ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 32




                                               

საუდი (საუდის არაბეთი)

საუდი იბნ აბდულაზიზ ალ საუდი - საუდის არაბეთის მეფე 1953-1964 წლებში. გარდაიცვალა 67 წლის ასაკში, ათენში, სასტუმროში. გულის შეტევით. დაკრძალულია ერ-რიადში, ალ-ოუდის სასაფლაოზე.

                                               

სტანისლავ ავგუსტ პონიატოვსკი

სტანისლავ ავგუსტ პონიატოვსკი - პოლონეთის უკანასკნელი მეფე და ლიტვის დიდი სამთავროს უკანასკნელი მთავარი 1764–1795 წლებში. სტანისლავ პონიატოვსკისა და კონსტანცია პონიატოვსკის მეოთხე შვილი. მიიღო შესანიშნავი განათლება და ბევრს მოგზაურობდა დასავლეთ ევ ...

                                               

სუნჯონგი (კორეის იმპერატორი)

სუნჯონგი - კორეის იმპერიის მეორე და უკანასკნელი იმპერატორი. იგი იყო იმპერატორ კოჯონის მეოთხე ვაჟი. ორი წლის ასაკში უკვე გამოცხადებული იყო სამეფო პრინცად, ანუ მომავალ იმპერატორად. კორეის იმპერიის დაარსების შემდეგ 1897, იმპერატორი გოჯონგი იაპონიის ...

                                               

ლუციუს სუპერბუს ტარკვინიუსი

ლუციუს სუპერბუს ტარკვინიუსი, აგრეთვე ცნობილი როგორც ტარკვინიუს ამაყი, რომაული ტრადიციით, რომის უკანასკნელი მე-7 რექსი ძვ. წ. 535-ძვ. წ. 510 წლებში.

                                               

ულრიკა ელეონორა შვედი

ულრიკა ელეონორა შვედი - პფალც-ცვაიბრიუხენელთა საგვარეულოს წარმომადგენელი. შვედეთის პრინცესა, როგორც მეფე კარლ XI-ისა და დედოფალ ულრიკა ელეონორა დანიელის ასული. მეფე კარლ XII-ის და. შვედეთის დედოფალი 1718-20 წლებში და შვედეთის დედოფალ-კონსორტი 172 ...

                                               

ფარუკი (ეგვიპტე)

ფარუკ I - მუჰამად ალის დინასტიის მეათე წარმომადგენელი ასევე ეგვიპტისა და სუდანის ბოლოს წინა მეფე. მან მემკვიდრეობა მიიღო 1936 წელს მამამისისგან ფუად I-სგან. მისი სრული ტიტული იყო: "მისი უდიდებულესობა ფარუკ I, ღვთის წყალობა, მეფე ეგვიპტისა და სუდა ...

                                               

ფერდინანდ I (ავსტრია)

ფერდინანდ I - ჰაბსბურგ-ლოთარინგიელთა დინასტიის წარმომადგენელი. საღვთო რომის უკანასკნელ იმპერატორ ფრანც II-ისა და მარია ტერეზა სიცილიელის უფროსი ვაჟი. გერმანიის კონფედერაციის პრეზიდენტი, უნგრეთის, ხორვატიისა და ბოჰემიის მეფე, ავსტრიის იმპერატორი დ ...

                                               

ფერდინანდ I (ბულგარეთი)

ფერდინანდ I, დაბადებისას ფერდინანდ მაქსიმილიან კარლ ლეოპოლდ მარია საქსენ-კობურგ-გოთელი, ბულგარეთის მესამე სამეფოს მეორე მონარქი. თავდაპირველად, 1887-1908 წლებში იგი ქვეყანას მართავდა როგორც პრინცი, შემდეგ კი 1908 წლიდან 1918 წელს გადადგომამდე, რო ...

                                               

მოჰამედ რეზა ფეჰლევი

მოჰამედ რეზა-შაჰ ფეჰლევი - ირანის ბოლო შაჰი, ქვეყანას მართავდა 1941-1979 წლებში. ფეჰლევის დინასტიის მეორე და უკანასკნელი წარმომადგენელი. ხელისუფლებას ჩამოაშორეს ირანის ისლამური რევოლუციის შედეგად. შაჰი იძულებული იყო ემიგრაციაში წასულიყო და გარდაი ...

                                               

ფილიპე V (ესპანეთი)

ფილიპე V - ესპანეთის მეფე 1700–1724 და 1724–1746 წლებში. საფრანგეთის მეფის ლუი XIV-ის შვილიშვილი - ფილიპ ანჟუელი, ესპანეთის ბურბონთა შტოს დამაარსებელი. კარლ II-ის ანდერძით ავიდა ტახტზე, რომელმაც გამოიწვია ესპანური მემკვიდრეობისათვის ომი. მეფობის ...

                                               

ფრიდრიხ II (ბადენის დიდი ჰერცოგი)

მის მიერ გვირგვინზე უარის თქმის შემდეგ, ფრიდრიხ II-მ და ჰილდამ ცხოვრება ლაგენშტაინის ციხე-სიმაგრეში დაიწყეს, როგორც გრაფ რობერტ დუგლასის სტუმრებმა, ხოლო 1920 წლიდან ფრაიბურგში გადავიდნენ.

                                               

შარლ X (საფრანგეთი)

შარლ X დე ბურბონი - საფრანგეთის მეფე და ანდორის კო-თავადი 1824-1830 წლებში. ბურბონების დინასტიის წარმომადგენელი. ლუი XVI-ის უმცროსი ძმა გამეფებამდე გრაფ დ’არტუას ტიტულს ატარებდა. 1789 წლის 17 ივლისს საზღვარგარეთ გაიქცა; იყო რევოლუციური საფრანგეთი ...

                                               

ხუან კარლოს I

ხუან კარლოს I - ესპანეთის მეფე 1975 წლის 22 ნოემბრიდან 2014 წლის 18 ივნისამდე. ესპანეთის სახელმწიფოს მეთაური და შეიარაღებული ძალების მთავარსარდალი. გენერალ-კაპიტანი. ალფონსო XIII შვილიშვილი. 1947 წელს ფრანსისკო ფრანკომ ესპანეთი გამოაცხადა მონარქი ...

                                               

ჯიგმე სინგე ვანგჩუკი

ჯიგმე სინგე ვანგჩუკი - ბჰუტანის ყოფილი მეფე. ის იყო მეოთხე დრუკ გიალპო, მეფობდა 1972 წლიდან 2006 წლამდე. მის სახელს უკავშირდება ბჰუტანის ბევრი თანამედროვე რეფორმა.

                                               

ჰაილე სელასიე I

ჰაილე სელასიე I - ეთიოპიის იმპერატორი 1930-1974 წლებში. დაიბადა სახელმწიფო მოღვაწის მაკონენის ოჯახში. იმპერატორი ქალის ზაუდიტუს დროს 1916 წელს, გამოაცხადეს რეგენტად. ზაუდიტუს გარდაცვალების შემდეგ ეთიოპიის იმპერატორი გახდა 1930 წლის 2 ნოემბერი ჰაი ...

                                               

ჰაინრიხ IV (სრი)

ჰაინრიხ IV - გერმანიის მეფე 1056-იდან, იმპერატორი 1084-იდან. ჰაინრიხ III-ის ძე. მძიმე ბრძოლები გადაიტანა თავის სრულწლოვანებამდე უზომოდ განდიდებული მთავრების ასალაგმავად. საქსონიაში სამეფო ხელისუფლების აღდგენას მოჰყვა საქსონიის აჯანყება 1073–1075, ...

                                               

ჰამად ბინ ხალიფა ალ-თანი

შეიხი ჰამად ბინ ხალიფა ალ-თანი - კატარის ამირა 1995 წლის 27 ივნისიდან 2013 წლის 25 ივნისამდე. განათლების მირბა კატარში დაიწყო, 1971 წლის ივლისში დაამთავრა დიდი ბრიტანეთის სანჰიორსტის სამეფო სამხედრო აკადემია, მსახურობდა პატარის არმიაში. 1977 წლის ...

                                               

კოსმოსის ეპოქა

კოსმოსის ეპოქა - თანამედროვე პერიოდი, რომელიც მოიცავს ადამიანის მიღწევებს კოსმოსის ათვისებასთან, კოსმოსურ რბოლასთან, კოსმოსურ ტექნოლოგიასთან და ამ მოვლენების გავლენით წარმოქმნილ სხვა კულტურულ განვითარებასთან დაკავშირებით. კოსმოსური ეპოქა დაიწყო 1 ...

                                               

ოპერაცია შტორმი

ოპერაცია შტორმი - ფართომასშტაბიანი სამხედრო ოპერაცია წარმოებული ხორვატიის მიერ ბოსნია-ჰერცეგოვინის არმიასთან ერთად ხორვატელ სერბთა ძალების მიერ შეპყრობილი ცენტრალური ხორვატიის მიწების დასაბრუნებლად. სულ ოთხ დღეში მინიმალური დანაკარგებით ორივე მხრ ...

                                               

პრაღის გაზაფხული

პრაღის გაზაფხული ეწოდება ჩეხოსლოვაკიაში განვითარებულ მოვლენებს. "პრაღის გაზაფხული" წარმოადგენდა ამ ქვეყანაში პირველ ცდას, მიეცათ სოციალიზმისათვის ადამიანური სახე. იმ დემოკრატიულ გარდაქმნებს, რომლებსაც ახორციელებდნენ ადგილობრივი რეფორმატორები ალექ ...

                                               

ამორიტები

ამორიტები - ანტიკური სემიტური წარმოშობის ხალხი. ძირითადად სახლობდნენ დღევანდელი სირიის ტერიტორიაზე. ძვ.წ. XXI საუკუნიდან ძვ.წ. XVII საუკუნის დასასრულამდე ამორიტებმა დაიპყრეს მესოპოტამიის სამხრეთი ნაწილი, სადაც ხელსაყრელ ტერიტორიებზე რამდენიმე ცნო ...

                                               

ასურეთი

ასურეთი - ძველი სახელმწიფო დღევანდელი ერაყის ტერიტორიაზე. ჩამოყალიბდა ძვ. წ. II ათასწლეულში შუამდინარეთის ჩრდილოეთ ნაწილში და იარსება ძვ. წ. VII საუკუნის ბოლომდე. ამ დროს ასურეთის მოსახლეობა ეთნიკურად, ენით, კულტურით დიდად არ განსხვავდებოდა ბაბილ ...

                                               

ახალი ბაბილონის სამეფო

ახალი ბაბილონის სამეფო - მესოპოტამიური პერიოდი, რომელიც მოიცავს ძვ. წ. 626 - ძვ. წ. 539 წლებს. სამი საუკუნის განმავლობაში ბაბილონიას აქადელი სფიქერები და ჩრდილოელი მეზობლები ასურელები მართავდნენ. ერთი წლის შემდეგ უკანასკნელი ძლიერი ასურელი მეფის ...

                                               

ელამი

ელამი - ძველი სახელმწიფო სპარსეთის ყურის აღმოსავლეთ ნაპირზე, თანამედროვე ირანის ტერიტორიაზე. არსებობდა ძვ. წ. IV - III ათასწლეულებში. დედაქალაქი სუზა. ევფრატისა და ტიგროსის სამხრეთ შუამდინარეთის საზოგადოების ისტორიას მჭიდროდ უკავშიდება ელამის ისტ ...

                                               

მსოფლიოს შვიდი საოცრება

მსოფლიოს შვიდი საოცრება ზოგადად მიუთითებს მთავარ ტურისტულ ღირსშესანიშნაობათა რამდენიმე სიაზე. ყველაზე ძველი და განთქმული მათგან არის ძველი მსოფლიოს შვიდი საოცრება, მეგზური ძველი მსოფლიოს მოგზაურთათვის, რომელთაც სურდათ ეხილათ ყველაზე განთქმული, მა ...

                                               

ნეო-ასურული იმპერია

ახალი ასურული იმპერია მდებარეობდა მესოპოტამიაში, რომელიც შეიქმნა ძვ.წ. 934 და დაიშალა ძვ.წ. 609 წელს. ამ პერიოდში ასურეთი იყო ყველაზე ძლიერი სახელმწიფო, რომელმაც დაჩრდილა ბაბილონი, ეგვიპტე, ურარტუ, ელამი რის შემდეგაც იგი დომინირებდა ახლო აღმოსავლ ...

                                               

როდოსის კოლოსი

როდოსის კოლოსი - შვიდი საოცრებიდან ერთ-ერთი. მზის ღმერთის - ჰელიოსის უზარმაზარი ქანდაკება, რომელიც იდგა კუნძულ როდოსზე. როდოსელთა რწმენით ჰელიოსი ქალაქს მფარველობდა და ბერძნებს მტერთან ბრძოლაში ეხმარებოდა. როდოსის კოლოსი აგებულია ძვ. წ. III საუკუ ...

                                               

შუმერი

შუმერი - უძველესი ცივილიზაცია მესოპოტამიაში ძვ. წ. VI - ძვ. წ. III ათასწლეულებში. დღეისთვის შუმერული ცივილიზაცია ჩვენთვის ცნობილი უძველესი კულტურაა. სავარაუდოდ, სწორედ შუმერებმა გამოიგონეს ირიგაცია, ბორბალი და დამწერლობა.

                                               

ძველი ეგვიპტე

ძველი ეგვიპტის ცივილიზაციის წარმატებას ნაწილობრივ განაპირობებდა ნილოსის ხეობის ბუნებრივი პირობებისადმი ადაპტირების უნარი. წინასწარ გათვლილი წყალდიდობების პერიოდები და ნაყოფიერი ხეობის კონტროლირებული საირიგაციო სისტემა ჭარბი მოსავლის მოყვანის საშუ ...

                                               

ხეთების სამეფო

ხეთების სამეფო, ხათი - ერთ-ერთი ძველაღმოსავლური სახელმწიფო მცირე აზიაში. დედაქალაქი - ხათუსა. ძვ. წ. II ათასწლეულში მცირე აზიაში რამდენიმე დამოუკიდებელი ქალაქ-სახელმწიფო არსებობდა. ქალაქ-სახელმწიფოებს მართავდა მეფე, რომლის უფლებებს ზღუდავდა დიდებ ...

                                               

ჰალიკარნასის მავზოლეუმი

ჰალიკარნასის მავზოლეუმი - მსოფლიოს შვიდი საოცრებიდან ერთ-ერთი. მეფე მავსოლეს საფლავი. ჰალიკარნასის მავზოლეუმი, არქიტექტურისა და ქანდაკების ბრწყინვალე შედევრი, ერთ დროს არაჩვეულებრივი სანახაობა იყო. ის ძვ. წ. IV საუკუნეში ააგეს, როგორც ქალაქ ჰალიკ ...

                                               

Ab Urbe condita

Ab Urbe condita - ლათინურად "ქალაქის დაარსებიდან", ტრადიციულად მიღებულია ძვ. წ. 753 წლად. ქრონოლოგიის ტიპი, რომელსაც ზოგიერთი რომაელი ისტორიკოსი იყენებს წლის აღსანიშნავად. თანამედროვე ისტორიკოსები ამ ტერმინს იყენებენ გაცილებით უფრო ხშირად, ვიდრე ...

                                               

ათასწლეული

დღესდღეობით ქვეყნების უმრავლესობის მიერ მიღებულია, რომ ახალი წელთაღრიცხვის გრიგორიანულ კალენდარის მიხედვით პივრელ ათასწლეულად ითვლება პერიოდი 1 წლის 1 იანვრიდან 1000 წლის 31 დეკემბრამდე, მეორე ათასწლეულად მოიაზრება 1001 წლის 1 იანვრიდან 2000 წლის ...

                                               

ანაქრონიზმი

ანაქრონიზმი – ქრონოლოგიური შეუსაბამობა. ამა თუ იმ ფაქტის, მოვლენის, პიროვნებისა თუ ნივთის შეცდომით მიკუთვნება სხვა დროისათვის, სხვა ეპოქისათვის. გადატანითი მნიშვნელობით: ძველი დროის გადმონაშთი, რომელიც არ შეეფერება თანამედროვე ცხოვრებას; მოძველებ ...

                                               

დასაბამითგანი

დასაბამითგანი - წელთაღრიცხვის ერთ-ერთი სისტემა მთელ რიგ ქვეყნებში, რომელიც ათვლის წერტილს სამყაროს შექმნიდან იღებს. ტერმინი "დასაბამითგანი" აღნიშნავს "თავდაპირველს", "პირველადს", "დასაწყისში არსებულს", "თავიდანვე არსებულს", "იმთავითვე არსებულს". ...

                                               

დღე-ღამე

დღე-ღამე - დედამიწის ღერძული ბრუნვის პერიოდი; დროის ერთ-ერთი ძირითადი საზომი ერთეული. გამოიყოფა ვარსკვლავიერი დღე-ღამე - გაზაფხულის ბუნიობის წერტილის მიმართ დედამიწის ბრუნვის პერიოდი და მზისიერი დღე-ღამე. ვარსკვლავიერი დღე-ღამის დასაწყისად ითვლებ ...

                                               

საათი (ერთეული)

საათი - დროის სისტემის გარეშე ერთული. უდრის 60 წუთს ან 3600 წამს. 1 დღე-ღამე = 24 საათს. 1 წმ = 1/3600 სთ; 1 წთ = 1/60 სთ;

                                               

წუთი

წუთი - დროის საზომი ერთეული; საათის 1/60-ისა და 60 წამის ეკვივალენტი. წუთი არ წარმოადგენს სი-ს ნაწილს, მაგრამ მიღებულია სი-სთან გამოსაყენებლად.

                                               

დუბროვნიკის ალყა

დუბროვნიკის ალყა იყო სამხედრო მოძრაობა, რომელიც იბრძოდა იუგოსლავიის სახალხო არმიასა და ხორვატიულ ძალებს შორის, რომლებიც იცავდნენ ქალაქ დუბროვნიკსა და მის შემოგარენს ხორვატიის დამოუკიდებლობის ომის დროს. JNA– ს წინსვლა დაიწყო 1991 წლის 1 ოქტომბერს. ...

                                               

ორმაგი მემკვიდრეობის თეორია

ორმაგი მემკვიდრეობის თეორია - XX საუკუნის II ნახევარში განვითარებული თეორია, რომელიც ადამიანის ქცევებს ხსნის, როგორც შედეგს მისი გენეტიკური და კულტურული მემკვიდრეობის ფაქტორების ურთიერთქმედებისა. თეორია ადამიანის ეპიგენეტიკას უშუალოდ უკავშირებს რ ...

                                               

ბიბლიოთეკა

ბიბლიოთეკა - კულტურულ-საგანმანათლებლო და დამხმარე სამეცნიერო დაწესებულება, ბეჭდვით ნაწარმოებთა საზოგადოებრივი სარგებლობის ორგანიზატორი. სისტემატურად კრებს ბეჭდვითს ნაწარმოებებს, იცავს მათ, უწევს პროპაგანდას და გასცემს მკითხველებზე, ატარებს აგრეთვ ...

                                               

ალექსანდრიის ბიბლიოთეკა

ალექსანდრიის სამეფო ბიბლიოთეკა - ძველი მსოფლიოს ერთ-ერთი უდიდესი ბიბლიოთეკა. მდებარეობდა ალექსანდრიაში. დაარსდა ძვ. წ. III საუკუნეში, პტოლემეების სამეფოს მეფის პტოლემე II-ის დროს. ბიბლიოთეკის დაარსებაში მონაწილეობდნენ პერიპატეტიკოსები დემეტრიუს ფ ...

                                               

ბოსნიისა და ჰერცეგოვინის ეროვნული საუნივერსიტეტო ბიბლიოთეკა

ბოსნიისა და ჰერცეგოვინის ეროვნული საუნივერსიტეტო ბიბლიოთეკა - ბოსნიისა და ჰერცეგოვინის ეროვნული წიგნსაცავი, რომელიც სარაევოში, ქალაქის რატუშის ყოფილ შენობაში მდებარეობს. სარაევოს რატუშა ნეომავრიტანულ სტილში დააპროექტა ჩეხმა არქიტექტორმა კარელ პარ ...

                                               

ვატიკანის საიდუმლო არქივი

ვატიკანის საიდუმლო არქივი - ვატიკანის ქალაქ-სახელმწიფოში მდებარე სახელმწიფო დოკუმენტაციის, პაპის ფინანსური წიგნაკების, ვატიკანის საკანონმდებლო დოკუმენტაციის საცავი. საიდუმლო არქივი ვატიკანის ბიბლიოთეკას მე-17 საუკუნეში გამოეყო, პაპი პავლე V-ის ბრ ...

                                               

მსოფლიო ციფრული ბიბლიოთეკა

მსოფლიო ციფრული ბიბლიოთეკა - აშშ-ის კონგრესის ბიბლიოთეკის პროექტი. ბიბლიოთეკაში თავს მოიყრის ისტორიასა და კულტურაზე არსებული უიშვიათესი მასალების ციფრული ვერსიები. საერთაშორისო პროეტის წევრები არიან სხვადასხვა ქვეყნების ეროვნული წიგნთსაცავები და ...

                                               

საპრეზიდენტო ბიბლიოთეკა (აზერბაიჯანი)

აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის საპრეზიდენტო ბიბლიოთეკა - შეიქმნა ჰეიდარ ალიევის ინიციატივით 2003 წელს ორი საქალაქო ბიბლიოთეკის საფუძველზე: ცენტრალური საქალაქო ბიბლიოთეკისა და პოლიტიკური საგანმანათლებლო სახლის ბიბლიოთეკის. კიროვის სახელობის ...

                                               

United Buddy Bears

United Buddy Bears იდეა დაიბადა ბერლინში. კონკრეტულად კი საქმე ეხება გამოფენას, რომელიც ახორციელებს ტოლერანტობის, ხალხებს შორის გაგების, მშვიდობისა და დემოკრატიის პოპულარიზაციას. გაერთიანებული ბუდი დათვების იდეა არის ბერლინელი ცოლ-ქმრის, ევა და კ ...

                                               

ალბანიზაცია

ალბანიზაციის ყველაზე ნათელი გამოვლინებაა კოსოვოს მაგალითი. ყოფილ იუგოსლავიაში ჩატარებული მოსახლეობის აღწერების დროს ბოშების და თურქების აღწერა ხდებოდა როგორც ალბანელების. მათი მუსლიმანური კულტურა მიიჩნეოდა ალბანურად, ხოლო ქრისტიანი მოსახლეობის კუ ...

                                               

ბაშკირების ეთნოგენეზი

ბაშკირთა ეთნოგენეზი მეტისმეტად რთულია. სამხრეთ ურალი და მისი მიმდებარე სტეპები, სადაც მიმდინარეობდა ბაშკირთა ფორმირება ოდითგანვე იყო სხვადასხვა ხალხებისა და კულტურების აქტიური ურთიერთქმედების არეალი. ლიტერატურაში ბაშკირების ეთნოგენეზის შესახებ აქ ...

                                               

ეთნოგენეზი

ეთნოგენეზი - ამა თუ იმ ხალხის ერად ჩამოყალიბების ხანგრძლივი ისტორიული პროცესი. მეცნიერება იცნობს ორი სახის ეთნოგენეზს - პირველი გულისხმობს ხალხის ისტორის საწყის სტადიას, როდესაც ერთ გეოგრაფიულ გარემოში მცხოვრებ მონათესავე და ზოგჯერ არამონათესავე ...