ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 55




                                               

უმეცრება

უმეცრება ცოდნის ნაკლებობაა; ასევე უცოდნელობის, გაუთვითცნობიერებლობის მდგომარეობაა, მაგ. "დებატებში გიორგიმ წააგო, ვინაიდან ამ საგანში უმეცარი იყო". პოლიტიკაში ის თითქმის ყოველთვის მოპირდაპირე მხარის არგუმენტის დაკნინების მიზნით გამოიყენება, თუმცა ...

                                               

უტილიტარიზმი

უტილიტარიზმი - ეთიკური თეორია, რომლის მიხედვითაც მოქმედებების სწორი კურსის არჩევა მაქსიმალურს ხდის შესაძლებლობას, რომ ეს მოქმედება საერთო "სიკეთის" მომტანი იქნება. ეს არის კონსეკვენციალიზმის ფორმა და გულისხმობს, რომ მოქმედების მორალური ღირებულება ...

                                               

ფატალიზმი

ფატალიზმი - მსოფლმხედველობა, რომლის თანახმად, სამყაროს ყოველგვარი ხდომილობა და ადამიანის მოქმედება წინასწარ არის მკაცრად განსაზღვრული, ყველაფერი გარდაუვალია, რადგან გამორიცხულია შემთხვევითობა, შესაძლებლობა, ალბათობა და თავისუფლება. განასხვავებენ ...

                                               

ფენომენი

ფენომენი - არაჩვეულებრივი, გამორჩეული მოვლენა, რომელიც იშვიათად გვხვდება. 1) მეტეოროლოგიური მოვლენები ან ფენომენი - ბუნებრივი მოვლენა ან პროცესი, რომელიც მსოფლიოს მრავალ ადგილას ვლინდება და ხშირად აურაცხელ ზიანს აყენებს სახალხო-მეურნეობას, კომუნი ...

                                               

ფილოსოფიის ინსტიტუტი

ფილოსოფიის ინსტიტუტი - სავლე წერეთლის სახელობისა, საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიისა, სამეცნიერო-კვლევითი დაწესებულება. დაარსდა 1946 წელს საქართველოს მეცნიერებათა აკადემია ისტორიის ინსტიტუტთან შექმნილ ფილოსოფიურ სექტორის ბაზაზე. 1997 წელს მიენიჭ ...

                                               

ცნობიერება

ცნობიერება - შინაგანი მოვლენებისა და გარემოს პირობების ცნობიერად აღქმის მდგომარეობა. ჩვეულებრივი, ფხიზელი ცნობიერება მოიცავს აღქმებს, აზრებს, გრძნობებს, წარმოდგენებსა და სურვილებს მოცემულ მომენტში. პირობითად შესაძლებელია ცნობიერების 3 დონის განსა ...

                                               

ასტროლოგია

ასტროლოგია - ფსევდომეცნიერება, რომელიც აცხადებს რომ ციური სხეულების, ძირითადად პლანეტების, ზოდიაქოს ნიშნების და ე. წ. ასტროლოგიური სახლების დახმარებით შესაძლებელია ცალკეული ადამიანებისა და ქვეყნების მომავლის განსაზღვრა. ასტროლოგია შეიქმნა უძველეს ...

                                               

ინდიგო ბავშვები

ინდიგო ბავშვები - ბავშვები, რომლებსაც გააჩნიათ განსაკუთრებული, არაორდინალური და ხანდახან ზებუნებრივი შესაძლებლობები ან თვისებები. ტერმინი "ინდიგოს ბავშვები" პირველად გამოიყენა ამერიკელმა ფსიქოლოგმა და ექსტრასენსმა ნენსი ენ ტეპმა 1982 წელს, თავის ...

                                               

მარსის სიცრუე

მარსის სიცრუე - დეზინფორმაცია, რომელიც ელექტრონული ფოსტებისა და თუ სხვადასხვა სოციალური ქსელების საშუალებით ვრცელდება. პროცესი დაიწყო 2002 წელს, როდესაც განცხადებაში ეწერა, რომ 2003 წლის 27 აგვისტოს, მარსი სავსე მთვარის ზომის გამოჩნდებოდა შეუიარა ...

                                               

ტვინის 10 პროცენტის მითი

ტვინის 10 პროცენტის მითი - ფართოდ გავრცელებული ურბანული ლეგენდა, რომლის მიხედვითაც ადამიანთა უმრავლესობა თავისი ტვინის მხოლოდ 10 პროცენტს იყენებს. ეს მოსაზრება სხვა ბევრ პიროვნებასთან ერთად, ალბერტ აინშტაინსაც მიეწერება. მითი ექსტრაპოლაციის მეთოდ ...

                                               

უფოლოგია

უფოლოგია - ადამიანის მოღვაწეობის სფერო, რომელიც მოიცავს ამოუცნობი მფრინავ ობიექტებზე დაკვირვებების შეგროვებას, მათი ჭეშმარიტების დადგენას და ასევე მცდელობას მიეცეთ მათ მეცნიერული განმარტება. დღესდღეობით უფოლოგია დახასიათებულია, როგორც ნაწილობრივი ...

                                               

ჰომეოპათია

ჰომეოპათია - ცრუმეცნიერული ალტერნატიული მედიცინის სისტემა, რომლის მიხედვითაც დაავადების სამკურნალოდ საჭიროა ხშირად და მცირე დოზით ისეთი წამლების მიღება, რომელთა დიდი დოზა ჯანმრთელ ადამიანში გამოიწვევდა ამ დაავადების მსგავს სიმპტომებს. მისი ფუძემდ ...

                                               

ალოტროპია

ალოტროპია - ელემენტის თვისება არსებობდეს ბუნებაში რამდენიმე მარტივი ნივთიერების სახით. ხოლო ამ მარტივ ნივთიერებებს ჰქვია ალოტროპიული სახესხვაობები, ამგვარად, ალოტროპიული სახესხვაობები ეწოდება მარტივ ნივთიერებებს, რომლებიც წარმოქმნილია ერთი და იმა ...

                                               

ალქიმია

ალქიმია - შუა საუკუნეებში იყო მეცნიერება, რომლის მიზანი სხვადასხვა ლითონების ძვირფას ლითონებად გარდაქმნა იყო. ალქიმიკოსებს ოქრო ყველაზე სრულყოფილ ნივთიერებად მიაჩნდათ და ისეთ ნივთიერებას ეძებდნენ, რომელიც უბრალო ლითონის ოქროდ გარდაქმნას დააჩქარებ ...

                                               

ასტროქიმია

ასტროქიმია - მეცნიერება რომელიც შეისწავლის მოლეკულების რაოდენობას, მოლეკულურ რეაქციებს და მათ ურთიერთქმედებას რადიაციასთან. ეს მეცნიერება ასტრონომიის და ქიმიის განშტოებაა. სიტყვა "ასტროქიმია" მისაღებია როგორც მზის სისტემისთვის ისევე ინტერსტელარულ ...

                                               

ატმოსფერული ქიმია

ატმოსფერული ქიმია - მეცნიერების დარგი, რომელიც შეისწავლის დედამიწის და სხვა პლანეტების ატმოსფეროს ქიმიურ შედგენილობას. ეს დარგი ეყრდნობა ისეთ მეცნიერებებს როგორიცაა ეკოლოგიური ქიმია, ფიზიკა, მეტეოროლოგია, კომპიუტერული მოდელირება, გეოლოგია და ვულკ ...

                                               

ატომური მასა

ატომური მასა ეწოდება ატომის მასის შეფარდობას მასის ატომურ ერთეულთან. Ar=m a /u, მაგალითად:Ar=16u/u=16 Ar=32u/u=32 და ა.შ. ფარდობითი მოლეკულური მასა არის რიცხვი, რომელიც გვიჩვენებს, თუ რამდენჯერ აღემატება ნივთიერების მოლეკულის მასა ნახშირბადის ატო ...

                                               

ატომური ნომერი

ატომური ნომერი - ქიმიასა და ფიზიკაში გამოყენებული ცნებაა, რომელიც გამოხატავს ატომის ბირთვში პროტონების რაოდენობას. სქემატურად ატომი შეიძლება მიახლოებით წარმოვიდგინოთ, როგორც პროტონებისა და ნეიტრონების მჭიდრო გროვა, რომლის ირგვლივაც მოძრაობს ელექტ ...

                                               

გეოქიმია

გეოქიმია - ბუნებისმეტყველების დარგი; შეისწავლის დედამიწის ქიმიურ შედგენილობას, უპირველეს ყოვლისა დედამიწის ქერქში ქიმიური ელემენტების გავრცელებისა და განაწილების კანონზომიერებას, ბუნებრივ პროცესებში ქიმიურ ელემენტთა ატომებისა და იონების მიგრაციის ...

                                               

ელემენტები და ნაერთები

ელემენტები და ნაერთები - ჩვენს წინაპრებს სწამდათ, რომ ჩვენს გარშემო ყველაფერი ოთხი ძირითადი სუბსტანციის - ჰაერის, მიწის, წყლისა და ცეცხლისგან შედგებოდა. დღეს კი ვიცით, რომ ეს ასე არაა. ყველა ნივთიერება იმ ძირითადი სუბსტანციებისგან შედგება, რომლებ ...

                                               

ელექტროუარყოფითობა

ელექტროუარყოფითობა – არის ატომის უნარი თავისი გარე გარსის შევსებისათვის მიიზიდოს მეზობელი ატომის ელექტრონები. რაც უფრო მეტად აქვს გამოხატული ელემენტს ეს უნარი, მით მეტია მისი ელექტროუარყოფითობა.

                                               

ელექტროქიმია

ელექტროქიმია - მეცნიერების დარგი, რომელიც შეისწავლის იონური სისტემების ფიზიკურქიმიურ თვისებებს, აგრეთვე ორი ფაზის საზღვრის აგებულებას და მასზე დამუხტული ნაწილაკების გადატანით გამოწვეულ მოვლენებს. ეს არის არაორგანული და ორგანული ნივთიერებათა ელექტ ...

                                               

ერთგვაროვანი ნივთიერებათა ნაერთი

ერთგვაროვანი ნივთიერებათა ნაერთის შემადგენელი ნაწილაკების თვალით ან ოპტიკური ხელსაწყოებით აღმოჩენა ან განსაზღვრა შეუძლებელია, რადგან ნივთიერებები არიან მეტად დაქუცმაცებულ მდგომარეობაში. მაგალითად, ჰაერი" - ეს არის აზოტის, ჟანგბადის და სხვა აირები ...

                                               

ვალენტობა

ვალენტობა - ელემენტის ატომის უნარი, შეიერთოს სხვა ატომების განსაზღვრული რაოდენობა. ვალენტობას განსაზღვრავს ელემენტის გაუწყვილებელი სპინების რიცხვი. ერთი და იმავე მთავარი კვანტური რიცხვის ფარგლებში შეიძლება ელექტროთა წყვილის შემცველი ორბიტალიდან ე ...

                                               

იზომერია

იზომერია - მოვლენა, ქიმიური ნაერთების არსებობისა, რომლებსაც აქვთ ერთნაირი შემადგენლობა და მოლეკულური მასა, მაგრამ აღნაგობით ან ატომების მდებარეობით სივრცეში განსხვავდებიან და ამის შედეგად განსხვავდებიან თვისებებითაც.

                                               

ინდიკატორი (ქიმია)

ინდიკატორი – ნივთიერება, რომელიც შეჰყავთ ხსნარში მასში მიმდინარე ქიმიური პროცესის გამოსამჟღავნებლად მაგ., ლაკმუსი, რომელიც ფერს იცვლის მჟავასთან ან ტუტესთან შეერთებით. ინდიკატორი მრავალი სახისაა. ყველაზე ხშირად გამოყენებული ინდიკატორებია: ლაკმუსი ...

                                               

იონი

იონები - ელექტრულად დამუხტული ატომები ან ატომთა ჯგუფები, რომლებიც წარმოიქმნება მათ მიერ ელექტრონების დაკარგვის ან შეძენის შედეგად. მაიკლ ფარადეიმ 1834 წელს, როდესაც იკვლევდა მჟავების, ტუტეებისა და მარილების წყალხსნარებზე ელექტრული დენის მოქმედება ...

                                               

მაგნეტოქიმია

მაგნეტოქიმია - მოიცავს ქიმიური ნაერთების მაგნიტურ პროპორციებს. მაგნიტური პროპორციები იცლება ქიმიური ნაერთების შემადგენლობაში მყოფი ელექტრონების ბრუნვასა და ორბიტალური კუთხის შეცვლასთან ერთად. ქიმიური ნაერთი დიამაგნეტურია თუ მისი ყველა ელექტრონი დ ...

                                               

მარტივი ნივთიერება

მარტივი ნივთიერება - ნივთიერება, რომელიც შედგება ერთი ქიმიური ელემენტის ატომებისაგან. ჟანგბადი, წყალბადი, რკინა, გოგირდი მარტივი ნივთიერებებია. აღსანიშნავია რომ ატომის, ქიმიური ელემენტის და მარტივი ნივთიერების ცნებების არევა არაა მიზანშეწონილი. ა ...

                                               

მოლეკულა

მოლეკულა - მოცემული ნივთიერების უმცირესი ფორმა. მოლეკულები შედგებიან მინიმუმ ორი ატომისგან, რომლებიც ერთმანეთს უკავშირდებიან ქიმიური კავშირით. მოლეკულები არიან ნეიტრალური მუხტის მატარებლები.

                                               

მოლური მასა

ნივთიერების მოლური მასა - ნივთიერების ერთი მოლის მასა. ზოგი ქიმიური ელემენტისთვის მოლის მასა ტოლია ატომის ელემენტის მასისა. თუმცა მოლური და მოლეკულური მასა სერიოზულად განსხვავდება, რადგანაც ისინი მხოლოდ რიცხობრივად არიან ტოლნი, ხოლო ზომით განსხვა ...

                                               

ნივთიერებათა ნარევი

ნივთიერებათა ნარევი - ინდივიდუალურ ნივთიერებათა ერთობლიობა, რისგანაც შედგება ფიზიკური სხეული. ნარევი შეიძლება შეიცავდეს ორ ან მეტ სუფთა ნივთიერებას. ნარევში შემავალი ნივთიერებები ინარჩუნებენ მათთვის დამახასიათებელ თვისებებს. მაგალითად, თუ აურევთ ...

                                               

პლაზმა

ფიზიკაში და ქიმიაში, პლაზმა - აირი რომელიც მთლიანად ან ნაწილობრივ იონიზირებულია. დამუხტული ნაწილაკების არსებობა განაპირობებს იმას, რომ პლაზმა ელექტული დენის გამტარია, რის გამოც იგი ძლიერად რეაგირებს მასზე მოდებულ ელექტრომაგნიტურ ველებზე. პლაზმის ...

                                               

პოლიმერების ქიმია

პოლიმერების ქიმია - ქიმიის ნაწილი, რომელიც შეისწავლის პოლიმერების ქიმიურ თვისებებს. ის იყოფა ნაწილებად: პოლიმერების ფიზიკურ ქიმიად, სტრუქტურულ ქიმიად და ა.შ. სინონიმია - მაღალმოლეკულარული შენაერთების ქიმია - რომელიც ორგანული ქიმიის შემადგენელი ნა ...

                                               

პოლიმორფიზმი (ქიმია)

პოლიმორფიზმი - ზოგიერთი ნივთიერების უნარი არსებობდეს სხვადასხვა ატომური კრისტალური სტრუქტურით. ყოველ ასეთ მდგომარეობას ეწოდება პოლიმორფული მოდიფიკაცია. მოდიფიკაციები აღინიშნება ბერძნული ასოებით; α, β, γ და ა. შ. პოლიმორფიზმი აღმოაჩინეს 1798 წელს, ...

                                               

რექტიფიკაცია

რექტიფიკაცია - რამდენიმე კომპონენტისაგან შემდგარი სითხეების ნარევის გაყოფის ხერხი. რექტიფიკაცია ემყარება სითხის მრავალჯერად აორთქლებას და მისი ორთქლის კონდენსაციას ან ნარევის ერთჯერად აორთქლებას და კომპონენტების შემდგომ მრავალსაფეხუროვან კონდენსა ...

                                               

სითხე

სითხე - ნივთიერების ერთ-ერთი აგრეგატული მდგომარეობა. სითხის ძირითად თვისებას, რომლითაც ის განსხვავდება სხვა აგრეგატული მდგომარეობისაგან, წარმოადგენს თვისება განუსაზღვრელად შეიცვალოს ფორმა მექანიკური დაძაბულობა ზემოქმედებით, ძალიან მცირედიც კი, ამ ...

                                               

სოლვეს კონფერენცია

სოლვეს კონფერენცია იყო ლეგენდარული პირველი მოწვევის მსოფლიო უდიდეს ფიზიკოს მეცნიერთა ყრილობა 1911 წელს ორგანიზებული სოლვეს ფიზიკისა და ქიმიის საერთაშორისო ინსტიტუტების მიერ. ინსტიტუტები მდებარეობს ბრიუსელში და დაფუძნებულია ბელგიელი ინდუსტრიალისტი ...

                                               

სუფთა ნივთიერება

სუფთა ნივთიერება, ანუ ინდივიდუალური ნივთიერება - ნივთიერება, რომელიც შედგება გარკვეული ტიპის ნაწილაკებისაგან და ამიტომაც აქვთ სტაბილური ფიზიკური თვისებები. აღსანიშნავია, რომ აბსოლუტურად სუფთა ნივთიერება ბუნებაში არ არსებობს, ხოლო ხელოვნურად მისი ...

                                               

ქიმიური ბმა

ქიმიური ბმა - ატომთა ურთიერთქმედება, რის შედეგადაც წარმოიქმნება ორ– ან მრავალატომიანი ნაერთები: იონები, რადიკალები, მოლეკულები, კრისტალები და სხვა. ქიმიური ბმის წარმოქმნის აუცილებელი პირობაა ატომების მიახლოე-ბის შედეგად სისტემის სრული ენერგიის შე ...

                                               

ქიმიური თერმოდინამიკა

ქიმიური თერმოდინამიკა - ფიზიკური ქიმიის დარგი, რომლებიც თერმოდინამიკის მეთოდების საშუალებით იკვლევს სითბურ მოვლენებთან დაკავშირებულ პროცესებს. ბუნებისმეტყველების ამ დარგის პრინციპები, რომლებიც კაცობრიობის საუკუნეობრივი გამოცდილების განზოგადებას წ ...

                                               

ქიმიური მოვლენა

ქიმიური მოვლენა, ეწოდება ისეთ მოვლენას როდესაც ხდება ერთი ნივთიერების გარდაქმნა მეორეთი. ქიმიური მოვლენის პროცესისას, ფიზიკურისაგან განსხვავებით ყოველთვის ხდება ერთი ნივთიერების გარდაქმნა მეორეთი. თუ წყალში ჩადებულ ელექტროდებში დენს გავატარებთ, რ ...

                                               

ქიმიური ფორმულა

ქიმიური ფორმულა - ინდივიდუალურ ნივთიერებათა შედგენილობის გამოსახულება ქიმიური ნიშნებისა და რიცხვების საშუალებით. ზოგად შემთხვევაში გამოისახება როგორც A m B n C p. სადაც A, B, C. არის ქიმიურ ელემენტთა ატომების სიმბოლოები, რომელთაგანაც შედგება მოცე ...

                                               

ქიმიური წონასწორობა

ქიმიური წონასწორობა - სარეაქციო სისტემის მდგომარეობა, რომლის დროსაც პირდაპირი და საპირისპირო რეაქციების სიჩქარეები ტოლია. ქიმიური წონასწორობის დამყარების შემდეგ რეაქციაში მონაწილე ნივთიერებების კონცენტრაცია უცველელი რჩება, მაგრამ რეაქცია შეიძლება ...

                                               

გიორგი პეტროვი

გიორგი ივანეს ძე პეტროვი - რუსი მეცნიერი მექანიკის დარგში. სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი. სოციალისტური შრომის გმირი. მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტის დამთავრების შემდეგ 1935 მუშაობდა სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტებში. 1965 წლიდან მუშაობდ ...

                                               

ძმები მონგოლფიეები

ჟოზეფ-მიშელ მონგოლფიე და ჟაკ-ეტიენ მონგოლფიე - საჰაერო ბუშტის გამომგონებელი ფრანგი ძმები. საჰაერო ბუშტის პირველი საჯარო ჩვენება მოხდა 1783 წელს, იგი დამზადებული იყო ტილოსაგან და ქაღალდისაგან. 1883 წელს, ძმების მშობლიურ ქალაქ ანონეში მათი ძეგლი აღ ...

                                               

ენერგიის მუდმივობის კანონი

ენერგიის მუდმივობის კანონის მიხედვით იზოლირებულ სისტემაში არსებული სრული ენერგია მუდმივია და ის არ შეიძლება არსაიდან შეიქმნას ან არსად გაქრეს. ჩაკეტილ სისტემაში ენერგიას შეუძლია მხოლოდ იცვალოს თავის ფორმები. მაგალითად ხახუნის ძალა კინეტიკურ ენერგ ...

                                               

თბომატარებელი

თბომატარებელი - თხევადი ან აიროვანი ნივთიერებაა, რომელიც გამოიყენება სითბული ენერგიის გადასაცემად. პრაქტიკაში ყველაზე ხშირად გამოიყენებენ წყალს, ჰაერს, აზოტს, ფრეონებს და სხვა.

                                               

CZ 75

იარაღი პირველად ფართო საზოგადოებისთვის ცნობილი 1976 წლის მადრიდის გამოფენიდან გახდა, სადაც ბევრი დადებითი შეფასება მიიღო. 1977 წელს კომპანიამ Česká zbrojovka Uherský Brod მისი გამოშვება დაიწყო.

                                               

Walther P38

Walther HP - მეორე პროტოტიპი Walther P38 - 1938 წლიდან 1945 წლის გაზაფხულამდე და აგრეთვე 1957-დან 2004-მდე ხდებოდა მისი გამოშვება Walther P.4 - საპოლიციო დამბაჩა სიგრძით 104 მმ Walther AP - 1936 წლის პროტოტიპი Walther P.1 - 1957 წლის მოდელი