ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 319




                                               

ბურგუნდიის სამეფო

ბურგუნდიის სამეფო - შუა საუკუნეების სახელმწიფოებრივი წარმონაქმნი, რომელიც არსებობდა X-XIV საუკუნეებში თანამედროვე სამხრეთ-აღმოსავლეთი საფრანგეთისა და დასავლეთ შვეიცარიის ტერიტორიაზე. წარმოიქმნა 933 წელს ზემო და ქვემო ბურგუნდიების სამეფოების გაერთ ...

                                               

საფრანგეთის სამეფო

საფრანგეთის სამეფო - შუა საუკუნეების მონარქია დასავლეთ ევროპაში, საფრანგეთის თანამედროვე რესპუბლიკის წინამორბედი. ის იყო ერთ-ერთი ყველაზე ძლიერი სახელმწიფო ევროპაში, განსაკუთრებულ სიძლიერეს მიაღწია გვიან შუა საუკუნეებში, ასწლიან ომში გამარჯვების ...

                                               

ავსტრიის ოკუპაცია მოკავშირეთა მიერ

ავსტრიის ოკუპაცია მოკავშირეთა ჯარების მიერ დაიწყო 1945 წელს, მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ და გაგრძელდა 1955 წლამდე. ავსტრიის 1938 წლამდელი, ტერიტორია დაინაწილებს სახელმწიფოებმა, ცალკე დაყვეს დედაქალაქი - ვენა.

                                               

ბანტუსტანი

ბანტუსტანი - ტერიტორია, რომელიც გამოიყენებოდა სამხრეთ აფრიკისა და სამხრეთ დასავლეთ აფრიკის შავკანიანი მოსახლეობის რეზერვაციისთვის აპარტეიდის პოლიტიკის ჩარჩოებში. ათი ბანტუსტანი მდებარეობდა სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკაში და კიდევ ათი მისი კონტროლის ...

                                               

კორეის რესპუბლიკის დროებითი მმართველობა

კორეის რესპუბლიკის დროებითი მმართველობა - ნაწილობრივ აღიარებული გადასახლებაში მყოფი მთავრობა, რომელიც იმყოფებოდა შანხაიში, ჩინეთში მოგვიანებით კი - ჩუნცინში, იაპონური კოლონიზაციის პერიოდში.

                                               

ნახიჩევანის ავტონომიური საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა

ნახიჩევანის ავტონომიური საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა - აზერბაიჯანის სსრ-ის ყოფილი ავტონომიური რესპუბლიკა, საბჭოთა კავშირის შემადგენლობაში. შეიქმნა 1921 წლის 16 მარტს და გახდა აზერბაიჯანის სსრ-ის შემადგენელი ნაწილი 1924 წლის 9 თებერვალს. 1940-ი ...

                                               

პანამის არხის ზონა

პანამის არხის ზონა ეწოდებოდა ამერიკის ყოფილ ტერიტორიას, რომელიც მოიცავდა პანამის არხს და 8 კილომეტრის სიგანის ტერიტორიას არხის ორივე მხარეს, ასევე ქალაქებს პანამა და კოლონი, ზონის მთლიანი ფართობი შეადგენდა 1.430 კვადრატულ კილომეტრს. მის საზღვრებშ ...

                                               

რუსეთის საბჭოთა ფედერაციული სოციალისტური რესპუბლიკა

რუსეთის საბჭოთა ფედერაციული სოციალისტური რესპუბლიკა, რსფსრ - თხუთმეტიდან ერთ-ერთი მოკავშირე საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა სსრ კავშირის შემადგენლობაში. დედაქალაქი - ქალაქი მოსკოვი. პირველი საბჭოთა სახელმწიფო, რომელიც შეიქმნა რუსეთში ოქტომბრის რე ...

                                               

სამხრეთ აფრიკის კავშირი

სამხრეთ აფრიკის კავშირი - სამეფო-დომინიონი სამხრეთ აფრიკაში, არსებობდა 1910-1961 წლებში. 1909 წლის სამხრეთ აფრიკის აქტის საფუძველზე 1910 წლის 31 მაისს დაარსდა სამხრეთ აფრიკის კავშირი, რომელმაც მოიცვა 4 ბრიტანული კოლონია: კაპის, ნატალის, ორანჟის დ ...

                                               

სენტ-ქრისტოფერ-ნევის-ანგილია

წმინდა ქრისტოფერ-ნევის-ანგილია - დიდი ბრიტანეთის კარიბის ზღვის აუზში მდებარე სამეფოს კოლონია, ხოლო შემდგომ ზღვისიქითა ტერიტორია 1958–1983 წლებში. 1958 წელს გახდა ვესტ-ინდოეთის ფედერაციის პროვინცია. 1962 წელს ფედერაცია დაიშალა წმინდა ქრისტოფერ-ნევ ...

                                               

დაკები

დაკები - გეტებთან ახლომონათესავე ჩრდილოეთ თრაკიულ ტომთა ჯგუფი. უძველესი ავტორების გადმოცემით მათ დაიკავეს მიწები დუნაის ჩრდილოეთით კარპატების განშტოებებამდე, ე. ი. ძირითადად ტრანსილვანიის დღევანდელი რუმინეთი ტერიტორია. ყველაზე მეტად დასახლდნენ და ...

                                               

მაურიების იმპერია

მაურიების იმპერია - სახელმწიფო ძველ ინდოეთში ძვ.წ. 317-180 წლებში დედაქალაქით პატალიპუტრაში მაურიების სახელმწიფომ ისტორიული მნიშვნელობა შეიძინა ალექსანდრე მაკედონელის ლაშქრობების შემდეგ ნანდას იმპერიის მეფეებთან ჩანდრაგუპტა მაურიას ბრძოლის შედეგა ...

                                               

მზის დინასტია

"სურია–ვამშა" სანსკ. सूर्यवंश्य აღნიშნავს ადამიანს, რომელიც ეკუთვნოდა ამ დინასტიას, იგი წარმოადგენდა ინდოელ ქშატრიათა უძველეს საგვარეულოს. ის ცნობილია, აგრეთვე, მრავალრიცხოვანი სინონიმებით - ადიტიავამშა სანსკ. आदित्यवंश, მიტრავამშა სანსკ. मित्रवं ...

                                               

მთვარის დინასტია

ამ დინასტიის მეფეები იწოდებოდნენ "ჩანდრავამშინად" ან "ჩანდრავამშარაჯად". ლიტერატურაში მთვარის დინასტია გვხვდება, აგრეთვე, სახელწოდებით "სომა–ვამშა". დინასტიამ სახელწოდება მიიღო მისი დამაარსებლის - ჩანდრას ან სომას მიხედვით, რომელიც ინდუიზმში მთვა ...

                                               

ნანდას იმპერია

პირველი მეფე, მაჰაპადმა ნანდა გარდაიცვალა 88 წლის ასაკში. ხოლო მთელი მისი დინასტია ქვეყანას მართავდა დაახლოებით 100 წელიწადი. ნანდას დინასტია შეცვალა მაურიების დინასტიამ. მაჰაპადმა ნანდა იყო ქშატრიების მოწინააღმდეგე და გამანადგურებელი. მან გაიმარ ...

                                               

სამპრატი

სამპრატი - მაურიების იმპერიის მმართველი ძვ.წ. 224 - ძვ.წ.215 წლები. ის იყო ბრმა კუნალას შვილი და აშოკის შვილიშვილი. სამპრატი ტახტზე ავიდა საკუთარი ბიძაშვილის დაშარათას შემდეგ.

                                               

ანტალკიდას ზავი

ანტალკიდას ზავი, ს ა მ ე ფ ო ზ ა ვ ი - დაიდო ძვ. წ. 387 ან 386 წელს სპარსეთის ქალაქ სარდში კორინთის ომის შემდეგ, რომელიც ძვ. წ. 395–387 წლებში მიმდინარეობდა სპარტასა და ბერძნულ ქალაქ-სახელმწიფოთა კოალიციას შორის. სპარსეთის ზეგავლენით მოკავშირეები ...

                                               

არეოპაგი

არეოპაგი - ძალაუფლების ორგანო ათენში. დასახელება მიიღო ადგილმდებარეობის მიხედვით. გადმოცემის მიხედვით, ამ ბორცვზე გაიმართა სასამართლო ღმერთ არესზე, იმისათვის რომ მან პოსეიდონის შვილის სისხლი დაღვარა. არეოპაგის ძირითადი ფუნქცია კანონების შესრულება ...

                                               

აქაველთა კავშირი

აქაველთა კავშირი - ძველი ბერძნული ქალაქების პოლიტიკური გაერთიანება პელოპონესში. მიმართული იყო დორიელთა წინააღმდეგ. საბერძნეთისთვის ისტორიულად კლასიკურ ხანაში აქაველთა კავშირს განსაკუთრებული მნიშვნელობა არ ჰქონია. იგი დაიშალა ძვ.წ IV საუკუნის II ნ ...

                                               

ბოსფორის სახელმწიფო

ბოსფორის სახელმწიფო ან კიმერიელთა და ბოსფორელთა სამეფო აგრეთვე ტავრიდა - ანტიკური მონათმფლობელური სახელმწიფო ჩრდილოეთ შავიზღვისპირეთში. წარმოიქმნა ძვ. წ. V საუკუნის 80-იან წლებში ქერჩისა და ტამანის ნახევარკუნძულებზე არსებული ბერძნული კოლონია-პოლი ...

                                               

დელფოს ორაკული

დელფოს ორაკული - აპოლონის ტაძრის სამისნო დელფოში, ძველი საბერძნეთის ერთ-ერთ უძველეს რელიგიურ ცენტრში. ესქილეს მიხედვით, დელფოს ორაკული თავდაპირველად უძველეს წინასწარმეტყველს ქალღმერთ გეას ეკუთვნოდა. გეამ იგი თავის ასულს თემიდას გადასცა, თემიდამ - ...

                                               

ძველი ბერძნული მუსიკა

ძველი ბერძნული მუსიკა ძვ. წ. II ათასწლეულიდან იღებს სათავეს. იგი ბერძენთა ცხოვრების განუყრელი ნაწილი იყო და მას აღმზრდელობითი მნიშვნელობაც ჰქონდა. მუსიკა შედგა ნადიმის, ქორწინების, ომების, დასაფლავების, რელიგიური დღესასწაულებისა და თეატრალური წარ ...

                                               

ნიკიას ზავი

ნიკიას ზავი - სამშვიდობო ხელშეკრულება სპარტას და ათენს შორის. ზავის შედეგად დასრულდა პელოპონესის ომის პირველი ეტაპი - არქიდამეს ომი. ძვ. წ. 421 წლისათვის ორივე მებრძოლმა მხარემ დელოსის კავშირი და პელოპონესის კავშირი ამოწურა თავისი ძალები დამქანცვ ...

                                               

პერიეკები

პერიეკები პ ე რ ი ო ი კ ე ბ ი - სოციალური ფენა ძველ საბერძნეთში, მოსახლეობის არასრულუფლებიანი ნაწილი არგოსში, თესალიაში, კრეტასა და განსაკუთრებით სპარტაში. პერიეკები იყვნენ იმ მკვიდრი მოსახლეობის შთამომავალნი, რომელნიც დორიელებმა დაიპყრეს და ლაკო ...

                                               

სპარტელები

სპარტა დააარსეს დორიელებმა ძვ. წ. IX საუკუნეში პელოპონესის დიდი ნაწილის დაპყრობის შედეგად. მათ აქ დაიმორჩილეს ჯერ ლაკონიკის, შემდეგ კი მესენიის ოლქიც იგი საბერძნეთის ყველაზე დიდი პოლისი გახდა. სპარტელები სამხედრო ელიტად ჩამოყალიბდნენ. მათ "თანასწ ...

                                               

ფილე

ფილე - საგვარეულო გაერთიანება, საზოგადოება ძველ საბერძნეთში. მოგვიანებით ფილეს უწოდებდნენ ტერიტორიულ ერთეულებს ატიკაში. საგვარეულო ფილეები ჩვეულებრივ იყოფოდა სამ ფრატრიებად. ფილები აყალიბებდნენ საზოგადოებებს საკუთარი რელიგიური პირებით, სამხედრო დ ...

                                               

აბენსბერგის ბრძოლა

აბენბერგის ბრძოლა გაიმართა 1809 წლის 20 აპრილს, ნაპოლეონის ფრანგების, ვიურტენბერგელების და ბავარიელებისაგან შემდგარ 42 ათასიანსა და ერცჰერცოგ კარლის ავსტრიელთა 55 ათასიან არმიებს შორის. ფრანგთა მარცხენა ფლანგმა, მარშალი ლანის მეთაურობით ავსტრიელე ...

                                               

ადის ბრძოლა

ადის ბრძოლა - 1799 წლის 28-30 აპრილს მდინარე ადის პირას გამართული მეორე ანტიფრანგული კოალიციის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ბრძოლა ავსტრია-რუსეთის კოალიციის ჯარებსა და საფრანგეთის არმიას შორის. მოკავშირეთა დაახლოებით 43 ათასიან არმიას, რომელსაც ალექსან ...

                                               

ალბეკეს ბრძოლა

ალბეკეს ბრძოლა - ბრძოლა საფრანგეთის იმპერიასა და ავსტრიის იმპერიას შორის 1805 წლის 11ოქტომბერს. ალბეკეს ბრძოლა იყო მესამე კოალიციის და ნაპოლეონის ომების შემადგენელი ნაწილი. ბრძოლა გაიმართა გერმანიის სოფლებთან - ულმ-იუნგინგენთან და ალბეკესთან. ბრძ ...

                                               

ამშტეტენის ბრძოლა

ამშტეტენის ბრძოლა - ბრძოლა საფრანგეთის იმპერიასა და ავსტრია-რუსეთის იმპერიებს შორის 1805 წლის 24 ნოემბერს მესამე კოალიციის ომის დროს. საფრანგეთის ჯარებს ხელმძღვანელობდა იოაჰიმ მიურატი და ჟან ლანი. ავსტრიის ჯარებს მიხეილ ფონ კეინმაიერი. რუსეთის ჯა ...

                                               

აუსტერლიცის ბრძოლა

აუსტერლიცის ბრძოლა – 1805 წლის 23 სექტემბერს ნაპოლეონმა დაიწყო სამხედრო მოქმედებები რუსეთსა და ავსტრიის წინააღმდეგ. მან შეძლო სენატი ჯარში გაწვევის გამოცხადებაზე დაეთანხმებინა, შეკრიბა 65 000 ჯარისკაცი და მეორე დილას, 1 ოქტომბერს, ლაშქრით რაინზე ...

                                               

გიუნცბურგის ბრძოლა

გიუნცბურგის ბრძოლა - ბრძოლა საფრანგეთის იმპერიასა და ჰაბსურგის მონარქიას შორის 1805 წლის 9 ოქტომბერს მდინარე დუნაისთან მდებარე ქალაქ გიუნცბურგთან. გიუნცბურგის ბრძოლა ულმის კამპანიის და მესამე კოალიციის ომის შემადგენელი ნაწილი იყო. ბრძოლაში საფრან ...

                                               

დრეზდენის ბრძოლა

დრეზდენის ბრძოლა - ნაპოლეონის ომების ერთ-ერთი ბრძოლა, რომელშიც ერთმანეთს დაუპირისპირდნენ საფრანგეთი და მეექვსე კოალიცია, რომლის შემადგენლობაში შედიოდნენ რუსეთის, ავსტრიისა და პრუსიის მოკავშირე არმიები. გაიმართა 1813 წლის 26-27 აგვისტოს. ბოჰემიის ...

                                               

ეკმიულის ბრძოლა

ეკმიულის ბრძოლა 1809 წლის 22 აპრილს, ბავარიაში გაიმართა. ფრანგებმა და მათმა მოკავშირეებმა, რომელთაც ნაპოლეონ I სარდლობდა, მნიშვნელოვანი გამარჯვება მოიპოვეს ავსტრიელებზე, თუმცა იმპერატორის ჩანაფიქრი, გადამწყვეტი მარცხი მიეყენებინა ერცჰერცოგი კარლი ...

                                               

ელხინგენის ბრძოლა

ელხინგენის ბრძოლა - ბრძოლა საფრანგეთის იმპერიასა და ავსტრიის იმპერიას შორის 1805 წლის 14 ოქტომბერს. საფრანგეთის არმიას ხელმძღვანელობდა მარშალი მიშელ ნეი, ავსტრიელების კორპუსს კი იოჰან ზიგმუნდ რიში. ელხინგენის ბრძოლა იყო მესამე კოალიციის და ნაპოლე ...

                                               

ვაგრამის ბრძოლა

ვაგრამის ბრძოლა - ერთ-ერთი გადამწყვეტი ბრძოლა ავსტრია-საფრანგეთის ომის დროს. საფრანგეთისა და ავსტრიის არმიებს შორის ვენიდან 16 კილომეტრზე, სოფელ ვაგრამთან, 1809 წლის 5-6 ივლისს. ნაპოლეონმა დაიწყო ჯარების გადაყვანა კუნძულ ლობაუდან დუნაის მარცხენა ...

                                               

ვალმის ბრძოლა

ვალმის ბრძოლა - საფრანგეთ-პრუსიის ბრძოლა. გაიმართა 1792 წლის 20 სექტემბერს რევოლუციური საფრანგეთის ჯარების მიერ მოპოვებული პირველი გამარჯვება ავსტრია-პრუსიის ინტერვენტთა და ფრანგ აზნაურ-ემიგრანტთა ჯარებზე. სოფელ ვალმის რაიონში საფრანგეთის ჯარებმა ...

                                               

ვერონის ბრძოლა (1805)

ვერონის ბრძოლა - ბრძოლა საფრანგეთის იმპერიასა და ავსტრიის იმპერიას შორის 1805 წლის 18 ოქტომბერს. საფრანგეთის არმიას ხელმძღვანელობდა ანდრე მასენა. ავსტრიის არმიას კი ფელდმარშალი კარლ ლუდვიგ ავსტრიელი. ვერონის ბრძოლა მესამე კოალიციის ომის ნაწილია. ...

                                               

ვერტინგენის ბრძოლა

ვერტინგენის ბრძოლა - ბრძოლა საფრანგეთის იმპერიასა და ავსტრიის იმპერიას შორის 1805 წლის 8 ოქტომბერს. საფრანგეთის არმიას ხელმძღვანელობდა მარშალი იოაჰიმ მიურატი - ავსტრიის არმიას კი ფელდმარშალ-ლეიტენანტი ფრანს აუფენბერგი. ვერტინენგის ბრძოლა იყო ულმი ...

                                               

კალდიეროს ბრძოლა (1805)

კალდიეროს ბრძოლა - ბრძოლა საფრანგეთის იმპერიასა და ავსტრიის იმპერიას შორის 1805 წლის 30 ოქტომბერს. ფრანგების არმიას ხელმძღვანელობდა ანდრე მასენა. ავსტრიელების არმიას კი კარლ ლუდვიგ ავსტრიელი. საფრანგეთის მხრიდან ბრძოლაში ჩართული იყო 33 ათასი ჯარი ...

                                               

კუსტოცის ბრძოლა (1848)

კუსტოცის ბრძოლა - ავსტრია-იტალიის ომის დროს ლომბარდიაში გამართული ბრძოლა, მიმდინარეობდა 1848 წლის 24-25 ივლისს. 25 ივლიის იტალიის არმია, რომელსაც სარდლობდა სარდინიის მეფე კარლო ალბერტო, ცუდი ხელმძღვანელობის გამო დამარცხდა ავსტრიის არმიასთან ბრძოლ ...

                                               

ლაიფციგის ბრძოლა

ლაიფციგის ბრძოლა, ხალხთა ბრძოლა, ერების ბრძოლა – ნაპოლეონის ომებისა და მსოფლიო ისტორიაში პირველ მსოფლიო ომამდე ყველაზე მსხვილი ბრძოლა. ბრძოლაში ნაპოლეონმა განიცადა მარცხი მეექვსე კოალიციასთან, რომლის შემადგენლობაში შედიოდნენ რუსეთის, ავსტრიის, პრ ...

                                               

მარენგოს ბრძოლა

მარენგოს ბრძოლა - ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ბრძოლა ნაპოლეონისა და ავსტრიის არმიებს შორის, საფრანგეთის წინააღმდეგ მეორე კოალიციის ომის დროს. 1800 წლის 14 ივნისს, სოფელ მარენგოსთან ალექსანდრე სუვოროვის იტალიაში ლაშქრობის შემდეგ ავსტრიამ დაიპყრო ჩრდილო ...

                                               

მოჰაჩის ბრძოლა (1526)

მოჰაჩის ბრძოლა - ბრძოლა რომელიც მოხდა 29 აგვისტოს 1526 წ. სადაც ოსმალეთის იმპერიამ მიაყენა დამანგრეველი მარცხი გაერთიანებულ უნგრულ-ჩეხურ-ხორვატიულ ძალებს. ოსმალეთის იმპერიამ დაიკავა შუა დუნაის დაბლობი რომელსაც თურქები გეგმავდნენ შემდეგი ახალი დაპ ...

                                               

რივოლის ბრძოლა

რივოლის ბრძოლა - ბრძოლა საფრანგეთისა და ავსტრიის ჯარებს შორის 1797 წლის 13-15 იანვარს სოფ. რივოლის მახლობლად. 1797 წლის იანვარში ავსტრიის არმიამ ფრანგების მიერ ალყაშემორტყმული მანტუის დებლოკირების მიზნით დაიწყო შეტევა მდინარე ადიჯეს გასწვრივ. 13 ...

                                               

რიმნიკის ბრძოლა

რიმნიკის ბრძოლა - ბრძოლა ოსმალეთისა და რუსეთ-ავსტრიის ჯარებს შორის მდინარე რიმნიკთან 1789 წლის 11 სექტემბერს 1787-1791 წლების რუსეთ-ოსმალეთის ომის დროს. ოსმალეთის მთავარსარდალმა დიდმა ვეზირმა იუსუფ-ფაშამ შებოჭა რუსეთის არმიის მთავარი ძალები იზმაი ...

                                               

როსბახის ბრძოლა

როსბახის ბრძოლა - ბრძოლა პრუსიისა და საფრანგეთ-ავსტრიის ჯარებს შორის. გაიმართა 1757 წლის 5 ნოემბერს სოფ. როსბახთან შვიდწლიანი ომის დროს. საფრანგეთ-ავსტრიის ჯარებს ხელსაყრელი პოზიციები ეკავათ მიუხელნის სიმაღლეებზე, ხოლო პრუსიის არმია განლაგდა ბედრ ...

                                               

სადოვის ბრძოლა

სადოვის ბრძოლა - გადამწყვეტი ბრძოლა ავსტრია-საქსონიის ჩრდილოეთ არმიასა და პრუსიის ჯარებს შორის. გაიმართა 1866 წლის 3 ივლისს ჩეხეთის ქალაქ სადოვის რაიონში ავსტრია-პრუსიის ომის დროს. ავსტრიის არმიას, რომელიც სადოვასთან იცავდა თავს, პრუსიელებმა დასა ...

                                               

სოლფერინოს ბრძოლა

სოლფერინოს ბრძოლა - ავსტრია-იტალია-საფრანგეთის ომის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ბრძოლა, რომელიც მიმდინარეობდა ერთი მხრივ საფრანგეთსა და სარდინიის სამეფოს, ხოლო მეორე მხრივ ავსტრიის იმპერიას შორის 1859 წლის 24 ივნისს. ბრძოლა გაიმართა ლომბარდიაში სოფელ ...

                                               

ტოლენტინოს ბრძოლა

ტოლენტინოს ბრძოლა - გაიმართა 1815 წლის 2-3 მაისს ტოლენტინოს ახლოს, რომელიც იმ დროს ნეაპოლის სამეფოს ეკუთვნოდა (ახლა ტოლენტინო პატარა ქალაქია მარშეში, იტალიაში. ეს იყო ნეაპოლთან ნაპოლეონის ომის გადამწყვეტი ბრძოლა. ამ ომში ნეაპოლის მეფემ იოაჰიმ მიუ ...