ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 40




                                               

კომუნისტური ტერორიზმი

მემარცხენე ტერორიზმი - სხვადასხვა მემარცხენე ხასიათის დოქტრინებზე დაყრდნობილი ტერორიზმის ნაირსახეობა. მემარცხენე ტერორისტების სამიზნეს, როგორც წესი, წარმოადგენენ ბიზნესმენები, სახელმწიფო მოხელეები, ძალოვანი სტრუქტურების წარმომადგენლები. ასეთი ყაი ...

                                               

ომი ტერორზე

ომი ტერორზე - საერთაშორისო სამხედრო კამპანია, რომელიც ამერიკის შეერთებული შტატების მთავრობამ დაიწყო 11 სექტემბრის თავდასხმების შემდეგ. კამპანიის სამიზნეები ძირითადად სუნიტი ისლამური ფუნდამენტალისტური შეიარაღებული ჯგუფებია, რომლებიც მთელ ისლამურ ს ...

                                               

წითელი არმიის ფრაქცია

ორგანიზაციის ახალმა თაობამ განაგრძო ამერიკულ ბაზებზე ნადირობა. მათ ააფეთქეს ამერიკის სამხედრო ბაზა ფრანკფურტში 1981 წელს, 1982 წელს ნატოს სამხედრო ობიექტი რამშტაინში. 1993 წელს ახლადაშენებული ციხე ეიტერშტადტში. თუმცა RAF–ის ახალი თაობისთვის მთავა ...

                                               

ჰამასი

ჰამასი აკრონიმია "ჰარაკატ ალ-მუქავამაჰ ალ-ისლამიიაჰ-ისა" - პალესტინის სუნიტური-ისლამისტური ფუნდამენტალური მოძრაობა, რომელიც მჭიდრო კავშირშია მუსლიმანურ საძმოსთან. მისი მიზანია პალესტინის განთავისუფლება ისრაელის ოკუპაციისგან და დასავლეთ სანაპიროზე ...

                                               

გიორგი-მალაქია აბაშიძე

გიორგი-მალაქია პაატას ძე აბაშიძე, იგივე გიორგი V - XVII–XVIII საუკუნეების იმერეთის სამეფოს პოლიტიკური მოღვაწე, იმერეთის ფაქტობრივი მეფე 1701 –1707 წლებში.

                                               

აზო

აზო, აზონი, ლეგენდარული პირი - იხსენიება ძველ ქართულ ისტორიულ წყაროებში. "მოქცევაი ქართლისაის" თანახმად, აზო არიან-ქართლის მეფის შვილი იყო. მას თავისი მამის ქვეყნიდან, ქართველების პირვანდელი სამშობლოდან, წამოუყვანია 18 სახლი და დაუსახლებია მცხეთა ...

                                               

გიორგი III გურიელი

გიორგი III გურიელი - გურიის მთავარი 1664-1684, იმერეთის მეფე 1681-1683, ქაიხოსრო I გურიელის ძე. აქტიურად მონაწილეობდა დასავლეთ საქართველოს ფეოდალურ შინაომებში. მისი მმართველობის დროს სამთავრო ეკონომიკურად მძიმე მდგომარეობაში იყო ჩავარდნილი. სამთა ...

                                               

გიორგი IV გურიელი

1711 წელს გურიელად დასვა მამამ, რომელიც მაშინ იმერეთის მეფე იყო. 1712-1714 წლებში ტახტი წაართვა ძმამ ლევან გურიელმა. 1716 წელს გიორგი IV გურიელმა სიმონეთის ბრძოლაში დაამარცხა იმერეთის მეფე გიორგი VI და გამეფდა, მაგრამ მხოლოდ სამი თვე იმეფა. გიორგ ...

                                               

ვახტანგ (ჭუჭუნიაშვილი)

ვახტანგ ბაგრატიონი - ზედწოდებით – ჭუჭუნიაშვილი, იმერეთის ბაგრატიონთა შორეული ნათესავი, იმერეთის სამეფო ტახტის უზურპატორი 1660 წელს. იმერეთის დედოფლის, ნესტან–დარეჯანის მეორე მეუღლე. ალექსანდრე III-ის გადაცვალების შემდეგ, ტახტის მემკვიდრის, ბაგრატ ...

                                               

ოტო ვიტე

ოტო ვიტე - გერმანელი ცირკის აკრობატი რომელიც აცხადებდა, რომ მან შეძლო ალბანეთის მეფე გამხდარიყო. 1913 წელს, როდესაც ალბანეთი ჩამოცილდა ოსმალეთის იმპერიას მუსლიმანმა ალბანელებმა სულთანის ძმიშვილი ჰალიმ ედი მოიწვიეს, რათა ის მეფედ ეკურთხებინათ. ოტო ...

                                               

მამია III გურიელი

ისტორიულ წყაროებში იხსენიება როგორც "დიდი" ან "შავი გურიელი". ოსმალეთთან მოქნილი დიპლომატიური პოლიტიკის მეშვეობით აფართოებდა სამთავროს ტერიტორიას. იმერეთის მეფისაგან იყიდა საჭილაო-სამიქელაძეოს ტერიტორია. მანვე განაახლა ბუკისციხე, დაიკავა საჯავახო ...

                                               

ნიკიფორე ვრიენიოსი

ნიკიფორე ვრიენიოსი, ან ნიკიფორე ბრიენი - ბიზანტიელი სამხედრო და სახელმწიფო მოღვაწე. მოღვაწეობდა კომნენოსების ეპოქაში. ალექსი I კომნენოსისგან მიიღო კეისრის წოდება. იყო ანა კომნენოსის ქმარი. ავტორია ისტორიული ჩანაწერებისა, რომლებიც მოიცავენ 976–108 ...

                                               

აუგუსტო პინოჩეტი

აუგუსტო ხოსე რამონ პინოჩეტ უგარტე - ჩილეს დიქტატორი პრეზიდენტი 1974–1990 წლებში. ხელისუფლებაში ჩილეს სოციალისტი პრეზიდენტის სალვადორ ალიენდეს დამხობის შემდეგ 1973 წელს მოვიდა. ხელმძღვანელობდა ოთხკაციან ხუნტას. დაამყარა მმართველობის სასტიკი რეჟიმი ...

                                               

პიპინ მოკლე

პიპინ მოკლე - ფრანკთა მეფე 751–768 წლებში, კაროლინგების დინასტიის პირველი წარმომადგენელი. მაიორდომი 741-751 წლებში. დაამხო მეროვინგების დინასტიის უკანასკნელი მეფე და რომის პაპის სანქციით თავი მეფედ აარჩევინა. თავისი მამის – კარლოს მარტელის – მიბა ...

                                               

რადამისტი

რადამისტი - ქართველი უფლისწული, სომხეთის მეფე 51-53 და 54-55 წლებში. უფროსი ძე მეფე ფარსმან I-სა. ახ. წ. 51 წელს მან მამის ბრძანებით ილაშქრა სომხეთში, ჯერ დაამარცხა, შემდეგ ღალატით მოკლა ბიძამისი - სომხეთის მეფე მითრიდატე, ძმა ფარსმან I-სა, და თვ ...

                                               

ჰენრი VII

ჰენრი VII - ინგლისის მეფე და ირლანდიის ლორდი 1485–1509 წლებში. პირველი ტიუდორი მეფე ინგლისის ტახტზე.

                                               

ადამიანთა ბიოლოგიური ერთობა

ადამიანთა ბიოლოგიური ერთობა - ადამიანთა ანატომიური აღნაგობის, სიცოცხლისათეის აუცილებელი შინაგანი ფიზიოლოგიური პროცესებისა და გარეგანი ფიზიოლოგიურ-ანთროპოლოგიური ნიშნების ერთიანობა. მეცნიერების მონაცემები ასაბუთებენ, რომ ადამიანის თანამედროვე ტიპი ...

                                               

ადამიანთა სოციალური ერთობა

ადამიანთა სოციალური ერთობა - ადამიანთა სოციალური ერთობა, სოციალური ურთიერთობის სხეადასხვა სფეროების ერთობლიობა, საზოგადოების შინაგანი სტრუქტურული ადნაგობის ფორმა, წესი. ადამიანთა სოციალური ერთობა გამოხატავს საზოგადოების ცხოერების შედარებით მთლიამ ...

                                               

ბავშვი

ბავშვი - ადამიანის ცხოვრების ის პერიოდი, როდესაც იგი ჩვილი აღარ არის, ზრდასრული კი ჯერ არ გამხდარა. ადამიანის ბავშვობის ხანგრძლივობა იმაზეა დამოკიდებული, თუ რომელ საზოგადოებაში ცხოვრობს იგი. გარეოს ადამიანთა უფლებების დაცვის კომისია 18 წლამდე ასა ...

                                               

ზურგი

ზურგი - ადამიანის სხეულის უკანა მხარის დიდი ნაწილი, რომელიც სხეულს დუნდულოებიდან კისრამდე. ის წარმოადგენს მკერდის საპირისპირო მხარეს. მის სიმაღლეს განაპირობებს ხერხემალი, ხოლო სიგანეს მხრები და ნეკნების გარშემოწირულობა. სპინალური არხი მიუყვება ზუ ...

                                               

ლევკოზი

ლევკოზი - ლევკემია, თეთრსისხლიანობა, სისხლმბადი ქსოვილის სისტემური დაავადება, რისთვისაც დამახასიათებელია სისხლის წარმოქმნის პროცესის ღრმა დარღვევა, რასაც მოსდევს სისხლის უჯრედების გაუკუღმართებული რეგენერაცია და პათოლოგიური უჯრედების აგრესიული ზრდ ...

                                               

სისხლის ბიოქიმიური ანალიზი

სისხლისა და სისხლწარმომქმნელი ორგანოების დაავადების დადგენისთვის სისხლის საერთო სურათს გადამწყვეტი მნიშვნელობა აქვს. სისხლის გამოკვლევათა მონაცემები მრავალი დაავადების შემთხვევაში, სხვა კლინიკურ მონაცემებთან ერთად, დაავადების სწორად ამოცნობის საშ ...

                                               

სხეული

სხეული - ცოცხალი ორგანიზმის განუყოფელი ფიზიკური მასალა. სიტვყას "სხეული" ხშირად იყენებენ გარეგნობის, ჯანმრთელობის საკითხებსა და სიკვდილთან დაკავშირებით. ცოცხალი ორგანიზმის სხეულს ფიზიოლოგია შეისწავლის.

                                               

ანთროპოლოგია

ანთროპოლოგია - მეცნიერება ადამიანის წარმოშობისა და ევოლუციის, ადამიანთა რასების შესახებ. იკვლევს ადამიანის ფიზიკური ტიპის ვარიაციებს დროსა და სივრცეში, ადამიანისა და მისი რასების წარმოშობის, ჩამოყალიბების და შემდგომი განვითარების შესწავლის მიზნით ...

                                               

ანთროპომეტრია

ანთროპომეტრია, ანთროპოლოგიური კვლევის მეთოდურ ხერხთა ერთობლიობა - ადამიანის მთელი სხეულის და მისი ცალკეული ნაწილების გაზომვა და აღწერა და მათი ცვალებადობის რაოდენობრივი დახასიათება. მასობრივი ანთროპოლოგიური გამოკვლევები საშუალებას იძლევა შეფასდეს ...

                                               

ბრაქიკეფალია

ბრაქიკეფალია - მოკლეთავიანობა. ქალას სიგრძისა და სიგანის ისეთი შეფარდება, როდესაც სიგანე სიგრძის 0.8-ს აღემატება.

                                               

დოლიქოკეფალია

დოლიქოკეფალია - თავის სიგრძისა და საიგანის ისეთი შეფარდება, როდესაც სიგანე სიგრძის 0.75-ზე ნაკლებია. გრძელთავიანობა.

                                               

თავის მაჩვენებელი

თავის მაჩვენებელი – თავის განივი და სიგრძივი დიამეტრის პროცენტული შეფარდება. თუ თავის მაჩვენებელი 74.9–ს აღემატება, აღინიშნება გრძელთავიანობა, 75–დან 79.9–ის ფარგლებში მრგვალთავიანობა, ხოლო როდესაც თავი 80.0–ზე მეტია – მოკლეთავიანობა. თავის მაჩვე ...

                                               

ასელარელი ადამიანი

ასელარელი ადამიანი - უძველესი ადამიანის პირობითი სახელწოდება. მამაკაცის თითქმის მთლიანი ჩონჩხი ნაპოვნია 1927 წელს საჰარაში, ფორტ ასელარის მახლობლად. ასელარელი ადამიანი ანთროპოლოგიურად სამხრეთ აფრიკის თანამედროვე ნეგროიდების მსაგავსია. მისი არსებო ...

                                               

ბაზარი

ბაზარი - საქონლის არსებულ და პოტენციურ მომხმარებელთა ერთობლიობა. ეკონომიკური თეორია ბაზარს განსაზღვრავს, როგორც საზოგადოებრივი წარმოების ორგანიზაციის ფორმას, რომელიც ფასების მექანიზმის საშუალებით უზრუნველყოფს წარმოებისა და მომსახურების ურთიერთობა ...

                                               

ბალკანურ-კავკასიური რასა

ბალკანურ-კავკასიური რასა - ბალკანეთის ნახევარკუნძულზე, კავკასიასა და დასავლეთ ირანში გავრცელებული ანთროპოლოგიური ტიპების ჯგუფი: ახასიათებს მუქი ფერის თმა, მუქი ან შერეული ფერის თვალები, გამოდრეკილი ცხვირის ზურგი. ძლიერ განვითარებულია თმოვანი საფა ...

                                               

ეცის ყინულის კაცი

"ეცის ყინულის კაცი" - ადამიანის ბუნებრივი მუმია. წარმოადგენს ალპებში ნაპოვნ ენეოლითის ხანის ადამიანის ყინულოვან მუმიას, რომელსაც მიაკვლიეს 1991 წელს ეცტალის ალპებში, ავსტრიისა და იტალიის საზღვარზე. იგი ცხოვრობდა დაახლოებით 5300 წლის წინ. მუმია გა ...

                                               

ზანგი

ზანგი, მრავლობითში ზანგები - ტროპიკული და სამხრეთ აფრიკის აბორიგენი მოსახლეობის, ანუ ნეგროიდული რასის, წარმომადგენლის აღმნიშვნელი ტერმინი.

                                               

კავკასიური რასა

კავკასიური რასა - ტაქსონომიური ტერმინი რომელიც გამოიყენებოდა და დღესაც გამოიყენება ევროპის, ჩრდილოეთი აფრიკის, სომალის ნახევარკუნძულის, დასავლეთ, ცენტრალური და სამხრეთ აზიის მაცხოვრებელთა ტიპოლოგიური გაერთიანების აღსანიშნავად. ცნება იხმარებოდა ფი ...

                                               

კაცობრიობის აკვანი

კაცობრიობის აკვანი - იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკაში, გაუტენგის პროვინციაში, იოჰანესბურგიდან 50 კმ-ით ჩრდილო-დასავლეთით. ტერიტორია იკავებს 47 000 ჰექტარს და მოიცავს კირქვულ მღვიმეთა კომპლექსს, რომელთა შორისაცაა ს ...

                                               

კეფალომეტრია

კეფალომეტრია იგივე კრანიოლოგია - მეცნიერება, რომელიც შეისწავლის ადამიანის თავის ქალას და ზომავს მას რენტგენული გამოსხივების და ანთროპომეტრიული ხელსაწყოების გამოყენებით.

                                               

კვედაი დენ სინჰი

კვედაი დენ სინჰი - ბუნებრივად მუმიფიცირებული სხეული ნაპოვნი ტაშენშინი-ალსეკის პროვინციული პარკის ტერიტორიაზე. სხეული გამოჩნდა 1999 წელს მყინვარის დნობის შედეგად. იქვე იყო ციყვის ბეწვისაგან შეკერილი მოსასხამი, ხის ფესვებისაგან დაწნული ქუდი, ხელჯოხ ...

                                               

მიგრაცია

მიგრაცია - ადამიანის გადაადგილება ქვეყნის შიგნით ან მის საზღვრებს გარეთ; ან გადასახლება სხვადასხვა ვადით, რომელიც სტატისტიკურად აღრიცხვადი საზღვრების გადაკვეთაში გამოიხატება. განასხვავებენ: სეზონურ, ქანქარისებურ, შიდა, გარე, იძულებით და სხვა სახი ...

                                               

ნეანდერტალელის გენომის გაშიფვრა

2006 წლის ივლისში მაკს პლანკის ინსტიტუტმა გერმანიაში და კომპანია 454 Life Sciences აშშ-ში, გამოაცხადეს ნეანდერტალელის გენომის სრული წაკითხვის სამუშაობის დაწყება. ნეანდერტალელის გენომი ზომით ახლოს დგას თანამედროვე ადამიანის გენომთან; წინასწარი შედ ...

                                               

რასა

რასა - გარკვეულ ტერიტორიაზე ადამიანთა ისტორიულად ჩამოყალიბებული ჯგუფი, რომელსაც აქვს საერთო წარმომავლობა, მსგავსი გარეგნული ნიშნები. ძირითადი რასებია: თეთრი ანუ ევროპეიდული, შავი ანუ ეკვატორულ-ნეგროიდული, ყვითელი ანუ მონგოლოიდური. გამოყოფენ ასევე ...

                                               

სოციალური კლასი

სოციალური კლასი - სოციალურ მეცნიერებებსა და პოლიტიკურ თეორიებში გამოყენებული კონცეფციების ერთობლიობა, რომელიც ემყარება სოციალური სტრატიფიკაციის მოდელებს. ეს მოდელები კი გვხვდება კლასის საზოგადოებაში, რომელშიც ადამიანები ჯგუფდებიან იერარქიული სოცი ...

                                               

ცხვირი

ცხვირი - პირამიდის ფორმის რთული ძვლოვან-ხრტილოვანი შემაღლება ადამიანის სახის შუა ადგილზე. ცხვირი წარმოადგენს სასუნთქი გზის დასაწყისს და შედგება გარეთა ცხვირისა და ცხვირის ღრუსაგან. ცხვირის ჩონჩხს ქმნის ცხვირის ძვლები და ხრტილები. ხრტილებს შორის ჩ ...

                                               

ხმელთაშუაზღვისპირული რასა

ხმელთაშუაზღვისპირული რასა - ანთროპოლოგიური ტიპების გარკვეული ჯგუფი, რომლებიც შეადგენენ ინდოხმელთაშუაზღვისპირულ ანუ სამხრეთევროპულ რასას. გავრცელებულია პირენეს ნახევარკუნძულის, სამხრეთ საფრანგეთის, აპენინის ნახევარკუნძულის, ნაწილობრივ საბერძნეთის, ...

                                               

ჰომო ანტესესორი

ჰომო ლათინური სიტყვაა და ადამიანს ნიშნავს, ასევე ანტესესორიც ლათინური სიტყვაა და ის მაძიებელს, აღმომჩენს ნიშნავს. მათ ეს სახელი დაერქვათ რადგან მიჩნეულია, რომ ისინი ადამიანთა პირველ პოპულაციას მიეკუთვნებიან ევროპის კონტინენტიდან.

                                               

ბუხჰალტრული აღრიცხვა

ბუღალტრული აღრიცხვა ასახავს და შეისწავლის სამეურნეო პროცესებს ურთიერთკავშირში და დროში უწყვეტად. აღწერს ორგანიზაციაში შემავალ საკუთრებას, მასში არსებულ მიმდინარე პროცესებს და ახდენს მის ლეგალიზაციას. მას სხვანაირად დოკუმენტურ აღრიცხვასაც უწოდებენ ...

                                               

ელექტრონული კომერცია

ელექტრონული კომერცია ცნობილია, როგორც ელ. კომერცია - ინდუსტრიის ტიპი, სადაც პროდუქტებისა და მომსახურების ყიდვა და გაყიდვა ხორციელდება ელექტრონული საშუალებების მეშვეობით, როგორებიცაა ინტერნეტი და სხვა კომპიუტერული ქსელები. ელექტრონული კომერცია დაფ ...

                                               

ერთ პირთან მოლაპარაკება

ერთ პირთან მოლაპარაკება - სახელმწიფო შესყიდვის ერთ-ერთი საშუალებაა საქონლის, მომსახურებისა და სამუშაოს. ერთ პირთან მოლაპარაკების საშუალებით შესყიდვა შესაძლებელია გამოყენებულ იქნეს იმ საქონლის ან მომსახურების შესყიდვისათვის, რომლის სავარაუდო ღირებ ...

                                               

კომერცია

კომერცია, იგივე ვაჭრობა, არის ადამიანის საქმიანობის სფერო, რომელიც ხორციელდება რაიმე ღირებულების ყიდვა-გაყიდვით. ეს ღირებულება შეიძლება წარმოადგენდეს საქონელს, მომსახურებას, ინფორმაციას, ფულს ან სხვა რამეს. ვაჭრობაში შეიძლება მონაწილეობდნენ ადამი ...

                                               

უნიქარდი

უნიქარდი - უნივერსალური დაგროვების ბარათი, რომელიც კომპანია "უნივერსალ ქარდ კორპორეიშენის" ლოიალობის პროგრამის ფარგლებში მოქმედებს. უნიქარდი ყველაზე პოპულარული დაგროვების ბარათია საქართველოში. პირველი უნიქარდის ბარათი 2010 წელს გამოვიდა, 100-ზე მ ...

                                               

ადამიანის განვითარების ინდექსი

ადამიანის განვითარების ინდექსი) - მსოფლიოს ნებისმიერი ქვეყნისთვის წარმოადგენს ინდიკატორს მისი განვითარებისა და ის აერთიენებს ამ განვითარების ისეთ საზომებს, როგორიცაა: სიცოცხლის საშუალო ხანგრძლივობა; განათლების დონე და მთლიანი შიდა პროდუქტი ერთ სუ ...