ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 236




                                               

იზობუტანი

იზობუტანი - ფრეონი, 3 СН - ალკანების კლასის ნახშირწყალბადი, ნორმალური ბუტანის იზომერია. მისი ქიმიური ფორმულაა - C 4 H 10. მისი მოლური მასაა - 58.12 გრ/მოლ −1

                                               

კაუჩუკი

კაუჩუკი - ბუნებრივ კაუჩუკს შეიცავს ზოგიერთი ტროპიკული მცენარე, უმთავრესად ბრაზილიური ჰევეას რძისებრი სითხე - ლატექსი. ლატექსი კოლოიდური ხსნარია, რომლის კოაგულაციით მიიღება ბუნებრივი კაუჩუკი. კაუჩუკი ნიშნავს "ხის ცრემლებს". ნატურალური კაუჩუკის სამ ...

                                               

მეთოქსი ჯგუფი

მეთოქსი ჯგუფი - ფუნქციონალური ჯგუფი, სადაც მეთილის რადიკალი უკავშირდება ჟანგბადს ერთი ბმით, ხოლო მეორე ბმით ჟანგბადი უკავშირდება რადიკალს. ქიმიური ფორმულაა O-CH 3.

                                               

ორგანომეტალური ქიმია

ორგანომეტალური ქიმია - შეისწავლის ორგანომეტალურ ნაერთებს, რომლებიც შეიცავენ მინიმუმ ერთ ქიმიურ ბმას ორგანული მოლეკულის ნახშირბად ატომსა და ლითონს შორის. ნაერთებში გვხვდება ტუტე, ტუტემიწა და გარდამავალი ლითონები, ასევე ზოგჯერ მეტალოიდებიც, როგორებ ...

                                               

ორგანული ნივთიერებები

ორგანული ნივთიერებები - ნივთიერებები, რომლებსაც შეიცავს მხოლოდ ცოცხალი ორგანიზმები. ორგანული ნივთიერებებია: ცილები, ცხიმები, ნახშირწყლები. ცილები ყოველი ცოცხალი ორგანიზმის უმნიშვნელოვანესი შემადგენელი ნივთიერებებია და ცხოველური ორგანიზმის მასის თ ...

                                               

ორგანული რეაქცია

ქიმიური რეაქცია - ქიმიური რეაქციები, რომლებშიც რთული ნივთიერებებია ჩართული. ორგანული ქიმიის ძირეული რეაქციის ტიპებია დამტებითი რეაქციები, ჩანაცვლების რეაქციები, პერიციკლური რეაქციები, აღდგენის რეაქციები და ფოტოქიმიური რეაქციები. ორგანულ სინთეზში ...

                                               

ორგანული ქიმია

ორგანული ქიმია - მეცნიერება, რომელიც შეისწავლის ნახშირბადის ნაერთებს, გამონაკლისებია: ნახშირბადის ოქსიდები, ნახშირმჟავა, ნახშირმჟავას მარილების, კარბიდები და ციანიდები ამ ნახშირბადის ნაერთებს შეისწავლის არაორგანული ქიმია. მეორე განმარტების თანახმ ...

                                               

ფრეონები

ფრეონები - ჰალოგენოალკანები, ნაჯერი ნახშირწყლების ფთორ შემცველი წარმოებულები, რომლებსაც გამოიყენებენ სამაცივრე მანქანებში როგორც მაცივარ აგენტს. ფთორის ატომების გარდა, ფრეონის მოლეკულები ჩვეულებრივ შეიცავენ აგრეთვე ქლორის ატომებს, უფრო იშვიათად - ...

                                               

ციკლოალკანი

ციკლოალკანი - ნაჯერი ციკლური ნახშირწყალბადები. მათი ზოგადი ფორმულაა C n H 2n. უმარტივესი ციკლოალკანის - ციკლოპროპანის ციკლი შედგება C H 2 ჯგუფისაგან, ციკლობუტანის კი 4-სგან.

                                               

ციკლოჰექსანი

ციკლოჰექსანი არის უფერული სითხე, აქვს დამახასიათებელი სუნი. სიმკვრივეა 778 კგ/მ³. წყალში უხსნადია, ხსნადია ორგანულ გამხსნელებში. შედის ნავთობის შემადგენლობაში.

                                               

ტრიტიუმი

ტრიტიუმი, ზემძიმე წყალბადი, აღინიშნება სიმბოლოთი T ან 3 H - წყალბადის რადიოაქტიური იზოტოპი. ტრეტიუმის ბირთვი შედგება პროტონისა და ორი ნეიტრონისაგან, მას უწოდებენ ტრიტონს და აღნიშნავენ t. ბუნებაში ტრეტიუმი წარმოიქმნება დედამიწის ატმოსფეროს ზედა ფე ...

                                               

იონიზაციის ენერგია

იონიზაციის ენერგია - კავშირის ენერგიის ერთ-ერთი სახეობაა ან, როგორც მას ზოგჯერ უწოდებენ, პირველი იონიზაციის პოტენციალი, წარმოადგენს უმცირეს ენერგიას, რომელიც საჭიროა თავისუფალი ატომიდან ელექტრონის მოსაცილებლად, მის დაბალ ენერგეტიკულ მდგომარეობიდა ...

                                               

პოლარული ნივთიერებები

პოლარული ნივთიერება - ქიმიაში არის ნივთიერება, რომლის მოლეკულებს გააჩნიათ ელექტრონული დიპოლური მომენტი. პოლარული ნივთიერებებისთვის, არაპოლარულ ნივთიერებებთან შედარებით, დამახასიათებელია მაღალი ფარდობითი დიელექტრიკული შეღწევადობა, მაღალი დუღილისა ...

                                               

ფიზიკური ქიმია

ფიზიკური ქიმია - მეცნიერება, რომელიც ხსნის ქიმიურ მოვლენებს და ადგენს მათ კანონზომიერებებს ფიზიკის პრინციპებისა და ფიზიკური ექსპერიმენტული მეთოდების გამოყენების საფუძველზე. ფიზიკური ქიმიის ძირითადი დარგებია ქიმიური თერმოდინამიკა, ქიმიური კინეტიკა ...

                                               

ტეტრაფტორეთანი

1.1.1.2-ტეტრაფტორეთანი, ფრეონი, R-134a, 134a გენეტრონი, სუვა 134а ან HFC-134а, წარმოადგენს მაცივარ აგენტს, ჰალოგენალკანს რომლის თერმოდინამიკური თვისებები ახლოსაა ფრეონ R-12, მაგრამ ოზონის დაშლის ნაკლები პოტენციალით. მისი ფორმულაა CH 2 FCF 3, და დ ...

                                               

დიფტორდიქლორმეთანი

დიფტორდიქლორმეთანი - ფრეონი CCl 2 F 2. უფერო თითქმის უსუნო სითხე. იხსნება ორგანული გამხსნელების უმრავლესობაში.

                                               

ნახშირბადის ტეტრაქლორიდი

ნახშირბადის ტეტრაქლორიდი - ორგანული ნივთიერება ქიმიური ფორმულით CCl 4 {\displaystyle {\ce {CCl4}}}. არის უფერო სითხე. არ არის ცეცხლსაშიში, მაგრამ სახიფათოა ჯამრთელობისათვის. დიდი რაოდენობა ნახშირბადის ტეტრაქლორიდის სასუნთქი გზებით ორგანიზმში მოხვ ...

                                               

ტეტრაფტორმეთანი

ტეტრაფთორმეთანი - ფრეონი, ბინარული ქიმიური ნაერთი. ქიმიური ფორმულაა - CF 4. სინონიმებია: ფრეონ 14, ოთხ ფთორიანი ნახშირბადი, მაცივარ აგენტი 14. ტეტრაფთორმეთანი წარმოადგენს ფთორნახშირბადებს შორის ყველაზე მარტივ ნაერთს. გააჩნია მაღალი ქიმიური მდგრად ...

                                               

ტრიფტორქლორმეთანი

ტრიფტორქლორმეთანი ფრეონი, R-13, CFC-13, ან ფრეონი-13, წარმოადგენს უფერო, არაფეთქებად, არააგრესიულ ქლორფტორნახშირბადიან ნაერთს, ასევე წარმოადგენს შერეულ ჰაგოგენმეთანს. ის გამოიყენება როგორც მაცივარ აგენტი, მაგრამ მისი ოზონის ფენის დაშლის მაღალი პო ...

                                               

ტრიქლორფტორმეთანი

ტრიქლორფტორმეთანი - ფრეონი. მისი ქიმიური ფორმულაა CCl 3 F. უფერო თითქმის უსუნო სითხე, რომელიც დუღილს იწყებს ოთახის ტემპერატურაზე. აიროვან მდგომარეობაში ჰაერზე 4.7-ჯერ უფრო მძიმეა.

                                               

ქლორდიფტორმეთანი

ქლორდიფტორმეთანი იგივე დიფტორმონოქლორმეთანი - ფრეონი, წარმოადგენს ჰიდროქლორფტორნახშირბადს. ეს არის უფერო თითქმის უსუნო აირი, უფრო ცნობილია როგორც HCFC-22, R-22. წინათ ჩვეულებრივ გამოიყენებოდა როგორც საწვავი და კონდენციონერებში. ახლა მისი გამოყენე ...

                                               

ამიაკი

ამიაკი - ქიმიური ნივთიერება, მისი ფორმულაა NH 3. ნორმალურ პირობებში უფერო აირია, მკვეთრი დამახასიათებელი სუნით. ამიაკის სიმკვრივე თითქმის ორჯერ ნაკლებია ჰაერისაზე. ამიაკის ერთი მოლეკულა სამკუთხა პირამიდას წარმოადგენს, რომლის წვერშიც აზოტი მდებარე ...

                                               

ტუტე

ტუტე - ტუტე ლითონების, ტუტემიწა ლითონების და ამონიუმის ჰიდროქსიდები. დისოციაციის დროს ტუტეები წარმოქმნიან იონებს OH − და ლითონის იონებს. ფუძე რთული ნივთიერებაა, რომელიც შედგება ლითონის ატომისა და ერთი ან რამდენიმე ჰიდროქსილის ჯგუფისაგან. ფუძე მჟა ...

                                               

ფუძე

ფუძე - რთული ნივთიერება, რომლის მოლეკულა შედგება მეტალის ატომისა და მასთან შეერთებული ჰიდროქსილის ერთი ან რამდენიმე ჯგუფისაგან. ფუძეები ისეთი ელექტროლიტებია, რომლებიც წყალხსნარებში დისოცირდება და წარმოქმნის ჰიდროქსილიონებს. მაგ: KOH ↔ K + + OH - ...

                                               

ჰიდრაზინი

ჰიდრაზინი - არაორგანული ნივთიერება, ქიმიური ფორმულით N 2 H 4. არის უფერო, აალებადი სითხე და მარტივი პნიქტოგენის ჰიდრიდი. აქვს ამიაკის მსგავსი სუნი. ჰიდრაზინი ძალზედ ტოქსიკური და არასტაბილური ნივთიერებაა, თუ არ არის ხსნარის სახით, მაგალითად, ჰიდრა ...

                                               

ბენზოალდეჰიდი

ბენზოალდეჰიდი, ბენზალდეჰიდი - ორგანული ნაერთი, მწარე ნუშის სუნის მქონე უფერო, ზეთისმაგვარი სითხე ქიმიური ფორმულით 6 H 5 CHO. მისი დუღილის ტემპერატურა 178.1°C, დნობისა კი - −57.12°C. ბენზოალდეჰიდი იხსნება სპირტში, ეთერში და სხვა ორგანულ გამხსნელებ ...

                                               

ბენზოილის ზეჟანგი

ორგანულ გამხსნელებში კარგად იხსნება, წყალში კი - ცუდად. გახურებით და ულტრაიისფერი სხივების ზემოქმედებით ფეთქდება და იშლება. ბენზოილის დაშლისას წარმოიქმნება თავისუფალი რადიკალები: C 6 H 5 COO 2 →C 6 H 5 COO +C 6 H 5 +CO 2, ამიტომ მას სხვადასხვა უჯ ...

                                               

ბენზოის მჟავა

ბენზოის მჟავა - ორგანული ნაერთი, უმარტივესი არომატული მჟავა, უფერო მბზინავი კრისტალები ქიმიური ფორმულით C 6 H 5 COOH. ნივთიერების დნობის ტემპერატურაა 122.41°C. წყალში ცუდად იხსნება, ორგანულ გამხსნელებში - კარგად. ადვილად აქროლადია, გამოიხდება წყლ ...

                                               

ბორაკი

ბორაკი, ბორაქსი ან ნატრიუმის ტეტრაბორატი - ტეტრაბორმჟავა ნატრიუმის მარილის კრისტალჰიდრატი ქიმიური ფორმულით Na 2 B 4 O 7 ⋅ 10 H 2 O {\displaystyle {\ce {Na2B4O7*10H2O}}} ან Na 2 *8H2O}}}.

                                               

პორტალი: ესპანეთი/შესავალი

ესპანეთი ან ოფიციალურად ესპანეთის სამეფო, - ქვეყანა, განთავსებულია ევროპის სამხრეთ-დასავლეთით, პირინეის ნახევარკუნძულზე. მოსაზღვრე ქვეყნებია: საფრანგეთი, ანდორა, პორტუგალია. ესპანეთი კონსტიტუციური მონარქიაა, საკანონმდებლო ორგანოა გენერალური კორტე ...

                                               

პორტალი: ქიმია/ახალი სტატია

თუ თქვენ შექმენით ახალი სტატია ქიმიის შესახებ, გთხოვთ დაამატოთ ამ ჩამონათვალს დასაწყისში ჰალოგენები ოქრო ფრანციუმი პოლონიუმი ალკანი პლატინა ინდიკატორები ფოლადი ბერილიუმი ბინარული ნაერთი სპილენძი ტყვია ქსენონის ტრიოქსიდი ეთერი ფოსფორი სახამებელი რ ...

                                               

პორტალი: ქიმია/რჩეული ბიოგრაფია

რობერტ ბოილი, ინგლისელი ქიმიკოსი და ფიზიკოსი. 1665 მიიღო ოქსფორდის უნივერსიტეტის საპატიო დოქტორის ხარისხი ფიზიკაში. ლონდონის სამეფო საზოგადოების თანადამფუძნებელი. წიგნში "ქიმიკოს-სკეპტიკოსი" გამოიცა 1661 ანონიმურად ბოილი ამტკიცებდა, რომ ქიმია უნდ ...

                                               

აბსორბერი

აბსორბერი - აბსორბაციისათვის განკუთვნილი დანადგარის ძირითადი აპარატი. იყენებენ აირების ნარევის შემადგენელ ნაწილებად დასაყოფად, ერთ-ერთი ან რამდენიმემათგანის გახსნით სითხეში. აბსორბერის საშუალებით სამრეწველო აირების ნარევისაგან გამოყოფენ მავნე მინ ...

                                               

ბირთვული ომი

ბირთვული ომი - სამხედრო კონფლიქტი ან პოლიტიკური სტრატეგია, რომლის დროსაც სახელმწიფოები ბირთვულ იარაღს გამოყენებენ მოწინააღმდეგისთვის ზიანის მისაყენებლად. იმის გამო, რომ ბირთვული იარაღის მასშტაბები უკიდურესად ძლიერია, ბირთვული ომის შესაძლებლობამ დ ...

                                               

პესტიციდები

პესტიციდები - ქიმიური ნაერთები, რომელსაც იყენებენ მცენარეთა მავნებლების, მარცვლეულის, მერქნის, ბამბის, შინაური ცხოველების ექტოპარაზიტების, აგრეთვე ადამიანისა და ცხოველის საშიშ დაავადებათა გადამტანების წინააღმდეგ საბრძოლველად. პესტიციდებში შედის დ ...

                                               

სისხლის აგენტი

სისხლის აგენტი - შხამიანი ქიმიკატი, რომელიც ადამიანის ორგანიზმში დოზირებული რაოდენობის მოხვედრის შემდეგ ფატალურ შედეგს იწვევს. სისხლის აგენტები შეუძლებელს ხდიან ადამიანის სისხლში ჟანგბადის შენარჩუნებასა და ტრანსპორტირებას ორგანიზმის თითოეულ წერტი ...

                                               

ელექტროლიზი

ელექტროლიზი - ელექტროლიტში შემავალ ნივთიერებათა ელექტროდებზე გამოყოფის პროცესი. ელექტროლიზი - ფიზიკო-ქიმიური მოვლენაა, როდესაც ელექტროდებზე ხდება ხსნარების შემადგენელი ნაწილაკების ან ნივთიერებების დალექვა გამოყოფა, რაც არის ელექტროდებზე მეორადი რ ...

                                               

ელექტროლიტური დისოციაცია

ელექტროლიტური დისოციაცია - წყალში გახსნისას ან გალღობისას ელექტროლიტის იონებად დაშლა. ელექტროლიტური დისოციაციის შედეგად ხსნარში წარმოიქმნება დადებითი და უარყოფითი იონები ეკვივალენტური რაოდენობით. ამიტომ ელექტროლიტის ხსნარი ელექტრონეიტრალურია, წარ ...

                                               

კოროზია

კოროზია - მეტალების თვითნებური განადგურება გარემოსთან ქიმიური ან ფიზიკურ–ქიმიური ურთიერთქმედების შედეგად. კოროზია ნებისმიერი მატერიალის განადგურებაა, იქნება ეს მეტალი თუ კერამიკა, ხე თუ პოლიმერი. კოროზიის მიზეზია კონსტრუქციული მატერიალების თერმოდ ...

                                               

ნევადის საცდელი ტერიტორია

ნევადის საცდელი ტერიტორია - ადგილი, რომელიც გათვალისწინებულია ბირთვული იარაღების გამოცდისთვის. იგი მოინახულა ამერიკის შეერთებული შტატების ენერგეტიკის დეპარტამენტმა. ნევადა არის ლას-ვეგასიდან ჩრდილო-დასავლეთით 65 კილომეტრში. ამ ტერიტორიამ თავისი ა ...

                                               

პიროლიზი

ქვემოთ ცხრილებში მოყვანილია ჟურნალ Oil and Gas Journal-ის ყოველწლიური ანგარიშის მონაცემები, რომელიც ახასიათებს დაბალი ოლეფინების წარმოების დონის განვითარებას. ცხრილი 2 - ეთილენის მწარმოებელი - უდიდესი ქვეყნები მსოფლიოში ცხრილი 3 - ეთილენის მწარმო ...

                                               

ქიმიური რეაქცია

ქიმიური რეაქცია - ქიმიური მოვლენები, რომელთა მიმდინარეობა დაკავშირებულია ნივთიერების შემადგენლობის ცვლასთან. ქიმიური რეაქციისას ნივთიერებები ერთმანეთზე მოქმედებენ და ერთი ნივთიერებიდან წარმოიქმნება სხვა ნივთიერებები, ამის გამო ქიმიურ რეაქციებს ქი ...

                                               

ცივმეტეხობა

ცივმეტეხობა - ლითონის მიდრეკილება სიმყიფის წარმოქმნისადმი ან მნიშვნელოვნად გაზრდისადმი ტემპერატურის შემცირებისას. ცივმეტეხობა ახასიათებს მცირედ ლეგირებულ ფოლადებს, ტანტალს, ვოლფრამს, ქრომს, მოლიბდენსა და სხვა ლითონებს, რომელთაც აქვთ მოცულობადაცენ ...

                                               

ბენზიდინური გადაჯგუფება

ბენზიდინური გადაჯგუფება - შიგამოლეკულური გადაჯგუფება, რომლის დროსაც განზავებული მინერალური მჟავების მოქმედებით ჰიდრაზობენზოლი გარდაიქმნება 4.4-დიამინოდიფენილად ანუ ბენზიდინად. ამავე დროს წარმოიქმნება 4.2-დიამინოდიფენილის, დიფენილისი მცირე რაოდენო ...

                                               

კარბოთერმია

კარბოთერმია - მეტალურგიული პროცესი, რომლის დროსაც ხდება ლითონების აღდგენა მათი ნაერთებიდან ნახშირბადითა და ნახშირბადის შემცველი მასალებით მაღალი ტემპერატურის პირობებში. ყველაზე უფრო გავრცელებული ნახშირბადშემცველი მასალაა მეტალ. კოქსი. განასხვავებ ...

                                               

კატალიზატორი

კატალიზატორი - ნივთიერება, რომელიც რეაქციაში მონაწილე ნივთიერებებთან მრავალჯერადი შუალედური ქიმიური ურთიერთქმედების შედეგად ცვლიან ქიმიური რეაქციების სიჩქარეს, მაგრამ არ შედიან საბოლოო პროდუქტების შემადგენლობაში. ბიოლოგიური კატალიზატორების - ფერმ ...

                                               

მეტაბოლიზმი

მეტაბოლიზმი - ქიმიური რეაქციები, რომელიც ხდება ცოცხალი არსების ორგანიზმში. ეს პროცესი ორგანიზმებს საშუალებას აძლევს გაიზარდნონ და გამრავლდნენ, თავიანთი სტრუქტურა შეინახონ და აღადგინონ, და უპასუხონ გარემოს ზემოქმედებებს. ჩვეულებრივ მეტაბოლიზმი იყო ...

                                               

ნეიტრალიზაციის რეაქცია

ნეიტრალიზაციის რეაქცია, იგივე ფუძე-მჟავა რეაქცია - ქიმიური რეაქცია, რომელიც მიმდინარეობს ფუძესა და მჟავას შორის, რომელიც შეიძლება გამოყენებული იქნას PH-ის გასანეიტრალებლად. არსებობს უამრავი თეორიები ამ რეაქციასთან დაკავშირებით, ერთ ერთი მათგანია ...

                                               

ნიტრირება

ნიტრირება, ნიტვრა - ჩვეულებრივი ქიმიური რეაქცია, რომელიც ორგანული ქიმიური ნივთიერების მოლეკულაში ნიტროჯგუფის შეტანას გულისხმობს სხვადასხვა მანიტვრელი აგენტის მოქმედებით. ძალიან ხშირად ამ სახელს არასწორად ეძახიან ესტერების ნიტრატების წარმოქმნას სპ ...

                                               

ჰიდრირება

ჰიდრირება - ქიმიური რეაქცია მოლეკულურ წყალბადსა და სხვა ნაერთსა თუ ელემენტს შორის. ჩვეულებრივ მიმდინარეობს კატალიზატორის თანაობით, როგორიცაა ნიკელი, პალადიუმი ან პლატინა. პროცესი გამოიყენება ორგანული ნაერთების უჯერი ბმების გაჯერებისთვის. წარმოადგ ...