ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 301




                                               

შიროკოე და ჟუკოვო

შიროკოე და ჟუკოვო - რეგიონალური მნიშვნელობის კომპლექსური ბუნების ძეგლი. მდებარეობს როსტოვის ოლქის კაშარის რაიონში. ადგილმა ბუნების ძეგლის სტატუსი მიიღო კაშარის რაიონის აღმასკომის 1979 წლის 14 სექტემბრის № 233 დადგენილების შესაბამისად. ბუნების ძეგ ...

                                               

ხობოტოკის ბუნების ძეგლი

ხობოტოკის ბუნების ძეგლი - რეგიონალური მნიშვნელობის კომპლექსური დაცული ტერიტორია - ბუნების ძეგლი. მდებარეობს კამენსკის რაიონში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ბუნების ძეგლის სტატუსი მიიღო 1965 წელს. ექვემდებარება როსტოვის ოლქის ბუნებრივი რესურს ...

                                               

ხოროლის ბუნების ძეგლი

ხოროლის ბუნების ძეგლი - ბუნების ძეგლი ზერნოგრადის რაიონში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ბუნების ძეგლის სტატუსს ატარებს 1995 წლიდან.

                                               

ჯუმას ყურე

ჯუმას ყურე, კაკლისყურე – ბუნების ძეგლი საქართველოში, მდებარეობს დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტში, შედის ვაშლოვანის დაცული ტერიტორიების შემადგენლობაში. ჯუმას ყურე წარმოადგენს მდინარე ალაზნის მეანდრს. მისი ყელის სიგანე 30-40 მეტრს არ აღემატება, ხოლო ...

                                               

აჯამეთის აღკვეთილი

აჯამეთის აღკვეთილი – აღკვეთილი იმერეთის მხარეში ქუთაისიდან 15 კმ-ზე. დაარსდა 1935 წელს, ფართობი 4848 ჰა. შექმნილია ორი მასივისაგან: აჯამეთის მუხნარისა და ვარციხის მასივისაგან. აჯამეთის აღკვეთილში შემონახულია კოლხური ტიპის იმერული მუხის რელიქტური ...

                                               

ბაკონაო

ბაკონაოს ბიოსფერული ნაკრძალი - დიდი ბიოსფერული პარკი სამხრეთ-აღმოსავლეთ კუბაში. მდებარეობს ქალაქ სანტიაგო-დე-კუბიდან აღმოსავლეთით 20 კილომეტრში. ფართობი 848.57 კმ². 1987 წელს იუნესკომ გამოაცხადა მსოფლიო მემკვიდრეობის ბიოსფერულ ნაკრძალად. შეიცავს ...

                                               

ბიანდოვანის ნაკრძალი

ბიანდოვანის ნაკრძალი დაარსდა 1961 წელს სალიანისა და ყარადაღის რაიონების ადმინისტრაციულ საზღვრებზე. მიეკუთვნება ფაუნის ტერიტორიულ ტიპს. ესაზღვრება შირვანის ეროვნულ პარკს.

                                               

გარდაბნის აღკვეთილი

გარდაბნის აღკვეთილი – დაცული ტერიტორია გარდაბნისა და მარნეულის მუნიციპალიტეტების საზღვარზე, თბილისიდან 39 კილომეტრში, აზერბაიჯანის საზღვართან. აღკვეთილი დაარსდა 1996 წელს. მისი ფართობი 3 484 ჰექტარია. გარდაბნის აღკვეთილი ამ ტერიტორიაზე არსებულ ტყ ...

                                               

გორავანის ქვიშის ნაკრძალი

გორავანის ქვიშის ნაკრძალი - განსაკუთრებით დაცული ტერიტორია სომხეთის პროვინცია არარატში. დაცული ტერიტორია 1959 წელს სომხეთის სსრ-ის მიერ შეიქმნა. გორავანის ნაკრძლის შექმნის მიზეზი განსაკუთრებული ფლორის დაცვა იყო. რომელიც 200 ჰექტარზეა განფენილი, რ ...

                                               

ილტოს აღკვეთილი

ილტოს აღკვეთილი – აღკვეთილი ახმეტის მუნიციპალიტეტში, მდებარეობს მდინარე ილტოს სათავეში. შედის ბაწარა-ბაბანეურის დაცული ტერიტორიების შემადგენლობაში. ილტოს აღკვეთილი 2003 წლის 22 აპრილს შეიქმნა. მისი მიზანია წიფლის ტყეებისა და ძვირფასი ჯიშების: უთხ ...

                                               

კაცობურის აღკვეთილი

კაცობურის აღკვეთილი – აღკვეთილი საქართველოში, მდებარეობს აბაშის მუნიციპალიტეტში. კაცობურის აღკვეთილი 1996 წელს დაარსდა და მისი საერთო ფართობი 295 ჰექტარს შეადგენს. იგი თბილისიდან 300 კილომეტრში, აბაშის მუნიციპალიტეტის სამხრეთ დასავლეთ ნაწილში მდე ...

                                               

სიერა-დელ-როსარიო

სიერა-დელ-როსარიო - ქედი და ბიოსფერული ნაკრძალი კუბაში. გაწოლილია ქვეყნის დასავლეთ ნაწილში, პინარ-დელ-რიოს პროვინციაში. წარმოადგენს გუანიკუანიკოს ქედის დასავლეთ ნაწილს. სიმაღლე 692 მ. 1984 წლის 15 თებერვალს ქედის დიდი ნაწილი შეიტანეს იუნესკოს სია ...

                                               

სოფიევკას პარკი

ეროვნული დენდროლოგიური პარკი "სოფიევკა" - დენდროლოგიური პარკი, უკრაინის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტი, რომელიც მდებარეობს ჩერკასის ოლქის ქალაქ უმენის ჩრდილოეთ ნაწილში, მდინარე კამენკის ორივე ნაპირზე. დღეისთვის ფუნქ ...

                                               

ყორუღის აღკვეთილი

ყორუღის აღკვეთილი - აღკვეთილი მდებარეობს კახეთის მხარის საგარეჯოს მუნიციპალიტეტში. შედის მარიამჯვრის დაცული ტერიტორიების შემადგენლობაში. იგი გეოლოგიურად ამიერკავკასიის მთათაშუა ოლქში შედის. აგებულია ძირითადად შუა მიოცენის ზღვიური მოლასური ნალექებ ...

                                               

ჭაჭუნის აღკვეთილი

ჭაჭუნის აღკვეთილი – აღკვეთილი საქართველოში, მდებარეობს დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტში, ისტორიულ ქიზიყში. წარმოადგენს წარსულში ჭაჭუნის სახელმწიფო სატყეო მეურნეობის ბაზაზე დაარსებულ დაცულ ტერიტორიას. აღკვეთილის საერთო ტერიტორია 5200 ჰექტარია და იგი ...

                                               

ელ-პინაკატე და ალტარის უდაბნოს ბიოსფერული ნაკრძალი

ელ-პინაკატე და ალტარის უდაბნოს ბიოსფერული ნაკრძალი - ბიოსფერული ნაკრძალი, რომელიც შეტანილია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში. მართავს მექსიკის ფედერალური მთავრობა, გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების სამდივნოს საშუალებით, სონორის შტატის ...

                                               

თუშეთის დაცული ლანდშაფტი

თუშეთის დაცული ლანდშაფტი - დაცული ლანდშაფტი საქართველოში, მდებარეობს ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე. მისი ფართობია 27.903 ჰა. დაცული ლანდშაფტი 2003 წელს შეიქმნა და თუშეთის ყველა სოფელს მოიცავს. იგი იმისთვის არის შექმნილი, რათა არ დაიკარგოს თ ...

                                               

კაბო-დე-გატის ბუნების პარკი

კაბო-დე-გატის ბუნების პარკი - ბუნების პარკი სამხრეთ-აღმოსავლეთ ესპანეთში, ქალაქ ალმერიის სიახლოვეს. წარმოადგენს დასავლეთ ხმელთაშუაზღვისპირა ევროპის უდიდეს სახმელეთო-საზღვაო ნაკრძალს. მისი ფართობი 460 კმ²-ია და მოიცავს ქალაქ კარბონერასს სიერა-დე-კ ...

                                               

სან-ანტონიოს მისიების ეროვნული ისტორიული პარკი

სან-ანტონიოს მისიების ეროვნული ისტორიული პარკი - ეროვნული ისტორიული პარკი და იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლის ნაწილი, რომელიც ემსახურება სან-ანტონიოში არსებული ხუთი ესპანური სასაზღვრო მისიიდან ოთხის დაცვას. თითოეული მათგანი დაარსდა კათოლიკურ ...

                                               

ტოპეს-დე-კოლანტესი

ტოპეს-დე-კოლანტესი - დიდი დაცული ტერიტორია კუბის ცენტრალურ ნაწილში, სიერა-დელ-ესკამბრაის ქედზე. მდებარეობს ქალაქ ტრინიდადიდან 20 კილომეტრში. ტერიტორიის სიმაღლეა ზღვის დონიდან 800 მ. ფართობი 110 კმ². მღვიმური მდინარეები, ტბები, ჩანჩქერები, კანიონე ...

                                               

კანადის კლდოვანი მთები

კანადის კლდოვანი მთები - 80-ზე მეტ მთათა სისტემაში მდებარე სულ მცირე 200 მთისაგან შემდგარი მთათა სისტემა. მოიცავს ჩრდილოეთ ამერიკის კლდოვანი მთების კანადურ სეგმენტს. გვხვდება მის 2 პროვინციაში. მთლიანობაში შეადგენს კანადის ფართობის 2%-ს.

                                               

კისლოვოდსკის ეროვნული პარკი

კისლოვოდსკის ეროვნული პარკი - სპეციალურად დაცული ბუნებრივი ტერიტორია ქალაქ კისლოვოდსკში, სტავროპოლის მხარეში. ევროპაში ყველაზე დიდი ეროვნული პარკი. კისლოვოდსკის საკურორტო პარკის ფართობია 965.8 ჰექტარი. შედარებისთვის - დიდ ბრიტანეთში ყველაზე დიდი ...

                                               

გრან-კანარია

გრან-კანარია ესპ. Gran Canaria, ასევე ცნობილი, როგორც გრანდ კანარის კუნძული - მეორე ყველაზე დასახლებული კუნძული კანარის კუნძულებს შორის. მდებარეობს აფრიკის ჩრდილო-დასავლეთ სანაპიროსთან და არის ესპანეთის ნაწილი. 2019 წლის მონაცემებით, კუნძულის მოს ...

                                               

სტეფანავანის დენდროპარკი

სტეფანავანის დენდროპარკი - დენდრარიუმი სოფელ გიულაგარაკის მახლობლად, ლორეს პროვინციაში, სომხეთის დედაქალაქ ერევნიდან 85 კილომეტრში. დაარსდა 1931 წელს პოლონელი ინჟინერის ედმონდ ლეონოვიჩის მიერ. პარკი მთლიანად 35 ჰექტარზეა განფენილი, აქედან 17.5 ჰა ...

                                               

აზერბაიჯანის სახელმწიფო ნაკრძალები

აზერბაიჯანის სახელმწიფო ნაკრძალები - მიეკუთვნება აზერბაიჯანის სახელმწოფო ნაკრძალები, რომელიც მიზნად ისახავენ შეინარჩუნონ ფაუნა, ფლორა და მათი ეკოსისტემები. სახელმწიფო ნაკრძალები ატარებენ სამთავრობო დაწესებულების სტატუს, რომელიც მიზნად ისახავს გარ ...

                                               

იანარდაღი

იანარდაღი - ბუნებრივი მარადიული ცეცხლი, რომელიც ძველი დროიდან ანთია ბორცვზე აზერბაიჯანში. მეტრიანი ალი, დაახლოებით ათი მეტრის სიგანისა გამოდის იანადაღის მთიდან - კირის ბორცვიდან, რომელიც განლაგებულია ბაქოს მახლობლად კასპიის ზღვაზე აფშერონის ნახევ ...

                                               

მოსკიტოს რიფები

მოსკიტოს რიფები - ნიკარაგუის კარიბის ზღვის ჩრდილო-აღმოსავლეთ სანაპიროსთან მდებარე რიფები. მათი ფართობი არის 27 კმ². მიეკუთვნება ჩრდილოეთ ატლანტიკის ავტონომიურ რეგიონს. მოსკიტოს რიფები შედგება 76 რიფისგან, რომლებიც უმეტესად წარმოქმნილი არიან ესტუა ...

                                               

სოლენტინამეს კუნძულები

სოლენტინამეს კუნძულები - არქიპელაგი ნიკარაგუის ტბის სამხრეთ ნაწილში, ნიკარაგუაში, რიო სან ხუანის დეპარტამენტში. ის შედგება ოთხი დიდი კუნძულისაგან, რომელნიც თითოეული რამდენიმე კილომეტრისაა, და 32 პატარა კუნძულისაგან. დიდი კუნძულების სახელებია: მან ...

                                               

საქართველოს დაცული ტერიტორიები

საქართველოს დაცული ტერიტორიები - საქართველოში დაცული ტერიტორიების დაარსებას დიდი ხნის ისტორია აქვს. პირველი დაცული ტერიტორია – ლაგოდეხის სახელმწიფო ნაკრძალი შეიქმნა ჯერ კიდევ 1912 წელს. ამჟამად კი დაცული ტერიტორიების საერთო ფართობი 600 490.04 ჰა, ...

                                               

იეგრიჩკა (ეროვნული პარკი)

იეგრიჩკა - ბუნებრივი პარკი სერბეთში. განლაგებულია ვოევოდინის ავტონომიური მხარის ბაჩკა-პალანკის, ტემერინის, ვრბასისა და ჟაბალის თემიების ტერიტორიაზე. მოიცავს 11 144 ჰა და 81 არის ფართობის მიწის ნაკვეთს. იმყოფება სახელმწიფო დაცვის ქვეშ როგორც III კ ...

                                               

ადაპტაცია

ადაპტაცია - ორგანიზმების და მათი ორგანოების აგებულებისა და ფუნქციის გარემო პირობებისადმი შეგუების პროცესი. ამასთან ყოველი ადაპტაცია არის შედეგიც და ე. ი. კონკრეტული ისტორიული ეტაპი შეგუებითი პროცესის - ადაპტაციოგენეზისა, რომელიც მიმდინარეობს გარკ ...

                                               

ადაპტიური რადიაცია

ადაპტიური რადიაცია - ორგანიზმის ამა თუ იმ ჯგუფში განსხვავებული ფორმების წარმოქმნა სხვადასხვა გარემოსადმი ადაპტაციის შედეგად. ადაპტიური რადიაცია ხდება ორგანიზმების სხვადასხვა მიმართულებით დივერგენციული ევოლუციის გზით. ადაპტიური რადიაციის იდეა ეკუთ ...

                                               

დარვინიზმი

დარვინიზმი - ორგანული სამყაროს ევოლუციის მატერიალისტური თეორია, რომელიც დაფუძნებულია ჩარლზ დარვინის მოძღვრებაზე. შეისწავლის ორგანული სამყაროს ევოლუციის მოვლენებს, მიზეზებს, გზებს, კანონზომიერებებს და მართვის ხერხებს. საკუთარი დაკვირვებების, თავის ...

                                               

დარვინის დემონი

დარვინის დემონი - აზრითი ექსპერიმენტი, რომელსაც შემოყავს ჰიპოთეტური ორგანიზმი, რომელსაც შეუძლია შეგუებულობის ერთდროულად ყველა ასპექტის მაქსიმალურად გამოყენება და რომელიც იარსებებდა, ევოლუცია რომ სახეობებს არაფრით ზღუდავდეს. ასეთი ორგანიზმები დაბა ...

                                               

ევოლუციური მოძღვრება

ევოლუციური მოძღვრება - თეორია ცოცხალი ბუნების ისტორიული განვითარების შესახებ ერთი ფორმის ორგანიზმთა მეორედ გარდაქმნის გზით. ევოლუციური მოძღვრების ამოცანაა სახეობათა ცვალებადობის დასაბუთება, ორგანიზმთა განვითარების მიზეზებისა და კანონზომიერებათა დ ...

                                               

ზოოგეოგრაფიული დარაიონება

ზოოგეოგრაფიული დარაიონება ხმელეთისა და მსოფლიო ოკეანისა - დედამიწისა და მისი ცალკეული ტერიტორიებისა და აკვატორიების დაყოფა გარკვეულ რეგიონებად, ზოოგეოფრაფიული მონაცემების მიხედვით. ამ თვალსაზრისით ცხოველთა სამყარო იყოფა ორ ძირითად ნაწილად: კონტინ ...

                                               

ნეოტენია

ნეოტენია - ზოგიერთი ცოცხალი არსების გამრავლების უნარი ლარვულ პერიოდში ან ონტოგენეზის ადრეულ სტადიაზე. ნეოტენია ახასიათებს ზოგიერთ ამფიბიას, ფეხსახსრიანს, ჭიებს, მრავალ მცენარეს. ნეოტენიის კლასიკური მაგალითია ამბისტომა ანუ აქსოლოტლი, რომელსაც დაკა ...

                                               

ნერვული სისტემების ევოლუცია

ნერვული სისტემების ევოლუციის ათვლა იწყება ცხოველებში ნერვული სისტემების პირველად გაჩენიდან. ნეირონები მრავალუჯრედიან ცხოველებში განვითარდნენ, როგორც სპეციალიზებული ელექტრონული სასიგნალო უჯრედები, რითიც მათ მოახდინეს ადაპტაცია მოქმედების პოტენციალ ...

                                               

პირველადი სუპი

პირველადი სუპი - ტერმინი, რომელიც შემოიტანა საბჭოთა ბიოლოგმა, ალექსანდრე ოპარინმა 1924 წელს. მან წამოჭრა თეორია, დედამიწაზე სიცოცხლის წარმოშობაზე გარდაქმნის მეშვეობით, მუდმივი ქიმიური რეაქციების შედეგად, იმ მოლეკულების თანდათანობითი ევოლუციით, რო ...

                                               

აზიის ფაუნა

აზიის ფაუნა - აზიის კონტინენტზე, მის მიმდებარე ზღვებსა და კუნძულებზე აღმოჩენილი ყველა ცხოველი. დასავლეთ ევროპასა და აზიას შორის ბუნებრივი ბიოგეოგრაფიული საზღვარი არ არსებობს, ამიტომ ტერმინი "აზიის ფაუნა" გარკვეულწილად გაუგებარია.ზომიერი აზია არის ...

                                               

აბჰიჯნა

აბჰიჯნა - ბუდისტურ ფილოსოფიაში ზებუნებრივი უნარები, რომელიც მიიღწევა მედიტირებისა და სიბრძნის შეძენის გზით. მათ მიეკუთვნება: ნებისმიერ მანძილზე გადაადგილების ან ნებისმიერი სასურველი ფორმის მიღების, ყველაფრის დანახვის და მოსმენის, სხვისი აზრების კ ...

                                               

იოგა

იოგა - ინდური კულტურის ცნება, ფართო გაგებით აღნიშნავს სულიერი და ფიზიკური პრაქტიკის, სავარჯიშოების ერთობლიობას, რომლებიც ინდუიზმისა და ბუდიზმის სხვადასხვა მიმდინარეობებში ჩამოყალიბდა. იოგური ასკეტიზმის პირველადი მიზანია პიროვნების თვითრეალიზაცია, ...

                                               

ავატარა

ავატარა - ღვთაების ჩამოსვლა დედამიწაზე, ღმერთის გამოცხადება მოკვდავი ადამიანის ან ცხოველის სახით ინდუისტურ მითოლოგიასა და რელიგიაში. ასეთი გარდასახვა მაშინ ხდება, როდესაც კეთილს ბოროტი ემუქრება, კაცობრიობა გადაგვარების გზაზე დგება, სათნოება საფრთ ...

                                               

ინდური ფილოსოფია

ინდური ფილოსოფიის უძველესი პერიოდი მოიცავს საკულტო ტექსტების – ვედების განმარტების ცდას. ძვ. წ. I ათასწლეულის დასაწყისში ქურუმ-ბრაჰმანებმა შექმნეს ვედების სისტემური კომენტირების სკოლები, სადაც ყურადღებას იქცევდა შემდეგი ძირითადი პრობლემები: ყოფიე ...

                                               

ბუდისტური ფილოსოფია

ბუდისტური ფილოსოფია - ფიდეისტური იდეალიზმის სახე. იგი გამოირჩევა მნიშვნელოვანი სირთულითა და აბსტრაქტულობით. მეტწილად ბუდისტური მიმართულებები არსებობას მიაწერენ მხოლოდ ბუდას, როგორც - "მოქმედი ძალის", მსოფლიო წესრიგის განსახიერებას, ხოლო მატერიალუ ...

                                               

ჩინური ფილოსოფია

ძველ ჩინეთში ფილოსოფიური სკოლები წარმოიშვა ძვ. წ. VI-III საუკუნეებში. ჩინური ფილოსოფიის განვითარებაზე დიდი გავლენა იქონია მითოლოგიამ და ძველმა წერილობითმა ძეგლებმა "ი ძინმა" - "გარდაქმნათა წიგნმა" და "ში ძინმა" - "ისტორიათა წიგნმა". გავრცელებული ...

                                               

სუბიექტური დადასტურება

სუბიექტური დადასტურება, ხანდახან მოხსენიებული როგორც პიროვნული დადასტურების ეფექტი - კოგნიტური მიკერძოება, რომლის მოქმედებითაც ადამიანი გარკვეულ დებულებას ან სხვა ტიპის ინფორმაციას იღებს როგორც სიმართლეს, თუ ამ ინფორმაციას აქვს რაიმე პიროვნული მნ ...

                                               

პეპლის ეფექტი

პეპლის ეფექტი - ტერმინი საბუნებისმეტყველო მეცნიერებებში, აღნიშნავს ზოგიერთი ქაოსური სისტემის თვისებას. სისტემაზე უმნიშვნელო გავლენამაც კი შეიძლება იქონიოს დიდი და არაპროგნოზირებადი შედეგები სადღაც სხვაგან და სხვა დროს.

                                               

დრო

დრო - მატერიის არსებობის ერთ-ერთი ძირითადი ფორმაა, რომელიც მოვლენების კანონზომიერი მონაცვლეობით გამოიხატება. სივრცე და დრო განუყოფელადაა ერთმანეთთან დაკავშირებული - ყველაფერი სადღაც და ოდესღაც ხდება. კლასიკური მექანიკის კანონების მიხედვით, დრო არ ...

                                               

ზაფხულის დრო

ზაფხულის დრო - დრო, რომელიც მოცემულ სასაათო სარტყელში მიღებულ დროსთან შედარებით ერთი საათით წინაა გადაწეული. ეს პრაქტიკა ბევრ ქვეყანაშია მიღებული და მისი მიზანია განათებაზე დახარჯული ელექტროენერგიის შემცირება. ზამთრის პერიოდში დროის უკან "გადაწევ ...