ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 322




                                               

დიდი თურქული ომი

დიდი თურქული ომი, აგრეთვე ცნობილია, როგორც საღვთო ლიგის ომი - 1683-1699 წლების ევროპაში მიმდინარე კონფლიქტების სერია, რომელიც მიმდინარეობდა ერთ მხარეს ოსმალეთის იმპერიას, ხოლო მეორე მხარეს საღვთო რომის იმპერიას, ჰაბსბურგთა მონაქრიას, რეჩ-პოსპოლიტ ...

                                               

ომი მანტუის მემკვიდრეობისათვის

ომი მანტუის მემკვიდრეობისათვის - ომი მანტუის საჰერცოგოს მემკვიდრეობისთვის 1628-1631 წლებში, ოცდაათწლიანი ომის ნაწილი. გონძაგას დინასტიის უკანასკნელი წარმომადგენლის პირდაპირი მემკვიდრის გარეშე გარდაცვალების შემდეგ საჰერცოგოს ტახტისთვის ატეხილ დავა ...

                                               

ოტოკარ II (შტაიერმარკა)

ოტოკარ II იგივე ოტაკარ II იყო გრაფი ტრაუნგაუში და ქიმგაუში და შტაიერმარკის მარკგრაფი. მისი მშობლები იყვნენ მარკგრაფი ოტოკარ I და ვილიბირგ ფონ ეპენშტაინი, კერნტენის ჰერცოგის ადალბეროს ასული. მისი მეუღლე იყო ავსტრიის ბაბენბერგტა დინასტიის მარკგრაფი ...

                                               

ოტოკარ III (შტაიერმარკა)

ოტოკარ III იგივე ოტაკარ III - შტაიერმარკის მარკგრაფი. მამის ლეოპოლდ I-ის სიკვდილის შემდეგ იგი მარკგრაფი გახდა. 1160 წელს მან დააარსა ზემერინგის და 1163 წელს ფორაუს მონასტრები. მან მემკვიდრეობით მიიღო უზარმაზარი მამულები უნტერშტაიერმარკაში, პეტაუს ...

                                               

ოტოკარ IV (შტაიერმარკა)

ოტოკარ IV იგივე ოტაკარ IV - იყო შტაიერმარკის მარკგრაფის ოტოკარ III-ის ვაჟი და მემკვიდრე. იგი იყო ტრანგაუელთა დინასტიის ბოლო წარმომადგენელი. 1180 წელს გელნჰაუზენის რაიხსტაგზე შტაიერმარკა ბავარიის საჰერცოგოს გამოეყო და ოტოკარს მისმა ბიძამ, იმპერატო ...

                                               

ბერძნულ-ბაქტრიული სამეფო

ბერძნულ-ბაქტრიული სამეფო - მონათმფლობელური სახელმწიფო ძირითადად შუა აზიის ტერიტორიაზე. თავდაპირველად ის მოიცავდა ბაქტრიას, სოგდიანას, მარგიანეს და როგორც ჩანს, ნაწილობრივ შაშსა და ფერღანას. ბერძნულ-ბაქტრიული სამეფო წარმოიქმნა დაახლ. ძვ.წ. 250 წელ ...

                                               

დემეტრიოს I ბაქტრიელი

დემეტრიოს I ბაქტრიელი - ჩვ. წ. აღ მდე II საუკუნის ბერძენ-ბაქტრიელი მეფე. ვაჟი და, სავარაუდოდ, ძვ. წ. 200 წლიდან ევტიდემის მემკვიდრე. ძვ. წ. 187 წელს მან გაავრცელა თავისი კონტროლი ჰინდუყუშის მთების სამხრეთ ნაწილებამდე, არაქოზიის დაპყრობით, რომელიც ...

                                               

ქუშანის სამეფო

ქუშანის სამეფო - ძველი მსოფლიოს სახელმწიფო, რომელიც ბაქტრიის ტერიტორიაზე აღმოცენდა. თავისი აყვავების პერიოდში იგი მოიცავდა ახლანდელ შუა აზიის მნიშვნელოვან ნაწილს, ავღანეთს, პაკისტანს, ინდოეთის ჩრდილოეთ ნაწილს. ძვ. წ. II საუკუნის II ნახევარში ბერძ ...

                                               

ნავთობის მრეწველობა აზერბაიჯანში

ნავთობის მრეწველობა აზერბაიჯანში - ეკონომიკის წამყვანი ინდუსტრიაა. აზერბაიჯანში 2013 წელს დაახლოებით 873.260 ბარელი ნავთობისა და 29 მლრდ კუბური მეტრი გაზის წარმოება ხდებოდა წელიწადში. აზერბაიჯანი ნავთობის მრეწველობის ერთ ერთი აკვანია მსოფლიოში. ქ ...

                                               

აზერბაიჯანის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა

აზერბაიჯანის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა, აზერბაიჯანის სსრ - თხუთმეტიდან ერთ-ერთი მოკავშირე საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა სსრ კავშირის შემადგენლობაში. დედაქალაქი - ქალაქი ბაქო. შეიქმნა 1918 წლის 28 აპრილს. სსრკ-ის შექმნის შემდეგ შევიდა მის ...

                                               

აზიხის მღვიმე

აზიხის მღვიმე - მრავალფენიანი არქეოლოგიური ძეგლი სოფელ აზიხის მახლობლად, ზღვის დონიდან 1400 მ; აღმოაჩინა მ. ჰუსეინოვმა 1960 წელს. მღვიმე კარსტული წარმოშობისაა, 200 მ სიგრძის, 50 მ-მდე სიგანის, 15-20 მ სიმაღლისა; აზიხის მღვიმეში ლითოლოგიურად ერთმა ...

                                               

გობუსტანი

გობუსტანი - არქეოლოგიურ ძეგლთა კომპლექსი კავკასიონის ქედის უკიდურესი სამხრეთ-აღმოსავლეთი განშტოების რაიონში, მდ. ჯეირანქეჩმეზის აუზში, დაახლოებით 60 კმ-ზე ბაქოს სამხრეთ-დასავლეთით 1939-1940 წლებში გობუსტანის მიდამოებში აღმოჩნდა პეტროგლიფები. 1947 ...

                                               

პირდირექი

პირდირექი - აზერბაიჯანში, ქალაქ შემახის ჩრდილო-დასავლეთით მდებარე მთა, გიულისტანის ციხის ნანგრევების აღმოსავლეთით. ზღვის დონიდან 1049.4 მ და 350 მ - ქალაქის დონეზე. X საუკუნის პირველ ნახევარში, როდესაც შემახა იყო შირვან-შაჰების დედაქალაქი და ერთ- ...

                                               

აყ-ყოიუნლუ

აყ-ყოიუნლუ - ოღუზი თურქების მომთაბარე ტომთა გაერთიანება მდინარე ტიგრის ზემოწელში XIV-XV საუკუნეებში, XV საუკუნის დასაწყისიდან ფეოდალური სახელმწიფოა. უზუნ-ჰასანის გამგებლობის დროს აყ-ყოიუნლუ გაძლიერდა, გაანადგურა ყარა-ყოიუნლუს სახელმწიფო და დაიკავ ...

                                               

გუთიები

გუთიები - ნახევრად მომთაბარე ტომები, რომლებიც ძვ. წ. III–II ათასწლეულში ცხოვრობდნენ ზაგროსის მთიანეთში, თანამედროვე აზერბაიჯანისა და ქურთისტანის ტერიტორიაზე. გუთიების ენაზე მცირე რამაა ცნობილი. გაურკვეველია მათი ეთნიკური ვინაობის საკითხიც. არსებო ...

                                               

ალვანთა ისტორია

ალვანთა ისტორია - შუა საუკუნეების სომხური ისტორიოგრაფიის ძეგლი. ტრადიციულად მის ავტორად ითვლება მოვსეს კალანკატვაცი. ნაშრომი დაწერილია VII-X საუკუნეებში ძველ სომხურ ენაზე. ნაშრომი შედგება სამი წიგნისაგან, მასში მდიდარი ცნობებია დაცული კავკასიის ა ...

                                               

ბარაზბოდი

ბარაზბოდი - "მოქცევაჲ ქართლისაჲ" -ს მიხედვით, ქართლისა და ჰერეთის პიტიახში V საუკუნის პირველ ნახევარში. იმავე პერიოდის ამბების თხრობისას, ჯუანშერის თხზულება იხსენიებს ბარზაბოდს, რანის ან ბარდაველ სპარს ერისთავს, რომელსაც ვახტანგ გორგასლის პაპად მ ...

                                               

გარდმანი

გარდმანი - კავკასიის ალბანეთის ერთ-ერთი პროვინცია. ტერიტორიულად მოიცავდა ძირითადად მდინარე შამქორჩაის ხეობას, ცენტრი იყო გარდმანის ციხე. ციხის ნანგრევები დღემდეა შემორჩენილი ხეობის ზემო ნაწილში. ქართული ისტორიული წყაროებით ალბანეთის გარდმანის დას ...

                                               

მოვაკანი

მოვაკანი - გეოგრაფიული ტერმინი, რომლითაც შუა საუკუნეების ქართული წყაროები იცნობენ, როგორც კავკასიის ალბანეთის ერთ ნაწილს, ასევე მის დედაქალაქს, რომელიც სავარაუდოდ, მდ. მტკვარსა და ალაზანს შორის იყო მოქცეული. ქართული საისტორიო ტრადიცია სახელწოდება ...

                                               

განჯის მიწისძვრა

განჯის მიწისძვრა - 6.7 M w {\displaystyle M_{\mathrm {w} }} ბალიანი მიწისძვრა განჯაში. იგი ყველაზე დამანგრეველი და მსხვერპლის დიდი რაოდენობით გამორჩეული მიწისძვრა ისტორიაში. მოხდა 1139 წლის, 30 სექტემბერს. მიწისძვრის შედეგად მთა ქიაფაზი ჩამოინგრა ...

                                               

ფადლონ იბნ მუჰამადი

ფადლონ იბნ მუჰამადი, ფადლ იბნ მუჰამადი - შედადიანთა სახელმწიფოს მმართველი 985 - 1031 წლებში. დიდი წვლილი მიუძღვის შედადიანთა საგვარეულოს არანში დამკვიდრების საქმეში. 971 წელს მისი უშუალო მონაწილეობით შედადიანებმა განძა ჩაიგდეს ხელში. ფადლ იბნ მუჰ ...

                                               

ფადლონ იბნ შავური

ფადლონ იბნ შავური, ფადლ იბნ შავური - შედადიანთა სახელმწიფოს მმართველი 1067 - 1073 წწ. შედადიანთა სახელმწიფო მის დროს კრიზისს განიცდიდა. ალფ-არსლანის მიერ არანის დაპყრობის შემდეგ თურქ-სელჩუკთა მორჩილების აღიარებით და მათი მხარდაჭერით ფადლონმა გარკ ...

                                               

აბუ ტაჰირ იაზიდი

აბუ ტაჰირ იაზიდი - მეექვსე შირვანშაჰი, შირვანის დამოუკიდებელი მმართველი, მესამე ლაიზანშაჰი, მუჰამედ II-ის შვილი. 917 წელს, ალი I-ის სიკვიდლით დასჯის შემდეგ, იგი შირვანის დამოუკიდებელი მმართველი გახდა. 918 წელს, მან ქალაქი იაზიდია დააარსა. აბუ ტაჰ ...

                                               

ალი III (შირვანი)

ალი III - შირვანის მე-14 დამოუკიდებელი შაჰი 1049-1050 წლებში, ქესრანიდების დინასტიიდან. ალი III შირვანშაჰ ქუბადის ძმისშვილი იყო. მისი გარდაცვალების შემდეგ, 1049 წელს, ალი III-მ შირვანშაჰის თანამდებობა დაიკავა. ერთი წლის შემდეგ, 1050 წელს, მისმა ბ ...

                                               

აფრიდუნ I

აფრიდუნ I, აგრეთვე ცნობილი როგორც აფრიდუნ მოწამე - შირვანის მე-18 შაჰი 1106-1120 წლებში, ქესრანიდების დინასტიიდან. 1063 წლის მარტში, შედადიანმა მმართველმა - აბუ ლ-ასვარ შავურ I-მა შირვანის წინააღმდეგ ბრძოლა დაიწყო. ფარიბურზ I-მა, რომელიც მოქმედებ ...

                                               

ახსითან I

ახსითან I, აგრეთვე ცნობილი როგორც აბუ-ლ-მუზაფარ მანუჩაჰრ ახსითან ბენ-ქესრანი - შირვანშაჰი 1149-1203 წლებში, ქესრანიდების დინასტიიდან. მისი მმართველობის დროს შირვანის სახელმწიფო მნიშვნელოვნად გაძლიერდა და გაფართოვდა. ახსითან I-ს ახლო დინასტიური კა ...

                                               

აჰმადი (შირვანი)

აჰმად I - მერვე შირვანშაჰი 956-981 წლებში, მეოთხე ლაიზანშაჰი, მუჰამედ III-ის შვილი. აჰმად I-მა შირვანშაჰის თანამდებობა 956 წელს, მუჰამედ III-ის გარდაცვალების შემდეგ დაიკავა. პირველი ქმედება, რომელიც მან განახორციელა, ვეზირ იბნ ალ-მარაღის სიკვდილი ...

                                               

ბურჰან-მირზა

ბურჰან-მირზა - 1547-1549 წლებში შირვანში სეფიანთა წინააღმდეგ მომხდარი აჯანყების წინამძღოლი. ეკუთვნოდა სეფიანთა მიერ 1538 წელს დამხობილ შირვანშაჰთა დინასტიას. 1547 წელს ისარგებლა ირანის შაჰის თამაზ I-სა და შირვანის ნაცვალ ალქას-მირზას შორის ბრძოლი ...

                                               

გუშტასპ I

1204 წელს, ფარუხზად I-ის გარდაცვალების შემდეგ, შირვანშაჰის თანამდებობა გუშტასპ I-მა დაიკავა. მისი მმართველობის პირველი ტალღა გამოჩნდა მონღოლთა შემოსევების დროს. შირვანშაჰმა მოახერხა დედაქალაქიდან გაქცევა. სუბედეის და ჯებეს არმიებმა რუსებზე თავდას ...

                                               

იაზიდ II (შირვანი)

შირვანშაჰის თანამდებობაზე, იაზიდ II 991 წელს, საკუთარი ძმის - მუჰამედ IV-ის გარდაცვალების შემდეგ დაინიშნა. იაზიდმა განაგრძო მისი ექსპანსიონისტური პოლიტიკა და 999 წელს, გურზულის ციხე აიღო და დაამარცხა მისი ჰუნი მმართველი - აბდ-ულ ანბასაჰი. მან დერ ...

                                               

კალე-ი ბუგურტი

კალე-ი ბუგურტი, ან კალე-ი ბუგურდი, ასევე ცნობილი, როგორც ბუგურდი - შუასაუკუნის ციხე, რომელიც განლაგებულია შემახიდან 20 კმ. მოშორებით. სოფელ კალე-ი ბუგურტის მახლობლად, მთის მწვერვალზე.

                                               

მანუჩაჰრ I

იაზიდ II-ის გარდაცვალების შემდეგ, 1027 წელს, შირვანშაჰის თანამდებობა მანუჩაჰრ I-მა დაიკავა. 1029 წელს, მან დერბენტის ჰაშმიდებს ომი გამოუცხადა, თუმცა, ჰაშმიდთა არმიამ მანუჩაჰრი დაამარცხა, მისი მიწები კი გაძარცვა და გაანადგურა. 1030 წელს, შირვანშაჰ ...

                                               

მანუჩაჰრ II

მანუჩაჰრ II, აგრეთვე ცნობილი როგორც აბულ მუზაფარ მანუჩეჰრი - ფარიბურზ I-ის შვილი, შირვანის მე-17 დამოუკიდებელი შაჰი 1096-1106 წლებში, ქესრანიდების დინასტიიდან. მანუჩაჰრ II-ის შესახებ ძალიან მცირე ინფორმაციაა შემონახული. მისი მონეტები ერმიტაჟის მუ ...

                                               

მანუჩაჰრ III

მანუჩაჰრ III - შირვანის მე-19 დამოუკიდებელი შაჰი 1120-1160 წლებში, ქესრანიდების დინასტიიდან. მანუჩაჰრ III-მ საქართველოს მეფის დავით IV აღმაშენებლის დახმარებით, რომლის ქალიშვილი თამარიც ცოლად ჰყავდა, განდევნა სელჩუკები ქვეყნიდან. მანუჩაჰრ III-ის მ ...

                                               

მუჰამედ III (შირვანი)

ისტორიულ წყაროებში მუჰამედ III პირველად 917 წელს მოიხსენიება, როდესაც აბუ ტაჰირ იაზიდმა ლაიზანშაჰად და ტაბასარანშაჰად დანიშნა. 948 წელს, მამის გარდაცვალების შემდეგ, მუჰამედმა შირვანშაჰის თანამდებობა დაიკავა, ერთ-ერთი შვილი - აჰმადი ლაიზანის მმართ ...

                                               

მუჰამედ IV (შირვანი)

981 წელს, აჰმადის გარდაცვალების შემდეგ, შირვანშაჰის თანამდებობა მუჰამედ IV-მ დაიკავა. მუჰამედი დამპყრობლური პოლიტიკით გამოირჩეოდა. 981 წელს, თანამდებობის დაკავებისთანავე, მან ჰაბალას შეუტია და მისი მმართველი - აბდ-ულ ბარ ანდაბაში ტახტიდან ჩამოაგდ ...

                                               

სალარი

სალარი, აგრეთვე ცნობილი როგორც სალარ იბნ იაზიდი - შირვანის მე-15 შაჰი 1050–1063 წლებში, ქესრანიდების დინასტიიდან. სალარი იაზიდ II-ის ერთ-ერთი შვილი და ალი III-ის ბიძა იყო. 1049 წელს, იგი ალის წინააღმდეგ აჯანყდა. 1050 წელს, სალარმა მისი მმართველობ ...

                                               

ფარიბურზ I

ფარიბურზ იბნ სალარი, აგრეთვე ცნობილი როგორც ფარიბურზ I - შირვანის მე-16 დამოუკიდებელი შაჰი 1063-1096 წლებში, ქესრანიდების დინასტიიდან. იგი ითვლება დიპლომატიური უნარების მქონე მმართველად, რომლის სამეფოც მუღანის ვაკიდან კუმიკამდე და ალანიამდე იყო გ ...

                                               

ქუბადი (შირვანი)

ქუბადი, აგრეთვე ცნობილი როგორც ქუბად იბნ იაზიდი - შირვანის მე-13 შაჰი 1043–1049 წლებში, ქესრანიდების დინასტიიდან. 1044 წელს, შირვანშაჰსა და დერბენტის ამირას შორის კონფლიქტი არსებობდა. 1045 წელს, ქუბადმა, თურქულ ტომთა შემოსევებისგან თავის დასაცავა ...

                                               

პროგონი

პროგონი - ალბანელი მმართველი, პროგონის დინასტიის დამაარსებელი. მეფობდა 1190 წლიდან 1198 წლამდე. იყო კრუიის ციხესიმაგრის და მისი მიმდებარე ტერიტორიის მმართველი. მას ჰყავდა ორი მემკვიდრე, გიინი და დიმიტრი

                                               

აბდ ალ-მუმინი

აბდ ალ-მუმინი, სრული სახელი: აბუ მუჰამად აბდ ალ-მუმინ იბნ ალი იბნ ალვი იბნ იალა ალ-ყუმი - ბერბერი რელიგიური და სახელმწიფო მოღვაწე, ალმოჰადების პირველი ხალიფა. დაიბადა მეთუნუქის ოჯახში. დაახლოებით 1117 წელს გახდა ბერბერი მუსულმანი სწავლულისა და ალ ...

                                               

ალმოჰადები

ალმოჰადები - ბერბერულ-ისლამური სექტის მიმდევრების, მავრულ-ესპანური დინასტიისა და ფეოდალური სახელმწიფოს სახელწოდება. სახელმწიფო არსებობდა 1121-1269 წლებში. ალმოჰადების რელიგიურ-პოლიტიკური მოძრაობისა და დინასტიის ფუძემდებელი ღვთისმეტყველი მუჰამად ი ...

                                               

პინჩეირის ციხესიმაგრე

პინჩეირის ციხესიმაგრე და ნაკრძალი წარმოადგენს დაცულ ბუნებრივ ტერიტორიას არგენტინაში. მდებარეობს მენდოსის პროვინციაში, ქალაქ მალარგუედან 27 კმ-ით დასავლეთით. აქ მდებარეობს ეროზიისა და მყინვარების მოქმედებით წარმოქმნილი ბუნებრივი მონუმენტი, რომელიც ...

                                               

პუკარა-დე-ტილკარა

პუკარა-დე-ტილკარა - ინკებამდელი ციხესიმაგრე ანუ პუკარა არგენტინაში. მდებარეობს ქალაქ ტილკარის შემოგარენში, ხუხუის პროვინციაში. მისი აგებისას, ეს სტარტეგიული ადგილი სპეციალურად იქნა არჩეული კებრადა-დე-უმაუაკის ხეობის დასაცავად. 2000 წელს, პუკარა-დ ...

                                               

კურუპაიტის ბრძოლა

კურუპაიტის ბრძოლა - პარაგვაული ომის გადამწყვეტი ბრძოლა. 1866 წლის 22 სექტემბრის დილას, ბრაზილიის იმპერიის, არგენტინისა და ურუგვაის გაერთიანებულმა ძალებმა კურუპაიტის სანგრებში გამაგრებულ პარაგვაელებს შეუტიეს. ამ უკანასკნელთ გენერალი ხოსე დიასი ხელ ...

                                               

ავაის ბრძოლა

ავაის ბრძოლა - იყო შეტაკება ამავე სახელწოდების ნაკადულზე, რომელიც 1868 წელს პარაგვაის ტერიტორიაზე, პარაგვაული ომების დროს მოხდა, პარაგვაისა და სამთა ალიანსის ძალებს შორის. შეტაკება დეკემბერში გამართული იმ ბრძოლათა სერიების ნაწილი იყო, რომლებშიც გ ...

                                               

იტოროროს ბრძოლა

იტოროროს ბრძოლა - პარაგვაული ომის ერთ-ერთი შეტაკება. 1868 წლის 6 დეკემბრის დილას, ბრაზილიის არმიის მარშალი, კაშიასის მარკიზი ლუიშ ალვიშ დი ლიმა ი სილვა ორ დანაყოფად დანაწილებულ 13 000 კაცთან ერთად პარაგვაის ქალაქ ვილიეტის ასაღებად გაემართა, საიდა ...

                                               

კურუსუს ბრძოლა

კურუსუს ბრძოლა გაიმართა 1866 წლის 1 და 3 სექტემბერს, პარაგვაული ომების ფარგლებში. 1866 წლის 24 მაისს მოკავშირეთა მიერ მოგებული ტუიუტის ბრძოლის შემდეგ, რეზერვის მეთაურმა მიტრემ პორტუ-ალეგრეს ბარონის მიერ გამოგზავნილი ათი ათასი კაცი კურუსუსა და კურ ...

                                               

ჯონ ბრეკინრიჯი

ჯონ კებელ ბრეკინრიჯი - ამერიკელი ადვოკატი და პოლიტიკოსი, აშშ-ის წარმომადგენელთა პალატის წევრი, აშშ-ის სენატორი და აშშ-ის მე-14 ვიცე-პრეზიდენტი. ყველაზე ახალგაზრდა პიროვნება, ვინც ვიცე-პრეზიდენტის პოსტი დაიკავა. 1860 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში ბ ...

                                               

გეტისბურგის მიმართვა

გეტისბურგის მიმართვა - აშშ-ის პრეზიდენტი აბრაჰამ ლინკოლნის ყველაზე ცნობილი სიტყვა და ერთ-ერთი ყველაზე ციტირებადი პოლიტიკური გამოსვლა აშშ-ის ისტორიაში. სიტყვა წარმოთქვა 1863 წლის 19 ნოემბერს პენსილვანიის შტატის ქალაქ გეტისბურგში, ჯარისკაცთა ეროვნუ ...