ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 316




                                               

პალიმფსესტი

პალიმფსესტი, ხელნაწერი, რომლის ფურცლები გადარეცხვის შემდეგ ხელახლა არის გამოყენებული საწერ მასალად. ეტრატი ძვირი ჯდებოდა, ამიტომ გამოუსადეგარ ტექსტს რეცხავდნენ და მასზე ხელმეორედ წერდნენ ახალს, მაგრამ მელანი ისე იყო ტყავში გამჯდარი, რომ ძველი ტექ ...

                                               

პოსტერი

პოსტერი - ნაბეჭდი ტიპის სხვადასხვა ზომის მქონე ნაწარმი, რომელიც შექმნილია კედელზე დასამაგრებლად. როგორც წესი, პოსტერები შეიცავს როგორც ტექსტურ, ასევე გრაფიკულ ელემენტებს. ამასთან, პოსტერი შესაძლოა ნაწილობრივ ან მთლიანად გრაფიკული ან ტექსტური მასა ...

                                               

საბეჭდი მანქანა

საბეჭდი მანქანა - მექანიკური, ელექტრომექანიკური ან ელოქტრონული მოწყობილობა ღილაკებით, რომლებზე დაჭერით ასოები და სხვა ნიშნები იბეჭდება დოკუმენტზე, როგორც წესი, ქაღალდზე. ამ მოწყობილობაზე მომუშავე ადამიანებს მბეჭდავებს უწოდებდნენ. 1980-იანი წლების ...

                                               

ბიზანტიური არქიტექტურა

ბიზანტიური არქიტექტურა ეწოდება ბიზნანტიის იმპერიის პერიოდის არქიტექტურას, რომელიც თვითმყოფადი ფორმით 330 წლიდან იწყებს ჩამოყალიბებას, როდესაც იმპერატორმა კონსტანტინემ რომის იმპერიის დედაქალაქი ბიზანტიუმში გადაიტანა. ადრეული ბიზანტიური არქიტექტურა ...

                                               

აია-სოფიას ტაძარი (ტრაპიზონი)

აია-სოფიას ტაძარი ან მცირე აია-სოფია - გვიანი ბიზანტიური არქიტექტურის შესანიშნავი ძეგლი ტრაპიზონში. ცნობილია XIII საუკუნის ფრესკებით. ტაძარი მდებარეობს ტრაპიზონის ისტორიული ცენტრიდან დასავლეთით. ტაძარი გადაკეთებულია მეჩეთად. ამჟამად იქ მდებარეობს ...

                                               

დაფნის მონასტერი

დაფნი - მონასტერი ათენის გარეუბან ჩაიდარში. მდებარეობს ამავე სახელწოდების ტყის სიახლოვეს, ათენიდან ელევსიკისკენ მიმავალ ე. წ. წმინდა გზაზე. მონასტერი VI საუკუნის მიწურულს დაარსდა აპოლონის სამლოცველოს ადგილას, რომელიც ახ. წ. 395 წელს გოთებმა დაანგ ...

                                               

თეოსკეპასტოსის მონასტერი

ყოვლადწმინდა თეოსკეპასტოსის მონასტერი - ყოფილი ქალთა მართლმადიდებლური მონასტერი თურქეთში, ქალაქ ტრაპიზონში. მდებარეობს მინთრიონის გორაზე. შემოზღუდულია დამცავი გალავნით. მონასტერი დაარსდა ტრაპიზონის იმპერატორი ალექსი III-ის მმართველობის პერიოდში. ...

                                               

კონსტანტინოპოლის კედლები

კონსტანტინოპოლის კედლები - ქვის თავდაცვითი ნაგებობები, რომლებიც იცავდა ბიზანტიის დედაქალაქ კონსტანტინოპოლს. მისი მშენებლობა დაიწყო მას შემდეგ, რაც ბიზანტიონი გამოცხადდა რომის იმპერიის ახალ დედაქალაქად, კონსტანტინე დიდის მიერ. აშენების შემდეგ მან ...

                                               

ლიკაბეტოსის წმინდა გიორგის ეკლესია

ლიკაბეტოსის წმინდა გიორგის ეკლესია - შუა საუკუნეების ეკლესია ატიკაში. ის ეკუთვნის ათენის მეტროპოლიტენს. მდებარეობს ლიკაბეტოსის მთის ზედა ნაწილში. ტურისტების ილუსტრაციების მიხედვით დგინდება, რომ მიმდებარე ტერიტორიაზე იდგა ტაძარი. გარდა ამისა, ნაპო ...

                                               

ნეა მონის მონასტერი

ნეა მონი - XI საუკუნის მონასტერი საბერძნეთის კუნძულ ჰიოსზე. მდებარეობს კუნძულის შიდა ნაწილში, ქალაქ ჰიოსიდან 15 კმ-ში, პროვატეიო-ოროსის მთაზე. მონასტერი ცნობილია თავის მოზაიკებით, რომლებიც დაფნისა და ოსიოს ლუკას მონასტრების მოზაიკებთან ერთად, მაკ ...

                                               

ოსიოს ლუკას მონასტერი

ოსიოს ლუკა - ისტორიული მონასტერი საბერძნეთში, ქალაქ დისტომოს სიახლოვეს. იგი შუა საუკუნეების ბიზანტიური ხელოვნებისა და არქიტექტურის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი მონუმენტია. 1990 წლიდან, ნეა მონისა და დაფნის მონასტრებთან ერთად შესულია იუნესკოს მსოფლიო ...

                                               

სან-ვიტალეს ეკლესია

სან-ვიტალეს ბაზილიკა - ადრექრისტიანული ბაზილიკა რავენაში, დასავლეთ ევროპაში ბიზანტიური ხელოვნების უმნიშვნელოვანესი ძეგლი. 1996 წელს იუნესკოს მიერ მსოფლიო კულტურული მეკვიდრეობის ძეგლად გამოცხადდა. რავენას რვა ადრექრისტიანულ ძეგლთა შორის გამოირჩევა ...

                                               

ტრაპიზონის ციხე

ტრაპიზონის ციხე - ისტორიული ციხე-ქალაქი და საფორტიფიკაციო ნაგებობების ერთობლიობა. მდებარეობს თურქეთის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში, ქალაქ ტრაპიზონში. ყველაზე გავრცელებული მოსაზრებებით იგი რომის იმპერიის მმართველობის დროს აიგო. ციხე-ქალაქის გალავანი ...

                                               

ტრაპიზონის წმინდა ევგენიოსის ეკლესია

წმინდა ევგენიოსის ეკლესია - ყოფილი ბიზანტიური მართლმადიდებლური ეკლესია თურქეთში, ქალაქ ტრაპიზონში, რომელიც 1461 წელს ტრაპიზონის იმპერიის დაცემის შემდეგ, ოსმალეთის სულთანმა მეჰმედ II-მ მეჩეთად გადააკეთა, რადგან ეს იყო ადგილი სადაც მან ქალაქის დაპყ ...

                                               

ხრისოკეფალოსის ეკლესია

პანაგია ხრისოკეფალოსის ეკლესია - ყოფილი ბიზანტიური მართლმადიდებლური ეკლესია თურქეთში, ქალაქ ტრაპიზონში, რომელიც 1461 წელს ტრაპიზონის იმპერიის დაცემის შემდეგ, ოსმალეთის სულთანმა მეჰმედ II-მ მეჩეთად გადააკეთა, რადგან ეს იყო ადგილი სადაც მან ქალაქის ...

                                               

პაგოდა

პაგოდა - ბუდისტური საკულტო ნაგებობის ტიპი ძველი აღმოსავლეთის ქვეყნებში გამიზნულია ბუდისტური რელიკვიების შესანახად. ასრულებს მემორიალურ ფუნქციას. ჩვეულებრივი პაგოდა წარმოადგენს გეგმით კვადრატულ 6, 8 ან 12 კუთხა ნაგებობას. ჩამოყალიბდა ახალი წელთაღრ ...

                                               

სალა (არქიტექტურა)

სალა, იგივე sala Thai, გამოიყენება, როგორც შეხვედრების ადგილი, დაცულია მზისგან და წვიმისგან. უმეტესწილად ისინი ოთხივე მხრიდან ღიანი არიან ოთხივე მხრიდან. ძირითადად გვხვდება ტაილანდში, ბუდისტური ტაძრების ან ვატების მახლობლად, მაგრამ ასევე შეიძლება ...

                                               

ამიენის საკათედრო ტაძარი

ამიენის ღვთისმშობლის საკათედრო ტაძარი - ყველაზე მაღალი კათედრალი საფრანგეთში უდიდესი ინტერიერის მოცულობით. გუმბათოვანი თაღების აპექსი 42.30 მ სიმაღლისაა, რაც თავის მხრივ ყველაზე მაღალია საფრანგეთში. ეს მონუმენტური საკათედრო ტაძარი მდებარეობს ამიე ...

                                               

იესოს წმინდა გულის საკათედრო ტაძარი

იესოს წმინდა გულის საკათედრო ტაძარი - კათოლიკური საკათედრო ტაძარი სარაევოში. ბოსნიისა და ჰერცეგოვინის უდიდესი კათოლიკური ტაძარი, ვრხბოსნას კათოლიკური არქიეპარქიის ცენტრი.

                                               

კელნის საკათედრო ტაძარი

კელნის საკათედრო ტაძარი ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი არქიტექტურული მონუმენტია გერმანიაში და კელნის უმთავრეს ღირშესანიშნაობად ითვლება მე-19 საუკუნის ბოლოდან, მისი დასრულების შემდგომი დროიდან მოყოლებული. კათედრალს მართავს რომის კათოლიკური ეკლესია და აქ ...

                                               

პარიზის ღვთისმშობლის ტაძარი

პარიზის ღვთისმშობლის ტაძარი, აგრეთვე ცნობილი როგორც ნოტრ-დამი - გოტიკური საკათედრო ტაძარი პარიზის აღმოსავლეთ ნაწილში, მდინარე სენაში მდებარე კუნძულ სიტეზე. ის დღემდე მოქმედი რომაულ-კათოლიკური კათედრალია. პარიზის ნოტრ-დამი ფრანგული გოთიკური არქიტე ...

                                               

რივერსაიდის ტაძარი

რივერსაიდის ტაძარი ინტერდენომინაციული ეკლესიაა ნიუ-იორკში, 120-ე და 122-ე ქუჩებს შორის რივერსაიდ დრაივსა და კლერმონტ ავენიუსთან, მორნინგსაიდ ჰაიტსისა და ჰარლემის საზღვართან, მანჰეტენის ზემო ვესტ-საიდზე; განთქმული არა მხოლოდ სტილიზებული გოტიკური ა ...

                                               

სანტა-მარია-სოპრა-მინერვა

სანტა-მარია-სოპრა-მინერვა - გოთიკურ სტილში ნაგები ერთადერთი ეკლესია რომში, იტალიაში. მდებარეობს პანთეონის სიახლოვეს მინერვას ანტიკური ტაძრის ადგილას. ნაკლებადშესამჩნევი ფასადის შიგნით იმალება რომის დომინიკანური ტაძრის ვრცელი და მდიდრული ინტერიერი ...

                                               

სევილიის საკათედრო ტაძარი

სევილიის საკათედრო ტაძარი საკუთარ ისტორიას 1402 წლიდან იწყებს, თუმცა მისი მშენებლობა მე-16 საუკუნემდე გრძელდებოდა. მდებარეობს სევილიაში, ანდალუსია, ესპანეთი. ეს უდიდესი რომაულ-კათოლიკური კათედრალია წმ. პეტრეს ბაზილიკა რომში კათედრალთა რიცხვს არ ე ...

                                               

ფამაგუსტის წმინდა ნიკოლოზის ტაძარი

ფამაგუსტის წმინდა ნიკოლოზის სახელობის საკათედრო ტაძარი - მთავარი შუა საუკუნეების ტაძარი ქალაქ ფამაგუსტაში, კვიპროსის აღმოსავლეთ სანაპიროზე. აგებულია XIV საუკუნეში, რეიმსის საკათედრო ტაძრის მიხედვით, გოტიკურ სტილში. ტურისტულ ბუკლეტებში მოიხსენიება ...

                                               

შარტრის საკათედრო ტაძარი

შარტრის ღვთისმშობლის საკათედრო ტაძარი - იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი. მდებარეობს შარტრში, პარიზიდან 80 კმ-ში და წარმოადგენს მაღალი გოტიკური არქიტექტურული სტილის საუკეთესო ნიმუშს მთელ საფრანგეთში.

                                               

წმინდა ვიტის საკათედრო ტაძარი

წმინდა ვიტის ტაძარი, ან ვიტსდომი - საკათედრო ტაძარი პრაღაში, ჩეხეთის რესპუბლიკაში, პრაღის არქიეპისკოპოსის საბრძანებელი. ტაძრის სრული სახელია წმინდა ვიტის, წმინდა ვენცესლავისა და წმინდა ადალბერტის კათედრალური ტაძარი. მდებარეობს პრაღის ციხე-სიმაგრი ...

                                               

გროსმარქტჰალე

გროსმარქტჰალე - მდებარეობს მაინის ფრანკფურტის ოსტენდში და ქალაქის მთავარ საბითუმო სავაჭრო ცენტრს წარმოადგენდა, განსაკუთრებით ხილისა და ბოსტნეულისთვის. ბაზარი 2004 წლის 4 ივნისს დაიხურა. შენობა ექსრესიონისტული არქიტექტურის ერთ-ერთ მნიშვნელოვან ნიმ ...

                                               

ასნოვა

ასნოვა - ავანგარდული არქიტექტურული ასოციაცია საბჭოთა კავშირში 1920-30-იან წლებში, რომლის წევრებს ზოგადად "რაციონალისტებს" უწოდებდნენ. ასოციაცია 1923 წელს წამოიწყო ნიკოლაი ლადოვსკიმ, რომელიც ვხუტემასის მასწავლებელი და ინხუკის წევრი იყო, სხვა ავანგ ...

                                               

მეტლაიფ ბილდინგი

პან-ამის შენობა უდიდესი კომერციული საოფისე შენობა იყო მსოფლიოში მისი გახსნის დღეს 1963 წლის 7 მარტს. ის დღესაც მანჰეტენის ხედის მნიშვნელოვანი ნაწილია და აშშ-ის 50 უმაღლეს შენობათა შორისაა. კომპანია Pan American World Airways შენობის მფლობელი იყო ...

                                               

ალიანც არენა

ალიანც არენა - სტადიონი მიუნხენში, სადაც საშინაო მატჩებს მართავენ მიუნხენის ბაიერნი და მიუნხენ 1860. სტადიონის მშენებლობა მიმდინარეობდა 2002-05 წლებში არქიტექტორული ფირმა "ჰერცოგი და დე მერონის" პროექტის მიხედვით და დაჯდა 340 მილიონი ევრო. არენაზ ...

                                               

გერმანიის ფედერალური კანცელარია

ბერლინი 1871–1945. კანცელარია დაარსდა 1871 წელს როგორც გერმანიის იმპერიის რაიხსკანცელარია გერმ. Reichskanzlei და თავიდან განთავსებული იყო ვილჰელმშტრასეს 77 ნომერში თავადი ანტონი რაძვილის ყოფილ სასახლეში ასევე ცნობილია როგორც რაიხსკანცლერის სასახლ ...

                                               

საირა-ცენტრი

სირა-ცენტრი, 29-სართულის, 133 მ სიმაღლის საოფისე მაღლივი შენობა დასავლეთ ფილადელფიის უნივერსიტი-სიტი უბანში, პენსილვანია, აშშ. არქიტექტორი სეზარ პელის მიერ დაპროექტებული შენობა ამტრაკის 1930-იანი წლების არტ-დეკოს სტილის 30-ე ქუჩის სადგურის პირდაპ ...

                                               

დარბაზული ეკლესია

დარბაზული ეკლესია - საეკლესიო ნაგებობის ერთ-ერთი სახეობა. XI საუკუნიდან გავრცელდა ევროპის ქვეყნებში. ჩვეულებრივ შედგება საკურთხევლისა და ერთი ნავისაგან, რომელიც გადახურულია ორკალთიანი სახურავით და ზოგჯერ ეგვტერები და გარშემოსავლელიც აქვს. არის ის ...

                                               

ექვსაფსიდიანი ეკლესია

ექვსაფსიდიანი ეკლესია - გუმბათოვანი ეკლესიის ტიპი, რომელმაც ქართული ხუროთმოძღვრების გარდამავალი პერიოდის ბოლოს, X საუკუნეში, საქართველოს სხვადასხვა პროვინციაში იჩინა თავი. იგი წარმოიშვა როგორც ტეტრაკონქის ძველი ტიპის ერთგვარი დეკორატიული გადამუშა ...

                                               

ვაზელონის მონასტერი

ვაზელონის მონასტერი მდებარეობს მაჩხის ოლქში, ტრაპიზონის პროვინცია, თურქეთი. ქალაქ ტრაპიზონიდან 40 კილომეტრის დაშორებით.

                                               

ლავრა

ლავრა - საერთო საცხოვრებელი მონასტერი ქრისტიანობაში, რომელიც ტაძართა გარკვეულ რაოდენობასა და დიდ საძმოს მოიცავს. ლავრის წინამძღვარი ეპარქიის მღვდელთმთავარია, ხოლო უშუალო მართვას, მისი ლოცვა-კურთხევით, არქიმანდრიტი ახორციელებს. რუსეთში ცნობილია კი ...

                                               

პერისტერეოტას მონასტერი

პერისტერეოტას მონასტერი მდებარეობს მაჩხის ოლქში, ტრაპიზონის პროვინციაში, ქალაქ ტრაპიზონიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით, 30 კილომეტრის დაშორებით.

                                               

სამეკლესიიანი ბაზილიკა

სამეკლესიიანი ბაზილიკა - საქართველოში შემუშავებული ბაზილიკის თავისებური ვარიანტი. საქართველოს გარეთ უცნობია. გარედან არ განსხვავდება ჩვეულებრივი სამნავიანი ბაზილიკისაგან, მაგრამ შიგნით ნავები ერთმანეთისაგან გამოყოფილია არა ბოძებით, არამედ კედლები ...

                                               

სამრეკლო

სამრეკლო - ტაძარზე დაშენებული ან ცალკე აღმართული კოშკისებური ნაგებობა, რომელიც განკუთვნილია ზარების ჩამოსაკიდებლად. ისტორიულ წყაროებში პირველი სამრეკლო იხსენიება VIII საუკუნეში, რომში. უძველესი სამრეკლოები შემონახულია ვერონასა და რავენაში. XI საუ ...

                                               

სუმელა

სუმელას მონასტერი - IV-V საუკუნის მართლმადიდებლური მონასტერი ტრაპიზონთან ახლოს. IV საუკუნიდან მონასტერში დაცული იყო ღვთისმშობლის სასწაულმოქმედი ხატი, რომელიც გადმოცემის თანახმად, ლუკა მახარებლის მიერაა დაწერილი. სახელწოდება სუმელა ერთ-ერთი ვერსიი ...

                                               

ტრიკონქი

ტრიკონქი - ქრისტიანული ხუროთმოძღვრების ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი არქიტექტურული ტიპი. მის ძირითად მახასიათებელს სამაფსიდიანი კომპოზიცია წარმოადგენს. გუმბათქვეშა სივრცის გარშემო ჯვრულად განლაგებულია ოთხი მკლავი, ამათგან ჩრდილოეთ, აღმოსავლეთ და სამხრეთ ...

                                               

ჯვარულ-გუმბათოვანი შენობა

ჯვარულ-გუმბათოვანი შენობა - ქრისტიანული ტაძრის ტიპი, საფუძველი ჩაეყარა ბიზანტიაში VI საუკუნეში, საბოლოოდ ჩამოყალიბდა IX-XII საუკუნეებში კონსტანტინოპოლის სკოლაში. არსებობს ამ სახის ნაგებობათა რამდენიმე ვარიანტი: რვა საყრდენზე ამოყვანილი ტრომპიან-გ ...

                                               

ვაინახური კოშკური არქიტექტურა

ვაინახური კოშკური არქიტექტურა - ჩეჩნეთისა და ინგუშეთის არქიტექტურის მახასიათებელი. ვაინახური არქიტექტურა ჩეჩენმა მშენებლებმა ჩრდილო-აღმოსავლეთ საქართველოში გაავრცელეს და კონცეპტუალურად სვანური კოშკების მსგავსია. ვაინახურ კოშკებს სხვადასხვა დანიშნ ...

                                               

დასავლეთ ფრანკთა სამეფო

დასავლეთ ფრანკთა სამეფო - სახელმწიფო ამჟამინდელი საფრანგეთის ტერიტორიაზე, წარმოიქმნა ფრანკთა იმპერიის გაყოფის შედეგად. 843 წელს კარლოს დიდის შვილიშვილებმა, ლოთარ I-მა, ლუდვიგ II გერმანელნმა და შარლ II მელოტმა დადეს ვერდენის ხელშეკრულება ფრანკთა ი ...

                                               

საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის საგარეო პოლიტიკა

საქართველოს დემოკრატიულმა რესპუბლიკამ დამოუკიდებლობა გამოაცხადა 1918 წლის 26 მაისს. იმავე წლის 3 ივნისს ოსმალეთის იმპერია გახდა პირველი სახელმწიფო, რომელმაც სცნო ახლადშექმნილი რესპუბლიკის სუვერენიტეტი.

                                               

აზერბაიჯანის ეკონომიკის ისტორია

აზერბაიჯანის ეკონომიკის ისტორია - აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ეკონომიკის ისტორიული მიმოხილვა აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკის დროიდან აზერბაიჯანის რესპუბლიკის თანამედროვე ეკონომიკამდე.

                                               

გამყინვარების პერიოდი

გამყინვარების პერიოდი - დედამიწის გეოლოგიური ისტორიის ხანგრძლივი ეტაპი, რომლის ფარგლებში მრავალგზის ვითარდებოდა დროის ძალზე ცივი პერიოდები, რომელსაც თან სდევდა მსხვილი კონტინენტური გამყინვარება; ამ უკანასკნელს ენაცვლებოდა დროის ისეთი მონაკვეთები, ...

                                               

დევონური სისტემა

დევონური სისტემა - პალეოზოური ჯგუფის რიგით მეოთხე სისტემა. მოსდევს სილურულ სისტემას და წინ უსწრებს კარბონულ სისტემას. იზოტოპური მეთოდით განსაზღვრული დევონური სისტემის ქანების წარმოქმნის დროის მონაკვეთი თავსდება 410-იდან 350-მდე მლნ. წლებს შორის. ...

                                               

იურული სისტემა

იურული სისტემა - მეზოური ჯგუფის რიგით მეორე სისტემა. მოსდევს ტრიასულ სისტემას და წინ უსწრებს ცარცულ სისტემას. აბსოლუტური გეოქრონოლიგიით იურული სისტემა დაიწყო 195 მლნ. წლის წინათ და გრძელდებოდა 55-58 მლნ. წელიწადს. იურული სისტემა გამოჰყო ალექსანდრ ...