ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 221




                                               

პარმენ ზაქარაია

პარმენ ფარნაოზის ძე ზაქარაია - ქართველი არქიტექტორი და ხელოვნებათმცოდნე. ხელოვნებათმცოდნეობის დოქტორი, პროფესორი, საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი. საქართველოს მეცნიერების დამსახურებელი მოღვაწე.

                                               

თინათინ ვირსალაძე

თინათინ ვირსალაძე დაიბადა 1907 წელს ეკონომისტის ბაგრატ ვირსალაძისა და ბიოლოგის, ელენე მუსხელიშვილის ოჯახში. ბაგრატ ვირსალაძე საქართველოს რესპუბლიკის წლებში სახელმწიფო კონტროლის პალატას ედგა სათავეში, ელენე მუსხელიშვილი მრავალმხრივ განათლებული ადა ...

                                               

დიმიტრი თუმანიშვილი

დიმიტრი თუმანიშვილი - ქართველი ხელოვნებათმცოდნე, ხელოვნებათმცოდნეობის დოქტორი. ძველი ქართული ხუროთმოძღვრების ისტორიკოსი. გიორგი ჩუბინაშვილის სახელობის ქართული ხელოვნებისა და ძეგლთა დაცვის ეროვნული ცენტრის სამეცნიერო საბჭოს თავმჯდომარე, თბილისის ს ...

                                               

ვახტანგ კოტეტიშვილი

ვახტანგ კოტეტიშვილი - ქართველი ლიტერატურათმცოდნე, კრიტიკოსი, ფოლკლორისტი, მოქანდაკე, ხელოვნებათმცოდნე.

                                               

რუსუდან მეფისაშვილი

რუსუდან მეფისაშვილი - ქართველი ხელოვნების ისტორიკოსი, არქიტექტურის დოქტორი, საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე. 1936 წ. დაამთავრა ამიერკავკასიის ინდუსტრიის ინსტიტუტი არქიტექტურის სპეციალობით. 1941 წლიდან მუშაობდა ქართული ხელოვნების ისტო ...

                                               

ლელა ოჩიაური

ლელა ოჩიაური დაიბადა 1957 წლის 21 მაისს, თბილისში. დაამთავრა სამხატვრო აკადემიის სახვითი ხელოვნებისა და ხუროთმოძღვრების ფაკულტეტი მკვლევრის განხრით. 1980-1981 წლებში გაიარა სტაჟირება მოსკოვის კინოს ისტორიისა და თეორიის სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუ ...

                                               

იროდიონ სონღულაშვილი

იროდიონ თომას ძე სონღულაშვილი - ქართველი ხელოვნებათმცოდნე, საზოგადო მოღვაწე, მწერალი. საქართველოს სსრ ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე.

                                               

სევდია უგრეხელიძე

თბილისის საკრებულოს წევრი და ფრაქცია "ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის" თავმჯდომარე სევდია უგრეხელიძე დაიბადა 1949 წლის 25 ივლისს ქალაქ ქუთაისში. უმაღლესი განათლება ვანო სარაჯიშვილის სახელობის კონსერვატორიასა და "პროფესორ ჯამბაკურ ბაქრაძის სახელობის ...

                                               

იგორ ურუშაძე

იგორ აპოლონის ძე ურუშაძე - ქართველი ხელოვნებათმცოდნე და პედაგოგი, ხელოვნებათმცოდნეობის დოქტორი, პროფესორი, საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე. სტომატოლოგის და საზოგადო მოღვაწის, პროფესორ აპოლონ ურუშაძის შვილი.

                                               

ოთარ ფირალიშვილი

ოთარ დავითის ძე ფირალიშვილი - ქართველი საბჭოთა მხატვარი, ხელოვნების ისტორიკოსი და თეორეტიკოსი. ხელოვნებათმცოდნეობის დოქტორი, პროფესორი, საქართველოს სსრ ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე. სკკპ წევრი 1948 წლიდან.

                                               

რენე შმერლინგი

რენე შმერლინგი - გერმანული წარმოშობის ქართველი ხელოვნების ისტორიკოსი. ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი.

                                               

გიორგი ჩუბინაშვილი

გიორგი ჩუბინაშვილი - ქართველი მეცნიერი, ხელოვნების ისტორიკოსი, საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი. მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე, ქართული ხელოვნებათმცოდნეობის ფუძემდებელი. დაიბადა პეტერბურგში 21 ნოემბერს ძველი სტილით. მისი წინაპრე ...

                                               

ნიკოლოზ ჩუბინაშვილი

ნიკოლოზ ჩუბინაშვილი - ქართველი მეცნიერი, ხელოვნების ისტორიკოსი, ხელოვნებათმცოდნეობის დოქტორი, გიორგი ჩუბინაშვილის ვაჟი. სწავლობდა თბილისის სამხატვრო აკადემიასა და საქართველოს სამშენებლო ინსტიტუტში 1927-1931 წწ. იყო ძეგლთა დაცვის სამმართველოს არქი ...

                                               

დავით ციციშვილი

დავით ნიკოლოზის ძე ციციშვილი - ქართველი გრაფიკოსი, ქართული ხალხური დეკორატიული ხელოვნების მკვლევარი, ხელოვნებათმცოდნე, საქართველოს სახალხო მხატვარი.

                                               

ირაკლი ციციშვილი (არქიტექტორი)

ირაკლი ნიკოლოზის ძე ციციშვილი - ქართველი არქიტექტორი, ხელოვნებათმცოდნე. ხელოვნებათმცოდნეობის დოქტორი, პროფესორი, საქართველოს მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე, საბჭოთა კავშირის გმირი, საქართველოს საინჟინრო მეცნიერებათა აკადემიის წევრი. თბილისის ...

                                               

ლევან ხეთაგური

ლევან ხეთაგური - ქართველი თეატრმცოდნე, ხელოვნებათმცოდნეობის დოქტორი, პროფესორი. თეატრის, კულტურის პოლიტიკის, კულტურის კვლევების და უმაღლესი სახელოვნებო განათლების საერთაშორისო ექსპერტი, ევროპის კულტურის პარლამენტის წევრი. ნიდერლანდების სამეფოს კუ ...

                                               

გიორგი ხოშტარია

გიორგი ხოშტარია - ქართველი ხელოვნებათმცოდნე. ხელოვნებათმცოდნეობის კანდიდატი. 1963 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტი. 1964-1990 წლებში მუშაობდა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ხელოვნების ისტორიის ინსტიტუტში ლაბ ...

                                               

ალექსანდრე ჯავახიშვილი (არქეოლოგი)

ალექსანდრე ივანეს ძე ჯავახიშვილი - ქართველი არქეოლოგი და ხელოვნებათმცოდნე, ისტორიულ მეცნიერებათა დოქტორი, საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი. დიდი ქართველი მეცნიერის, ივანე ჯავახიშვილის შვილი. 1939 წელს დაამთავრა თბილისის სახელ ...

                                               

გულნარა ჯაფარიძე

გულნარა დავითის ასული ჯაფარიძე - ქართველი ხელოვნებათმცოდნე, საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე.

                                               

დავით გუჯაბიძე

დაიბადა 1956 წლის 17 აგვისტოს. 1978 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფიზიკის ფაკულტეტი, 1986 წელს საქართველოს თეატრისა და კინოს სახელმწიფო ინსტიტუტის კინოსაოპერატორო, ხოლო 1994 წელს ამავე ინსტიტუტის კინოსარეჟისორო ფაკულტეტი. 2003 ...

                                               

მეჰდი მამედოვი

მეჰდი ასადულა-ოღლუ მამედოვი - საბჭოთა, აზერბაიჯანელი მსახიობი, თეატრალური რეჟისორი, პედაგოგი, პუბლიცისტი. სსრკ სახალხო არტისტი.

                                               

რეზო ჭანიშვილი

ლაუზ ჭანიშვილი - ქართველი ქორეოგრაფი-ქორეოლოგი, მოცეკვავე, პედაგოგი და საზოგადო მოღვაწე. შოთა რუსთაველის თეატრისა და კინოს უნივერსიტეტის სრული პროფესორი, ხელოვნებათმცოდნეობის დოქტორი, საქართველოს ქორეოგრაფიულ მოღვაწეთა კავშირის თანადამფუძნებელი დ ...

                                               

სახლის ვიდეო თამაშების კონსოლების სია

ეს არის სახლის ვიდეო თამაშების კონსოლების სია, დალაგებული ქრონოლოგიურად, დაწყებული პირველი სახლის კონსოლებით, როგორებიცაა პირველი თაობის Atari-ის Pong და Magnavox-ის კარტრიჯული Odyssey, დამთავრებული მერვე თაობით: Microsoft-ის Xbox, Sony-ის PlaySt ...

                                               

აზერბაიჯანის ოპერისა და ბალეტის სახელმწიფო აკადემიური თეატრი

აზერბაიჯანის ახუნდოვის სახელობის ოპერისა და ბალეტის სახელმწიფო აკადემიური თეატრი, უწინ ცნობილი, როგორც მაილოვის თეატრი - ოპერის სახლი აზერბაიჯანის დედაქალაქ ბაქოში. აიგო 1911 წელს.

                                               

ივდითი და ჰოლოფერნესის თავი

ივდითი და ჰოლოფერნესის თავი - გუსტავ კლიმტის ზეთით შესრულებული 1901 წლის ტილო. მასზე გამოსახულია ბიბლიური პერსონაჟი ივდითი ჰოლოფერნესის მოჭრილი თავით.

                                               

იოზეფ მარია ოლბრიხი

ოლბრიხი დაიბადა ოპავაში, ავსტრიის სილეზიაში ახლანდელი ჩეხეთი. იოზეფი იყო ედმუნდ და ალოიზა ოლბრიხების მესამე შვილი. მას ჰყავდა ორი და, რომლებიც იოზეფის დაბადებამდე გარდაიცვალნენ. ასევე ჰყავდა ორი უმცროსი ძმა ჯონი და ედმუნდი. მამამისი იყო საკონდიტრ ...

                                               

ლუის კომფორტ ტიფანი

ლუის კომფორტ ტიფანი - ამერიკელი მხატვარი და დიზაინერი. იგი მუშაობდა დეკორატიულ ხელოვნებაში და სახელი გაითქვა ნახატი მინით. იგი იყო ერთადერთი ამერიკელი დეკორატორი, რომელიც არტ-ნუვოს სტილს იყენებდა.

                                               

მირ ისკუსტვა

მირ ისკუსტვა - რუსულენოვანი ჟურნალი და მის გარშემო თავშეყრილი შემოქმედებითი გაერთიანება. ჟურნალმა და გაერთიანებამ მნიშვნელოვანი გავლენა მოახდინა რუსებზე, რომელთაც მე-20 საუკუნის პირველ ათწლეულში ევროპული ხელოვნების რევოლუციურ გარდაქმნაში დიდი წვლ ...

                                               

ალფონს მუხა

პრაღაში დაბრუნებისთანავე ის იწყებს მუშაობას ზბიროგის სასახლის დიდ დარბაზში. შემდგომი თვრამეტი წლის განმავლობაში მან გამოსცა ოცი მონუმენტური ტილო, რომლებიც გადმოსცემდნენ სლავი მოსახლეობის ისტორიის გარდამავალ ეპოქებს. ამავე დროს ის მოდერნის სტილში ...

                                               

ნუსდორფის კაშხალი და ჩამკეტი სისტემა

ნუსდორფის კაშხალი და ჩამკეტი სისტემა - ვენის გარეუბან ნუსდორფში მდებარე ჰიდრავლიკური საინჟინრო ნაგებობა. სისტემა განთავსებულია იმ წერტილში სადაც დუნაის არხი გამოდის დუნაიდან. კაშხალი და ჩამკეტი აშენდა 1892 წელს ახალი კანონის მიხედვით, რომლმაც ვენ ...

                                               

ვიქტორ ორტა

ვიქტორ ორტა - ბელგიელი არქიტექტორი და კონსტრუქტორი. როგორც მას ჯონ ნირვიჩი აღწერს, "ის იყო ფუძემდებელი ევროპული არტ-ნუვოს სტილისა". მართლაც, ორტას სახელი უმნიშვნელოვანესია არტ-ნუვოს არქიტექტურაში. 1892–1893 წლებში, ბრიუსელში მის მიერ აშენებული ჰო ...

                                               

მაქს ერნსტი

მაქს ერნსტი დაიბადა 1891 წლის 2 აპრილს გერმანიაში. 1909 წელს ჩაირიცხა ბონის უნივერსიტეტში ფილოსოფიის, ლიტერატურის, ხელოვნების ისტორიის, ფსიქოლოგიის და ფსიქიატრიის შესასწავლად. მან დაასრულა სწავლა ზუსტად მაშინ, როდესაც პირველი მსოფლიო ომი დაიწყო. ...

                                               

მან რეი

მან რეი - ამერიკელი მოდერნისტი ხელოვანი, მოღვაწეობდა პარიზში. მნიშვნელოვანი წვლილი აქვს დადაიზმისა და სიურრეალიზმის მიმდინარეობებში. ხელოვნების სამყაროში ყველაზე უკეთ ცნობილია მისი ავანგარდისტული ფოტოსურათებით, თუმცა საკუთარ თავს უპირველეს ყოვლის ...

                                               

რაულ ჰაუსმანი

რაულ ჰაუსმანი - ავსტრიელი ხელოვანი და მწერალი. დადაიზმის ერთ-ერთი საკვანძო ფიგურა. მისმა ექსპერიმენტულმა ფოტოგრაფიულმა კოლაჟმა, ხმოვანმა პოეზიამ და ინსტიტუციონალურმა კრიტიკამ დიდი გავლენა მოახდინა პირველი მსოფლიო ომის შემდგომ განვითარებულ ევროპულ ...

                                               

გველის პერანგი

გველის პერანგი - ემიგრანტი ქართველი მწერლის, გრიგოლ რობაქიძის ნოსტალგიური რომანი, ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი მხატვრული ნაწარმოებია მე-20 საუკუნის ქართულ ლიტერატურაში. დაბრუნების იდეა, რასაც მწერალი პოლიტიკური ემიგრაციის შემდეგ მწვავედ განიცდიდა, ს ...

                                               

გოეთეს ცხოვრების რომანი

გოეთეს ცხოვრების რომანი - კონსტანტინე გამსახურდიას ბიოგრაფიული რომანი იოჰან ვოლფგანგ ფონ გოეთეს შესახებ, რომლის წერა 1930 წელს დაიწყო და მალევე დაასრულა. თავად ავტორის თქმით, ეს ნაშრომი საქართველოს სახელგამმა შეუკვეთა გოეთეს იუბილეს გამო. იგი პირ ...

                                               

დიონისოს ღიმილი

დიონისოს ღიმილი - კონსტანტინე გამსახურდიას პირველი მოდერნისტული რომანი, ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი მხატვრული ნაწარმოებია მე-20 საუკუნის ქართულ ლიტერატურაში. დაბრუნების იდეა მან პირველად გამოიყენა ამ რომანში, რომლის იდეოლოგიური დაპირისპირებაა გრიგო ...

                                               

ევროპა გალიაში

ევროპა გალიაში - კონსტანტინე გამსახურდიას სოციალური რომანი, რომლის წერა 1937 წელს დაიწყო, მაგრამ სხვადასხვა გარემოებების გამო დაუმთავრებელი დარჩა. რომანში "ევროპა გალიაში" ასახული უნდა ყოფილიყო ევროპის სინამდვილე – ბრძოლა რესპუბლიკური ესპანეთისთვ ...

                                               

ერნსტ ლუდვიგ კირხნერი

ერნსტ ლუდვიგ კირხნერი - გერმანელი მხატვარი, ფერმწერი, გრაფიკოსი და მოქანდაკე. ფერწერას სწავლობდა დამოუკიდებლად. ექსპრესიონიზმის ერთ-ერთი პირველი პრაქტიკოსი და თეორეტიკოსი. გერმანული ექსპრესიონიზმის გამოჩენილი ოსტატი. მუშაობდა ფერწერისა და გრაფიკი ...

                                               

ლურჯი მხედარი

ლურჯი მხედარი - გერმანიაში ექსპრესიონისტების, მეტწილად, მხატვრების შემოქმედებითი გაერთიანება XX საუკუნის დასაწყისში. გაერთიანება უშვებდა ამავე სახელწოდების ალმანახსაც. გაერთიანება "ლურჯი მხედარი" დაარსდა 1911 წელს, მიუნხენში, ვასილი კანდინსკისა დ ...

                                               

მეგი – ქართველი გოგონა

გრიგოლ რობაქიძის მეგი – ქართველი გოგონა 1932 წელს ტიუბინგენში, რაინერ ვუნდერლიხის გამომცემლობაში დაიბეჭდა. რომანის თავდაპირველი სათაური "მედეას ნაწნავები" იყო და როგორც ჰანს ჰატო ფონ ველტჰაიმისადმი მიწერილი ბარათიდან ირკვევა, მწერალს ორიგინალის ტ ...

                                               

მთვარის მოტაცება

მთვარის მოტაცება – კონსტანტინე გამსახურდიას რომანი, ტრილოგია. მასში ასახულია 1930–იანი წლების დასაწყისის საბჭოთა საქართველოს ცხოვრება. რომანი 1933–1934 წლებში იწერებოდა და პარალელურად იბეჭდებოდა ჟურნალ "მნათობის" ფურცლებზე. ნაწარმოებმა როგორც მკი ...

                                               

ედვარდ მუნკი

ედვარდ მუნკი - ნორვეგიელი ფერმწერი და გრაფიკოსი. დიდი გავლენა იქონია გერმანულ და ზოგადად ცენტრალური ევროპის ექსპრესიონიზმზე. მუნკის ყველაზე ცნობილი ნამუშევრებია: "კივილი", "ავადმყოფი ბავშვი", "მადონა", "ვამპირი".

                                               

კონსტან პერმეკე

კონსტან პერმეკე - ბელგიელი ფერმწერი, ბელგიური იმპრესიონიზმის ლიდერი. სწავლობდა ბრიუგესა და გენტის სამხატვრო აკადემიებში. 1909-12 წლებში ხელმძღვანელობდა ლატემის სკოლის "მე-2 დაჯგუფებას". პერმეკეს შემოქმედებისათვის ნიშანდობლივია სამყაროს ტრაგიკული ...

                                               

მორის რაველი

მორის ჟოზეფ რაველი - ფრანგი კომპოზიტორი, პიანისტი და დირიჟორი. თავის უფროს თანამედროვესთან, კლოდ დებიუსისთან ერთად, ხშირად ასოცირდება იმპრესიონისტულ მოძრაობასთან, თუმცა, ამ ტერმინს ორივე კომპოზიტორი უარყოფდა. 1920-იან და 30-იან წლებში რაველი საერ ...

                                               

გეორგ ტრაკლი

გეორგ ტრაკლი დაიბადა და ცხოვრების პირველი 18 წელი გაატარა ზალცბურგში. სწავლობდა კათოლიკურ დაწყებით სკოლაში თუმცა კი მისი მშობლები პროტესტანტები იყვნენ. ზალცბურგის გიმნაზიაში სწავლობდა ლათინურს, ძველ ბერძნულს, მათემატიკას. 17 წლისამ დაიწყო ლექსები ...

                                               

ქოსა გახუ

ნაწარმოები მწერლის ერთ-ერთ საუკეთესო ნაშრომადაა აღიარებული. ის აგვისახავს ძველი, დრომჭმული სამყაროს ადამიანების სულიერ ცხოვრებას. ნოველის მთავარი გმირი, "ქოსა" გახუ, ყოველ ღონეს ხმარობს, რომ რევოლუციის ქარიშხლალს გადაურჩეს, თუმცა უშედეგოდ. "ზარებ ...

                                               

ანტი-არტი

ანტი-არტი - თავისუფლად გამოყენებული ტერმინი მიმართული კონცეფციის მთელ წყობისკენ და დამოკიდებულებისკენ რომელიც უარყოფს ხელოვნების საწყის განსაზღვრებებს და კითხვის ქვეშ სვამს ზოგადად ხელოვნებას. პარადოქსულად, ანტი-არტს აქვს ტენდენცია რომ წინ წაუძღვ ...

                                               

ოპ-არტი

ოპ-არტი, ანუ ოპტიკური ხელოვნება აღნიშნავს მხატვრულ ნამუშევრებს და სხვა ხელოვნების ნიმუშებს, რომლებშიც ოპტიკური ილუზიებია გამოყენებული. ოპ-არტს ასევე გეომეტრიულ აბსტრაქციებს ან მახვილკუთხა აბსტრაქციებს უწოდებენ, თუმცა უფრო სასურველი ტერმინი შემეცნ ...

                                               

რუსული ავანგარდი

რუსული ავანგარდი - მრავლისმომცველი ტერმინი, განსაზღვრავს ვრცელ გავლენიან მიმდინარეობას თანამედროვე ხელოვნებაში, რომელიც რუსეთში გავრცელდა დაახ. 1890-1930 წლებში, თუმცა ზოგან ის დაიწყო უკვე 1850 წელს და გრძელდებოდა 1960 წლამდე. ტერმინი მოიცავს მრა ...