ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 312




                                               

მსოფლიოს უძველესი უნივერსიტეტები

ამ გვერდზე მოყვანილია მსოფლიოს უძველესი დღემდე ფუნქციონირებადი უნივერსიტეტები. ამ სასწავლებელთა სიაში მოსახვედრად საგანმანათლებლო დაწესებულება უნდა აკმაყოფილებდეს უნივერსიტეტის განსაზღვრებას მისი დაფუძნების დროისთვის; ის დაფუძნებული უნდა ყოფილიყო ...

                                               

რიო-დე-ჟანეიროს ფედერალური უნივერსიტეტი

რიო-დე-ჟანეიროს ფედერალური უნივერსიტეტი - ბრაზილიის ერთ-ერთი უმსხვილესი ფედერალური უნივერსიტეტი. ზოგადად, ბრაზილიაში საჯარო უნივერსიტეტები უმრავლესობას წარმოადგენს და ყველაზე კვალიფიციურად და საუკეთესოდ მიიჩნევა. განთავსებულია რიო-დე-ჟანეიროში, ს ...

                                               

სამცხე-ჯავახეთის სახელმწიფო უნივერსიტეტი

1990 წელს სამცხე_ჯავახეთში დაარსდა პირველი უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულება თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ახალციხის ფილიალი. 1991 წელს ფილიალის ბაზაზე დაფუძნდა "ახალციხის დამოუკიდებელი უნივერსიტეტი", რომელიც ...

                                               

საქართველოს საავიაციო უნივერსიტეტი

საქართველოს საავიაციო უნივერსიტეტი - უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულება. 1992 წელს საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის სტრუქტურაში, საქართველოს სამოქალაქო ავიაციის ხელმძღვანელობის თხოვნის საფუძველზე, ჩამოყალიბდა ჩვენი ქვეყნისთვის მეტად საჭირო ...

                                               

ქართულ-ამერიკული უნივერსიტეტი

ქართულ-ამერიკული უნივერსიტეტი GAU ჩამოყალიბდა როგორც ელენე ჯამარჯაშვილის MBA პროექტი, 2001 წელს ატლანტის სახელმწიფო უნივერსიტეტში ჯორჯია მისი სწავლის დროს. თავდაპირველად უნივერსიტეტს ერქვა კავკასიის ამერიკული უნივერსიტეტი და მოიაზრებოდა როგორც სა ...

                                               

შოთა მესხიას ზუგდიდის სახელმწიფო სასწავლო უნივერსიტეტი

შოთა მესხიას ზუგდიდის სახელმწიფო სასწავლო უნივერსიტეტი - საქართველოს მთავრობის 2007 წლის 13 ივლისის #145 დადგენილებით დაფუძნდა სსიპ უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულება სამეგრელოს რეგიონში სამი სრულიად განსხვავებული მისიის მქონე სასწავლებლის ივა ...

                                               

ბრიტანეთის კინოინსტიტუტი

ბრიტანეთის კინოინსტიტუტი - არაკომერციული ორგანიაცია, რომელიც დაარსდა 1933 წელს როგორც კერძო კინოსტუდია. 1948 წლიდან შეუდგა კინოხელოვნების პოპულარიზაციას. 1983 წელს საბოლოოდ გადავიდა სახელმწიფო კონტროლის ქვეშ. ორგანიზაციის წესდება დაამტკიცა დედოფა ...

                                               

რიტა ლევი-მონტალჩინი

რიტა ლევი-მონტალჩინი - იტალიელი ნეირომეცნიერი. ზრდის ფაქტორების აღმოჩენისთვის 1986 წელს სტენლი კოენთან ერთად მიიღო ნობელის პრემია ფიზიოლოგიის ან მედიცინის დარგში.

                                               

ლუის ალვარესი

ლუის ვოლტერ ალვარესი - ამერიკელი ფიზიკოს-ექსპერიმენტატორი, გამომგონებელი და პროფესორი რომელიც 1968 წელს გახდა ნობელის პრემიის ლაურეატი ფიზიკის დარგში. "ამერიკული ფიზიკის ჟურნალი" მასზე წერდა: "ლუისი იყო მეოცე საუკუნის ერთ-ერთი ბრწყინვალე და პროდუ ...

                                               

დიმიტრი ანუჩინი

დიმიტრი ნიკოლოზის ძე ანუჩინი - რუსი გეოგრაფი, ანთროპოლოგი, ეთნოგრაფი და არქეოლოგი. მოსკოვის უნივერსიტეტის პროფესორი, რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი. საპატიო წევრი. ჟურნალ "ზემლევედენიეს" დამაარსებელი.

                                               

ვირჯინია აპგარი

ვირჯინია აპგარი - ამერიკელი ანესთეზიოლოგი, სამეანო ანესთეზიოლოგიისა და ნეონატოლოგიის ერთ-ერთი პიონერი. შექმნა ახალშობილის სასიცოცხლო ფუნქციების შეფასების სწრაფი მეთოდი, რომელიც ცნობილია აპგარის სკალის სახელით და ამჟამად საყოველთაოდაა მიღებული.

                                               

ენ კეისი

ენ კეისი - ამერიკელი ეკონომისტი, ფილოსოფიის დოქტორი, პრინსტონის უნივერსიტეტის საპატიო პროფესორი, ამერიკის ფილოსოფიური საზოგადოების, მეცნიერებათა ეროვნული აკადემისა და აშშ მედიცინის აკადემია წევრი.

                                               

პაულ კარერი

პაულ კარერი - შვეიცარიელი ორგანული ქიმიკოსი. ცნობილია ვიტამინებზე ჩატარებული სამეცნიერო კვლევებით. 1937 წელს უოლტერ ნორმან ჰოუორთთან ერთად გახდა ნობელის პრემიის ლაურეატი ქიმიის დარგში.

                                               

კლაუდია გოლდინი

კლაუდია დეილ გოლდინი - ამერიკელი ეკონომისტი, ეკონომიკის ისტორიკოსი და სპეციალისტი შრომის ეკონომიკისა და ასევე გენდერული საკითხებში. ფილოსოფიის დოქტორი, ჰარვარდის უნივერსიტეტის პროფესორი და ეკონომიკური კვლევების ეროვნული ბიუროს სტიპენდიანტი, აშშ – ...

                                               

ემილ კოპალიანი

ემილ კოპალიანი - წმინდა ანდრია პირველწოდებულის სახელობის ქართული უნივერსიტეტის დოქტორი ისტორიის დარგში. აგრეთვე თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის საპატიო დოქტორი.

                                               

რიჩარდ კუნი

რიჩარდ კუნი - ავსტრიელ-გერმანელი ბიოქიმიკოსი. კაროტენოიდსა და ვიტამინებზე ჩატარებული კვლევებით, 1938 წელს მიენიჭა ნობელის პრემია ქიმიის დარგში.

                                               

ენტონი ჯეიმს ლეგეტი

სერ ენტონი ჯეიმს ლეგეტი - ინგლისელი ფიზიკოსი. 1983 წლიდან ფიზიკის პროფესორი ილინოისის უნივერსიტეტში. ფართოდ არის ცნობილი ფიზიკაში დაბალი ტემპერატურის თეორიით. ზედმეტი სითხის შესახებ შექმნილი ნამუშევრისთვის, მან 2003 წელს აიღო ნობელის პრემია ფიზიკ ...

                                               

კეტლინ ლონდსდეილი

კეტლინ ლონდსდეილი ქალიშვილობის გვარი იარდლი დაიბადა 1903 წლის 28 იანვარს ირლანდიის ქალაქ დრიჰად-ნუაში, ფოსტის მოხელის ოჯახში. მალევე მათი ოჯახი საცხოვრებლად გადავიდა დიდ ბრიტანეთში. მცირე სტიპენდიის წყალობით კეტლინმა დაამთავრა საშალო სკოლა. შემდგ ...

                                               

მიგელ დელიბესი

მიგელ დელიბესი XX საუკუნის უკანასკნელი ესპანელი კლასიკოსი მწერალი. ესპანეთის სამეფო აკადემიის წევრი.

                                               

ვოლფგანგ პაული

ვოლფგანგ პაული დაიბადა 1900 წლის 25 აპრილს, ვენის უნივერსიტეტის პროფესორის, ვოლფგანგ იოზეფ პაულის ოჯახში. მეორე სახელი მომავალმა მეცნიერმა მიიღო ნათლიის, ფიზიკოს ერნსტ მახის პატივსაცემად. 1918 წელს პაულიმ დაამთავრა გიმნაზია. სწავლის გასაგრძელებლა ...

                                               

ჟოზეპ პუჩ-ი-კადაფალკი

ჟოზეპ პუჩ-ი-კადაფალკი - კატალონიელი არქიტექტორი, ხელოვნებათმცოდნე და პოლიტიკოსი. ითვლება მოდერნის ერთ-ერთ მნიშვნელოვან წარმომადგენლად ესპანურ არქიტექტურაში.

                                               

ფილიპ როთი

ფილიპ მილტონ როთი - ამერიკელი მწერალი. საყოველთაო აიღიარება მოიპოვა 1959 წელს დაბეჭდილი ნოველით "მშვიდობით, კოლუმბუს" - ებრაელ-ამერიკელთა ცხოვრების იუმორისტული აღწერა, რომელმაც მას აშშ-ის ნაციონალური წიგნის ჯილდო მოუტანა. 1969 წელს იგი პოპულარული ...

                                               

ჰელენ ბრუკ ტაუსიგი

ჰელენ ბრუკ ტაუსიგი - ამერიკელი ექიმი, თანამედროვე ბავშვთა კარდიოლოგიის ერთ-ერთი ფუძემდებელი. მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა გულის თანდაყოლილი მანკის, ფალოს ტეტრადის მკურნალობის პირველი წარმატებული მეთოდის შემუშავებაში.

                                               

არნე ტისელიუსი

არნე ტისელიუსი - შვედი ბიოქიმიკოსი, შვედეთის მეცნიერებათა აკადემიის წევრი და მისი პრეზიდენტი 1956 წლიდან. ნობელის პრემიის ლაურეატი ქიმიის დარგში. პრემია მიენიჭა ელექტროფორეზისა და ადსორბციული ანალიზის შესწავლისათვის კერძოდ სისხლის შრატის ცილების ...

                                               

ალბერტო ალესინა

ალერტო ფრანჩესკო ალესინა - იტალიელი ეკონომისტი, ჰარვარდის უნივერსიტეტის პროფესორი, ხელოვნებისა და მეცნიერების ამერიკული აკადმიის წევრი.

                                               

ბაჩანა ბრეგვაძე

ბაჩანა იოველის ძე ბრეგვაძე - ქართველი ფილოსოფოსი, მთარგმნელი, მწერალი, საქართველოს ეროვნული აკადემიის აკადემიკოსი, ფილოსოფიის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი.

                                               

უილიამ ალფონსო მერილი

უილიამ ალფონსო მერილი - ამერიკელი ბოტანიკოსი და მიკოლოგი, ფილოსოფიის დოქტორი. ამერიკული მიკოლოგიური ჟურნალის, "Mycologia" -ს თანადამფუძნებელი და მისი პირველი რედაქტორი. ძირითად იკვლევდა ფირფიტოვანთა რიგისა და აბედოვანთა ოჯახის სოკოებს. საერთო ჯამ ...

                                               

რონ პიტერსენი

რონ ჰ. პიტერსენი - ამერიკელი მიკოლოგი, ფილოსოფიის დოქტორი, ტენესის უნივერსიტეტის პროფესორი. 1986-1990 წლებში იყო ამერიკული მიკოლოგიური ჟურნალის "Mycologia" მთავარი რედაქტორი. მისი სტანდარტული საავტორო ბოტანიკური შემოკლებაა R.H. Petersen.

                                               

რიჩარდ ფლორიდა

ფლორიდა რატგერსის კოლეჯში სწავლობდა, რომელიც 1979 წელს პოლიტიკურ მეცნიერებაში ბაკალავრის ხარისხით დაამთავრა. 1986 წელს დაამთავრა კოლუმბიის უნივერსიტეტი, სადაც მას დოქტორის ხარისხი მიენიჭა. 1987-2005 წლებში კარნეგი მელონის უნივერსიტეტში ასწავლიდა. ...

                                               

ფატი ხუნდაძე

ფატი სილოვანის ასული ხუნდაძე - ქართველი ფსიქოლოგი, პედაგოგი და საზოგადო მოღვაწე, ბავშვთა ფსიქოლოგიის ერთ-ერთი ფუძემდებელი საქართველოში, ფსიქოლოგიის მეცნიერებათა პირველი დოქტორი ქალი ამიერკავკასიაში, საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე, ...

                                               

ლექსემიუელ რეი ჰესლერი

ლეკსემიუელ რეი ჰესლერი - ამერიკელი მიკოლოგი. ამერიკის ფიტოპათოლოგიის საზოგადოების საპატიო წევრი. დაიბადა 1888 წლის 20 თებერვალს ქალაქ ვიდერსბურგში, ინდიანას შტატში. სკოლის დასრულების შემდეგ სწავლა განაგრძო ვობაშის კოლეჯში. 1912 წელს ჩააბარა კორნე ...

                                               

აზერბაიჯანის ტექნიკური უნივერსიტეტი

აზერბაიჯანის ტექნიკური უნივერსიტეტი - საჯარო უნივერსიტეტი, რომელიც სპეციალიზებულია ინჟინერიაში. მდებარეობს აზერბაიჯანის დედაქალაქ ბაქოში. უნივერსიტეტს აქვს 9 სკოლა და 54 დეპარტამენტი. აკადემიური პერსონალის რაოდენობა 884 ადამიანს ითვლის, ადმინისტრ ...

                                               

მორფოლოგია (ენათმეცნიერება)

მორფოლოგია - მეცნიერება, რომელიც იკვლევს სიტყვების ფორმათა ცვალებადობას და ამ ფორმაცვალებადობასთან დაკავშირებულ სიტყვის შინაარსის ცვლას. მორფოლოგიის კვლევის მთავარი საგანი ფლექსიაა, რომელიც მოიცავს ბრუნების, უღლებისა და შედარებითი ხარისხის კატეგო ...

                                               

მეტყველების ნაწილები

მეტყველების ნაწილები - გარკვეული თვალსაზრისის მიხედვით დაჯგუფებულ სიტყვათა კლასები. დიონისე თრაკიელმა 8 მეტყველების ნაწილი გამოჰყო ბერძნული ენისათვის: სახელი, ნაცვალსახელი, ართრონი, ზმნა, მიმღეობა, ზმნისართი, კავშირი, წინდებული. დიონისე თრაკიელის ...

                                               

არტიკლი

არტიკლი - მეტყველების ნაწილი და წარმოადგენს დამხმარე სიტყვას, სიტყვა-ნაწევარს. არტიკლი ყოველთვის თან ახლავს არსებით სახელს და ანიჭებს მას განსაზღვრულობის, ან განუსაზღვრელობის კატეგორიას. მაშასადამე არსებობს განსაზღვრული და განუსაზღვრელი არტიკლი. ...

                                               

დეფისი

დეფისი - გრაფიკული ნიშანი, მოკლე, პატარა ჰორიზონტალური ხაზი. დეფისი სასვენი ნიშანია და არ უნდა აგვერიოს პუნქტუაციურ ნიშან - ტირესთან. იმისათვის, რომ არ მოხდეს დეფისისაა და ტირეს აღრევა, დედნებსა და კორექტურებში დეფისს აღნიშნავენ ორი პატარა ხაზით. ...

                                               

პუნქტუაცია

პუნქტუაცია - სასვენ ნიშანთა ხმარების წესები. მისი დანიშნულებაა წინადადება ნათელი და ზუსტი გახადოს. პუნქტუაციის ჩამოყალიბებამდე სიტყვები მიჯრით, ინტერვალის გარეშე იწერებოდა, რაც კითხვას დიდად აძნელებდა. დამწერლობის განვითარებასთან ერთად საჭირო შეი ...

                                               

ნეო.

ნეო. - რთული სიტყვის შემადგენელი ნაწილი, პრეფიქსი, ნიშნავს ახალს, განახლებულს. ნეო- "ახალის" უმარტივესი მნიშვნელობით გვხვდება შემდეგ მაგალითებში: ნეოლიბერალიზმი; ნეოლოგიზმი - ენაში ახლად შემოღებული სიტყვა; ნეაპოლისი - ნეაპოლის თავდაპირველი ბერძნუ ...

                                               

ორობითი რიცხვი

ორობითი არის რიცხვის გრამატიკული ქვეკატეგორია. მხოლობითი და მრავლობითი რიცხვისაგან განსხვავებით ორობითი რიცხვის, ანუ დუალის მეშვეობით იმ არსებითი სახელებს აღნიშნავენ, რომელთა რაოდენობა მხოლოდ ორი არის. ორობით რიცხვს აქვს შესაბამისი ზმნური და სახე ...

                                               

წყვილობითი რიცხვი

წყვილობითი რიცხვი, ანუ ლათინური საენათმეცნიერო ტერმინოლოგიის მიხედვით აგრეთვე paralis => პარალი. ენათმეცნიერებაში აღნიშნავს რიცხვის იმ გრამატიკულ კატეგორიას, რომელიც ბუნებაში წყვილი სახითაა მოცემული. მაგ. ზოგიერთ ენაში, რომელშიც პარალი არსებობ ...

                                               

ბრძანებითი წინადადება

ბრძანებითი წინადადება - წინადადების ერთ-ერთი სახე, რომელიც მოითხოვს მთქმელის ნება–სურვილის შესრულებას. ბრძანებითი წინადადება შინაარსისა და წარმოთქმის მიხედვით მრავალფეროვანია. იგი გარდა საკუთრივ ბრძანებისა შეიძლება გამოხატავდეს მოწოდებას, თხოვნას ...

                                               

კითხვითი წინადადება

კითხვითი წინადადება - წინადადების ერთ–ერთი სახე, რომელიც შეიცავს კითხვას. იგი ძირითადად ორგვარია: კითხვითსიტყვიანი და არაკითხვითსიტყვიანი. კითხვითსიტყვიანი წინადადება არის სამი სახის: კითხვითნაცვალსახელიანი, კითხვითზმნიზედიანი, კითხვითნაწილაკიანი ...

                                               

რთული წინადადება

რთულია წინადადება თუ იგი შედგება ორი ან მეტი მარტივი თუ შეწყმული წინადადებისაგან. მაგალითად: გამოზაფხულდა, გათბა დღე, შემოგვეხიზნენ მერცხლები – ეს რთული წინადადება შედგება სამი მარტივი წინადადებისაგან. არსებობს ორი სახის რთული წინადადება: თანწყობ ...

                                               

შერწყმული წინადადება

შეწყმულია წინადადება, რომელშიც მოიპოვება ერთ საერთო წყვილთან დაკავშირებული ორი ან ორზე მეტი ერთგვარი წევრი: რამდენიმე შემასმენელი ერთ ქვემდებარესთან, რამდენიმე ქვემდებარე ერთ შემასმენელთან, რამდენიმე ერთი შინაარშის დამატება, რამდენიმე განსაზღვრებ ...

                                               

წინადადება

წინადადება - სიტყვა, ან სიტყვათა ჯგუფი, რომელიც დასრულებულ აზრს გამოხატავს. ქართული ენის მორფოლოგიური აგებულებიდან გამომდინარე, წინადადება განისაზღვრება როგორც შესიტყვება, რომელსაც უმთავრესად ქმნის უღლებადი სიტყვა ზმნა და მასთან დაკავშირებული სახ ...

                                               

იეროგლიფები

იეროგლიფები, ეგვიპტური დამწერლობის უძველესი, ხატოვანი ნიშნები. იხმარებოდა ძვ. წ. მე-4 ათასწლეულის ბოლოდან. ზოგიერთი იეროგლიფი გამოხატავს მთელ სიტყვას, მის ნაწილს, ცალკეულ თანხმოვან ბგერას ; გვხვდება აგრეთვე დამხმრე ნიშნები, რომლებიც აზუსტებს სიტყ ...

                                               

ეგვიპტური იეროგლიფები

ეგვიპტური იეროგლიფები - ნიშნები ძველეგვიპტური დამწერლობისა, რომლებიც ძველი ეგვიპტური ენის ჩასაწერად გამოიყენებოდა. ეგვიპტური ნიშნები თავდაპირველად წმინდა იეროგლიფური ხასიათისა იყო, დროთა განმავლობაში კი დამწერლობა შეივსო თანხმოვნების აღმნიშვნელი ...

                                               

A-ხაზოვანი დამწერლობა

A-ხაზოვანი დამწერლობა - დამწერლობის სისტემა, რომელსაც მინოსელები ჰიპოთეტური მინოსური ენის დასაწერად იყენებდნენ ძვ. წ. 1800-დან 1450 წლამდე. A-ხაზოვანით შესრულებული წარწერები გვხვდება კრეტის მრავალ დასახლებაში, ასევე ეგეოსის ზღვის ზოგიერთ კუნძულზე ...

                                               

ასო (ნიშანი)

ასო - ანბანური და კონსონანტური დამწერლობის სისტემის შემადგენელი ნაწილი და წერილობითი ნიშანი, გრაფემა, რომელიც სხვა ნიშნებთან ერთად ან ცალკე იხმარება ფონემის, მისი ძირითადი ვარიანტის ან მათს თანამიმდევრობათა გადმოსაცემად. თანამედროვე ქართულ დამწერ ...

                                               

გოთური დამწერლობა

გოთური დამწერლობა - ანბანი, რომლითაც დაწერილია გოთური ენის IV-VI საუკუნეების შემორჩენილი ძეგლები. ანბანის შექმნა მიეწერება ეპისკოპოს ულფილას, რომელმაც IV საუკუნის შუა წლებში ბიბლია გოთურად თარგმნა. აქამდე გოთები იყენებდნენ რუნულ დამწერლობას, მაგრ ...