ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 231




                                               

ასტერიზმი (ასტრონომია)

ასტერიზმი - ვარსკვლავების მიერ შედგენილი მოხაზულობა, რომელიც დედამიწის ღამის ციდან დაიმზირება. მან შესაძლოა წარმოქმნას ოფიციალური თანავარსკვლავედის ნაწილი ან შედგებოდეს მრავალი ვარსკვლავით. თანავარსკვლავედების მსგავსად, ასტერიზმებიც უმეტეს შემთხვ ...

                                               

ბუნებრივი თანამგზავრი

თანამგზავრები - მცირე ზომის ასტრონომიული სხეულები, რომლებიც პლანეტებს ახლავენ და მათ ირგვლივ ბრუნავენ. კოსმოსიდან დედამიწაც, მის მიერ არეკლილი მზის სხივების წყალობით, მთვარესავით ბადროიან მნათობად მოჩანს, ოღონდ იგი მთვარეზე ოთხჯერ დიდი და თითქმის ...

                                               

გალაქტიკათგროვა

გალაქტიკათგროვა - წარმონაქმნი, რომელიც მოიცავს ერთმანეთთან გრავიტაციულად დაკავშირებულ ასობით და ათასობით გალაქტიკას. ის ყველაზე დიდ გრავიტაციულად დაკავშირებულ სტრუქტურად იყო მიჩნეული სამყაროში მანამდე, სანამ 1980-იან წლებში ზეგროვები აღმოაჩინეს. ...

                                               

ეროსი (ასტეროიდი)

433 ეროსი - დედამიწის მახლობლად მდებარე აღმოჩენილი პირველი ასტეროიდი. აღმოაჩინა 1898 წელს გერმანელმა ასტრონომმა კარლ ვიტმა და ბერძნული მითოლოგიით სიყვარულის ღმერთის სახელი ჰქვია. ამ S-ტიპის ასტეროიდის ზომაა 13x13x33 კმ და სიდიდით მეორე დედამიწის ...

                                               

ვარსკვლავთგროვა

ვარსკვლავთგროვა - ვარსკვლავთა შეჯგუფება. ვარსკვლავთგროვის ორი ტიპი არსებობს: სფერული გროვა ერთმანეთთან გრავიტაციით დაკავშირებული ხნიერი ვარსკვლავებით დასახლებული მჭიდრო ჯგუფია, ხოლო ღია გროვაში ნაკლები რაოდენობის ვარსკვლავი შედის: ძირითადად რამდე ...

                                               

ვარსკვლავის წარმოქმნა

ვარსკვლავის წარმოქმნა არის პროცესი, რომლითაც ვარსკვლავთშორის სივრცეში არსებულ მოლეკულურ ღრუბლებში მკვრივი რეგიონები კოლაფსირდება და ვარსკვლავები წარმოიქმნება. ვარსკვლავის წარმოქმნა, როგორც ასტრონომიის განშტოება, მოიცავს ვარსკვლავთშორისი სივრცისა ...

                                               

თანამგზავრი

თანამგზავრი ერთ-ერთი ასტრონომიული ობიექტია. იგი თავისი პლანეტის გარშემო ბრუნავს და მასთან ერთად ვარსკვლავის გარშემო ტრიალებს. თანამგზავრი შეიძლება დიდი და შეიძლება პატარა იყოს. მაგალითად მთვარე, იგი დედამიწაზე 1/5-ჯერ პატარაა, მაგრამ არსებობს იმდ ...

                                               

იო

იო - იუპიტერის თანამგზავრი, ყველაზე ახლო პლანეტასთან გალილეის მიერ აღმოჩენილ ოთხ თანამგზავრთა შორის. გამოირჩევა მძლავრი ვულკანური აქტივობით. იო აღმოაჩინა გალილეო გალილეიმ 1610 წელს, მისი ისტორიაში პირველი ტელესკოპის მეშვეობით. თანამგზავრის აღმოჩე ...

                                               

იუპიტერის ბუნებრივი თანამგზავრები

იუპიტერის ბუნებრივი თანამგზავრები - დღეისთვის აღმოჩენილი 67 დიდი თუ მცირე ციური სხეული, რომელიც იუპიტერის გარშემო მოძრაობს. შეუიარაღებელი თვალით არც ერთი სხვა პლანეტის მთვარე არ ჩანს. მეტიც უტელესკოპოდ თვით შორეული გიგანტი პლანეტები - ურანი და ნე ...

                                               

კენედის კოსმოსური ცენტრი

ჯონ კენედის სახელობის კოსმოსური ცენტრი - ნასას ერთ-ერთი უმსხვილესი საკვლევი ცენტრია. ის კანავერალის კონცხზე, ფლორიდის აღმოსავლეთ სანაპიროზე მდებარეობს. 1959 წლამდე, სანამ კოსმოსური ფრენები დაიწყებოდა, აქ სამხედრო-სარაკეტო პოლიგონი იყო. პირველი ას ...

                                               

კომეტა

კომეტა ანუ, როგორც მას ხშირად უწოდებენ, კუდიანი ვარსკვლავი პლანეტისაგან მკვეთრად განსხვავებული, მეტად თავისებური, კოსმოსური სხეულია, რომლისთვისაც დამახასიათებელია მეტისმეტად მცირე მასა, დიფუზიური მდგომარეობა, ლაქისებრი, წაგრძელებული კუდის ფორმა. ...

                                               

კომეტსახის ნისლეული

კომეტსახის ნისლეული - კომეტის სახის გალაქტიკური ნისლეული, რომლის ზომა საშუალოდ 1 პარსეკის ტოლია. იგი ასხივებს უწყვეტ სპექტრს. კომეტსახის ნისლეულის თავი შეიცავს ახალგაზრდა ვარსკვლავს კუროს T ტიპისას), რაც იწვევს აღნიშნული ნისლეულის ნათებას. თუმცა ...

                                               

კომპაქტური ვარსკვლავი

ასტრონომიაში ტერმინი კომპაქტური ვარსკვლავი გამოიყენება თეთრი ჯუჯების, ნეიტრონული ვარსკვლავებისა, სხვა ეგზოტიკური მკვრივი ვარსკვლავებისა და შავი ხვრელების აღსანიშნად. კომპაქტურ ვარსკვლავთა უმეტესობა ვარსკვლავური ევოლუციის საბოლოო ეტაპია და, აქედან ...

                                               

კოსმოსური მიკროტალღური ფონი

კოსმოსური მიკროტალღური ფონი - თერმული გამოსხივება, რომელიც კოსმოლოგიაში მიჩნეულია დიდი აფეთქების ნარჩენად. უფრო ძველ ლიტერატურაში კმფ ცნობილია, როგორც კოსმოსური მიკროტალღური ფონური გამოსხივება ან "რელიქტური გამოსხივება". კმფ კოსმოსური ფონური გამო ...

                                               

ლუნა-9

ლუნა-9 - საბჭოთა ავტომატური პლანეტათშორისი სადგური, რომლის დანიშნულება მთვარისა და კოსმოსური სივრცის გამოკვლევა იყო. ლუნა-9 მთვარისკენ ფრენის ტრაექტორიაზე 1966 წლის 31 იანვარს რაკეტამატარებელმა "მოლნია" გაიყვანა. 1966 წლის 3 თებერვალს სადგურმა პი ...

                                               

მაკემაკე

მაკემაკე - სიდიდით მესამე ჯუჯა პლანეტა მზის სისტემაში, კოიპერის სარტყლის ორ უდიდეს ობიექტთაგანი. მისი დიამეტრი დაახ. პლუტონის დიამეტრის ორი-მესამედია. მაკემაკეს თანამგზავრები არ ჰყავს, განსხვავებით კოიპერის სარტყლის სხვა უდიდეს ობიექტთაგან. მისი ...

                                               

მზიური ქარი

მზიური ქარი - მზის ზედა ატმოსფეროდან წამოსული პლაზმის ნაკადი. ის უმეტესად პროტონებსა და ელექტრონებს მოიცავს, რომელთა ენერგია ჩვეულებრივ 1.5-10 კილოელექტრონვოლტია. ნაწილაკების ნაკადის სიმკვრივე, ტემპერატურა და სიჩქარე იცვლება დროთა განმავლობაში და ...

                                               

მთვარე

მთვარე - დედამიწის ერთადერთი ბუნებრივი თანამგზავრი. მზის სისტემის ერთ-ერთი უდიდესი ბუნებრივი თანამგზავრი, და უდიდესი თანამგზავრებს შორის ზომის შეფარდებით იმ პლანეტასთან, რომლის გარშემოც ისინი ბრუნავენ. აგრეთვე, დღეს ცნობილი თანამგზავრების სიმკვრი ...

                                               

მოლეკულური ღრუბელი

მოლეკულური ღრუბელი - ვარსკვლავთშორისი ღრუბლის ტიპი, იმ სიმკვრივის და ზომის, რომელიც მოლეკულების წარმოქმნის საშუალებას იძლევა, უმეტესად მოლეკულური წყალბადისა. მას ვარსკვლავურ ინკუბატორსაც უწოდებენ, თუ მასში ვარსკვლავების ფორმირების პროცესი მიმდინა ...

                                               

მცირე ცთომილები

მცირე ცთომილები, იგივე ასტეროიდები - მზის ირგვლივ ელიფსურ ორბიტებზე მოძრავი სხეულები, რომელთა ზომები მზის სისტემის პლანეტებთან შედარებით მცირეა. მაგ. ცერერას დიამეტრია 770 კმ, პალადასი - 490 კმ, ვესტასი - 385 კმ, სხვებისა - ბევრად ნაკლები. XX საუ ...

                                               

მცხეთა (ცთომილი)

მცხეთა - მცირე ცთომილი № 2116. ორბიტის დიდი ნახევარღერძი ტოლია 2.59 ასტრონომიული ერთეულისა, გარემოქცევის პერიოდია 4.17 წ, ვიზუალური ვარსკვლავიერი სიდიდე საშუალო ოპოზიციაში - 13.5. აღმოაჩინა რიჩარდ ვესტმა ევროპის სამხრეთის ობსერვატორიაში 1976 წლის ...

                                               

ნარო-1

ნარო-1 - პირველი სამხრეთკორეული რაკეტმატარებელი, რომელმაც პირველი ფრენა 2009 წლის 25 აგვისტოს განახორციელა. ის ასევე პირველი რაკეტაა, რომელიც სამხრეთ კორეის ტერიტორიიდან გაუშვეს. რაკეტა აგებულია კორეის აერონავტიკის კვლევითი ინსტიტუტის "KARI" მიერ ...

                                               

ნაროს კოსმოსური ცენტრი

ნაროს კოსმოსური ცენტრი - სამხრეთ კორეის კოსმოდრომი. ცენტრი მდებარეობს კუნძულ ვენაროდოზე, კორეის ნახევარკუნძულის სამხრეთის კონცხთან სიახლოვეს, პროვინცია ჩოლა-ნამდოში. მისი მშენებლობა დაიწყო 2003 წელს და დასრულდა 2009 წელს. მრავალჯერადი გადატანის შ ...

                                               

ნისლეულები

ნისლეული - ვარსკვლავთაშორისი ღრუბელი, რომელიც მტვრის, გაზისა და პლაზმისაგან შედგება, გამოირჩევა თავისი გამოსხივებით ან მისი შთანთქმით გარე სამყაროსთან შედარებით. ვარსკვლავთა გარდა სამყაროში დიდი რაოდენობით გვხვდება გაზმტვეროვანი, კოსმოსური ღრუბლე ...

                                               

საერთაშორისო კოსმოსური სადგური

საერთაშორისო კოსმოსური სადგური - კოსმოსში აწყობილი საერთაშორისო ორბიტული სადგური, რომელსაც მრავალმიზნობრივი კოსმოსური ლაბორატორიის სახით იყენებენ. სადგური დედამიწის დაბალ ორბიტაზე მოძრაობს და მისი დანახვა დედამიწიდან შეუიარაღებელი თვალით შეიძლება ...

                                               

სომბრეროს გალაქტიკა

სომბრეროს გალაქტიკა, ასევე M104 - სპირალური გალაქტიკა ქალწულის თანავარსკვლავედში. გალაქტიკამ სახელი მისი სომბრეროს ქუდთან მსგავსების გამო მიიღო. დამახასიათებელი ცენტრალური ნაწილის გამო, გალაქტიკას ედუინ ჰაბლის კლასიფიკაციით Sa-ს ტიპს მიაკუთვნებენ ...

                                               

სპექტროჰელიოსკოპი

სპექტროჰელიოსკოპი - სპექტრული ასტრონომიული ხელსაწყო; იყენებენ მონოქრომატულ სხივებში მზეზე დასაკვირვებლად; სპექტროსკოპ-მონოქრომატორი, რომლის შესასვლელი ჭვრიტის სიბრტყეზე სარკე ან გრძელფოკუსიანი ობიექტივი აგეგმილებს მზის გამოსახულებას, თვით ჭვრიტე ...

                                               

ფობოსი

ფობოსი - მარსის ერთ-ერთი თანამგზავრი. აღმოჩენილია 1877 წლის 11 აგვისტოს ამერიკელ ასტრონომის ასაფ ჰოლის მიერ ფობოსი მდებარეობს 2.77 მარსის რადიუსის მანძილზე პლანეტის ცენტრიდან და ერთ ბრუნს მის გარშემო ანდომებს 7 საათს 39 წუთსა და 14 წამს, რაც აღემ ...

                                               

ქარონი

ქარონი - მზის სისტემის ჯუჯა პლანეტაა. აღმოჩენილია 1978 წელს 22 ივნისს აშშ-ში. ქარონი თან ახლავს პლუტონს და დიდი ხნის განმავლობაში მის თანამგზავრად ითვლებოდა, მაგრამ პლუტონის პლანეტიდან ჯუჯა პლანეტამდე ჩამოქვეითებასთან ერთად ქარონსაც ჩამოერთვა ეს ...

                                               

ჩრდილოეთის ციალი

პოლარული ციალი - პლანეტათა ატმოსფეროს ზედა ფენების ნათება, რომელიც მაგნიტოსფეროს მოიცავს, მზის ქარის ნაწილაკებით დამუხტული მათი ურთიერთქმედების შედეგად.

                                               

ხელოვნური თანამგზავრი

ხელოვნური თანამგზავრი - უპილოტო კოსმოსური აპარატი, რომელიც მოძრაობს დედამიწის ირგვლივ ორბიტაზე. დედამიწის ირგვლივ ორბიტაზე მოძრაობისათვის აპარატმა უნდა განავითაროს პირველი კოსმოსური სიჩქარე ან მასზე მეტი. როგორც წესი, თანამგზავრებს კოსმოსში უშვებ ...

                                               

ჯუჯა პლანეტა

ჯუჯა პლანეტა - საერთაშორისო ასტრონომიული კავშირის გასაზღვრებით ციური სხეული მზის სისტემაში, რომელიც შემდეგ ოთხ მოთხოვნას აკმაყოფილებს: არ არის თანამგზავრი. საკუთარ ორბიტაზე არ დომინირებს არ ძალუძს გაწმინდოს სივრცე სხვა ობიექტებისგან; აქვს საკმარი ...

                                               

ჰალეის კომეტა

ჰალეის კომეტა - ყველაზე ცნობილი პერიოდული კომეტა, რომელიც 74-79 წელიწადში ერთხელ შეინიშნება. მიუხედავად იმისა, რომ ყოველწიურად არაერთი უფრო ხანგრძლივად მნათი კომეტა ჩნდება ზეცაში, ჰალეის კომეტა ყველაზე ხილვადია შეუიარაღებელი თვალით. მზის შიდა სის ...

                                               

ჰელიოსფერო

ჰელიოსფერო - მზის გარშემო არსებული სივრცის უზარმაზარი რეგიონი, რომელიც ბურთულის მსგავსია და შევსებულია პლანეტათაშორისი სივრცით და პლუტონის ორბიტის გაღმა ვრცელდება. მზიდან წამოსული პლაზმის "მონაბერი", რომელსაც მზიური ქარი ეწოდება, ამ წარმოქმნის ამ ...

                                               

Boeing

ბოინგი - ერთ-ერთი უმსხვილესი საავიაციო და თავდაცვის ტექნიკის მწარმოებელი კორპორაცია; დააფუძნა უილიამ ედვარდ ბოინგმა, როგორც პასიფიკ აერო პროდაქტს ქომფანი. საერთაშორისო შტაბ-ბინა განლაგებულია ჩიკაგოში, ილინოისი. ბოინგი უმსხვილესი გლობალური თვითმფრ ...

                                               

NASDAQ

ნასდაქი - აშშ-ის ელექტრონული სააქციო ბირჟა. დაფუძნდა ფასიან ქაღალდთა დილერების ეროვნული ასოციაციის მიერ, რომელმაც იგი შემდგომში 2000-2001 წლებში გაყიდვათა სერიებით გაასხვისა. ამჟამად იგი კორპორაცია ნასდაქის სააქციო ბაზრის მფლობელობაშია. ნასდაქი უ ...

                                               

Société Générale

სოსიეტე ჟენერალი - ევროპის ერთ-ერთი წამყვანი საფინანსო კომპანია, რომელსაც ასევე შვილობილი კომპანიები ჰყავს მსოფლიოს მრავალ ქვეყანაში. კომპანიის შტაბ-ბინა მდებარეობს პარიზში, ლა-დეფანსის ბიზნეს უბანში. კომპანიის სამი წამყვანი განყოფილებაა ინდივიდუ ...

                                               

ამერიკის იპოთეკური კრიზისი

ამერიკის იპოთეკური კრიზისი - მწვავე, სწრაფადზრდადი სუბსტანდარტული იპოთეკური კრიზისი აშშ-ში, რომელიც 2006 წელს დაიწყო და 2007 წლიდან მსოფლიო საფინანსო კრიზისში გადაიზარდა.

                                               

აუქციონი

აუქციონი - ქონების, ფასიანი ქაღალდების, ხელოვნების ნიმუშების ან ნებისმიერი სხვა საგნის საჯარო გაყიდვის პროცესი რაიმე წინასწარ დათქმული პირობების გარეშე. გაყიდვის ობიექტს იძენს პირი, რომელიც ყველაზე მაღალ ფასს სთავაზობს გამყიდველს. მსოფლიოში ყველა ...

                                               

აქციების პირველადი განთავსება

აქციების პირველადი განთავსება - კერძო კომპანიის აქციების პირველი საჯარო გაყიდვა, კომპანიაში კაპიტალის მოზიდვის მიზნით. გაყიდვა შეიძლება განხორციელდეს, როგორც დამატებითი აქციების გამოშვებით, ისე კომპანიის აქციონერების მიერ უკვე არსებული აქციების გ ...

                                               

დიდი ხუთეული (ინგლისი)

"დიდი ხუთეული", გაერთიანებული სამეფოს ხუთი უდიდესი კერძო სააქციო კომერციული საბანკო მონოპოლია - "ბარკლეიზ ბენკი", "მიდლენდ ბენკი", "ლოიდზ ბენკი", "უესტმინსტერ ბენკი" და "ნეშნლ პროვინშლ ბენკი". XX საუკუნის დასაწყისიდან ბანკების ეს ჯგუფი ინგლისის ფ ...

                                               

ინდუსტრია კირი

საწარმოს საპროექტო სიმძლავრეა 36 ათასი ტონა ჩაუმქრალი კირი წელიწადში. მის მიერ წარმოებული პროდუქცია გამოიყენება სამშენებლო ინდუსტრიაში, აგრეთვე შავ და ფერადი ლითონების წარმოებაში.

                                               

ინტერტრანსი

საკუთარი სიმძლავრეების მეშვეობით სამხრეთ ფარეხის ინფრასტრუქტურა, კომპანია უზრუნველყოფს მომსახურების ვრცელ პაკეტს, რომელშიც შედის: დაზღვევა; დისტრიბუცია; ტვირთის კოორდინირებულ გადაადგილებას დსთ-ს სივრცეში და მის ფარგლებს გარეთ; სამშენებლო ტექნიკის ...

                                               

ლიბერთი ბანკი

ლიბერთი ბანკი, ყოფილი "სახალხო ბანკი", ყოფილი "აგრომრეწვბანკი" - კერძო ბანკი საქართველოში. საქართველოს მასშტაბით ბანკს ფილიალების უდიდესი ქსელი აქვს. 2009 წლის სექტემბერში ბანკის აქციათა 91.2 % შეიძინა კომპანიამ Liberty Investments Holding B.V. - ...

                                               

მთლიანი ეროვნული პროდუქტი

მთლიანი ეროვნული პროდუქტი - ქვეყნის რეზიდენტების მიერ მიწოდებული შრომითა და ქონებით ერთ წელიწადში წარმოებული პროდუქციისა და მომსახურების საბაზრო ღირებულება. მთლიანი შიდა პროდუქტისგან განსხვავებით, რომელიც განსაზღვრავს წარმოებას გეოგრაფიული მდებარ ...

                                               

ნაბუქოს გაზსადენი

ნაბუქო - გაზსადენის მაგისტრალის პროექტი, რომელიც ცენტრალურ აზიას დააკავშირებს ევროპის ქვეყნებთან, რუსეთის გვერდის ავლით. გაზსადენის სიგრძეა 3.3 ათასი კმ, საპროექტო სიმძლავრე - 26-32 მლრდ კუბომეტრი ბუნებრივი აირი წელიწადში. მშენებლობის დასრულება დ ...

                                               

ნიუ-იორკის სააქციო ბირჟა

ნიუ-იორკის საფონდო ბირჟა, მეტსახელით "დიდი დაფა" უდიდესი საფონდო ბირჟაა მსოფლიოში და მეორეა განაცხადებების რაოდენობით. მასში მიმოქცეული აქციების მოცულობა ნასდაქს ჩამორჩა 1990-იან წლებში, თუმცა ნისბ-ზე მოვაჭრე კომპანიათა საბაზრო კაპიტალიზაცია ხუთჯ ...

                                               

რაკიინი

რაკიინი - არაბული საინვესტიციო კომპანია, დაფუძნებული არაბთა გაერთიანებულ საამიროებში შეიხ საუდ ბინ საქრ ალ კასიმის მიერ. კომპანია ამჟამად მრავალ პროექტს ახორციელებს უძრავი ქონების, ტურიზმის და ინფრასტურქტურის განვითარებაში. პროექტები ხორციელდება ...

                                               

რეიგანომიკა

რეიგანომიკა - ტერმინი, რომელიც აშშ-ის პრეზიდენტის რონალდ რეიგანის თავისუფალი ბაზრის მქადაგებელი ეკონომიკური პოლიტიკის აღსანიშნავად გამოიყენება. რეიგანის, რომელიც 1981-89 წლებში იყო პრეზიდენტი, ეკონომიკური პოლიტიკის ოთხი ძირითადი საყრდენი იყო მთავ ...

                                               

საქართველოს საერთაშორისო ენერგეტიკული კორპორაცია

საქართველოს საერთაშორისო ენერგეტიკული კორპორაცია ჩამოყალიბდა როგორც დამოუკიდებელი კომპანია 2005 წლის 11 ივლისს. კორპორაცია წარმოადგენს საქართველოს ერთ–ერთი წამყვანი ინდუსტრიული ჯგუფის Georgian Industrial Group წევრს. საქართველოს საერთაშორისო ენერ ...