ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 313




                                               

ლიბიური დამწერლობა

ლიბიური დამწერლობა - ანბანური დამწერლობა, რომელიც დაახლოებით ძვ. წ. III საუკუნუნიდან ახ. წ. III საუკუნემდე ჩრდილოეთ აფრიკის დიდ ტერიტორიაზე გამოიყენებოდა ძველი ლიბიური ენისათვის. ლიბიური დამწერლობა სავარაუდოდ ფინიკიურისაგან განვითარდა. მისგანაა გ ...

                                               

ლიდიური დამწერლობა

ლიდიური დამწერლობა - ანბანი, რომელიც გამოიყენებოდა ლიდიური ენის ჩაწერისათვის. ასოები გარეგნულად ბერძნულს წააგავს, თუმცა, როგორც ჩანს, ლიდიური წარმოიქმნა ფინიკიური ანბანისგან ბერძნულის პარალელურად. ადრეული ლიდიური ტექსტები ორივე მიმართულებით ჩაიწე ...

                                               

ლორმის ანბანი

ლორმის ანბანი - ანბანი ყრუ-უსინათლო პირებისთვის. ანბანის სახელწოდება ატარებს მწერლის, ესეისტის, ლიტერატურული კრიტიკოსის და ჟურნალისტის - ჰაინრიხ ლანდესმანის სახელს, რომელიც აქვეყნებდა თავის პუბლიკაციებს ჰერონიმუს ლორმის ფსევდონიმით. ლორმის ანბანი ...

                                               

ორხონ-ენისეის ძეგლთა ენა

ორხონ-ენისეის ძეგლთა ენა ძველი თურქული ენა - მდინარე ორხონისა და ენისეის მიდამოებში კლდეებზე, სტელებსა და საფლავის ქვებზე VI-VIII საუკუნეებში ამოკვეთილი წარწერების ენა. შეიცავდა ყველა ძირითად ხმოვანს e-ს გარდა. თანდებულთა სისტემა ჯერ არ ყოფილა მკ ...

                                               

სირიული დამწერლობა

სირიული დამწელობა - შედგება 22 ასოსგან, რომელიც არის წარმოშობილი არამეული დამწერლობიდან. დამწერლობა არის კონსონანტური, იწერება მარჯვნიდან მარცხნივ.

                                               

უძველესი თურქული რუნიანი წერილი

უძველესი თურქული რუნიანი წერილი დამწერლობა, რომელიც გამოიყენებოდა ცენტრალურ აზიაში თურქულენოვანი ჩანაწერების გასაკეთებლად VIII - X საუკუნეებში. ორხონო-იენიეის დამწერლობა ემსახურებოდა ერთიან ლიტერატურულ ენას, იმ დროის ზედა-დიალექტის ქაინი, რომელსა ...

                                               

თაანა

თაანა, ტაანა ან ტანა - მალდივებზე გავრცელებული მალდივური ენის თანამედროვე დამწერლობითი სისტემა. თაანას გააჩნია როგორც აბუგიდას ასევე ჩვეულებრივი ანბანის მახასიათებლები. თანხმოვნები აღებულია როგორც ძირძველი ადგილობრივი ასევე არაბული ნიშნებისგან, ხ ...

                                               

მონღოლური დამწერლობა

მონღოლური დამწერლობა, ძველმონღოლური დამწერლობა - თავდაპირველი დამწერლობა მონღოლური ენისათვის, რომელიც მონღოლებმა XIII საუკუნის დასაწყისში გადმოიღეს უიღურული დამწერლობიდან. წერენ ზემოდან ქვემოთ და მარცხნიდან მარჯვნივ. XIV საუკუნეში ბუდისტური ტექსტ ...

                                               

მონღოლური ანბანი

მონღოლური კირილიცა - კირილურ დამწერლობაზე დაფუძნებული 35 ასოიანი გრაფიკული სისტემა მონღოლური ენისათვის. 1941 წლიდან წარმოადგენს მონღოლეთის ოფიციალურ დამწელობას. ადრე მონღოლური ენისათვის გამოიყენებოდა სხვადასხვა დამწერლობის სისტემა, ერთ-ერთი დღესა ...

                                               

პეტროგლიფები

პეტროგლიფები - ქვაზე ამოკვეთილი გამოსახულება. აქვთ სხვადასხვანაირი თემატიკა - რიტუალური, მემორიალური, ნიშნობრივი ყველა შესაძლო ურთიერთგადაკვეთებით. ტრადიციულად პეტროგლიფებს ეძახიან უძველეს დროში ქვაზე ამოკვეთილ ყველანაირ გამოსახულებებს - პალეოლით ...

                                               

ტრირის დიალექტი

ტრირის დიალექტი) - გერმანული ენის ერთ-ერთი დიალექტი. გავრცელებულია ტრირში. ტრირის დიალექტს მიაკუთვნებენ ე.წ. მოზელის ფრანკული დიალექტების ჯგუფს. მიუხედავად გავრცელების მცირე არეალისა, ტრირის ერთიანი დიალექტი არ არსებობს, არამედ ქალაქის სხვადასხვა ...

                                               

ჩინური დიალექტები

ჩინური დიალექტები - ჩინურ ენაში უამრავი დიალექტია, მაგრამ გამოირჩევა 7 ძირითადი დიალექტი, ესენია: კუანხუა, დიალექტი უ, დიალექტი სიანგი, დიალექტი ქეძია, დიალექტი მინი, დიალექტი იუე. მიუხედავად დიალექტების დიდი რაოდენობისა, ყოველთვის გამოყოფენ სამ, ...

                                               

ინდოარიული ენები

ინდოარიული ანუ ინდური ენები - ინდოარიელების მშობლიური ენების ჯგუფი და ინდოეთის სუბკონტინენტის დომინანტი ენათა ოჯახი. ინდოარიული ენები ქმნიან ინდოირანული ენების ოჯახის ქვეჯგუფს, რომელიც თავად ინდოევროპული ენების ოჯახის ერთ-ერთ ქვეოჯახს წარმოადგენს ...

                                               

ინდოირანული ენები

ინდოირანული ანუ არიული ენები - წარმოადგენს ინდოევროპული ენების ოჯახის, აღმოსავლეთის, ჩვენამდე მოღწეულ ყველაზე დიდ შტოს. ენათა ამ ოჯახს ჰყავს მილიარდზე მეტი მოსაუბრე და მისი გავლენის ტერიტორია გადაჭიმულია კავკასიიდან და ბალკანეთიდან აღმოსავლეთით ს ...

                                               

წინადადების ტოპოლოგიური მოდელი

ტოპოლოგიური მოდელი - გერმანისტიკულ ენათმეცნიერებაში წინადადებაში სიტყვების თანმიმდევრული განლაგების ერთგვარი მოდელი, რომლის მიხედვითაც გერმანული წინადადება ტიპისდა მიხედვით რამდენიმე ველად დაიყოფა, და რომელიც გარკვეული წესის მიხედვით შეიძლება შეი ...

                                               

ჰაიტიური კრეოლი

ჰაიტიური კრეოლი, ხშირად წოდებული მარტივად კრეოლი - ენა, რომელსაც ჰაიტიზე დაახლოებით 8.5 მილიონი ადამიანი საუბრობს და 3.5 მილიონი მის საზღვრებს გარეთ, მათ შორის კანადაში, აშშ-ში, საფრანგეთში და რამდენიმე კარიბის ქვეყანაში - დომინიკელთა რესპუბლიკაშ ...

                                               

ლგბტ სლენგი

ლგბტ სლენგი ან გეი სლენგი - ლინგვისტიკაში ინგლისური ენის სლენგის აღმნიშვნელი, რომელიც მეტწილად იხმარებაა ლესბოსელ, გეი, ბისექსუალ და ტრანსგენდერულ საზოგადოებაში და მას ძირითადად იუმორისტული დატვირთვა აქვს. სლენგი არსებობს ბევრ ენაში, მათ შორის ად ...

                                               

პოპსა

პოპსა - საბჭოთა დროიდან გავრცელებული ტერმინი, რომელიც ქართულში შემოვიდა რუსული ენიდან და აქვს ორი მნიშვნელობა: დაბალი ხარისხის მუსიკა - ძირითადად ეხება პოპ-მუსიკას. გაფუჭება - დღეისათვის ეს ტერმინი ამ მნიშვნელობით აღარ გამოიყენება.

                                               

ჯიპი

ჯიპი - ტერმინი, რომლითაც მსოფლიოში და უფრო ხშირად ყოფილი საბჭოთა კავშირის ქვეყნებში არამართებულად მოიხსენიებენ SUV-ის ტიპის მსუბუქ ან ნახევრადსატვირთო ყველგანმავალ, მრავალდანიშნულებიან ავტომობილებს. ბოლო წლებში, Jeep-ის ბრენდის სავაჭრო ნიშნის მფლ ...

                                               

თანხმოვანი

თანხმოვანი - ფონეტიკაში ისეთი ბგერა, რომელიც წამოიშობა ჰაერის გამოტარებით სრულიად დახშულ, ანუ დაკეტილ, არეში ან შევიწროებულ გამოსავალში. თანხმოვნის წარმოსათქმელად საჭიროა ჰაერის ნაკადი, რომელიც უმეტესწილად ფილტვებიდან ამოდის და ხორხსა და პირში ამ ...

                                               

ხმოვანი

ხმოვანი - ფონეტიკაში ისეთი ბგერა, რომელიც ხორხში ისახება იმით, რომ ფილტვებიდან ამონადენი ჰაერი ხმის სიმებს შეარხევს და წარმოიშობა ტონი. იმის მიხედვით, თუ როგორ მოვაწყობთ პირს, რომ ფილტვებიდან ჰაერი თავისუფლად ამოვიდეს, ბგერა სხვადასხვა იერს მიიღე ...

                                               

აზერბაიჯანის ენები

აზერბაიჯანის ენები ეკუთვნის 4 ლინგვისტურ ოჯახს - ალთაურს, ინდოევროპულს, ქართველურს, ნახურ-დაღესტანურს. აზერბაიჯანში ყველაზე გავრცელებული ენაა აზერბაიჯანული. რუსული და ინგლისური ენები მნიშვნელოვან როლს ასრულებენ სწავლებისა და კომუნიკაციის ენების რ ...

                                               

რუსული ენა აზერბაიჯანში

რუსული ენა აზერბაიჯანში - ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული ენაა. რომელზეც საუბრობენ როგორც ეთნიკური რუსები, ასევე აზერბაიჯანელები, უკრაინელები, ებრაელები და სხვა უმცირესობები. 1994 წლის მონაცემებით, აზერბაიჯანელთა 38% თავისუფლად საუბრობდა რუსულად, რ ...

                                               

ამერიკული ინგლისური

ამერიკული ინგლისური - ინგლისური ენის ენობრივი ვარიანტი, მიღებული ეროვნული სტანდარტი ამ ენისა ამერიკის შეერთებული შტატების ტერიტორიებზე. ინგლისური ენა აშშ-ში, ისევე როგორც თავისი გავრცელების სხვა რეგიონებში, ჩრდილოეთ ამერიკაში შემოტანილი იყო ბრიტა ...

                                               

ახალზელანდიური ნიშნების ენა

ახალზელანდიური ნიშნების ენა - ახალ ზელანდიაში მაცხოვრებელი სმენაშეზღუდული მოსახლეობის ძირითადი სასაუბრო ენა. მან სახელმწიფო ენის სტატუსი 2006 წლის აპრილში მიიღო. ახალზელანდიური ნიშნების ენა საფუძველს იღებს ბრიტანული ნიშნების ენიდან BSL, ის ტექნიკ ...

                                               

ასურული ენა

ასურული ენა - ახალსირიული ენა, საერთო სახელწოდება თანამედროვე აღმოსავლეთ არამეული დიალექტებისა, რომლებზედაც ლაპარაკობენ ასურელები. ასურულ ენაზე მოლაპარაკეთა რიცხვი 3 მილიონამდე აღწევს, აქედან 8 ათასამდე ცხოვრობს საქართველოში, სადაც მათი უმრავლესო ...

                                               

კანადის დასავლეთ ტყის კრი

დასავლეთ ტყის კრის ენის დამწერლობითი სისტება და წერის ყველაზე ეფექტური გზა არის კრის სილაბური სისტემა, რომელიც შექმნა ჯეიმზ ევანსმა 1830 წელს. სილაბური დამწერლობის სისტემა დროდადრო შეცვალა რომანულმა ორთოგრაფიამ, გამომდინარე იქიდან, რომ ამ უკანასკ ...

                                               

ლუქსემბურგის ჰიმნი

ლუქსემნურგის ჰიმნი - კომპოზიცია "Ons Heemecht". ჰიმნის ტექსტი დაწერილია 1859 წელს მიშელ ნენტცის მიერ ლუქსემბურგულ ენაზე, მუსიკა - ჯოან ანტონ ცინენი 1864 წელს. პირველად შესრულდა 5 ივნისს 1864 წელს.

                                               

ჩრდილოეთ მაკედონიის ენები

ჩრდილოეთ მაკედონიაში სახელმწიფო და ყველაზე მეტად გავრცელებული ენა არის მაკედონური, რომელიც წარმოადგენს მშობლიური ენას როგორც მაკედონელებისთვის, ასევე სუბეთნოსებისთვის, კერძოდ, ტორბეშებისთვის. მაკედონურ ენაზე საუბრობს ქვეყნის 1 300 000 მცხოვრები.

                                               

მოზამბიკის ენები

მოზამბიკი - მრავალენოვანი ქვეყანა, დასახლებულია ბანტუს ენებზე მოლაპარაკე ხალხებით, თუმცა ოფიციალური სტატუსი აქვს პორტუგალიურ ენას. სტატისტიკის თანახმად, პორტუგალიურ ენაზე თავისუფლად საუბრობს მოზამბიკის მოსახლეობის 40 % და ქალაქში მაცხოვრებლების 7 ...

                                               

ნიკარაგუის ენები

ნიკარაგუის ოფიციალური ენა არის ესპანური. ესპანურის გარდა ნიკარაგუის კარიბის ზღვის სანაპიროზე საუბრობენ ადგილობრივ და ინგლისურ ენებზე. ამ რეგიონის მაცხოვრებლებს ხელეწიფებათ თავიანთ მშობლიურ ენაზე სწავლა.

                                               

კეტური ენა

კეტური ენა - განკერძოებით მდგომი ენა. გავრცელებულია რუსეთის კრასნოიარსკის მხარის ტურუხანსკისა და ბაიკიტის რაიონებში. კეტურ ენაზე ლაპარაკობს დაახლოებით 400-450 ადამიანი.

                                               

ავსტრონეზიელი ხალხები

ავსტრონეზიელი ხალხები - სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიასა და ოკეანეთში მცხოვრები ავსტრონეზიულ ენებზე მოსაუბრე ხალხები. ეს ჯგუფში შედის როგორც: ტაივანის აბორიგენებს, აღმოსავლეთი ტიმორის, ინდონეზიის, მალაიზიის, ფილიპინების, ბრუნეის, მადაგასკარის, მიკრონეზი ...

                                               

ავსტრონეზიულ-ანდამანური ენები

ავსტრონეზიულ-ანდამანური - ბლევინის მიერ ანდამანურსა და ავსტრონეზიულ ენებს შორის კავშირის შესახებ 2007 წელს ჩამოყალიბებული თეორია. ანდამანურიენები შედგება ორი მცირე ენისგან რომლებიც გავრცელებულია ანდამანის კუნძულზე, ხოლო ავსტრონეზიული მსოფლიოს უდი ...

                                               

იავური დამწერლობა

იავური ანბანი, - კოლონიანურ ერამდე გამოიყენებოდა იავური ენის დამწერლობისთვის. იავურის დამწერლობისთვის დღეისთვის ძირითადად გამოიყენება ლათინური. 2009 წლიდან იავურისთვის შეიქმნა უნიკოდი. მიუხედავად ამისა ის მაინც არ გამოიყენება აქტიურად, მისი სირთუ ...

                                               

ინდონეზიის ენები

ინდონეზიის ენები - ინდონეზიაში გამოყენებული 700-ზე მეტი ცოცხალი სალაპარაკო ენა. მათგან უმეტესობა მიეკუთვნება ავსტრონეზიული, ხოლო ნაწილი პაპუასურ ენებს. ოფიციალური ენა არის ინდონეზიური, რომელიც წარმოადგენს მოდიფიცირებულ მალაიურ ენას. ოფიციალური ენ ...

                                               

ალთაური ენები

ალთაური ენები - ენათა ოჯახი, რომელშიც აერთიანებენ თურქულ, მონღოლურ და ტუნგუსურ-მანჯურიულ ენებს. მასში დაახლოებით 60 ენა შედის. გავრცელებულია აზიაში და აღმოსავლეთ ევროპაში, ბალკანეთიდან მაგადანის ოლქამდე და ტაიმირიდან ფარსამდე აგრეთვე რიუკიუს კუნძ ...

                                               

აფრაზიული ენები

აფრაზიული ენები ანუ სემიტო-ქამიტური, ასევე გავრცელებულია დასახელება ქამიტო-სემიტური - ენათა მაკრო ოჯახია, რომელიც გავრცელებულია ახლო აღმოსავლეთსა და ჩრდილოეთ აფრიკაში. აფრაზიული ენათა ოჯახი აერთიანებს ენათა ექვს ოჯახს: ბერბერო-ლიბიური ენები, ძველ ...

                                               

ქუშიტური ენები

ქუშიტური ენები - ენათა ოჯახი აფრაზიულ ენებში. სახელწოდება მინიჭებული აქვს სემიტური ენების ანალოგიურად. ბიბლიის თანახმად ქამის შვილის სახელიდან ქუშა, რომელიც ითვლება ამ ენაზე მოლაპარაკე ერების წინაპრად. ქუშიტური ენა გავრცელებულია აფრიკის რქის ტერი ...

                                               

ჩადური ენები

ჩადური ენები არის - აფრაზიული ოჯახის შემადგენლობაში. გავრცელებულია ცენტრალურ- და დასავლეთაფრიკულ ქვეყნებში, ნიგერიის ჩრდილოეთში, კამერუნში, დასავლეთ ჩადში და სამხრეთ ნიგერიაში. სხვა დანარჩენ აფრაზიულ ენებთან შედარებით ყველაზე ახლოს არის ეგვიპტურ ...

                                               

ჰაუსა (ენა)

ჰაუსა - დასავლეთ აფრიკაში მცხოვრები ხალხის ჰაუსას ენა, მიეკუთვნება აფრაზიული ოჯახის ჩადის ჯგუფს. იგი თანამედროვე აფრიკაში ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული ენაა და წარმოადგენს დასავლეთ აფრიკის რეგიონის ეთნოსთა შორის ურთიერთობის ენას. დამწერლობა ლათინ ...

                                               

დრავიდული ენები

დრავიდული ენები - ენათა ოჯახი, რომელიც ძირითადად გავრცელებულია ინდოეთის სამხრეთ ნაწილში. სულ მოიცავს 30-ზე მეტ ენას და იყოფა სამ, სამხრეთულ, ცენტრალურ და ჩრდილოურ ჯგუფებად. დღესდღეობით, დრავიდულ ენებზე მოსაუბრეთა რიცხვი 220 მილიონს აღწევს. დრავიდ ...

                                               

ესკიმოსურ-ალეუტური ენები

ესკიმოსურ ალეუტური ენები - ენათა ჯგუფი ჩრდილოეთ ამერიკის არქტიკულ ზოლში და რუსეთის უკიდურეს ჩრდილო-აღმოსავლეთში. იგი შეიცავს ორ შტოს: ალეუტურს და ესკიმოსურს. ესკიმოსური ენები ტრადიციულად სამ ჯგუფად იყოფოდა, სირენიკულზე, იუპიკურ და ინუიტურზე, ხოლო ...

                                               

იზოლირებული ენები

იზოლირებული ენები - უაფიქსო ენები, რომლებიც სხვა ენათაგან მორფოლოგიურადაა გარჩეული. სიტყვა მეტწილად ერთი მარცვლისაგან შედგება. საგანთა შორის გრამატიკული მიმართებები გამოიხატება დამხმარე სიტყვებისა და ნაწილკაკების მეშვეობით, ინტონაციით, სიტყვათა თ ...

                                               

ინდოევროპული ენები

ინდოევროპული ენები - მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული ენათა ოჯახი. ინდოევროპული ენები წარმოდგენილია დედამიწის ყველა კონტინენტზე. ამ ენებზე მოლაპარაკეთა რიცხვი 2.5 მილიარდს აღემატება. საერთოდ, ინდოევროპულ ენებს მიაკუთვნებენ 400-ზე მეტ ენას, ...

                                               

ალბანური ენა

ალბანური ენა – ალბანელების ენა, არის ინდოევროპული ოჯახის ცალკე ჯგუფის ენა. ვარაუდობენ, რომ ალბანური ენა გამქრალი პალეობალკანური ენების წარმომადგენელია. იგი გენეტიკურად ყველაზე ახლოს არის ილირიულთან, მესაპურთან და თრაკიულთან. ალბანურად დაახლოებით ...

                                               

იორუბა (ენა)

იორუბა - აფრიკაში მოსახლე ხალხის იორუბას ენა, მიეკუთვნება კვას ჯგუფს. გავრცელებულია ნიგერიაში, ნიგერში, ბენინში, ტოგოში, სიერა-ლეონეში. იგი ერთაშორის ურთიერთობის ენას წარმოადგენს. ნიგერიაში გამოიყენება როგორც ოფიციალური ენა სახელმწიფო დაწესებულებ ...

                                               

უბანგიური ენები

უბანგიური ენები - აერთიანებს დაახლოებით 70 ენას, რომლებიც ძირითადად გამოიყენება ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის ეთნიკური ჯგუფების მიერ. ამ ნებზე დაახლოებით 2–3 მილიონი ადამიანი საუბრობს. მათ შორის არის ერთი ეროვნული ენა სანგო. ეს ენათა ოჯახი მიეკუ ...

                                               

ურალური ენები

ურალური ენები - ჯგუფი მონათესავე ენებისა, რომლებზეც ლაპარაკობენ ფინურ-უნგრული და სამოდიური მოდგმის ხალხები. გავრცელებულია დიდ ტერიტორიაზე, რომლის განაპირა საზღვრებია ჩრდილოეთიდან ტაიმირის ნახევარკუნძული და ნორვეგიის ჩრდილოეთ ნაწილი, სამხრეთიდან მ ...

                                               

აფრიკის ენები

აფრიკაში დაახლოებით 1.250-2.100, ხოლო ზოგიერთი გამოთვლის მიხედვით 3000-ზე მეტ ენაზე საუბრობენ. ისინი რამდენიმე მსხვილ ენათა ოჯახებად იყოფიან: ავსტრონეზიული ენებზე საუბრობენ მადაგასკარზე. ნიგერი-კონგოს ენები ბანტუს და არა ბანტუს ენები გავრცელებული ...