ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 53




                                               

ვეტერინარია

ვეტერინარია, - ვეტერინარული მედიცინა, მეცნიერებათა სისტემა, რომელიც შეისწავლის ცხოველთა დაავადებებს, მათი თავიდან აცილებისა და მკურნალობის მეთოდებს, ცხოველთა პროდუქტიულობის გაზრდის საკითხებს, შეიმუშავებს ადამიანის დაცვის ღონისძიებებს ცხოველისა და ...

                                               

თავის ტვინის დანა

თავის ტვინის დანა - თავის ტვინის რბილი ქსოვილის გასაკვეთი, ბასრად ალესილი ქირურგიული ინსტრუმენტი. გამოიყენება როგორც პათოლოგიური–ანატომიური კვეთისას, ასევე თავის მიდსმოში მიმდინარე ოპერაციისათვის. თავის ტვინის დანას ასევე იყენებენ თავის ტვინის შრ ...

                                               

თვალი

თვალი - ადამიანის და ცხოველების მხედველობის ორგანო. თვალი სისტემის პერიფერიული ორგანოა და მოთავსებულია თვალბუდეში. მხედველობის სისტემა, ანატომიურად და ფუნქციონალურად სამი ნაწილისგან შედგება: პერიფერიული ორგანოები; გამტარი გზები; მხედველობის ცენტრ ...

                                               

თვალის (მიკროქირურგიული) მაკრატელი

თვალის მაკრატელი – მახვილწვერიანი, მჭრელი ქირურგიული ინსტრუმენტი. მას არ გააჩნია ჩვეულებრივი, ქირურგიული მაკრატლისთვის დამახასიათებელი რგოლები, მუშაობის პრინციპი კი დამყარებულია ზამბარისებურ მოძრაობაზე და ქირურგს პრეპარირებისას ხელში საწერი კალმი ...

                                               

იადიგარ დაუდი

"იადიგარ დაუდი" - XVI საუკუნის ქართული სამედიცინო ენციკლოპედია. მოიცავს იმდროინდელი მედიცინის თითქმის ყველა საკითხს. წიგნის ზოგად ნაწილში მოკლე ანატომიური-ფიზიოლოგიური მონაცემების შემდეგ დეტალურადაა განხილული ჰიგიენისა და დიეტეტიკის საკითხები და ...

                                               

იმუნური სისტემა

იმუნური სისტემა - იმ უჯრედის ერთობლიბაა, რომელთა ძირითად ფუნქციას წარმოადგენს ორგანიზმის შინაგანი გარემოს მუდმივობის დაცვა, რაც გენეტიკურად უცხო ნიშნებს ატარებს. იმუნიტეტი ადამიანის ორგანიზმის დამცავი ბარიერია, გადამდებ დაავადებათა და მათ გამომწვ ...

                                               

კოლაფსი (მედიცინა)

კოლაფსი - გულის მუშაობის დროებით, უეცრად წარმოშობილი სისუსტე და სისხლძაღვთა ტონუსის დაცემა, რასაც თან ახლავს არტერიული წნევისა და ყველა სასიცოცხლო ფუნქციის მკვეთრი დაქვეითება. ტრავმა უხვი სისხლდენით და ძლიერი გამაღიზიანებელი ტკივილებით, ზოგჯერ მწ ...

                                               

კოხის რეაქცია

კოხის რეაქცია, კოხის ფენომენი - ტუბერკულოზის ბაქტერიების მიმართ სენსიბილიზებული ადამიანის ან ცხოველის ორგანიზმის შეცვლილი რეაქციულობის გამოვლენა. პირველად აღწერა რობერტ კოხმა 1882 წელს. კოხის რეაქცია ორგანიზმში ტუბერკულოზური ინფექციის არსებობაზე ...

                                               

ლასას ცხელება

ლასას ცხელება - მწვავე ვირუსული ჰემორაგიული დაავადება. ენდემურია დასავლეთ აფრიკის შემდეგ ქვეყნებში: ბენინი, განა, გვინეა, ლიბერია, მალი, სიერა ლეონე, ნიგერია. სავარაუდოა ვირუსის არსებობა დასავლეთ აფრიკის სხვა ქვეყნებშიც.

                                               

ლოგოპედია

ლოგოპედია - დეფექტოლოგიის დარგი, რომელიც შეისწავლის მეტყველების ნაკლს ნორმალური სმენის პირობებში, ამუშავებს სპეციალურ პედაგოგიურ ხერხებსა და მეთოდებს მისი გამოსწორებისა და ნორმალური მეტყველების აღდგენისათვის. ლოგოპედია მჭიდრო კავშირშია პედაგოგიკა ...

                                               

მახვილწვერიანი მაკრატელი

მახვილწვერიანი მაკრატელი –მახვილწვერიანი, სწორი ან მოხრილი, მჭრელი ქირურგიული ინსტრუმენტია.ასეთი ტიპის მაკრატლები გამოიყენებიან სხვადასხვა სახის ქირურგიული მანიპულაციის ჩასატარებლად. მახვილწვერიანი მაკრატლის გამოყენებისას ქსოვილის გაკვეთას წინ უს ...

                                               

მელანომა

მელანომა - დაავადება, რომელსაც ახასიათებს ავთვისებიანი სიმსივნის გაჩენა. ყველაზე ხშირად მელანობა ვითარდება კანის საფარზე, მაგრამ არის შემთხვევები, როცა ხდება ლორწოვანი გარსის დაავადებაც. მელანომას ახასიათებს სწრაფი განვითარება მთელს ორგანიზმში. წ ...

                                               

მეტასტაზი

მეტასტაზი - მეორეული პათოლოგიური წარმონაქმნი, რომელიც ვითარდება ორგანოში ან ქსოვილში პირველადი კერიდან მაავადებელი ფაქტორის გადანაცვლების შედეგად. წარმოადგენს სინსივნური ქსოვილის იმპლანტს, რომელიც ვრცელდება სიმსივნის ძირითადი კერიდან სხვა ორგანოე ...

                                               

მიელიტი

მიელიტი - ზურგის ტვინის ანთება. ზურგის ტვინის ჰეტეროგენული ფოკალური ანთებითი დაავადება, რომელსაც ახასიათებს მოტორული სისუსტის, მგრძნობელობითი დარღვევების და აუტონომიური დისფუნქციის მწვავე ან ქვემწვავე განვითარება.

                                               

მოხრილი მაკრატელი

მოხრილი მაკრატელი – ბლაგვწვერიანი, მაგიდის სიბრტყესთან მიმართებაში ჰორიზონტალურად მოხრილი, მჭრელი ქირურგიული ინსტრუმენტია. მოხრილი მაკრატელი გამოიყენება სხვადასხვა სახის ქსოვილთა ბლაგვი და ბასრი პრეპარირებისთვის.

                                               

ნარკოზი

ნარკოზი – ნარკოტიკული საშუალებებით ხელოვნურად გამოწვეული ძილი, რასაც თან ახლავს ცნობიერებისა და მგრძნობელობის დაკარგვა. სანარკოზო საშუალებეს წარმოადგენენ მაგალითად, მორფიუმი, ტუბოკურარინი, ნოვაკაინი რომელიც ძირითადად ადგილობრივი გაუტკივნებისთვის ...

                                               

ნეიროცირკულარული დისტონია

ნეირო-ცირკულატორული დისტონია - სიხლძაღვების ტონუსის მოშლა. იგი მრავალმა მიზეზმა შეიძლება განაპირობოს და ნებისმიერ ასაკში გვხვდება. მაგალითად, მოზარდებში მოკლე დროში სწრაფი ფიზიკური განვითარების დროს, როდესაც ორგანიზმის ნეირო-ენდოკრინული რეგულაციი ...

                                               

ნეკნის მაკრატელი

ნეკნის მაკრატელი – ბლაგვწვერიანი, მჭრელი ქირურგიული ინსტრუმენტი, გამოიყენება მკვრივი ქსოვილის მოსაკვეთად. ნეკნის მაკრატელს გააჩნია მოკლე პირი და შედარებით გრძელი ფუნქციური ნაწილი, რომელიც ფიქსირდება ჩამკეტით.

                                               

ნეფროლოგია

ნეფროლოგია - მედიცინის დარგი, რომელიც შეისწავლის თირკმლის დაავადებებს, მათ ეტიოლოგიას, პათოგენეზს, მკურნალობასა და პროფილაქტიკას. ნეფროლოგიის პრობლემებს კომპლექსურად იკვლევენ კლინიცისტები, მორფოლოგები, ფიზიოლოგები, რადიოლოგები; ნეფროლოგია მჭიდროდ ...

                                               

ონკოლოგია

ონკოლოგია - მეცნიერება, რომელიც შეისწავლის სიმსივნეთა წარმოშობის მიზეზებს, კლინიკურ მიმდინარეობას და ამუშავებს მათი მკურნალობისა და პროფილაქტიკის მეთოდებს. ონკოლოგია მჭიდროდ არის დაკავშირებული ისეთ დარგებთან, როგორიცაა ბიოლოგია, ქიმია, პათოლოგია, ...

                                               

ორთოპედია

ორთოპედია - მედიცინის დარგი, რომელიც შეისწავლის ადამიანის საყრდენ სამოძრაო აპარატის დეფორმაციებს, დაზიანებებს, მათ პროფილაქტიკას და მკურნალობას. ზოგიერთ ქვეყანაში ტრავმატოლოგიასთანაა გაერთიანებული ერთ სამედიცინო დისციპლინად. მეცნიერება ორთოპედიას ...

                                               

ოტორინოლარინგოლოგია

ოტორინოლარინგოლოგია - მედიცინის დარგი, შეისწავლის ყურისა და ზედა სასუნთქი გზების დაავადებებს. ზოგადად ოტორინოლარინგოლოგიას გამოეყო დამოუკიდებელი დისციპლინები აუდიოლოგია, ფონიატრია, ოტიატრია. ოტორინოლარინგოლოგია ფართოდ იყენებს ოპტიკურ ხელსაწყოებს, ...

                                               

ოფთალმოლოგია

ოფთალმოლოგია - მედიცინის ერთ-ერთი დარგი. ოფთალმოლოგიის შესწავლის საგანია - ზოგადად, მხედველობის სისტემა ანუ მხედველობის სენსორული ანალიზატორი, კერძოდ კი თვალი, მხედველობის სისტემის ინერვაციის გამტარი გზები და მხედველობის ცენტრები. ოფთალმოლოგია შე ...

                                               

პანკრეატიტი

პანკრეატიტი - პანკრეატიტი არის პანკრეასის ანთება. პანკრეასის ანთების მიზეზი შეიძლება იყოს ნაღვლის კენჭები, ალკოჰოლი, ზოგიერთი წამალი, ვირუსული ინფექცია და საჭმლის მომნელებელი ფერმენტები. პანკრეატიტი, ჩვეულებრივ, სწრფად ვითარდება და რამდენიმე დღეშ ...

                                               

პეპტიკური წყლული

პეპტიკური წყლული - პეპტიკური წყლული მრგვალი ან ოვალური ფორმის იარაა, რომელიც კუჭის ან თორმეტგოჯა ნაწლავის ლორწოვანზე კუჭის წვენისა ან საჭმლის მომნელებელი წვენების ზემოქმედებით წარმოიშობა. პეპტიკური წყლული შეიძლება განვითარდეს ჰელიკობაქტერიით ინფი ...

                                               

პოლინოზი

პოლინოზი - სეზონური ხასიათის ალერგიული დაავადება, რომელიც განპირობებულია სხვადასხვა მცენარეების მტვრის მიმართ მომატებული მგრძნობელობით, სენსიბილიზაციით, ახასიათებს სასუნთქი გზების, კონიუნქტივის, კანის, ნერვული, საჭმლის მომნელებელი სისტემისა და ში ...

                                               

რადიოლოგია

რადიოლოგია - მედიცინის დარგი, რომელიც შეისწავლის მაიონიზებელი გამოსხივების წყაროების გამოყენების თეორიას და პრაქტიკას დაავადებათა დიაგნოსტიკისა და მკურნალობისათვის. რადიოლოგიას საფუძველი ჩაეყარა რენტგენის სხივებისა და ბუნებრივი რადიოაქტიურობის აღ ...

                                               

რბილი ნახვევის მოსახსნელი მაკრატელი

რბილი ნახვევის მოსახსნელი მაკრატელი - ბლაგვწვერიანი, მაგიდის სიბრტყესთან მიმართებაში ვერტიკალურად მოხრილი, მჭრელი ქირურგიული ინსტრუმენტი, მას ასევე ლისტერის მაკრატელსაც უწოდებენ. ქვედა პირზე დამახასიათებელი ფოლაქისებური გაფართოებით, რომელიც ნახვე ...

                                               

რეგენერაცია

სიცოცხლის ძირითად თვისებად გვევლინება ნივთიერებათა ცვლა,რომელიც წარმოადგენს ორგანიზმის სტრუქტურული ელემენტების მუდმივი განახლების საფუძველს. იგი სრულდება მოლეკულურ დონეზე. პათოლოგიის პირობებში ან ტრავმული ფაქტორების ზემოქმედების შედეგად, უჯრედში, ...

                                               

რევმატოლოგია

რევმატოლოგია - შინაგანი მედიცინის დარგი, რომელიც შეისწავლის რევმატულ დაავადებათა ეტიოლოგიის, პათოგენეზი, დიაგნოსტიკის, მკურნალობისა და პროფილაქტიკურ საკითხებს. როგორც მედიცინის დამოუკიდებელი დარგი, ჩამოყალიბდა XX ს. 50-იან წლებში, თუმცა ცალკეულ რ ...

                                               

სამედიცინო მრეწველობა

სამედიცინო მრეწველობა - ეკონომიკის დარგი, რომელიც აწარმოებს ჯანმრთელობის დაცვის საშუალებებს და სამედიცინო-ტექნიკურ ნაწარმს. სამედიცინო მრეწველობა მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე სწრაფად მზარდი მრეწველობის დარგია. ის განვითარებული ქვეყნების მშპ-ს 10%-ს ...

                                               

საყლაპავი მილის დაცობა

დაავადების სიმპტომები ჩნედება უეცრად, ცხოველი წყეტს საკვების მიღებას, წუხს, ხშირად აკეთებს ყლაპვით მოძრაობას, თავს წინ და ძირს სწევს. პირიდან გადმოდის ქაფიანი ნერწყვი, ვინაიდან ცხოველს უწყდება ცოხნა და ამობოყინება, მას უვითარდება ფაშვის ტიმპანია. ...

                                               

სინდრომი

სინდრომი - ტერმინი მედიცინასა და ფსიქოლოგიაში, ნიშნავს რაიმე დაავადების დამახასიათებელი რამდენიმე ნიშნის ანუ სიმპტომის ერთობლიობას. ბოლო ხანებში ამ ტერმინის მნიშვნელობა გაფართოვდა და გამოიყენება ისეთი ფენომენის აღსანიშნავად, რომელიც რამდენიმე მახ ...

                                               

სისხლდენა

სისხლდენა - სისხლძარღვის სანათურიდან სისხლის გამოსვლა, რაც როგორც წესი ტრავმასთანაა დაკავშირებული. თუმცა სისხლდენა შეიძლება იყოს ცხვირიდან, ყურებიდან, ღრძილებიდან, პირის ღრუდან, თვალებიდან, საშოდან, ანუსიდან და ასე შემდეგ.

                                               

სისხლდენის შესაჩერებელი ინსტრუმენტები

სისხლდენის შესაჩერებელი ინსტრუმენტები – სწორი ან მოხრილი, კბილიანი ან უკბილო ქირურგიული ხელსაწყოები, რომლებიც გამოიყენება ქირურგიული ოპერაციის დროს ნებისმიერი სისხლდენის შესაჩერებლად.

                                               

სისხლი

სისხლი – განსაკუთრებული თხევადი ქსოვილი. გულის მეშვეობით, ცირკულირებს სისხლის მიმოქცევის სისტამაში. ასრულებს სხვადასხვა სატრანსპორტო დამაკავშირებელ ფუნქციებს, რითაც უზრუნველყოფს სხეულის სხვა ქსოვილების ფუნქციონერებას. მედიცინის დარგს სისხლის შესა ...

                                               

სკალპელი

სკალპელი – ბასრი, ქსოვილთა გასაკვეთი ქირურგიული ინსტრუმენტი, რომელსაც ერთი ბოლო აქვს ალესილი. განასხვავებენ ზოგადქირურგიულ და სპეციალურ სკალპელებს.

                                               

სპინალური ანესთეზია

სპინალური ანესთეზია - ამ დროს ანესთეტიკი შედის ზურგის ტვინის მახლობელ სივრცეში. შედეგად ტკივილის აღმქმელი იმპულსები მანამდე ითრგუნება, ვიდრე თავის ტვინს მიაღწევს. ზურგის ტვინი, ერთ-ერთი უმთავრესი ინსტანციაა, რომლის საშუალებითაც სხეულის სხვადასხვა ...

                                               

სტენოკარდია

სტენოკარდია ანუ გულის ანგინა უეცრად განვითარებული ტკივილის შეტევები გულმკერდში, რომელიც გამოწვეულია მიოკარდის სისხლით მომარაგების მწვავე უკმარისობით.

                                               

სხივური თერაპია

სხივური თერაპია - რადიოლოგიის ნაწილი, რომელსაც იყენებენ ავთვისებიანი სიმსივნისა და ანთებითი პროცესების სამკურნალოდ, აერთიანებს რენტგენოთერაპიას და გამა-თერაპიას. კონტაქტური გამა-თერაპია ითვალისწინებს დახურული რადიოაქტიური პრეპარატების სპეციალური ...

                                               

ტოქსიკოლოგია

ტოქსიკოლოგია - მედიცინის დარგი, რომელიც სწავლობს შხამიანი ნივთიერებების თვისებებს, ცხოველურ ორგანიზმებზე ამ ნივთიერებათა მოქმედების მექანიზმებს, მათ მიერ გამოწვეულ პათოლოგიურ პროცესს, მის მკურნალობას და პროფილაქტიკას. ტოქსიკოლოგია შეისწავლის ყოვე ...

                                               

ტრავმა

ტრავმა - ადამიანისა და ცხოველების ორგანიზმის დაზიანება, რომელსაც იწვევს გარე ფაქტორების ზემოქმედება. განარჩევენ მექანიკურ, თერმულ, ქიმიურ ტრავმას, ელექტროტრავმას და სხვა. ტრავმა შეიძლება იყოს მწვავე და ქრონიკული, ყოფითი, საწარმოო, სპორტული, საბრძ ...

                                               

ტრავმატოლოგია

ტრავმატოლოგია - მეცნიერება, რომელიც შეისწავლის ორგანოთა და ქსოვილთა დაზიანებას, მის გამომწვევ მიზეზებს, მკურნალობასა და პროფილაქტიკას. ფართო გაგებით მოიცავს სხვადასხვა ქირურგიული დისციპლინის მრავალ საკითხს. ვიწრო გაგებით ტერმინი "ტრავმატოლოგია" ი ...

                                               

ტრანსპლანტოლოგია

ტრანსპლანტოლოგია - თანამედროვე მედიცინის ერთ-ერთი ყველაზე პერსპექტიული დარგი. აერთიანებს თანამედროვე ქირურგიის, რეანიმატოლოგიის, ანესთეზიოლოგიის, იმუნოლოგიის, ფარმაკოლოგიის და სხვა სამედიცინო-ბიოლოგიური მეცნიერების უახლეს მიღწევებს, ეფუძნება მაღა ...

                                               

ტულარემია

ტულარემია - მწვავე ინფექციური დაავადება, რომელიც ხასიათდება ცხელებით, ზოგადი ინტოქსიკაციით, ლიმფური აპარატის, კანის, ლორწოვანი გარსების დაზიანებით, ხოლო აეროგენული ინფიცირების შემთხვევაში – ფილტვების დაზიანებით; მიეკუთვნება ზოონოზებს ბუნებრივი კე ...

                                               

ქირურგიული დანა

ქირურგიული დანა – რბილი და ზოგიერთი მკვრივი ქსოვილის გასაკვეთი,ბასრი ქირურგიული ინსტრუმენტია.ის მნიშვნელოვანი ძალისხმევის გარეშე კვეთს ქსოვილს; ქირურგიული დანით გაკეთებული განაკვეთი ჭრილობა ნაკლებად მტკივნეულია და ადვილად ხორცდება. გამოიყენება კი ...

                                               

ქირურგიული მაკრატელი

ქირურგიული მაკრატელი - ბასრად ალესილი, ქსოვილთა გასაკვეთი ქირურგიული ინსტრუმენტია. იგი შედგება ორი დეტალისაგან, რომლის პირებიც ერთმანეთის მიმართულებით მოძრაობისას კვეთავენ ქსოვილებს.

                                               

ღვიძლის ვენოოკლუზიური დაავადება

ღვიძლის ვენოოკლუზიური დაავადება - ღვიძლში მცირე ზომის ვენების დახშობა. თუ შესაძლებელია, დაავადების გამომწვევი მიზეზი უნდა გამოსწორდეს ან აღმოიფხვრას; სიმპტომები მკურნალობას საჭიროებს. კანი და თვალის თეთრი ნაწილი შესაძლოა გაყვითლდეს და მუცლის გარშ ...

                                               

ცელიაკია

ცელიაკია - სისტემური აუტოიმუნური დაავადება, რომელსაც იწვევს ხორბლის, ქერის ან მსგავსი მარცვლეულის საკვებში შემავალი გლუტეინის პეპტიდები. წვრილი ნაწლავის იმუნური აქტივაცია იწვევს ხაოების ატროფიას, ნაწლავური კრიპტების ჰიპერტროფიას და ლიმფოციტების რ ...

                                               

ცენტრიოლები

ცენტრიოლები - უჯრედის ცენტრის, ანუ ცენტროსომას უმნიშვნელოვანესი შემადგენელი ნაწილები. მდებარეობენ ცენტროსფეროს შუა ნაწილში მდებარეობენ. ელექტრონული მიკროსკოპიის მონაცემებით, ცენტრიოლებს 0.3 – 0.6 მკმ სიგრძისა და 0.1 მკმ – მდე დიამეტრის პატარა ღრუ ...