ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 48




                                               

კაპელა (სამლოცველო)

კაპელა - კათოლიკური საკულტო დანიშნულების მცირე ზომის საკრალური ნაგებობა. კაპელა შეიძლება იყოს ცალკე მდგომი ან არქიტექტურული კომპლექსის შემადგენელი ნაწილი. ტერმინის სახელწოდება მომდინარეობს ქალაქ ტურის პატარა ეკლესიიდან, რომელშიც ინახავდნენ და თაყ ...

                                               

კარლო მადერნა

კარლო მადერნა იტალ. Carlo Maderna, Maderno ; 1556 - 1629წწ - შვეიცარიელ-იტალიელი არქიტექტორი, სწავლობდა ბიძებთან - ჯერ დომენიკო, შემდეგ ჯოვანი ფონტანასთან. მოდერნო რომში ჩამოვიდა ლომბარდიიდან XVI საუკუნის 80-წლებში, დაიწყო მუშაობა ქვისმთლელად თავ ...

                                               

ლოჟა (თეატრი)

ისტორიულად ლოჟა ცალკე ოთახს წარმოადგენდა დამოუკიდებელი კარით, სადაც ტოვებდნენ ტანსაცმელს და შეეძლოთ ანტრაქტის გატარება. წინათ ამგვარ ადგილს ანლოჟას უწოდებდნენ. ლოჟები განლაგებული იყო როგორც პარტერის დონეზე უკან და გვერდებზე, ე. წ. ბენუარის ლოჟები ...

                                               

ლოჯია

ლოჯია - შენობაში ამოყვანილი დახურული აივნის მაგვარი ოთახი; შენობის, სადგომის ნაწილი, რომელსაც ზოგჯერ გარეთა კედლის ნაცვლად აქვს ღია კოლონადა, პარაპეტი ან თაღი. ლოჯიას, ჩვეულებრივ, ოთხივე კედელი დახურული აქვს და ზომით საგრძნობლად განსხვავდება ერთმ ...

                                               

მიანმარის არქიტექტურა და სახვითი ხელოვნება

მიანმარის არქიტექტურა და სახვითი ხელოვნება - მიანმარის არქიტექტურა სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიაში მოიცავს არქიტექტურულ სტილებს, რომლებიც ასახავს მეზობელი და დასავლეთის ქვეყნების გავლენას და მოდერნიზებას. ქვეყანაში ყველაზე გავრცელებული ნაგებობებია: ბუდ ...

                                               

მონღოლეთის არქიტექტურა

მონღოლეთის არქიტექტურა - მონღოლეთის არქიტექტურული ტრადიციების ერთობლიობა. მონღოლეთის არქიტექტურა ძირითადად ეფუძვნება ტრადიციული საცხოვრებლების ფორმაა, მაგ, იურტას და კარავს - მათი ფორმების გავლენა სხვა დანიშნულების ნაგებობებში იგრძნობა. XVI-XVII ...

                                               

ნაშენი

ნაშენი - ძირითადი არქიტექტურული ობიექტი, შექმნილი ადამიანთა მხატვრულ-ესთეტიურ და ყოფით მოთხოვნილებათა დასაკმაყოფილებლად. ნაშენი არის ორი სახის: შენობა და ნაგებობა, რომლებიც ასევე იყოფიან სხვადასხვა ტიპებად. შენობა, თავის მხრივ არის ისეთი ნაშენი, ...

                                               

პურიზმი (ფერწერა)

პურიზმი - - მიმდინარეობა ფრანგულ ფერწერაში. დამაარსებელნი და მთავარი წარმომადგენლები არიან ა. ოზანფანი და შ.ე. შანერე. პურიზმის მიმდევრებმა უარყვეს 10-იანი წლების კუბიზმისათვის დამახასიათებელი ნატურის დეფორმირებული დეკორატიული ტენდენციები. ისწრაფ ...

                                               

რატუშა

რატუშა – საქალაქო საბჭოს შენობა შუა საუკუნეების ევროპაში. სახელწოდება "რატუშა" ევროპის მთელ რიგ ქვეყნებში მიღებული დასახელებაა. შენობა წარმოადგენს გოთური ატქიტექტურული სტილის ულამაზეს ნაგებობას, რომელიც განთავსებული იყო ძველი ქალაქის მთავარ მოედა ...

                                               

ფილიპინების არქიტექტურა

ფილიპინების არქიტექტურა - არქიტექტურული ტრადიციების ერთობლიობა ფილიპინებში. ფილიპინების არქიტექტურა ასახავს ქვეყანაში არსებულ ისტორიულ და კულტურულ ტრადიციებს. მასზე გავლენა იქონია ავსტრონეზიულმა, ჩინურმა, ესპანურმა და ამერიკულმა არქიტექტურამ.

                                               

ქვითკირი

ქვითკირი - ქვებითა და კირის დუღაბით ნაშენი. ლეონტი მროველის სიტყვით, ქვითკირით მშენებლობა საქართველოში სპარსთა მეფის აფრიდონის წარმოგზავნილი არდამ ერისთავის ნებროთიანის დროს გაჩენილა. ისტორიკოსი ამბობს:

                                               

შამბალას მთების ცენტრი

შამბალას მთების ცენტრი დაარსდა ვიდიადჰარა ჩოგიამა ტრუნგპის მიერ 1971 წელს, კოლორადოს შტატში. ობიექტი განლაგებულია 600 აკრ 2.4 კმ² მიწის ფართობზე, რომელიც განლაგებულია მცენარეული მინდვრების, ტყეების, ჩანჩქერებისა და ნაკადულების გარემოცვაში. ცენტრს ...

                                               

ცელსუსის ბიბლიოთეკა

ცელსუსის ბიბლიოთეკა - ანტიკური შენობა ეფესოში, ანატოლიაში. დღესდღეობით თურქეთის შემადგენლობაში. აშენებულია ანტიკური ხანის ბერძენის, ტიბერიუს იულიუს ცელსუს პოლემეანუსის მიერ. შენობა დასრულებულ იქნა ჩვენი წელთაღრიცხვით 135 წელს ცელსუსის ვაჟის, გაიუ ...

                                               

წამწე

წამწე, ფერმა - ბოლოებით ერთმანეთთან დაკავშირებული ძელებისგან შემდგარი კონსტრუქცია. სამშენებლო მექანიკაში წამწე ეწოდება ნებისმიერ ძელებიან კონსტრუქციულ სისტემას, რომელიც ხისტი კვანძების სახსრებით ჩანაცვლების შემთხვევაშიც გეომეტრიულად უცვლელი რჩება ...

                                               

ვიტრაჟი

ვიტრაჟი - გამჭვირვალე, შუქგამტარი მასალით შესრულებული დეკორატიული ან სიუჟეტიანი კომპოზიცია. სამშენებლო პრაქტიკაში ვიტრაჟი ეწოდება ფასადის სრულ ან ნაწილობრივ შემინვას. სარკმლის ფერადი ვიტრაჟები ათასფრად აშუქებენ ინტერიერს და არსებით გავლენას ახდენ ...

                                               

ფაბერჟეს კვერცხები

ფაბერჟეს კვერცხები - საიუველირო ნაწარმის განთქმული სერია შესრულებული კარლ ფაბერჟეს ფირმის მიერ. სერია იქმნებოდა 1885-1917 წლებში რუსეთის იმპერატორის ოჯახისა და კერძო მყიდველთათვის. სულ ცნობილია 69 კვერცხის შექმნის ისტორია, რომელთაგან 54 საიმპერატ ...

                                               

ჭიქური

ჭიქური ეწოდება თხელ, მინისმაგვარ შრეს, რომელიც კერამიკული ნაკეთობის ზედაპირზე წარმოიქმნება სპეციალურ ნივთიერებათა დაფენისა და მაღალ ტემპერატურაზე გამოწვის შედეგად. ჭიქური ნაკეთობას ალამაზებს და აძლევს მექანიკურ სიმტკიცეს, ხდის უფრო ჰიგიენურს, წყა ...

                                               

ბოროტი ხეობის ფენომენი

ბოროტი ხეობის ფენომენი - ჰიპოთეზა, რომლის მიხედვითაც ჰუმანიზირებული რობოტი ან ნებისმიერი სხვა ობიექტი, რომელიც გარეგნობით თუ მოქმედებებით ცდილობს ადამიანის მიმსგავსებას, იწვევს უხერხულობას და ზიზღს დამკვირვებლებს შორის.

                                               

ესთეტიკა

ესთეტიკა - ფილოსოფიის დარგი, რომელიც არკვევს ხელოვნებისა და მშვენიერების ბუნებას, ღირებულებასა და საზრისს. ესთეტიკა ცალკე ფილოსოფიურ დისციპლინად ჩამოაყალიბა გერმანელმა ფილოსოფოსმა ალექსანდრ გოტლიბ ბაუმგარტენმა XVIII საუკუნეში, მანვე დაარქვა მას ე ...

                                               

კავაიი

კავაიი - ესთეტიკის ფენომენი იაპონურ კულტურაში, რომელიც ადამიანის ან საგნის საყვარლობას, არაჩვეულებრივობას, მიმზიდველობას და მომხიბვლელობას აღნიშნავს. მნიშვნელოვანი ასპექტი იაპონური პოპკულტურის, რომელმაც გავლენა იქონია გართობის ინდუსტრიაზე, ტანსაც ...

                                               

სილამაზე

სილამაზე - ესთეტიკური კატეგორია, რომელიც აღნიშნავს სრულყოფილებას, ობიექტის ასპექტების ჰარმონიულ შეხამებას. დამკვირვებელი ობიექტის მიმართ განიცდის ესთეტიკურ ტკბობას. სილამაზე წარმოადგენს კულტურის უმნიშვნელოვანეს კატეგორიას. მისი აბსოლუტური ხარისხი ...

                                               

ბრემენის რატუშა

ბრემენის რატუშა - გერმანიის ქალაქ ბრემენის სენატის პრეზიდენტისა და მაიორის რეზიდენცია. წარმოადგენს აგურით ნაგებ, გოთიკური არქიტექტურის ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს ნიმუშს ევროპაში. 2004 წელს, ბრემენის როლანდის ქანდაკებასთან ერთად, იუნესკომ ის მსოფლიო ...

                                               

აიკიდო

აიკიდო - ო-სენსეი მორიჰეიმ უესიბას მიერ შექმნილი იაპონური საბრძოლო ხელოვნება. მორიჰეიმ უესიბამ შექმნა აიკიდო როგორც საბრძოლო ხელოვნებების, ფილოსოფიისა და რელიგიური მრწამსის სინთეზი. ო-სენსეის მიზანი იყო ყველა უდიდესი მებრძოლის მიღწევების შემცვლელ ...

                                               

გოჯუ-რიუ

გოჯუ-რიუ - ერთ-ერთი უმთავრესი ოკინავური კარატეს სტილია, რომელიც მოიცავს ძლიერი და რბილი ტექნიკის შერწყმას. ძლიერი და რბილი პრინციპი სათავეს იღებს ცნობილი საბრძოლო ხელოვნების წიგნიდან სახელწოდებით ბუბიში, რომელიც პოპულარობით სარგებლობდა ოკინაველ ო ...

                                               

კუ (რომაული სამხედრო განლაგება)

ტესტუდო - რომის არმიაში ჯარისკაცებს ასწავლიდნენ ერთობლივ ბრძოლას, ბრძოლაში ისინი მჭიდროდ ჩამწკრივებულნი მიდიოდნენ.თუ მეტერი ისრებს დაუშენდა ჯერისკაცები ზევით ასწევდნენ და ერთიმეორესთან მიჯრით მიაწყობდნენ ფარებს რომლებიც სახურავივით მთლიანად ფარავ ...

                                               

ტაეკვონდო

ტაეკვონდო - კორეული საბრძოლო ხელოვნება. ტაეკვონდოს განსაკუთრებული მახასიათებელი - ფეხების აქტიური მონაწილეობა ბრძოლაში, როგორც დარტყმისთვის ასევე ბლოკირებისთვის. სიტყვა "ტაეკვონდო" შედგება სამი სიტყვისგან: "ტაე" - გათელვა, "კვონ" - მუშტი, "-დო" - ...

                                               

ძიუდო

ძიუდო - იაპონური ეროვნული ჭიდაობა სპორტად ქცეული მოდერნიზებული ჯიუ-ჰიცუ. ძიუდოს შემქმნელად ითვლება ძიგორო კანო, რომელმაც ჯიუ-ჯიცუდან, სუმოდან შეარჩია ყველაზე ეფექტიანი ილეთები, დახვეწა თავდაცვის ხერხები და ჭიდაობის ტექნიკა, დაამუშავა შეჯიბრების წ ...

                                               

ტრიპტიქი

ტრიპტიქი - ერთი იდეით გაერთიანებული სამი ნაწილისაგან შემდგარი ხელოვნების ნაწარმოები, ნახატი და ა.შ. გვხვდება შუა საუკუნეების ქართველ ოსტატთა შემოქმედებაში, ჭედურ ხელოვნებაში. მათ შორის აღსანიშნავია: ხახულის ღვთისმშობლის ხატი, ანჩისხატი. ორივე მათ ...

                                               

Magnum opus

Magnum opus - მწერლის, მხატვრის ან კომპოზიტორის საუკეთესო, ყველაზე ცნობილი ნამუშევარი. მაგალითად, ლეონარდო და ვინჩის მაგნუმ ოპუსია "მონა ლიზა", ჯგუფ Depeche Mode-ის - კომპოზიცია Enjoy the Silence, ხოლო Led Zeppelin-ის - Stairway to Heaven. ტერმინ ...

                                               

No. 5, 1948

No. 5, 1948 - ჯექსონ პოლოკის 1948 წლის ფერწერული ტილო, შესრულებული 8 x 4 ბოჭკოვან დაფაზე, მასზე დასხმული დიდი რაოდენობით ყავისფერი და ყვითელი საღებავით, რაც ჩიტის ბუდის მსგავს გამოსახულებას ქმნის. მისი თავდაპირველი მფლობელი იყო სემუელ ირვინ ნიუჰა ...

                                               

ა სეკო

ა სეკო, კედლის მხატვრობის ერთგვარი ტექნიკა. ფრესკისგან განსხვავებით ა სეკოს ხერხით ფერწერა შემშრალ ბათქაშზე ხდება მცენარეულ წებოში ან კვერცხში გაზავებული საღებავებით.

                                               

აბრამცევოს კოლონია

აბრამცევო - სოფელი მოსკოვის ოლქის სერგიევო-მოსადსკის რაიონში, რუსეთი. სოფლის მოსახლეობა 200 ადამიანს შეადგენს და ძირითადად აქ მდებარე სახლ-მუზეუმით არის ცნობილი. ეს ადგილი XIX საუკუნეში სლავური ხელოვნების მოღვაწეთა თავშეყრის ცენტრი გახდა.

                                               

აბსტრაქტული ექსპრესიონიზმი

აბსტრაქტული ექსპრესიონიზმი - ხელოვანთა მიმდინარეობა, რომლის წევრები სწრაფად და დიდი ზომის ტილოებზე ხატავდნენ არაგეომეტრიული შტრიხების, დიდი ფუნჯების, ზოგჯერ ტილოზე დაწვეთების მეშვეობით, ემოციების სრული გამოვლენისთვის. ღებვის ექსპრესიულ მეთოდს ამ ...

                                               

ათენის ეროვნული არქეოლოგიური მუზეუმი

ათენის ეროვნული არქეოლოგიური მუზეუმი - საბერძნეთის უდიდესი და ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი მუზეუმი. მასში მოთავსებულია საბერძნეთის ტერიტორიაზე არქეოლოგიური გათხრებით მოპოვებული ყველაზე მნიშვნელოვანი ნივთები წინაისტორიიდან გვიანდელ ანტიკურობამდე ...

                                               

ამბროსიანა

ბიბლიოთეკა ამბროსიანა - ამჟამად ხელოვნების გალერეა მილანში, იტალია, ევროპული კულტურის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი საცავი. სახელი დაერქვა მილანის მფარველი წმინდანი ამბროსის პატივსაცემად. დააფუძნა კარდინალმა ფედერიკო ბორომეომ, რომლის აგენტებმა პირწმი ...

                                               

ამპირის სტილი

ამპირის სტილი - საფრანგეთში ნაპოლეონ ბონაპარტის იმპერიის პერიოდში, XIX საუკუნის პირველ ნახევარში შეიქმნა. ეს სტილი მთელ ევროპაში გავრცელდა, განსაკუთრებით პოპულარული კი რუსეთში გახდა. ეს სიტყვა ფრანგულად იმპერიას ნიშნავს. ამ სტილის სამაგალითო ნიმუ ...

                                               

ახალგაზრდა ბრიტანელი მხატვრები

ახალგაზრდა ბრიტანელი მხატვრები - სახელი, შერქმეული ბრიტანეთში მოღვაწე კონცეპტუალურ ხელოვანთა, მხატვართა, მოქანდაკეთა ჯგუფისთვის, რომელთა უმრავლესობა ლონდონის გოლდსმიტის კოლეჯში სწავლობდა. ტერმინი "ახალგაზრდა ბრიტანელი მხატვრები" მომდინარეობს ამავ ...

                                               

ახალი გალერეა (ნიუ-იორკი)

ახალი გალერეა - XX საუკუნის გერმანული და ავსტრიული ხელოვნების მუზეუმი მანჰეტენის ე.წ. "მუზეუმების მილზე", ნიუ-იორკი, 86-ე ქუჩისა და მეხუთე ავენიუს კუთხეში. მუზეუმი 1968 წელს დააარსა ხელოვნების ნიმუშებით მოვაჭრე სერჟ საბარსკიმ და მისმა ახლო მეგობა ...

                                               

ახალი საგნობრიობა

ახალი საგნობრიობა - მიმართულება დასავლეთი ქვეყნების ფერწერაში, რომლის მიმდევარი იყო XX საუკუნის 20-იან წლებში ექსპრესიონისტებისაგან გამოყოფილი ვერისტების ჯგუფი. ამ მიმართულების მხატვართა უმრავლესობა ნატურალისტურად ასახავს ხალხის მძიმე ცხოვრებას დ ...

                                               

ბალე-რუსი

ბალე-რუსი, ან დიაგილევის რუსული ბალეტი - საბალეტო კომპანია, დაარსებული 1911 წელს რუსული თეატრალური მოღვაწისა და ხელოვნებათმცოდნის სერგეი დიაგილევის მიერ. მისი იდეა 1909 წელს გამართულ "რუსულ სეზონზე" გაჩნდა და წარმოდგენები 20 სეზონის განმავლობაში ...

                                               

ბალერინა

ბალერინა - საბალატო დასის მოცეკვავე ქალი. ტერმინი "ბალერინა" იხმარება XIX საუკუნის II ნახევრიდან. რევოლუციამდელ რუსეთში ბალერინის წოდება ენიჭებოდათ საიმპერატორო საბალეტო დასის წამყვან მოცეკვავე ქალებს. წოდების მინიჭებასთან ერთად მოცეკვავეებს ემატ ...

                                               

ბარბიზონის სკოლა

ბარბიზონის სკოლა - XIX საუკუნის 30-60-იანი წლების რეალისტური პეიზაჟის ფრანგ მხატვართა ჯგუფი. სახელწოდება მიიღო ფონტენბლოს ტყესთან მდებარე სოფელ ბარბიზონისაგან, სადაც დიდხანს მუშაობდა ჯგუფში შემავალი ზოგიერთი მხატვარი. ბარბიზონის გარდა, ამ სკოლის ...

                                               

ბარელიეფი

ბარელიეფი - ქანდაკების სახეობა, რელიეფი, რომელიც სიბრტყიდან თავისი მოცულობის ნახევარზე ნაკლებად არის გამოწეული. ბარელიეფს ფართოდ იყენებენ არქიტექტურულ ნაგებობებსა და დეკორატიულ ნაკეთობათა მორთულობისათვის. ბარელიეფურ გამოსახულებას ჩვეულებრივ აკეთე ...

                                               

ბატალური ჟანრი

ბატალური ჟანრი, სახვითი ხელოვნების ჟანრი, ასახავს ომსა და სამხედრო ცხოვრებას. ბატალურ ჟანრში მთავარი ადგილი უჭირავს ბრძოლის სცენებს და სამხედრო ლაშქრობებს. მისი მიზანია აღბეჭდოს ომის განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი და დამახასიათებელი მომენტი. გადმოსც ...

                                               

ბიომორფიზმი

ბიომორფიზმი - ხელოვნების მიმდინარეობა, რომელიც XX საუკუნის 30-იან წლებში ჩაისახა. ტერმინი პირველად 1936 წელს ალფრედ ბარმა გამოიყენა. ბიომორფული ხელოვნების ფოკუსი ცოცხალი ბუნების ძალაა და ამ ეფექტის მისაღწევად იყენებს ორგანულ ფორმებს, სფერულ ან ტა ...

                                               

ბრეშის სკოლა

ბრეშის სკოლა, ფერწერის სკოლა იტალიაში. შეიქმნა იტალიაში აღორძინების კრიზისის დროს, XVI საუკუნის II ნახევარში, ბრეშაში და შეინარჩუნა რენესანსის პრინციპების ერთგულება; ამასთან ეძებდა რეალიზმის განვითარების ახალ გზებს და გავლენა მოახდინა XVII საუკუნ ...

                                               

ბრიულოვის სკოლა

ბრიულოვის სკოლა, კ. ბრიულოვის მოწაფეთა და მიმდევრართა ჯგუფი, მხატვრები, რომლებმაც შეითვისეს კ. ბრიულოვის ფერწერული მანერისა და რომანტიკული ძიებათა გარეგნული ნიშნები, ან პირდაპირ ჰბაძავდნენ მას. ბრიულოვის სკოლის ცნობილი წარმომადგენლები არიან: აკად ...

                                               

ბრუკლინის მუზეუმი

ბრუკლინის მუზეუმი, მდებარეობს 200 ისტერნ პარკუეიზე, ბრუკლინში, ნიუ-იორკი და სიდიდით მეორე ხელოვნების მუზეუმია ქალაქ ნიუ-იორკში. მუზეუმის მიმდინარე დირექტორია არნოლდ ლემანი. ბრუკლინის მუზეუმის შენობა, რომელიც 1897 წელს გაიხსნა, აგებულია ფოლადის კო ...

                                               

გადის ტორსო

გადის ტორსო, მარმარილოს ფიგურა გამოფენილი უფიცის არქეოლოგიური ოთახში, ფლორენციაში, და წარმოადგენს ძვ. წ. II საუკუნის ელინისტურ ქანდაკებას. მისი დინამიური მოხრა და არაჩვეულებრივად დახვეწილი მოდელირება მას პერგამენის სკოლის ქანდაკებებს მიაკუთვნებს. ...

                                               

განმანათლებლობა (გერმანია)

განმანათლებლობა არის გერმანული ლიტერატურის ერთი-ერთი ისტორიულად გარდასული ეპოქა, რომელსაც განმანათლებლობის ხანა საც უწოდებენ. განმანათლებლობის იდეები XVII საუკუნის ინგლისში ჩაისახა, ხოლო ევროპასა და ჩრდილოეთ ამერიკაში XVIII საუკუნეში დამკვიდრდა, ...