ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 230




                                               

შედარებითი უპირატესობის თეორია

შედარებითი უპირატესობის თეორია - ინგლისელი ეკონომისტ დავიდ რიკარდოს მიერ XIX საუკუნის დასაწყისში შექმნილი ეკონომიკური მოდელი. ქვეყანა ფლობს შედარებითი უპირატესობას კონკრეტული საქონლის წარმოებაში, თუ მოცემული საქონლის წარმოების ალტერნატიული დანახა ...

                                               

წრიული ეკონომიკა

წრიული ეკონომიკა - ეკონომიკური მოდელი, რომლის მთავარი არსია რესურსების ეფექტიანი გამოყენებისკენ სწრაფვა მოხმარების შემცირების, გრძელვადიანი გამოყენების, პირველხარისხოვანი რესურსების ფლანგვის შეჩერების, პროდუქტებისა და მათი შემადგენელი კომპონენტებ ...

                                               

კვანტური გრავიტაცია

კვანტური გრავიტაცია - თეორიული ფიზიკის დარგი, რომელიც მიზნად ისახავს გააერთიანოს კვანტური მექანიკა ფარდობითობის ზოგად თეორიასთან თვით-თავსებადი გზით. სხვა სიტყვებით, ჩამოაყალიბოს თვით-თავსებადი თეორია, რომელიც დავა ჩვეულებრივ კვანტურ თეორიაზე სუს ...

                                               

სიმების თეორია

სიმების თეორია - განვითარებადი თეორია ელემენტარული ნაწილაკების ფიზიკაში, რომელიც მიზნად ისახავს კვანტური მექანიკისა და ფარდობითობის ზოგადი თეორიის შერწყმას. სიმების თეორია არის ერთ-ერთი კანდიდატი ე.წ. ყველაფრის თეორიის ცნობილი ფუნდამენტური ძალები ...

                                               

სოციოლოგიური თეორია

სოციოლოგიური თეორიები, ასევე სოციოლოგიური პერსპექტივები ან პარადიგმები - თეორიული და მეთოდოლოგიური სტრუქტურების კომპლექსი სოციოლოგიაში, რომელნიც გამოიყენებიან სოციალური კვლევის ობიექტების გასაანალიზებლად და განსამარტად, აგრეთვე სოციოლოგიური ცოდნი ...

                                               

სტრუქტურული ფუნქციონალიზმი

სტრუქტურული ფუნქციონალიზმი - მეთოდოლოგიური მიდგომა სოციოლოგიასა და სოციოკულტურულ ანთროპოლოგიაში, შემდგარი საზოგადოების განმარტებაში, როგორც სოციალური სისტემები, საკუთრი სტრუქტურისა და სტრუქტურული ელემენტების ზემოქმედების მექანიზმების მქონე, რომელ ...

                                               

განწყობის თეორია

განწყობის თეორია - დიმიტრი უზნაძის მიერ ქცევის მიზანშეწონილობის ასახსნელად შემუშავებული თეორია. ექსპერიმენტული ფსიქოლოგიის განვითარების ადრეულ საფეხურზევე წამოიჭრა აუცილებლობა შესწავლილიყო ინდივიდის მიზანმიმართული აქტივობის დინამიური საწყისი. გამ ...

                                               

ველის თეორია

ველის თეორია - კურტ ლევინი აქტივობის პროცესს ორი ფაქტორით ახასიათებს: 1 შიდა დაძაბულობოს სისტემა და 2 ფსიქოლოგიური გარემო. ამასთან ხაზს უსვამს, რომ ეს ორი ფაქტორი, მხოლოდ ურთიერთზემოქმედების შედეგად იწვევს ქცევას. ისინი ქცევის დეტერმინაციის პროცე ...

                                               

თეორია X და თეორია Y

X-Y თეორია წარმოადგინა ამერიკელმა ფსიქოლოგმა დაგლას მაკგრეგორმა 1960 წელს გამოცემულ საკუთარ წიგნში "საწარმოს ადამიანური მხარე". იგი დღესაც რჩება მთავარ პრინციპად, რომლის საფუძველზეც უნდა განვითარდეს პოზიტიური მართვის სტილი. მაკგრეგორი X-Y თეორიაშ ...

                                               

ინტელექტის თეორიები

ჰოვარდ გარდნერმა ინტელექტის მრავალი სახეობის არსებობას გაუსვა ხაზი. მან რვა სახის ინტელექტი გამოყო; ლინგვისტური, მუსიკალური, ლოგიკური, მათემატიკური, სივრცითი, სხეულებრივ-კინესტეთიკური, ინტერპერსონალური და ინტრაპერსონალური. გარდნერის თანახმად, სხვ ...

                                               

გვარი (ბიოლოგია)

გვარი - ძირითადი ტაქსონომიური კატეგორია, რომელიც აერთიანებს ფილოგენეზურად ახლომდგომ სახეობებს. მაგალითად ფიჭვის გვარი აერთიანებს ფიჭვის ყველა სახეობას; კატის გვარი - გარეული კატის სხვადასხვა სახეობას. ბოტანიკური და ზოოლოგიური ნომენკლატურით ყოველი ...

                                               

სისტემატიკა

სისტემატიკა - ბიოლოგიის დარგი, რომელიც შეისწავლის ცოცხალი ორგანიზმების კლასიფიკაციას; აჯგუფებს მათ ერთმანეთთან მსგავსება–განსხვავების მიხედვით და ამ საფუძველზე აგებს ცოცხალი ორგანიზმების სისტემას. ბუნებრივი სისტემა გამოხატავს ნათესაურ კავშირს მათ ...

                                               

ჯიში (მეცხოველეობა)

ჯიში - მეცხოველეობაში, ერთი სახეობის და საერთო წარმოშობის, შინაურ ცხოველთა მრავალრიცხოვანი ჯგუფი, რომელიც შექმნილია და სისტემაშია მოყვანილი ადამიანის ხანგრძლივი შრომით. ხასიათდება პროდუქციის მოცემისა და სხეულის აგებულების სპეციფიკურობით, რასაც მე ...

                                               

ბიოლოგიური კლასიფიკაცია

ბიოლოგიური სახეობების მეცნიერული კლასიფიკაცია შემოკლებით ბიოლოგიური კლასიფიკაცია ან მეცნიერული კლასიფიკაცია – ცოცხალი ორგანიზმების იერარქიულ პრინციპზე დაფუძნებული სისტემატური კლასიფიკაცია. მეცნიერებას ამ კლასიფიკაციის შესახებ ეწოდება ტაქსონომია, ...

                                               

ტიპი (ბიოლოგია)

ტიპი - ტაქსონომიური იერარქიის ერთ-ერთი უმაღლესი რანგი ზოოლოგიის ტაქსონომიურ იერარქიაში. ბოტანიკურ კალსიფიკაციებში მას შეესაბამება განყოფილება. ტაქსონომიური კატეგორიების იერარქიაში ტიპი და დანაყოფი იმყოფება კლასზე მაღლა და სამეფოზე დაბლა. XIX საუკ ...

                                               

ბნელი ენერგია

ბნელი ენერგია - ენერგიის ფორმა, რომელიც მთელ სამყაროშია გავრცელებული. როგორც ცნობილია, ის სამყაროს გაფართოებას აჩქარებს. ბნელი ენერგია არის ყველაზე მიღებული ჰიპოთეზა სამყაროს გაფართოების აჩქარების ასაღწერად. დაკვირვებადი სამყაროს 68% სწორედ მისგა ...

                                               

არამიწიერი სიცოცხლე

არამიწიერი სიცოცხლე - დედამიწის გარეთ წარმოქმნილი სიცოცხლე. მას ასევე უცხო სიცოცხლესაც უწოდებენ. სიცოცხლის ჯერ კიდევ ჰიპოთეტური ეს ფორმები ვრცელდება მარტივი ბაქტერიის მსგავსი ორგანიზმებიდან ადამიანზე რთული სტრუქტურის მქონე არსებებამდე. ასევე არის ...

                                               

სისტემატური და ევოლუციური მიკრობიოლოგიის საერთაშორისო ჟურნალი

სისტემური ევოლუციური და მიკრობიოლოგიის საერთაშორისო ჟურნალი - მოწინავე აკადემიური ჟურნალი მიკრობიოლოგიურ სისტემატიკაში, პირველად გამოქვეყნებული 1951 წელს. იგი ფარავს ყველა მიკროორგანიზმის, მათ შორის პროკარიოტების, სოკოების, წყალმცენარეების ტაქსონ ...

                                               

ეკონომიკისა და სოციოლოგიის ამერიკული ჟურნალი

ეკონომიკისა და სოციოლოგიის ამერიკული ჟურნალი - სამეცნიერო ჟურნალი; დაარსებულია 1941 წელს ვილ ლისნერის მიერ რობერტ შალკენბახის ფონდის დახმარებით. ჟურნალის დაარსების მიზანი დისკუსიის გაგრძელება იყო იმ პრობლემის შესახებ, რომელიც გვიანი XIX საუკუნის ...

                                               

ავსტრიის გეოგრაფიული საზოგადოება

ავსტრიის გეოგრაფიული საზოგადოება - გეოგრაფიული საზოგადოება ქალაქ ვენაში. წარმოადგენს მსოფლიოს ერთ-ერთ უძველეს გეოგრაფიულ საზოგადოებას. დაარსდა 1856 წელს. დიდი ხნის განმავლობაში ეწოდებოდა Geographische Gesellschaft, Wien. გაწევრიანებულია დაახლოები ...

                                               

ამერიკის გეოგრაფთა ასოციაცია

ამერიკის გეოგრაფთა ასოციაცია - არაკომერციული და საგანმანათლებლო საზოგადოება, რომელიც დაარსდა 1904 წლის 29 დეკემბერს აშშ-ის ქალაქ ფილადელფიაში. შტაბ-ბინა მდებარეობს ქალაქ ვაშინგტონში. 1903 წლის ივნისში ამერიკელი გეოგრაფი უილიამ მორის დეივისი ქალაქ ...

                                               

ბერლინის გეოგრაფიული საზოგადოება

ბერლინის გეოგრაფიული საზოგადოება - გეოგრაფიული საზოგადოება, რომელიც დაარსდა 1828 წელს. მსოფლიოს ერთ-ერთი უძველესი გეოგრაფიული საზოგადოება. ჩამოყალიბდა XVIII-XIX საუკუნეში მოღვაწე ცნობილი მოაზროვნეების კარლ რიტერისა და ალექსანდერ ფონ ჰუმბოლდტის მი ...

                                               

იტალიის გეოგრაფიული საზოგადოება

იტალიის გეოგრაფიული საზოგადოება - გეოგრაფიული საზოგადოება იტალიაში. დაარსდა ფლორენციაში მეცნიერ-გეოგრაფთა მიერ კრისტოფორო ნეგრის ხელმძღვანელობით 1867 წელს. 1872 წლიდან საზოგადოების მმართველობა ქალაქ რომში მდებარეობს. საზოგადოების მიზანია გეოგრაფი ...

                                               

რუსეთის გეოგრაფიული საზოგადოების კავკასიის განყოფილება

რუსეთის გეოგრაფიული საზოგადოების კავკასიის განყოფილება - ერთ-ერთი უძველესი გეოგრაფიული სამეცნიერო ორგანიზაცია. დაარსდა 1850 წლის 27 ივლისს, პირველი საზეიმო დამაარსებელი სხდომა შედგა 1851 წლის 10 მარტს თბილისში. იარსება 1917 წლამდე. განყოფილების დ ...

                                               

საერთაშორისო გეოგრაფიული კავშირი

საერთაშორისო გეოგრაფიული კავშირი - მსოფლიოს გეოგრაფთა საერთაშორისო სამეცნიერო გაერთიანება. პირველი საერთაშორისო კონგრესი ჩატარდა 1871 წელს ქალაქ ანტვერპენში. თანამედროვე სახით ოფიციალურად დაარსდა 1922 წელს ბელგიის ქალაქ ბრიუსელში. ხელმძღვანელი ორ ...

                                               

საფრანგეთის გეოგრაფიული საზოგადოება

საფრანგეთის გეოგრაფიული საზოგადოება - მსოფლიოს უძველესი გეოგრაფიული საზოგადოება. დაარსდა 1821 წელს. 1878 წლიდან შტაბ-ბინა განლაგებულია სენ-ჟერმენის ბულვარზე, პარიზში. საფრანგეთში სამეცნიერო გეოგრაფიული საზოგადოების შექმნის იდეა ეკუთვნის გეოგრაფს ...

                                               

ქალ გეოგრაფთა საზოგადოება

ქალ გეოგრაფთა საზოგადოება - გეოგრაფიული საზოგადოება. დაარსდა 1925 წელს. შექმნის ინიციატორები იყვნენ: გერტრუდა ემერსონ სენი, მარგერიტ ჰარისონი, ბლერ ნაილზი და გერტრუდა მეთიუზ შელბი. მათ შეკრიბეს ქალთა ის საზოგადოება, რომლებიც იჩენდნენ ინტერესს გეო ...

                                               

ლაბორატორია

ლაბორატორია - დაწესებულება, სადაც ეწევიან ექსპერიმენტებს, სამეცნიერო კვლევებს ან სასწავლო მუშაობას. ლაბორატორია შეიძლება იყოს მეცნიერული, აკადემიური, სამინისტროს, უწყების და სხვ. დამოუკიდებელი სტრუქტურული ქვედანაყოფი. არსებობს სასწავლო, პრობლემურ ...

                                               

ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრი

კორნელი კეკელიძის სახელობის საქართველოს ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრი - ძველი ხელნაწერი წიგნების, ისტორიული დოკუმენტებისა და გამოჩენილ მოღვაწეთა პირადი არქივების საცავი საქართველოში. დაარსდა 1958 წლის 30 ივნისს საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმის ხელნაწ ...

                                               

ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრის მეგობართა საზოგადოება

ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრის მეგობართა საზოგადოება - ორგანიზაცია, დამოუკიდებელი არაკომერციული გაერთიანება საქართველოში, რომელიც მხარს უჭერს და ფინანსურ, ტექნიკურ და საორგანიზაციო სახის დახმარებას უწევს ხელნაწერთა ეროვნულ ცენტრს მიმდინარე პროექტები ...

                                               

აგროფიტოცენოზი

აგროფიტოცენოზი, აგროცენოზი - ადამიანის მიერ ხელოვნურად შექმნილი მცენარეთა თანასაზოგადოება. განასხვავებენ: ინტენსიურად კულტურულ აგროფიტოცენოზს - თანასაზოგადოებას, რომელსაც უქმნიან და მუდამ არეგულირებენ არა მარტო ნიადაგის, არამედ ხანდახან წყლისა და ...

                                               

ინვაზიური სახეობა

ინვაზიური სახეობა - ადამიანის საქმიანობის შედეგად გავრცელებული ბიოლოგიური სახეობა, რომლის გავრცელებაც ბიოლოგიურ მრავალფეროვნებას საფრთხეს უქმნის. მათი გავრცელების თავდაპირველი მიზეზია წინასწარ განზრახულად ან განუზრახველად ორგანიზმების ინტროდუქცია ...

                                               

Austrian Airlines

Austrian Airlines, ზოგჯერ უბრალოდ Austrian - ავსტრიის უმსხვილესი ავიაკომპანია. გაერთიანებულია გერმანულ Lufthansa Group-ში. კომპანიის შტაბ-ბინა მდებარეობს ქალაქ შვეხატში, რომელიც ვენის იურისდიქციაშია. დაარსდა 1957 წლის 30 სექტემბერს. ავიაკომპანიის ...

                                               

C-40 Clipper

Boeing C-40 Clipper - სამგზავრო თვითმფრინავის Boeing 737-700C სამხედრო ვერსია. იგი გამოიყენება აშშ-ის სამხედრო-საზღვაო ძალებისა და აშშ-ის სამხედრო-საჰაერო ძალების მიერ.

                                               

C-9

McDonnell Douglas C-9 - სამგზავრო თვითმფრინავის DC-9 სამხედრო ვერსია. იგი წარმოებულია როგორც C-9A Nightingale აშშ-ის სამხედრო-საჰაერო ძალები და C-9B Skytrain II აშშ-ის სამხედრო-საზღვაო ძალების რეზერვისთვისა და აშშ-ის საზღვაო ქვეითთა კორპუსისთვის. ...

                                               

F-15 Eagle

McDonnell Douglas F-15 Eagle - ორ ძრავიანი, ყველანაირ ამინდზე გათვლილი ტაქტიკური გამანადგურებელი, დაპროექტებული საჰაერო უპირატესობის მოსაპოვებლად. იგი ითვლება ერთ-ერთ ყველაზე წარმატებულ თანამედროვე გამანადგურებლად, ჩატარებული 100-ზე მეტი საჰაერო ...

                                               

F-15E Strike Eagle

McDonnell Douglas F-15E Strike Eagle - ყველა ამინდზე გათვლილი ამერიკული მოიერიშე გამანადგურებელ-ბომბდამშენი. დაპროექტებულია 1980-იან წლებში გრძელი მანძილების დასაფარად დიდი სიჩქარით ესკორტის ან ელექტრონული საბრძოლო თვითმფრინავების თანხლების გარეშ ...

                                               

KC-10 Extender

McDonnell Douglas KC-10 Extender - აშშ-ის სამხედრო-საჰაერო ძალებში მომსახურე ჰარში საწვავით გამმარველი ტანკერი-თვითმფრინავი, რომელიც წარმოიშვა სამოქალაქო DC-10-30 სამგზავრო თვითმფრინავისგან. KC-10 იყო McDonnell Douglas-ის ზედიზედ მეორე სატრანსპორ ...

                                               

MH-6 Little Bird

MH-6 Little Bird - ერთ ძრავიანი მსუბუქი შვეულმფრენი, რომელიც გამოიყენება აშშ-ის არმიის მიერ სპეციალურ ოპერაციებში. AH-6 ამ შვეულმფრენის მოიერიშე ვარიანტია. თავდაპირველად დაფუძნებულს OH-6A-ზე, მოგვიანებით კი - MD 500E-ზე, შვეულმფრენს გააჩნია ერთი ...

                                               

RAH-66 Comanche

Boeing/Sikorsky RAH-66 Comanche იყო აშშ-ის არმიის ორადგილიანი მოწინავე სამხედრო შემტევი შვეულმფრენი, დაფუძნებული სტელსის ტექნოლოგიებზე, გათვლილი იყო ასევე დაზვერვისთვის. მას ასევე უნდა აღმოეჩინა სამიზნეები AH-64 Apache-სთვისაც. RAH-66-ის წარმოები ...

                                               

VC-25

Boeing VC-25 - სამგზავრო თვითმფრინავის Boeing 747 სამხედრო ვერსია, რომელიც მსახურობს აშშ-ის სამხედრო-საჰაერო ძალებში. VC-25A ამ თვითმფრინავის პირველი და ერთადერთი ვარიანტია. VC-25 ცნობილია მისი დანიშნულებით როგორც პირველი ბორტი Air Force One, სახ ...

                                               

აეროფლოტი

აეროფლოტი - რუსეთის უმსხვილესი ავიაკომპანია. შტაბ-ბინა მდებარეობს ქალაქ მოსკოვში. დაარსდა 1923 წლის 9 თებერვალს რსფსრ-ის შრომისა და თავდაცვის საბჭოს დადგენილების თანახმად. ავიაკომპანიის საბაზო აეროპორტია - შერემეტიევოს საერთაშორისო აეროპორტი.

                                               

იბერია (ავიაკომპანია)

იბერია - ესპანური ავიაკომპანია. ამჟამად, იბერიას მთავარი აეროპორტებია მადრიდის ბარახასას აეროპორტი და ბარსელონას ელ-პრატის აეროპორტი. კომპანია მის შვილობილ კომპანია "იბერია რეგიონალთან" ერთად, "იბერია გრუპის" შემადგენელი ნაწილია. კომპანია რეისებს ...

                                               

მიგ-23

მიგ-23 არის საბჭოთა მესამე თაობის მრავალფუნქციური გამანადგურებელი. წარმოება დაიწყო 1970 წელს და აიწყო 5000-ზე მეტი თვითმფრინავი. დღეისათვის მცირე რაოდენობით მიგ-23 რჩება რამდენიმე ექსპორტიორი ქვეყნის ექსპლუატაციაში.

                                               

მიგ-29

მიგ-29 არის მე-4 თაობის რეაქტიული თვითმფრინავი, შექმნილი სსრკ-ში საჰაერო უპირატესობის მოსაპოვებლად. თვითმფრინავი შეიქმნა ახალ ამერიკულ გამანადგურებლებთან F-16-თან და F-15-თან დასაპირისპირებლად. მიგ-29 დღეისათვისაც მრავალი ქვეყნის სამხედრო-საჰაერო ...

                                               

მოიერიშე

მოიერიშე - საბრძოლო თვითმფრინავი, რომელიც განკუთვნილია მცირე ზომისა და მოძრავი სახმელეთო მიზნების გასანადგურებლად მცირე და უკიდურესად მცირე სიმაღლეებიდან. გააჩნია ბომბდამშენი, სარაკეტო და საარტილერიო შეიარაღება და ჯავშანდაცვა. გამოიყენება უმთავრე ...

                                               

საავიაციო საარტილერიო დანადგარები

საავიაციო საარტილერიო დანადგარები - სისტემებისა და მექანიზმების ერთობლიობაა, რომელიც განთავსებულია საფრენ აპარატზე და მისი დანიშნულებაა ეფექტიანი საბრძოლო გამოყენება და საარტილერიო იარაღის ექსპლუატაცია.

                                               

სახელმწიფოთაშორისი საავიაციო კომიტეტი

სახელმწიფოთაშორისი საავიაციო კომიტეტი) - აღმასრულებელი ორგანო, რომელიც ახორციელებს სამოქალაქო ავიაციისა და საჰაერო სივრცის მართვისა და გამოყენების კონტროლს ყოფილი საბჭოთა კავშირის 12 ქვეყანაში. იგი დაარსდა 1991 წელს, როდესაც ამ თორმეტმა სახელმწიფ ...

                                               

სტელსის თვითმფრინავი

სტელსი ან სტელსის თვითმფრინავი - თვითმფრინავი, რომელიც იყენებს სტელსის ტექნოლოგიას, რათა არ მოხვდეს რადიოლოკაციური დეტექტირების ქვეშ, შეზღუდოს ხილვადობა ინფრაწითელი გამოსხივების, ვიზუალური, აუდიო და რადიო სიხშირეების დიაპაზონებში. სტელსის ტექნოლო ...

                                               

ბუქსირებადი იარაღი

ბუქსირებადი იარაღი - ბორბლებზე ან მუხლუხებზე შემდგარი არათვითმავალი საარტილერიო იარაღი. იარაღის გადაადგილება ხდება სპეციალური საარტილერიო ტრაქტორით, ავტომობილით, ცხოველებით და ადამიანების მიერ. საერთოდ ბორბლები ასეთი იარაღის გადაადგილებისათვის აუ ...