თანამედროვე მსოფლიოში მოქმედი ეროვნული სამართლებრივი სისტემები შეიძლება დაიყოს სამართლის ოჯახების მიხედვით. ძირითადად, გამოყოფენ კონტინენტური ევროპის სამართლისა და ანგლო-ამერიკული სამართალის ოჯახებს. აგრეთვე გამოყოფენ რელიგიური და ჩვეულებითი სამა ...

                                               

პრეამბულა

პრეამბულა - რაიმე მნიშვნელოვანი აქტის, საერთაშორისო შეთანხმების, ხელშეკრულების, დეკლარაციის შესავალი ნაწილი, რომელშიც ჩამოყალიბებულია აქტის მიღების მიზეზები, მისი ძირითადი პრინციპები და მთავარი მიზნები. როგორც წესი, პრეამბულას არ აქვს იურიდიული ძალა.

                                               

რეზოლუცია

რეზოლუცია, კოლეგიური ორგანოს სხდომაზე ამა თუ იმ საკითხის განხილვის შედეგად მიღებული გადაწყვეტილება. კონსტიტუციურ წესდებაში რეზოლუცია ეწოდება აქტს, რომელსაც პარლამენტი იღებს. რეზოლუციის განხილვა განსხვავდება კანონპროექტის განხილვისაგან.

                                               

სახელმწიფოს ღალატი

სახელმწიფოს ღალატი - დანაშაული გამოხატული მონარქის ან სახელმწიფო ინტერესების საწინააღმდეგოდ მიმართულ გაცნობიერებულ ქმედებაში ჩადენილი ამ სახელმწიფოს მოქალაქის ან მისი ქვეშევრდომის მიერ. კერძოდ, სახელმწიფოს ღალატს განეკუთვნება: მტრის მხარეს გადასვ ...

                                               

ტრასტი

ნდობითი ფუნქცია ანუ ტრასტი - ურთიერთობების სისტემა ზოგად სამართალში, რომლის დროსაც საკუთრება, რომელიც ეკუთვნის მფლობელს, გადაეცემა ნდობით მმართველს, მაგრამ მართვის შედეგად მიღებულ შემოსავალს ინაწილებენ შემოსავლის ბენეფიციარები. მფლობელი, შესაბამი ...

                                               

ფიყჰი

ფიყჰი შემდეგ ორ ნაწილად იყოფა: ფიყჰ ალ–იბადათ არაბ. فقه العبادات ; თაყვანისცემის ფიყჰი, რომელიც მოიცავს ადამიანისა და ღმერთის ურთიერთობის საკითხებს. ფიყჰ ალ–მუამალათ არაბ. فقه المعاملات ; ფიყჰი ადამიანურ საქმეებთან დაკავშირებით, აქ მოქცეულია ყველ ...

                                               

შარიათი

შარია" - გზა, ერთგვარი ქცევის კოდექსი - აერთიანებს ისლამის უფლებებს, მორალურ-ეთიკურ და რეგლიგიურ ნორმებს. საზღვრავს მუსლიმანის ცხოვრებას და ისლამში მიიჩნევა "მარადიულ და შეუცვლელ" ღვთიურ დადგენილებად. რელიგიური უფლებების ერთ-ერთი აღმსარებლობითი ფ ...

                                               

WrestleMania

Wrestlemania - წლის მთავარი შოუ ამერიკულ რესლინგ-პრომოუშენ World Wrestling Entertainment -ში. იგი არის ე.წ "pay-per-view" შოუ, რომელიც იმართება წელიწადში ერთხელ მარტში ან აპრილში. რესლმანიის კონცეფცია შექმნა WWE-ის მფლობელმა ვინს მაკმენმა 1984 წე ...

                                               

ბუდაპეშტური გამბიტი

ბუდაპეშტური გამბიტი - დებიუტი ჭადრაკში, რომელიც შემდეგი სვლებით იწყება: d4 Nf6 c4 e5 მიუხედავად იმისა, რომ ის დიდი ხნის წინ მორ ადლერისა და გეზა მაროცის 1896 წელის ბუდაპეშტურ პარტიაში გამოჩნდა, წამყვანი მოთამაშეების ყურადღება მან 1918 წლის შემდეგ ...

                                               

ისრაილ არსამაკოვი

ისრაილ არსამაკოვი - საბჭოთა ძალოსანი. არის სსრკ და ევროპის ჩემპიონი, მსოფლიო ჩემპიონატის პრიზიორი, 1988 წლის ოლიმპიური ჩემპიონი, სსრკ სპორტის დამსახურებული ოსტატი.

                                               

მსოფლიო ჩემპიონატი

მსოფლიო ჩემპიონატი - უმაღლესი სპორტული შეჯიბრება ან კონკურსი. შეჯიბრს სახელწოდება ჩვეულებრივ ენიჭება იმის მიხედვით თუ რა ტიპისაა ის, ასევე სარეიტინგო სისტემის მიხედვით, აგრეთვე გრადაციით, განვითარებით და ა.შ. ეს განსაზღვრავს ამა თუ იმ ჩემპიონატში ...

                                               

რეგატა

რეგატა - სპორტული შეჯიბრება იალქნიან, ნიჩბიან ან ძრავიანი ნავებით. ხშირად, რეგატა მოიცავს იმ სოციალურ და სარეკლამო ხასიათის ღონისძიებებსაც, რომელიც შეჯიბრების პერიოდში ტარდება. უმეტესად, იგი სახელწოდებას იღებს იმ ქალაქის ან ადგილის მიხედვით, სადა ...

                                               

სკეიტბორდი

სკეიტ ბორდი – ოთხბორბლიანი ფიცარი. შეიქმნა 1950–იან წლებში კალიფორნიაში. 1960იან წლებში დაიწყო მისი მასობრივი გაყიდვა აშშს ტერიტორიაზე. გარდა გასართობისა, სკეიტბორდს ასევე ექსტრემალური დატვირთვა გააჩნია. იგი ითვლება ქუჩურ სპორტად და მიმდევართა დი ...

                                               

სპორტული სროლა

სპორტული სროლა ანუ იგივე სასროლო სპორტი არის საერთაშორისოდ აღიარებული მთელი რიგი დისციპლინები. ამ სახეობაში შედიან სპორტული შაშხანების, პისტოლეტების, მშვილდისა და არბალეტის მთელი რიგი კატეგორიები. ყველა დისციპლინას აქვს თავისი მკაცრად განსაზღვრულ ...

                                               

სპორტული შეჯიბრებები

სპორტული შეჯიბრებები, სპორტსმენების შეხვედრის ორგანიზებული ფორმა, სადაც ვლინდება სპორტსმენის მაქსიმალური შესაძლებლობები-ძალა, სისწრაფე, გამძლეობა, სიმარჯვე, უმაღლესი სპორტული მიღწევებისაკენ სწრაფვა, ტაქტუიკური და ფსიქოლოგიური მომზადება. არსებობს ...

                                               

სტადიონი

სტადიონი - ნაგებობა სპორტული სანახაობებისთვის. უმეტეს შემთხვევაში იგი წარმოდგენილია, როგორც დიდი მოედანი და ადგილი მაყურებელთათვის. ასევე სტადიონებთან ხშირად გვხვდება დამატებით რამდენიმე შენობა, გასახდელები, სავარჯიშო დარბაზები და ა.შ. სტადიონი მ ...

                                               

ტრიატლი

ტრიატლი თანამედროვე ხუთჭიდის საერთაშორისო კავშირის მიერ შემოღებული სპორტის სახეობა. არის სპორტის სამი სახეობის ნაზავი, რომელიც მოიცავს სროლის, ცურვის და სირბილის კომბინაციას. შეჯიბრება იწყება 25 მეტრზე სამიზნესთან მირბენით, სადაც სპორტსმენი ახორც ...

                                               

ტროფეი (ჯილდო)

ტროფეი - ჯილდო კონკრეტული მიღწევისთვის ან დამსახურებისთვის და წარმოადგენს აღიარების ერთგვარ მტკიცებულებას. უმეტესად ტროფეი გადაეცემა სპორტულ შეჯიბრში გამარჯვებულ სპორტსმენს ან გუნდს. ძირითადად გამარჯვებულ სპორტსმენებს ტროფეისთან ერთად გადაეცემათ ...

                                               

ლურჯი ხავერდი (ფილმი)

ლურჯი ხავერდი - 1986 წელს გამოშვებული დეტექტივი, თრილერი, ფსიქოლოგიური ჰორორი. რეჟისორი და სცენარისტი - დევიდ ლინჩი. მთავარ როლებში არიან კაილი მაკლაქლენი, იზაბელა როსელინი, დენის ჰოპერი და ლორა დერნი. ფილმის სახელწოდება დაფუძნებულია იმავე სახელი ...

                                               

ფრანჩესკო ქუეროლო

ფრანჩესკო ქუეროლო იტალიელი მოქანდაკე, წარმოშობით გენუადან. აქტიურად მოღვაწეობდა რომსა და ნეაპოლში როკოკოს პერიოდში. რომში ის მოღვაწეობდა ჯუზეპე რუსკონთან ერთად. აქ მან შექმნა წმინდა ჩარლზ ბორომეოსა და წმინდა ბერნარდის ქანდაკებები წმინდა მარია მაჯ ...

                                               

ინფორმატიზაცია

ინფორმატიზაცია - პოლიტიკა და პროცესი, რომელიც მოიცავს სატელეკომუნიკაციო ინფრასტრუქტურის მოწყობას, განვითარებასა და საინფორმაციო რესურსების ტერიტორიულ განაწილებას.

                                               

ინფორმაციული კონფლიქტი

ინფორმაციული კონფლიქტები, ინფორმაციის სიმცირე/სიჭარბესთანდაკავშირებული კონფლიქტებია. ინფორმაციის ხარისხი და რაოდენობა, მისი დამახინჯება იწვევს გაუგებრობას, დავასა და კონფლიქტს. ინფორმაციული კონფლიქტი შეიძლება წარმოიშვას ჭორების გავრჩელების შდეგად ...

                                               

H ინდექსი

h ინდექსი წარმოადგენს მკვლევარის სამეცნიერო პროდუქტიულობის, აქტუალობისა და გავლენიანობის შემაფასებელ საშუალებას, რომელიც გამოითვლება ერთი მეცნიერის ციტირებადი ნაშრომების რაოდენობისა და სხვა მეცნიერთა შრომებში მისი ციტატების რაოდენობის მაჩვენებელე ...

                                               

აკადემიკოსი

აკადემიკოსი - აკადემიური წოდება საქართველოსა და საზღვარგარეთის რიგ ქვეყნებში. აკადემიკოსი არის მეცნიერებათა აკადემიის ნამდვილი წევრი. აკადემიკოსებს ირჩევენ შესაბამისი აკადემიების საერთო კრებაზე, როგორც წესი წევრ-კორესპონდენტთა სიიდან. ხმის მიცემი ...

                                               

არქიტექტურა

არქიტექტურა, ხუროთმოძღვრება - შენობა-ნაგებობათა დაპროექტებისა და დიზაინის ხელოვნება და მეცნიერება. უფრო ვრცელი გაგებით არქიტექტურა ასევე მოიცავს მთელი სამშენებლო კომპლექსისა და მისი გარემოს დიზაინს, ანუ მაკრო დონიდან - ურბანული დაგეგმარება, ურბან ...

                                               

ასტროფიზიკა

ასტროფიზიკა - ასტრონომიის დარგი, რომელიც იმეორებს ფიზიკისა და ქიმიის პრინციპებს "დაადგინოს ციური სხეულის ადგილმდებარეობა უძრაობის ან მოძრაობის დროს". ეს დარგი იკვლევდა ისეთ ციურ სხეულებს როგორებიცაა მზე, სხვა ვარსკვლავები, გალაქტიკები, ექსტრასოლა ...

                                               

ბიონიკა

ბიონიკა - მეცნიერება, რომელიც ცოცხალი ორგანიზმების აგებულებისა და ფუნქციების შესწავლის საფუძველზე წყვეტს საინჟინრო პრობლემებს. ბიონიკა სინთეზური მეცნიერებაა, მჭიდროდ უკავშირდება ანატომიას, ფიზიოლოგიას, ქიმიას, ფიზიკას, მათემატიკას, ელექტრონიკას, ...

                                               

ბირთვული ფიზიკა

ბირთვული ფიზიკა - თანამედროვე ფიზიკის ნაწილი, რომელიც შეისწავლის ატომის ბირთვს, ბირთვულ პროცესებსა და ელემენტარულ ნაწილაკებს. ბირთვული ფიზიკა ატომური მრეწველობის მეცნიერების საფუძველია. ბირთვული ფიზიკა როგორც მეცნიერება, დასაბამს იღებს ფრანგი მეც ...

                                               

ბირთვული ქიმია

ბირთვული ქიმია - ქიმიური მეცნიერების ახალი დარგი, რომელიც ბირთვული ფიზიკისა და ქიმიის მიჯნაზეა. თავდაპირველად იგი ჩამოყალიბდა, როგორც ბირთვული ფიზიკის დარგი, რომელიც ქიმიური მეთოდების გამოყენებით განიხილავდა ატომთა თვისებებს და მათი ბირთვების გარ ...

                                               

გასტრონომია

გასტრონომია - არის მეცნიერება, რომელიც იკვლევს კვების კულტურას. გასტრონომია სწავლებაა საკვებსა და კულტურას შორის კავშირის, საკვების მომზადებისა და ადათების ხელოვნების, კონკრეტულ რეგიონში საკვების მომზადების სტილის. გასტრონომიაში გამოცდილი ადამიან ...

                                               

გრაფემიკა

გრაფემიკა, ან გრაფემატიკა - ჰადუმოდ ბუსმანის ენათმეცნიერების ლექსიკონის თანახმად, ბუნებრივ და კონსტრუირებულ ენათა სადამწერლო სისტემების სამეცნიერო-კვლევითი მიმართულება.

                                               

ეკოლოგია

ეკოლოგია - ბიოლოგიის ნაწილი, რომელიც ცოცხალ ორგანიზმებს შორის ურთიერთკავშირებს, აგრეთვე ცოცხალ ორგანიზმებსა და მათ საცხოვრებელ გარემოს ურთიერთდამოკიდებულებას შეისწავლის. ტერმინი "ეკოლოგია" ზოგჯერ ცნება გარემოს დაცვის აღსანიშნავადაც გამოიყენება, თ ...

                                               

თეატრმცოდნეობა

თეატრმცოდნეობა - მეცნიერება თეატრის შესახებ, ხელოვნებათმცოდნეობის დარგი. იგი შეისწავლის თეატრალური ხელოვნების თეორიას და ისტორიას, მათ შორის სამსახიობო ხელოვნებას, დრამატურგიას, რეჟისურას, თეატრალურ არქიტექტურას, დეკორატიულ ხელოვნებას და სხვა. თე ...