ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 350




                                               

სოფი ფრანგი

სოფი ფრანგი, აგრეთვე ცნობილი როგორც მადამ სოფი - ბურბონთა დინასტიის წარმომადგენელი. საფრანგეთის მეფე ლუი XV-ისა და დედოფალ მარია ლეშჩინსკას შუათანა ქალიშვილი. გარდაცვალებამდე ატარებდა საფრანგეთის ქალიშვილისა და ლუვუას ჰერცოგინიის წოდებას, თუმცა გ ...

                                               

საფრანგეთის რევოლუცია

საფრანგეთის რევოლუცია - გარდამტეხი პერიოდი საფრანგეთის, ევროპისა და დასავლეთის ცივილიზაციის ისტორიაში. ამ პერიოდში საფრანგეთში რესპუბლიკანიზმმა შეცვალა აბსოლუტური მონარქია, ხოლო ქვეყნის კათოლიკური ეკლესია იძულებული გახდა რადიკალური რესტრუქტურიზაც ...

                                               

ბასტილია

ბასტილია - ციხე პარიზის ტერიტორიაზე შუა საუკუნეებში. საუკუნეების განმავლობაში იგი საფრანგეთში იყო აბსოლუტური მონარქიის დასაყრდენი. ტუსაღების უმეტესობა მაღალი არისტოკრატიული წრის წარმომადგენლები იყვნენ. დანგრეულ იქნა 1789 წლის 14 ივლისს სახალხო მღ ...

                                               

ლუი ანტუან ანრი დე ბურბონ-კონდე, ენგიენის ჰერცოგი

ლუი ანტუან ანრი დე ბურბონ-კონდე, ენგიენის ჰერცოგი - პრინც კონდეს შვილიშვილი და ამ გვარის უკანასკნელი წარმომადგენელი. ცნობილია იმით, რომ ნაპოლეონის ბრძანებით დახვრიტეს 1804 წელს, რაც იმპერატორის უდიდესი შეცდომა იყო. მისმა დახვრეტამ დააჩქარა მესამე ...

                                               

გილიოტინა

გილიოტინა - სიკვდილით დასჯის იარაღი. შემოიღეს საფრანგეთის რევოლუციის დროს ეგრეთ წოდებული რევოლუციის მტრების დასასჯელად. სწორედ გილიოტინით დასაჯეს საფრანგეთის მეფე ლუი XVI. სავარაუდოდ მხოლოდ ამ პერიოდში 35 ათასი ადამიანი დაისაჯა სიკვდილით გილიოტინ ...

                                               

დირექტორიის წევრების სია

აღმასრულებელი დირექტორია - საფრანგეთის პირველი რესპუბლიკის მთავრობა III წლის კონსტიტუციის მიხედვით, რომელიც მიიღო ეროვნულმა კონვენტმა 1795 წელს საფრანგეთის რევოლუციის დასკვნით ეტაპზე. დირექტორია არსებობდა 1795 წლის 26 ოქტომბრიდან 1799 წლის 9 ნოემ ...

                                               

ედუარდ ავგუსტი (კენტის ჰერცოგი)

ედუარდ ავგუსტი - დედოფალი ვიქტორიას მამა და კენტის ჰერცოგი დაიბადა 1767 წლის 2 ნოემბრს ბუკინგემის სასახლეში, ლონდონში, ინგლისი. ედუარდი იყო დიდი ბრიტანეთისა და ირლანდიის მეფის - ჯორჯ III-ისა და შარლოტ მეკლენბურგ-შტრელიცის 15 შვილთაგან მეხუთე, მას ...

                                               

იაკობინელები

იაკობინელები - პოლიტიკური კლუბი საფრანგეთის დიდი რევოლუციის პერიოდში. მათ ეს სახელი ეწოდათ იმის გამო, რომ თავიანთი პირველი სხდომა ჩაატარეს წმინდა იაკობის მონასტერში. 1793 წელს მეფე ლუი XVI-ის სიკვდილით დასჯის შემდეგ ისინი რობესპიერის მეთაურობით ხ ...

                                               

მარსის ველის ხოცვა-ჟლეტა

ხოცვა-ჟლეტა მარსის ველზე - საფრანგეთის რევოლუციის დროს მომხდარი მასობრივი ხოცვა-ჟლეტა. გაიმართა 1791 წლის 17 ივლისს, როდესაც უიარაღო დემონსტრანტები მონარქიის ლიკვიდაციის პეტიციისადმი მხარდაჭერას გამოხატავდნენ. რევოლუციის საწყის ეტაპზე ფრანგული არ ...

                                               

ემანუელ-ჟოზეფ სიიესი

ემანუელ-ჟოზეფ სიიესი - ფრანგი კათოლიკი მღვდელი, სასულიერო პირი და პოლიტიკური მწერალი, საფრანგეთის რევოლუციის ერთ-ერთი მთავარი პოლიტიკური თეორეტიკოსი და საფრანგეთის საკონსულოსა და საფრანგეთის პირველი იმპერიაში მნიშვნელოვანი როლის შემსრულებელი. დამ ...

                                               

შარლ მორის დე ტალეირანი

შარლ მორის დე ტალეირან–პერიგორი, - ფრანგი პოლიტიკოსი და დიპლომატი, რომელსაც ეკავა საგარეო საქმეთა მინისტრის თანამდებობა სხვადასხვა რეჟიმის დროს, დაწყებული დირექტორიიდან დამთავრებული ლუი-ფილიპის მთავრობით. სიტყვა ტალეირანი გახდა მედროვეობისა და უპ ...

                                               

ტიუილრის სასახლე

ტიუილრი - ფრანგი მეფეების სასახლე პარიზის ცენტრში, რომელიც ლუვრთან ერთიან კომპლექსს ქმნიდა. ლუდოვიკო XVI-ის მმართველოვიდან დაწყებული იგი ყველა შემდგომი ფრანგი მონარქის რეზიდენციად იქცა. დაიწვა პარიზის კომუნის პერიოდში, 48 საათში და მას შემდეგ არ ...

                                               

ფეიანები

ფეიანები - პოლიტიკური კლუბის წევრები პარიზში. დაარსდა 1791 წელს, საფრანგეთის რევოლუციის დროს. დააარსეს კონსტიტუციურ-მონარქიული მსხვილი ბურჟუაზიისა და ლიბერალური თავადაზნაურობის წარმომადგენლებმა, რომლებიც გამოეყვნენ იაკობინელთა კლუბს, მას შემდეგ, ...

                                               

ფიცი ბურთაობის სათამაშო დარბაზში

"ფიცი ბურთაობის სათამაშო დარბაზში "- ჟაკ-ლუი დავიდის სურათი, რომელიც შექმნა 1792 წელს. ეს ნახატი ერთ-ერთი ცნობილი ნაშრომია დავიდის შემოქმედებაში. ეს ისტორიული მოვლენა წინ უძღვოდა საფრანგეთის რევოლუციას. 20 ივნისს დეპუტატები სამუშაოდ მივიდნენ, მეს ...

                                               

ჭაობი (საფრანგეთის ისტორია)

"ჭაობი", "ველი", საფრანგეთის რევოლუციის დროს იმ დეპუტატთა სახელწოდება, რომლებიც ეროვნულ კონვენტში უმრავლესობას წარმოადგენდნენ. სახელწოდება მიიღეს მუდმივად მერყევი პოლიტიკის გამო. თვითონ "ჭაობი" არცერთ პოლიტიკურ დაჯგუფებას არ ეკუთვნოდა და უფრო გავ ...

                                               

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1752

1752 2007 რეზოლუციის ერთხმად მიღებით, საბჭომ მიესალმა მხარეთა მიერ მიღწეულ პროგრესს 1716 2006 რეზოლუციის შესრულებისკენ მიმართებით, აგრეთვე, მოუწოდა ქართულ მხარეს, უზრუნველყოს ზემო კოდორის ხეობაში არსებული ვითარება 1994 წლის 14 მაისის მოსკოვის შეთ ...

                                               

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1781

გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1781 მიიღეს ერთხმად 2007 წლის 15 ოქტომბერს. რეზოლუციამ გადაავადა გაეროს დამკვირვებელთა მისიის მანდატი საქართველოში, რომელიც 2007 წლის 15 ოქტომბრის იწურებოდა, 2008 წლის 15 აპრილამდე. ასევე, საბჭომ: "მოითხოვა ყველ ...

                                               

1905 წლის რევოლუცია აფხაზეთში

1905 წლის რევოლუცია აფხაზეთში - 1905 წლის რევოლუციის ნაწილი, რუსეთის იმპერიის სოციალ-ეკონომიკური და კულტურული პოლიტიკის წინააღმდეგ მიმართული საპროტესტო მოქმედებების ერთობლიობა, რომელთაც სოხუმის ოკრგუში ახორციელებდნენ ქართველი და აფხაზი სამოქალაქო ...

                                               

Transair Georgia-ს თვითმფრინავის ჩამოგდება

1993 წლის სექტემბერში, სოხუმის მახლობლად, სამი ტუპოლევის გამოშვების ავიალაინერი რომელიც ეკუთვნოდა Transair Georgia-ს ჩამოგდებულ იქნა აფხაზი სეპარატისტების მიერ გაშვებული საჰაერო რაკეტების მოხვედრის შედეგად. საერთო ჯამში დაღუპულთა რიცხვმა 136-ს მი ...

                                               

აამსთა

აამსთა - ფეოდალური კლასის წარმომადგენელი ძველ აფხაზეთში, შეესაბამება გვიანდელი ფეოდალური პერიოდის ქართულ აზნაურს. განასხვავებდნენ აჰიამსთას - - ტახტის აზნაურებს და ათაუადიამსთას - თავადთა აზნაურებს. ტაპანთელი აბაზების ჯგუფში არსებობდა კატეგორია ა ...

                                               

აფხაზეთის ავტონომია

1919 წლის 20 მარტს ახლად არჩეულმა აფხაზეთის სახალხო საბჭომ მიიღო "აქტი ავტონომიის შესახებ" და დასამტკიცებლად საქართველოს დამფუძნებელ კრებას წარუდგინა, მასში ნათქვამი იყო: კონსტიტუციის შესადგენად უნდა ჩამოყალიბდეს შორეული პარიტეტული კომისია სახალხ ...

                                               

აფხაზეთის ეპიგრაფიკული ძეგლები

აფხაზეთის ეპიგრაფიკული ძეგლები მოიცავს სხვადასხვა ენაზე შესრულებულ ისტორიულ წარწერებს, რომელიც დღევანდელი აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ტერტორიაზეა შემონახული. შემორჩენილია ბერძნულ, ქართულ და თურქულ ენებზე შესრულებული ნიმუშები. ბერძნული წარწე ...

                                               

გუანდრა

გუანდრა - ძვ. წ. IV ათასწლეულის II ნახ. და III ათასწლეულის ნასახლარი ახალ ათონთან, ზღვასა და აჯიკაფსარის ბორცვიან მასივებს შორის, დაბალ ტერასაზე. 1971–1974 წლებში გაითხარა დაახლ. 170 მ 2 ფართობი. გამოვლინდა 3 კულტურული ფენა: ადრინდელ ბრინჯაოს ხან ...

                                               

გუმა (მხარე)

გუმა - ისტორიული მხარე აფხაზეთში, რეგიონის ცენტრალურ ნაწილში, გუმისთასა და კოდორს შორის. ცალკე ერთეულად გამოიყო აფხაზეთის სამთავროს დანაწევრების შემდეგ XVIII საუკუნეში. ჩრდილოეთით გუმას ესაზღვრებოდა წებელდა და საზღვარი ჩხალთის ქედს მიუყვებოდა, აღ ...

                                               

კელასურის კედელი

კელასურის კედელი, აფხაზეთის დიდი კედელი - სიმაგრეთა სისტემა, რომელიც მდებარეობს ძველი ქართული ქალაქის ცხუმის აღმოსავლეთით, მდ. კელასურის მარცხენა ნაპირის გაყოლებით და კოდორის ქედის გასწვრივ.

                                               

კიარაზი

კიარაზი, ორი მნიშვნელობა აქვს: შრომითი და თავდაცვითი ორგანიზაციები აფხაზეთში XX საუკუნის დასაწყისამდე. ცალკეული სოფლის გლეხები ქმნიდნენ ურთიერთდამხმარე შრომითს ორგანიზაციებს და ერთად გადიოდნენ მოსავლის ასაღებად. მტრის თავდასხმის მოლოდინში ისინი შ ...

                                               

ცხუმ-აფხაზეთის ეროვნული კომიტეტი

ცხუმ-აფხაზეთის ეროვნული კომიტეტი - ქართულ ეროვნულ ორგანიზაციათა გაერთიანება აფხაზეთში, რომელიც მნიშვნელოვან გავლენას ახდენდა პოლიტიკურ პროცესებზე 1990–1992 წლებში.

                                               

რელიგია აფხაზეთში

რელიგიები აფხაზეთში - რელიგიები, რომლებიც გავრცელებულია აფხაზეთში. რელიგიურ თემატიკაზე ბოლო აღწერა 2003 წელს ჩატარდა, რომლის თანახმად აფხაზეთის მოსახლეობის 60 % - ქრისტიანია; 16 % - მუსლიმი; 3 % - აფხაზური ტრადიციული რელიგიის მიმდევარი; 5 % - წარ ...

                                               

სოხუმის ოკრუგი

სოხუმის ოკრუგი - სამხედრო-სამოქალაქო ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული რუსეთის იმპერიაში 1883-1917 წლებში. ქუთაისის გუბერნიის შემადგენელი ნაწილი, დამოუკიდებელი ერთეული.

                                               

წებელდა (მხარე)

წებელდა - ისტორიულ-გეოგრაფიული რეგიონი დასავლეთ საქართველოში, აფხაზეთში - მდ. კოდორის შუა და ზემო წყლის აუზში. გვიანდელი ანტიკურ და ადრინდელ ფეოდალურ ხანაში აფსილების ტომის განსახლების მხარე.

                                               

ჯიქეთი

ჯიქეთი, ასევე საძენი - წარსულში საქართველოს ისტორიულ-გეოგრაფიული კუთხე. ასევე მოიხსენიება, როგორც უკიდურესი აფხაზეთი. დღეს ნაწილობრივ შედის საქართველოს შემადგენლობაში, კერძოდ კი გაგრის მუნიციპალიტეტის ტერიტორია. ჯიქეთის დიდი ნაწილი რუსეთის ფედერა ...

                                               

ბანძის ბრძოლა

ბანძის ბრძოლა 1658, ბრძოლა იმერეთის მეფე ალექსანდრე III-სა და გურია-სამეგრელოს მთავრებს შორის. 1657 წელს იმერეთის მეფე ალექსანდრე III-მ ოდიშზე ილაშქრა და მთავრად ლიპარიტ III დადიანის ნაცვლად ვამეყ დადიანი დასვა. ლიპარიტი თავის ნახევარძმას ქაიხოსრ ...

                                               

ბახვის მანიფესტი

"ბახვის მანიფესტი" - ბახვის თემის გლეხთა მოთხოვნები, რომლებიც წაუყენეს კავკასიის მთავარმართებლობის წარმომადგენელს 1905 წლის თებერვალში. 1905 წლის 9 იანვრის სისხლიანმა კვირამ დიდი გამოხმაურება ჰპოვა საქართველოში, განსაკუთრებით კი გურიაში. ხელისუფლ ...

                                               

გოგორეთის ბრძოლა

გოგორეთის ბრძოლა - ბრძოლა გურიის აჯანყების დროს, 1841 წლის 9 აგვისტოს, აჯანყებულ გურულებსა და რუსეთის იმპერიის რეგულარული ჯარის ნაწილებს შორის. 1841 წ. აგვისტოსთვის გურიის აჯანყება გამწვავებული იყო. რუსეთის რეგულარული არმიის სარდალი გურიაში, პოლკ ...

                                               

გურია-ოსმალეთის შეთანხმება

გურია-ოსმალეთის შეთანხმება 1614 - გურიის სამთავროსა და ოსმალეთს შორის დადებული ხელშეკრულება. შეთანხმება დაიდო 1614 წლის 13 დეკემბერს ბათუმში. ირან-ოსმალეთის საგარეო პოლიტიკური მდგომარეობის მკვეთრი გაუარესებით ისარგებლა გურიის მთავარმა მამია II გუ ...

                                               

გურიის აჯანყება

გურიის აჯანყება - 1841 წელს გურიის გლეხთა შეიარაღებული გამოსვლა რუსეთის მთავრობის წინააღმდეგ, რომელიც მოჯანყეთა მარცხით დასრულდა. აჯანყების მიზეზები იყო გურიაში რუსული სამოქალაქო მმართველობის ჩამოყალიბება და ოზურგეთის მაზრის შექმნა და ფულადი გადა ...

                                               

გურიის რესპუბლიკა

გურიის რესპუბლიკა - სოციალ-დემოკრატიული თვითმმართველობა, რომელიც არსებობდა საქართველოში, გურიის ტერიტორიაზე. გამოცხადდა 1905 წლის ზაფხულის ბოლოს, ხოლო არსებობა შეწყვიტა 1906 წლის 10 იანვარს. რესპუბლიკა გამოაცხადა გლეხთა კომიტეტმა, რომელიც თავიდან ...

                                               

გურიის საერისთავო

გურიის საერისთავო - საერისთავო შუა საუკუნეების საქართველოს სამეფოში. მოიცავდა ტერიტორიას სამხრეთით - მდ. ჭოროხიდან, ჩრდილოეთით - რიონამდე. XIII საუკუნეში გურიის მმართველებმა ერისთავთ-ერისთავის ტიტული მიიღეს, ხოლო XV საუკუნის II ნახევრიდან დამოუკი ...

                                               

გურიის ქვეითი რაზმი

გურიის ქვეითი რაზმი - რუსეთის იმპერიის არმიის არარეგულარული დანაყოფი. დაარსდა 1815 წლის 28 დეკემბერს როგორც გურიის მილიციის ასეული. მის რიგებში ირიცხებოდა 110 ქვეითი მეომარი. ასეულს ევალებოდა დაეცვა ოზურგეთის მაზრის საზღვარი ოსმალეთთან. 1877 წელს ...

                                               

იმერეთის აჯანყება (1819-1820)

იმერეთის აჯანყება 1819-1820 - ანტიკოლონიური სახალხო აჯანყება დასავლეთ საქართველოში ცარიზმის რეაქციული პოლიტიკის წინააღმდეგ. აჯანყებამ იმერეთის სახელწოდება მიიღო, რადგან ის იმერეთში დაიწყო, თუმცა უფრო მწვავე და სისხლიანი სახე გურიის სამთავროში მიიღო.

                                               

ლაზიკა

ლაზიკა - ისტორიული მხარე დასავლეთ საქართველოში. ფეოდალური ხანის ეგრისის სამეფოს ერთ-ერთი პროვინცია. მოიცავდა ტერიტორიას მდინარე რიონის ქვემო დინებასა და მდ. ჭოროხის შესართავს შორის. ბიზანტიელი ავტორები დასავლეთ საქართველოს ლაზიკის სამეფოს უწოდებდ ...

                                               

ნასაკირალის ბრძოლა

ნასაკირალის ბრძოლა - ბრძოლა, რომელიც გაიმართა რუსეთის რევოლუციის დროს, 1905 წლის 2 ნოემბერს. ბრძოლაში ერთმანეთს დაუპირისპირდნენ გურიის გლეხებისა და რევოლუციური კომიტეტის მიერ ორგანიზებული ე. წ. წითელი რაზმი და ოზურგეთის მაზრის ადმინისტრაციის კაზა ...

                                               

ნაჭიშკრევის ბრძოლა

ნაჭიშკრევის ბრძოლა - ბრძოლა, რომელიც გაიმართა 1784 წლის 9 მარტს ერთი მხრივ იმერეთის სამეფოს და გურიის სამთავროს გაერთიანებულ ჯარსა და მეორე მხრივ ოსმალეთის იმპერიის ფოთის გარნიზონს შორის ციხისძირის მიდამოებში. იმერეთის მეფე სოლომონ I იმედოვნებდა ...

                                               

ნიგოითის ბრძოლა

ნიგოითის ბრძოლა 1854, შუხუთფერდის ბრძოლა - ბრძოლა რუსეთის იმპერიისა და ოსმალეთის იმპერიისს ჯარებს შორის ყირიმის ომის დროს. ბრძოლა გაიმართა 1854 წლის 20 მაისს, გურიის სოფლების ნიგოითისა და შუხუთის მიდამოებში და რუსეთის იმპერიის ძალების გამარჯვებით ...

                                               

ოზურგეთის მაზრა

ოზურგეთის მაზრა - ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული რუსეთის იმპერიაში, ქუთაისის გუბერნიის შემადგენელი ნაწილი. მოიცავდა ისტორიულ-გეოგრაფიულ მხარე გურიას. შეიქმნა 1840 წელს. თავდაპირველად გურიის მაზრა ეწოდებოდა. მაზრა არსებობდა იმპერიის დაშლის შემ ...

                                               

ჩოლოქის ბრძოლა (1854)

ჩოლოქის ბრძოლა 1854 - რუს-ქართველთა ჯარის ბრძოლა მდინარე ჩოლოქთან თურქების ლაშქრის წინააღმდეგ ყირიმის ომის დროს სოფელ ქაქუთის მიდამოებში. ნიგოითის ბრძოლაში თურქთა დამარცხების შემდეგ გენერალი ივანე ანდრონიკაშვილი, თურქთა მთავარი ძალების წინააღმდეგ ...

                                               

ჩოლოქის ბრძოლა (1918)

1918 წლის 3 მარტს საბჭოთა რუსეთსა და გერმანიას, ავსტრია-უნგრეთს, ოსმალეთსა და ბულგარეთს შორის დაიდო ბრესტ-ლიტოვსკის საზავო შეთანხმება, რომლის მიხედვით, რუსეთი გამოეთიშა პირველ მსოფლიო ომს. ზავის მიხედვით რუსეთს ოსმალეთის იმპერიისთვის უნდა დაეთმო ...

                                               

აბაზგია

აბაზგია, აგრეთვე ცნობილი როგორც აბაზგეთი - აბაზგებით დასახლებული ისტორიული მხარე, ჩრდილო-დასავლეთ საქართველოში, დღევანდელი აფხაზეთის ტერიტორიაზე. ახ. წ. დასაწყისში ეკავა დაახლოებით ახლანდელი ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტის ტერიტორია.

                                               

არგვეთი (მხარე)

ლეონტი მროველის XI ს. მიხედვით, არგვეთი მოიცავდა ტერიტორიას ლიხის ქედიდან რიონამდე და რაჭის მთებიდან ფერსათის მთებამდე, ე. ი. ახლანდელი ხარაგაულის, საჩხერის, ზესტაფონის, თერჯოლის, ბაღდათის, ჭიათურის და ტყიბულის მუნიციპალიტეტების ტერიტორიას.

                                               

არტაანი (მხარე)

არტაანი, არტანი - ისტორიული მხარე და ციხე-ქალაქი სამხრეთ საქართველოში, მტკვრის ზემო დინების ორივე მხარეს. სახელწოდება არტაანთან ერთად გამოიყენებოდა არტაჰანიც, აქედან მოდის თურქული ფორმა არდაჰანი და რუსული არდაგანი. არტაანი თავდაპირველად მხარის სა ...