ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 237




                                               

ბუფერული ხსნარები

წყალი სუსტი ელექტროლიტია და უმნიშვნელოდ დისოცირდება: H 2 - H + OH სუფთა წყალში 25°C - ზე ერთნაირია და ტოლია 10 -7 - ის. ორგანიზმის PH - ის შენარჩუნება ხორციელდება ბუფერული ხსნარების დახმარებით. ბუფერული ეწოდება ხსნარს, რომელსაც შესწევს უნარი, შეი ...

                                               

კოლოიდური ხსნარები

კოლოიდური ხსნარები - ხსნართა განსაკუთრებული სახეა. ბუნებასა და ტექნიკაში ფართოდაა გავრცელებული დისპერსიული სისტემები. ეს ნივთიერებათა ისეთი სისტემებია, რომლებშიც ერთი ნივთიერება თანაბრადაა განაწილებული ნაწილაკების სახით მეორე ნივთიერების შიგნით. ...

                                               

ხსნარები

ხსნარი ქიმიაში - ნარევი, რომელიც შედგება ორი ან მეტი ნივთიერებისგან. ის ნივთიერება რომელშიც იხსნება სხვა ნივთიერება, ცნობილია როგორც გამხსნელი. ჩვეულებრივ ხსნარში გამხსნელი ნივთიერება უფრო მეტია ვიდრე გახსნილი. ხსნარში გახსნილი ნივთიერების კონცენ ...

                                               

კლავდიუსი

კლავდიუსი, სრული სახელია ტიბერიუს კლავდიუს კეისარი ავგუსტუს გერმანიკუსი - რომის იმპერატორი 41-54 წლებში იულიუს-კლავდიუსების დინასტიიდან. ნერონ კლავდიუს დრუზუსისა და ანტონია უმცროსის შვილი. დაიბადა ლუგდუნუმში, გალიაში, რითაც გახდა იტალიის გარეთ და ...

                                               

მესროპ მაშტოცი

მესროპ მაშტოცი - სომეხი სწავლული, სომხური ანბანის შემქმნელი, განმანათლებელი, მისიონერი, ბიბლიის მთარგმნელი, ეროვნული სკოლისა და პედაგოგიკის დამაარსებელი, სომხური სამოციქულო ეკლესიის წმინდანი. შეისწავლა სომხური ენის ბგერითი სისტემა და 405–406 წლებ ...

                                               

სემიუელ მორზე

სემიუელ ფინლი ბრიზ მორზე - ამერიკელი გამომგონებელი და მხატვარი. მის განსაკუთრებით ცნობილ გამოგონებას წარმოადგენს - ელექტრომაგნიტური მბეჭდავი ტელეგრაფი და მორზეს ანბანი. 1844 წლის 24 მაისს ქალაქ ვაშინგტონსა და ბალტიმორს შორის გაიგზავნა პირველი დეპ ...

                                               

ჯონ რონალდ რუელ ტოლკინი

ჯონ რონალდ რუელ ტოლკინი, - სამხრეთ აფრიკაში დაბადებული ინგლისელი ფილოლოგი, მწერალი და პროფესორი, რომელიც უფრო მეტად ცნობილია, როგორც წიგნების "ჰობიტი" და "ბეჭდების მბრძანებელი" ავტორი. ბრიტანული იმპერიის ორდენის კავალერი. იგი იყო ანგლო-საქსონური ...

                                               

ფარნავაზ I

ფარნავაზ I - ლეონტი მროველის მიხედვით, ქართლის პირველი მეფე ძვ. წ. IV–III საუკუნის I ნახევარში და ფარნავაზიანთა დინასტიის დამაარსებელი. ამავე ავტორის მიხედვით იგი იყო მცხეთის მამასახლისის სამარას ძმისწული. ფარნავაზმა დაამარცხა აზო და თავი ქართლის ...

                                               

წმინდა ფრუმენტი

წმინდა ფრუმენტი - მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 30 ნოემბერი, ახალი სტილით - 13 დეკემბერი, ეთიოპიელი მთავარეპისკოპოსი, იგი ღვთის განგებით, ბავშვობიდანვე მეფის კარზე აღიზარდა და მისი სიბრძნისა და გონიერების წყალო ...

                                               

შედარება (რიტორიკა)

შედარება სტილისტიკასა და ლიტერატურაში - ტროპის ერთ-ერთი სახე. შედარების დროს ორი სხვადასხვა საგანი ან მოვლენა შეფასებულია ერთმანეთთან არა სრული მსგავსების, არამედ ერთ-ერთი რომელიმე მსგავსების საფუძველზე, მოვლენების მხატვრული გამოსახვის მიზნით: შე ...

                                               

ატომური ენერგეტიკა

ატომური ენერგეტიკა - ენერგეტიკის დარგი, რომლის დანიშნულებაა ელექტროენერგიის გამომუშავება ატომურ ელექტროსადგურებში. თბური რეაქტორებით მომუშავე აესების მქკ არ განსხვავდება ორგანული სათბობით მომუშავე თბოელექტროსადგურების მქკ-საგან. ატომური ენერგეტიკ ...

                                               

საერთაშორისო ექსპერიმენტული თერმობირთვული რეაქტორი

ITER - საერთაშორისო ექსპერიმენტული თერმობირთვული რეაქტორის პროექტი. საწყისი აკრონიმი მიღებულ იქნა ინგლისური დასახელებიდან International Thermonuclear Experimental Reactor. ამჟამად იგი ოფიციალურად არ ითვლება აბრევიატურად, არამედ უკავშირდება ლათინუ ...

                                               

აზერიშიქი

აზერიშიქი - ღია სააქციო საზოგადოება აზერბაიჯანში. მისი ისტორია დაკავშირებულია ბაქოში ელექტროენერგიის ფორმირების ისტორიასთან. პირველი ელექტროსადგური დაიდგა აზერბაიჯანის დედაქალაქში 1895 წელს, კერძოდ ბაილის გზატკეცილზე. 1903 წლისთვის ელექტროსადგურე ...

                                               

სიმძლავრის კოეფიციენტი

სიმძლავრის კოეფიციენტი, კოსინუს ფი - ცვლადი დენის საშუალო სიმძლავრის შეფარდება დენის ძაბვისა და ძალის მოქმედ მნიშვნელობათა ნამრავლთან. სიმძლავრის კოეფიციენტის უდიდესი მნიშვნელობა ტოლია 1-ისა. სინუსოიდური ცვლადი დენის შემთხვევაში სიმძლავრის კოეფიც ...

                                               

დანა

დანა - საჭრელი ინსტრუმენტი, რომელიც ჩვეულებრივ შედგება ტარისაგან და მჭრელი თავისაგან. ის გამოიყენება ქვის ხანიდან, ადრე კეთდებოდა ქვაისგან, კაჟისგან და ობსიდიანისგან, მოგვიანებით კი ბრინჯაოსგან, სპილენძისგან, რკინისგან, ფოლადსგან, კერამიკისგან და ...

                                               

კორტიკი

კორტიკი - ცივი იარაღი, წახნაგოვანი და ორლესული დანის ფორმის ხმალი. კორტიკი სხვადასხვა ქვეყნის სამხედრო-საზღვაო ფლოტის და რამდენიმე სახელმწიფოს პოლიციის ფორმის შემადგენელი ნაწილია.

                                               

საქსი (დანა)

საქსი ან სკრამასაქსი - ძველი გერმანელების მოკლე ხმალი. ზოგიერთი თვალსაზრისით, "საქსების" სახელი სწორედ ამ მოკლე ხმლის სახელწოდებიდან მოდის. გამოიყენებოდა ევროპაში. ადრეულ შუა საუკუნეებში კონკურენციას უწევდა ხმალს. ხშირად საქსებად იწოდებოდა დანები ...

                                               

სატეხელი

სატეხილი - ლითონსაჭრელი იარაღი, რითაც ჭრიან შიგა და გარე მოდების სწორ და ირიბკბილა კბილა თვლებს, ღარაკიან და უღარაკო შევრონული თვლების კბილა გვირგვინებს, კბილა ლარტყებს და სხვა. სატეხელი კბილა თვლის ფორმისაა და აქვს შესაბამისად ალესილი მჭრელი ელე ...

                                               

აჩაჩა

აჩაჩა, აჩაჩი, ძველებური ქართული სახვნელი იარაღი, გავრცელებული იყო მთელ საქართველოში, განსაკუთრებით ფშავსა და ქართლ-კახეთში. შედგებოდა კავიანი მხარის ანუ რვილის, ქუსლ-კბილას, ერქვანის, ხმალას, სახნისის, საკვეთელისა და სოლებისაგან. მხარი ქუსლში იყო ...

                                               

ბარი (იარაღი)

ბარი - სამიწათმოქმედო იარაღი, შედგება რკინის პირის, ხის ტარისა და სატერფულისაგან. ძველად მაგარი ჯიშის ხისპირიან ბარსაც იყენებდნენ, ასეთი ბარის პირის კიდეებზე ლითონის, საქლეშის შემოვლებაც იცოდნენ. მთის ფერდა ადგილებზე მუშაობა ბარით მოუხერხებელია, ...

                                               

გუთანი

ფშავში მიწის დამუშავებას მარტის გასვლისას იწყებენ. მიწას ხნავენ ხის გუთნით, რომელშიც შებმულია ერთი უღელი ხარი. გუთანს წინ უძღვის მეხრე, გუთანს მართავს გუთნისდედა.

                                               

ერქვანი

ერქვანი - ერთ-ერთი უძველესი სახვნელი იარაღი; იყენებდნენ ანეულის გადასახნავად. შედგება მხრის, ხელნის, კბილას, ხმალასა და სახნისაგან. გავრცელებული იყო უმთავრესად აღმოსავლეთ საქართველოში. ეთნიკურ ყოფაში შემოინახა ქვემო ქართლში, ჯავახეთსა და მესხეთში ...

                                               

თოხი

თოხი - მიწის სათოხნი ბრტყელპირიანი რკინის იარაღი. გამოიყენება სოფლის მეურნეობაში. დანიშნულების მიხედვით იყო საღომე, სასიმინდე, სავენახე, საბოსტნე და სხვა. თოხებს სხავადასხვა სახელი ერქვა: კეკო, ბრტყელი, ლინგა, ყუიანი, ყუნწიანი, მხრებიანი, მხრებდა ...

                                               

ნამგალი

ნამგალი - ხელით სამუშაო მარცვლეული კულტურების სამკალი იარაღი. მზადდებოდა საქართველოს მჭედლობის ცენტრებში. ნამგალი ძირითადად მზადდებოდა ე.წ. ნაკუწი რკინისაგან - ჯართისაგან. ქურაში მჭედელი ჯართს ერთ ზოდად შეადუღებდა, ნამგლისათვის საჭირო ნაწილს ჩამო ...

                                               

ნაჯახი

ნაჯახი - ინსტრუმენტი, რომელსაც აქვს ლითონის თავი და ხის ტარი. როგორც ჩვეულებრივ ცული გამოიყენება ხის მოსაჭრელად ან ფორმის მისაცემად, შუა საუკუნეებში ზოგჯერ გამოიყენებოდა იაფფასიან ცივ იარაღად.

                                               

ორხელა

ორხელა, ოქოქა, აჩაჩა, საქართველოში გავრცელებული, ორსახელურიანი, მოკლემხრიანი სახვნელის ერთ-ერთი ტიპი, რომელიც საქართველოს ცალკეულ კუთხეში თავისებურად იყო აგებული. შედგებოდა მხარის, ქუსლის, ორხელის, კოკოშის, სახნისა და საკვეთლისაგან. ორხელაში 2-იდ ...

                                               

ცელი

ცელი - ხელით მოსახმარი ტრადიციული იარაღი, რომელიც გამოიყენება სოფლის მეურნეობაში მოსავლის აღებისა ან ბალახის მოთიბვისათვის. თანამედროვე ეპოქაში ფართო მასშტაბებით შეცვალა კომბაინებმა, ტრაქტორულმა მანქანებმა, გაზონების სათიბელებმა, მაგრამ ტექნიკისა ...

                                               

წალდი

წალდი - ტრადიციული საჩეხი ან სათლელი იარაღი, რომელიც ფართოდ გამოიყენება სოფლის მეურნეობაში და მეტყევეობაში შედარებით წვრილი მერქნოვანი მასალის სათლელად, როგორიცაა ტოტები. იგი ძალიან ხშირად გვხვდება ევროპის იმ ქვეყნებში, სადაც განვითარებულია მევენ ...

                                               

წერაქვი

წერაქვი - სასოფლო-სამეურნეო სამუშაო იარაღი; გამოიყენება გამყარებული მიწის, ქვის, აგურების, ბლოკების გასატეხად. წერაქვი ერთ-ერთი უძველესი სამუშაო იარაღია. დღეს იგი გამოიყენება გეოლოგებისა და მაღაროელების მიერ. არსებობს საომარი იარაღი Bec de corbin ...

                                               

Hello world

Hello world - უმარტივესი პროგრამა, რომელიც ამა თუ იმ საშუალებით გამოუტანს მომხმარებელს შეტყობინებას "Hello, World!". ამ პროგრამის დაწერის ტრადიცია მოდის დენის რიტჩის და ბრაიან კერნიგენის კლასიკური ნაშრომიდან "The C Programming Language". დღეს უმე ...

                                               

აპლიკაციის პროგრამირების ინტერფეისი

აპლიკაციის პროგრამირების ინტერფეისი) - კლასების, ფუნქციების, პროცედურების მზა კომპლექტი, რომელსაც იყენებს აპლიკაცია საოპერაციო სისტემასთან ან სხვა რომელიმე პროგრამასთან სამუშაოდ. პროგრამისტები ხშირად იყენებენ აპლიკაციების შესაქმნელად. ის თამაშობს ...

                                               

ინტეგრირებული პროექტირების გარემო

ინტეგრირებული პროექტირების გარემო ან პროგრამის შემუშავების ინტეგრირებული გარემო - პროგრამული აპლიკაცია, რომელიც უზრუნველყოფს პროგრამისტებს მრავალმხრივი დამხმარე საშუალებებით. IDE პროგრამისტებს როგორც კოდის წერის, აგრეთვე პროგრამის გაშვების პროცეს ...

                                               

კომპილატორი

კომპილატორი - კომპიუტერული პროგრამა, რომელიც კითხულობს პროგრამას დაწერილს რომელიმე პროგრამირების ენაში ანუ წყარო ენაში და თარგმნის მას იდენტიურ პროგრამაში განსხვავებულ პროგრამირების ენაზე ანუ მიზნის ენაზე. კომპილატორის მნიშვნელოვანი თვისება არის ...

                                               

მეთოდი (პროგრამირება)

მეთოდი ობიექტზე ორიენტირებული პროგრამირებაში - ფუნქცია ან პროცედურა, რომელსაც ფლობს რომელიმე კლასი ან ობიექტი. განარჩევენ მარტივ მეთოდებს და სტატიკურ მეთოდებს: მარტივ მეთოდს აქვს წვდომა ობიექტის შემცველობაზე. სტატიკურ მეთოდს არ აქვს წვდომა ობიექტ ...

                                               

მოდული (პროგრამირება)

მოდული კომპიუტერულ პროგრამირებაში წარმოადგენს პროგრამის ფუნქციონალურად დასრულებულ ფრაგმენტს, რომელიც გვხვდება საწყისი კოდის მქონე ცალკეული ფაილის ან სხვა პროგრამაში გამოსაყენებლად განსაზღვრული მისი მუდმივი ნაწილის დასათაურებული სახით. მოდულირების ...

                                               

მონაცემთა სტრუქტურები

მონაცემთა სტრუქტურები კომპიუტერულ მეცნიერებაში გამოიყენება კომპიუტერში მონაცემთა შენახვისთვის და მათზე გარკვეული მოქმედებების განხორციელებისთვის. ერთი და იმავე გამოყენებითი ამოცანის გადაჭრა ხშირად შესაძლებელია რამდენიმე განსხვავებული მონაცემთა სტ ...

                                               

პროგრამისტი

პროგრამისტი - სპეციალისტი, რომელიც დაკავებულია კომპიუტერული პროგრამების წერით, ანუ პროგრამირებით. პროგრამისტები იყენებენ ისეთ კომპიუტერულ ენებს როგორიცაა C++, Java, Lisp, Python და სხვა. პროგრამირების როგორც საქმიანობის და პროფესიის ჩამოყალიბების ...

                                               

ჯავა პროგრამირების ენის სინტაქსი

Java პროგრამირების ენის სინტაქსი მნიშვნელოვნად წააგავს C++ სინტაქს. თუმცა Java აგებულია როგორც ექსკლუზიურად ობიექტურად ორიენტირებული ენა. ძირითადი წყარო Java პროგრამირების ენის აგებულების შესახებ არის Java პროგრამირების ენის სპეციფიკაცია, რომელიც ...

                                               

SpaceX Demo-2

SpaceX Demo-2 - SpaceX-ის კოსმოსური ხომალდის, Crew Dragon-ის მეორე სადემონტრაციო და პირველი პილოტირებული მისია საერთაშორისო კოსმოსური სადგურისკენ, რომელიც გაეშვა კენედის კოსმოსური ცენტრის LC-39A გამშვები კომპლექსიდან, 2020 წლის 30 მაისს, 19:22:45 ...

                                               

იური გაგარინი

იური ალექსის ძე გაგარინი - რუსი საბჭოთა კოსმონავტი მფრინავი, პირველი ადამიანი, რომელიც კოსმოსში გაფრინდა. პოლკოვნიკი, საბჭოთა კავშირის გმირი, სკკპ წევრი 1960-იდან. დაიბადა კოლმეურნის ოჯახში. 1951 წელს წარჩინებით დაამთავრა სახელოსნო სასწავლებელი დ ...

                                               

სუზენ ჰელმსი

სიუზენ ჯეინ ჰელმსი - პენსიაზე გასული შეერთებული შტატების საჰაერო ძალების გენერალ-ლეიტენანტი და ნასას ასტრონავტი. იგი იყო მე -14 საჰაერო ძალების მეთაური, კოსმოსური ერთობლივი ფუნქციონალური კომპონენტის სარდლალი კალიფორნიაში, ვანდენბერგის საჰაერო ძალ ...

                                               

ვლადიმერ ჯანიბეკოვი

ვლადიმერ ალექსანდრეს ძე ჯანიბეკოვი - საბჭოთა კოსმონავტი მფრინავი, ორგზის საბჭოთა კავშირის გმირი, მონღოლეთის გმირი, რუსი მფრინავი-კოსმონავტი, ხუთი კოსმოსური ფრენის მონაწილე. ავიაციის გენერალ-მაიორი. 1965 წელს დაამთავრა ეისკის მფრინავთა უმაღლესი სა ...

                                               

კოსმოსური გაფრენა

კოსმოსური გაფრენა - ბალისტიკური გაფრენა კოსმოსში. განასხვავებენ ორბიტალურ და სუბორბიტალურ კოსმოსურ გაფრენას. დედამიწასა და კოსმოსს შორის მკაფიო საზღვარი არ არსებობს. საერთაშორისო საავიაციო ფედერაციის თანახმად, საზღვარი იწყება დედამიწის ზედაპირიდა ...

                                               

რეინჯერ 4

რეინჯერ 4 - აშშ-ის რეინჯერის პროგრამის ფარგლებში შექმნილი ავტომატური კოსმოსური სადგური, რომლის დედამიწიდან გაშვებაც მოხდა 1962 წლის 23 აპრილს. იგი ჩაფიქრებული იყო მთვარის ზედაპირის ფოტოების გამოსაგზავნად დედამიწაზე. აპარატი არაფრით განსხვავდებოდა ...

                                               

Dragon 2

Dragon 2 - ამერიკული მრავალჯერადი კოსმოსური ხომალდის კლასი, რომელიც შეიმუშავა და აწარმოებს კომპანია SpaceX და არის სატვირთო კოსმოსური ხომალდის, Dragon 1-ის მემკვიდრე. ხომალდი წარმოდგენილია ორ ვარიანტში: Crew Dragon – პილოტირებადი კაფსულა ადამიანე ...

                                               

აპოლო 11

აპოლო-11 - პირველი პილოტირებული მისია მთვარისაკენ, რომლის საბოლოო მიზანი მთვარეზე დაჯდომა იყო. ის აგრეთვე იყო მეხუთე პილოტირებული მისია აპოლოს პროექტის ფარგლებში და მესამე მისია მთვარისკენ. გაშვებულ იქნა 1969 წლის 19 ივლისს და მისი ეკიპაჟი იყო: ნ ...

                                               

ატლანტისი (შატლი)

კოსმოსური შატლი ატლანტისი - აშშ-ის ნაციონალური აერონავტიკისა და კოსმოსის ადმინისტრაციის ერთ-ერთი მრავალჯერადი გამოყენების სატრანსპორტო კოსმოსური ხომალდია. რიგით მეოთხე შატლი, ექსპლოატაციაში 1985 წლის აპრილიდან შევიდა. 2003 წლის თებერვლიდან მხოლოდ ...

                                               

დისკავერი (შატლი)

კოსმოსური შატლი დისკავერი - აშშ-ის კოსმოსური სააგენტო ნასას ხმარებიდან ამოღებული ერთ-ერთი ორბიტალური აპარატი, რომელიც ნაწილი იყო ნასას კოსმოსური შატლების პროგრამისა. იგი წარმატებით ასრულებდა ოპერაციებს მისი პირველი მისიიდან, STS-41-D, მოყოლებული ...

                                               

ვენერა-1

ვენერა-1 - ავტომატური საპლანეტთაშორისო სადგური, გამიზნული პლანეტა ვენერის გამოკვლევისთვის, როგორც სსრკ-ის კოსმოსური პროგრამა ვენერის ნაწილი. 1961 წლის 19 მაისს სადგური გახდა პირველი კოსმოსური აპარატი, რომელმაც ვენერას ჩაუფრინა 100 000 კილომეტრის ...

                                               

ვენერა-13

ვენერა-13 - სსრკ-ის მიერ პლანეტა ვენერის გამოკვლევისათვის გაგზავნილი უპილოტო კოსმოსური ხომალდი. "ვენერა-13" გაშვებულ იქნა 1981 წლის 30 ოქტომბერს ბაიკონურის კოსმოდრომიდან რაკეტა-მატარებლით "პროტონი". ხომალდების მასა იყო 760 კგ. "ვენერა-13" დაყენებ ...