ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 219




                                               

სიქსტეს კაპელა

სიქსტეს კაპელა - მდებარეობს მოციქულეობრივ სასახლეში, ვატიკანი, რომელიც რომის პაპის ოფიციალური რეზიდენციაა. მართკუთხა ფორმის კაპელა ზომით სოლომონის ტაძრის ტოლია 40.93 X 13.41 მ, როგორც მოცემულია ძველ აღთქმაში. მისი სიმაღლეა 20.70 მ. არქიტექტურული ...

                                               

სპეის ნიდლი

სპეის ნიდლი - ყველაზე ცნობადი ღირსშესანიშნაობა აშშ-ის წყნარი ოკეანის ჩრდილო-დასავლეთ სანაპიროზე, ვაშინგტონის შტატში. კოშკი მდებარეობს საგამოფენო კომპლექსი სიეტლ-ცენტრის ტეროტორიაზე, რომელიც 1962 წლის მსოფლიოს გამოფენისთვის აშენდა. ამ გამოფენის პე ...

                                               

ტატარას ხიდი

ტატარას ხიდი - ვანტური ხიდი, რომელიც ნიშისეტოს გზატკეცილის ნაწილია, აგრეთვე ცნობილი როგორც "შიმანამი კაიდო". ხიდის ცენტრალური გაშლა 890 მეტრია. 2008 წლისთვის ის მსოფლიოში ყველაზე გრძელი ხიდი იყო მთავარი გაშლით ვანტურ ხიდთა შორის სუტონგის ხიდის შე ...

                                               

ტოლედოს საკათედრო ტაძარი

ტოლედოს საკათედრო ტაძარი - კათოლიკური ტაძარი ესპანეთში, ერთ-ერთი სამი XIII საუკუნის მაღალი გოთური სტილის კათედრალთაგან ესპანეთში და ამ ქვეყანაში გოთური სტილის უმნიშვნელოვანეს ნამუშევარს წარმოადგენს. მისი მშენებლობა 1226 წელს დაიწყო ფერდინანდ III- ...

                                               

ტრანსამერიკის პირამიდა

ტრანსამერიკის პირამიდა ყველაზე მაღალი და ცნობადი ცათამბჯენია სან-ფრანცისკოში. ისტორიული მონტგომერი ბლოკის ადგილას აგებული 48-სართულიანი შენობის სიმაღლე 260 მეტრია. მასში ძირითადად სავაჭრო და ბიზნეს ობიექტებია განლაგებული. შენობის მშენებლობა დაიწყ ...

                                               

უაიტჰოლის სასახლე

უაიტჰოლის სასახლე - ინგლისის მონარქთა მთავარი რეზიდენცია ლონდონში 1539 წლიდან 1698 წლამდე, როდესაც ხანძრის მიერ ყველა შენობა განადგურდა ინიგოუ ჯოუნზის 1622 წელს აგებული საბანკეტო სახლის გარდა. ხანძრამდე სასახლე, რომელსაც 1500 ოთახი ჰქონდა, ევროპა ...

                                               

უილის ტაუერი

უილის ტაუერი, გავრცელებული სახელი სირს ტაუერი, - ცათამბჯენი ჩიკაგოში, უმაღლესი საოფისე შენობა აშშ-ში. აშენდა Sears, Roebuck & Co ს დაკვეთით, კომპანიის Skidmore, Owings and Merrill არქიტექტორ ბრიუს გრემისა და სტრუქტურულ ინჟინერ ფაზლურ ხანის მიერ. ...

                                               

უოლტ დისნეის საკონცერტო დარბაზი

უოლტ დისნეის საკონცერტო ჰოლი ლოს-ანჟელესში, კალიფორნია, ლოს-ანჟელესისი მუსიკის ცენტრის მეოთხე ჰოლია. შენობას მთელი ბლოკი უჭირავს ჰოუპ სტრიტის, გრანდ ავენიუსა და პირველ და მეორე ქუჩებს შორის. დიდი საკონცერტო დარბაზის ტევადობა 2.265 მსმენელია. ჰოლი ...

                                               

ფრაუენკირხე (დრეზდენი)

დრეზდენის ღვთისმშობლის ტაძარი, ფრაუენკირხე - ლუთერანული ეკლესია დრეზდენში, გერმანია. ამავე სახელწოდებით ევროპაში რამდენიმე სხვა კათოლიკური და პროტესტანტული ეკლესიაც მოიხსენიება. დრეზდენის ფრაუენკირხე თითქმის სრულიად განადგურდა მეორე მსოფლიო ომში ...

                                               

ყაზანის კრემლი

ყაზანის კრემლი – მთავარი ისტორიული ციტადელი თათარეთში, ქალაქ ყაზანში. აგებულ იქნა ივანე მრისხანეს ბრძანებით ყოფილი ყაზანის ხანთა ციხესიმაგრის ნანგრევებზე. ყაზანის კრემლი 2000 წელს იუნესკოს მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში იქნა შეტანილი.

                                               

შერბორნის სააბატო

წმინდა ქალწულ მარიამის სააბატო ტაძარი მდებარეობს ქალაქ შერბორნში. 705-1075 წლებში იგი საქსონური კათედრალი, ხოლო 998-1539 წლებში ბენედიქტელთა სააბატო იყო. დღეისათვის იგი სამრევლო ტაძარია. ტაძარი აგებულ იქნა 705 წელს ადჰელმის მიერ, რომელიც უესექსის ...

                                               

ჩემი (ვილა)

ვილა "ჩემი" - XX საუკუნის დასაწყისის არტ-ნუვოს სტილის ვილა სოხუმში, ქალაქის ღირსშესანიშნაობა. არქიტექტურული ძეგლი აიგო 1905 წელს. თბილისელი არქიტექტორის, ვილჰელმ-ფრანც კოვალსკის პროექტით. დგას სოხუმის მთის ფერდობზე, დღევანდელ ლასურიას ქუჩაზე. 191 ...

                                               

ჩიკაგო სპაირი

ჩიკაგო სპაირი - ამჟამად მშენებარე 150 სართულის ცათამბჯენი ჩიკაგოში, აშშ, რომელიც 2010 წელს უნდა დასრულებულიყო. მისი სიმაღლე გადამცემი ანძების გარეშე 2000 ფუტი უნდა გახდეს, რითაც ის გაუსწრებს ჩიკაგოს ამჟამინდელ უმაღლეს შენობას - სირს ტაუერს, ნიუ-ი ...

                                               

ცათამბჯენი

ცათამბჯენი - ძალიან მაღალი შენობა. ცათამბჯენი ეწოდება თავისუფლად მდგომ ნაგებობას, ერთზომიერად განაწილებული სართულებით ვერტიკალურად, რომელიც ადამიანთა საცხოვრებლად და/ან სამუშაოდ არის გათვალისწინებული, და მისი ბოლო სართულის სიმაღლე არა ნაკლებ 500 ...

                                               

ძველი მუზეუმი (ბერლინი)

ალტეს მუზეუმი ან ძველი მუზეუმი თავდაპირველად პრუსიის სამეფო ოჯახის ხელოვნების ნიმუშთა კოლექციისთვის აიგო ბერლინში ნეოკლასიკურ სტილში არქიტექტორ კარლ ფრიდრიხ შინკელის მიერ 1823-1830 წლებში. შენობაში არქიტექტორმა მოდელად გამოიყენა ათენის პართენონის ...

                                               

წმინდა პეტრეს ბაზილიკა

წმინდა პეტრეს ტაძარი - რომის ოთხ მთავარ ბაზილიკათა შორის რანგით მეორე ტაძარი. სავარაუდოდ მსოფლიოში უდიდეს ქრისტიანულ ტაძარს 23.000 მ² ფართობი უჭირავს და 60.000 ადამიანს იტევს. ტაძარი ქრისტიანობის ერთ-ერთ უწმინდეს ადგილად ითვლება და აქ არის დაკრძა ...

                                               

ჯაჭვის ხიდი (ქუთაისი)

ჯაჭვის ხიდი - უძველესი ქუთაისის ხიდებს შორის. აქ არის აღმოჩენილი V საუკუნის ხიდის ნაშთი. დღევანდელი ხიდის ძირითადი საყრდენები 1770-იანი წლებისაა, მათზე თავდაპირველად ხის ხიდი ააგეს, რომელიც არქიელის ხიდად იწოდებოდა. 1850-იან წლებში ჯაჭვებზე დაკიდ ...

                                               

შენობა

შენობა - ნაშენის ისეთი სახე, სადაც ძირითადი ტექნოლოგიური პროცესის უზრუნველსაყოფად, აუცილებელია სათავსის არსებობა, მაგალითად: საცხოვრებელი სახლი, რომლის ძირითადი ტექნოლოგიური პროცესის წარმართვისთვის - ცხოვრებისთვის, აუცილებელია სათავსის არსებობა. ...

                                               

აკლდამა

აკლდამა - მიცვალებულის განსასვენებელი ნაგებობა. ზოგჯერ ნაწილობრივ მიწაშია ჩაფლული. დაახლოებით იგივეა, რაც ძველი ქართული სამარხი. სიტყვა "აკლდამა" ქართულში შემოსული უნდა იყოს IV-V საუკუნეებში ქრისტიანობის გავრცელებასთან ერთად. ჩვეულებრივ, შეიძლება ...

                                               

ამფითეატრი

ამფითეატრი - ღია არენა, რომელიც გამოიყენება სხვადასხვა სახის კულტურული სანახაობის გასამართად. მეტად გავრცელებული იყო ძველ საბერძნეთში, საიდანაც შემდგომში რომში გავრცელდა. დასახელება ამფითეატრონ ἀμφιθέατρον ძველ ბერძნულში ორი სიტყვის შეერთებით შეი ...

                                               

ანგარი

ანგარი - აეროდრომის შემადგენელი ელემენტი. ღია, გადახურული ან მიწისქვეშა ნაგებობა, რომელიც სპეციალურად აღჭურვილია იმისათვის, რომ უზრუნველყოს თვითმფრინავების განთავსება, შემოწმება-დათვალიერება, შეკეთება და ფრენისწინა მომზადება.

                                               

ბაზილიკა

ბაზილიკა - გეგმით სწორკუთხედის ფორმის, რომელსაც შიგნით, სიგრძივი ან ბურჯების რიგი სამ ან ხუთ ნავად ყოფას. აფსიდით დაბოლოებული შუა ნავი ცალფერდა სახურავებით გადახურულ გვერდითა ნავებზე განიერი და მაღალია. სინათლე შემოდის მისი კედლების ზედა ნაწილში ...

                                               

ბაკი (სადგომი)

ბაკი აქვს ორი მნიშვნელობა: მსხვილ რქოსანი საქონლის სადგომი, წნელით შემოღობილი ან ყორით შემოზღუდული გადაუხარავი ადგილი, რომალსაც გაზაფხულზე, ზაფხულში, შემოდგომაზე და ზამთრის თბილ დღეებში იყენებენ იმერეთ-გურიაში - საჩეხე, ქართა; აფხაზეთში - აგუარა. ...

                                               

გალავანი

გალავანი - ძველი ქალაქის, ციხის, არქიტექტურული კომპლექსის ირგვლივ შემოვლებული ქვის ან აგურის კედელი, რომელსაც თავდაცვითი მნიშვნელობა ჰქონდა. გალავნის სისტემაში ჩართული იყო სხვადასხვა სახის საფორტიფიკაციო ელემენტები - საბრძოლო კოშკები, ქონგურები, ...

                                               

გოდოლი

გოდოლი - მაღალი კოშკი, ციხესიმაგრის ერთ-ერთი სახეობა. წერილობითი წყაროების მიხედვით ტერმინი "გოდოლი" ადრინდელ ფეოდალურ ხანაში იხმარებოდა, შემდეგ იგი კოშკმა შეცვალა.

                                               

ლიმესი

ლიმესი - ფორტიფიცირებული კედელი საყარაულო კოშკებით, აღმართული ყოფილი რომის იმპერიის საზღვარზე. ლიმესი რომის იმპერიისთვის იყო როგორც დამცავი საშუალება, ასევე წარმოადგენდა საბაჟო საკონტროლო პუნქტსაც. იგი აგებული იყო რომის იმპერიის სხვადასხვა სასაზღ ...

                                               

ნაგებობა

ნაგებობა - ნაშენის ისეთი სახე, სადაც ძირითადი ტექნოლოგიური პროცესის უზრუნველსაყოფად, არ არის აუცილებელი სათავსის არსებობა. მაგალითად: ხიდი, ანძა, კაშხალი. თითეულ მათგანს შეიძლება ჰქონდეს სათავსები, თუმცა ისინი დამხმარე ფუნქციით გამოიყენება და არა ...

                                               

ორანჟერეა

ორანჟერეა - შემინული შენობა, რომელსაც იყენებენ მცენარეთა გამოსაზრდელად ზამთარში ინახავენ სამხრეთის მარადმწვანე მცენარეების, ციტრუსებს, ხილ-კენკრეულს, ყვავილებს სხვა, რომლებიც ღია ცის ქვეშ ადგილობრივი ჰავას ვერ იტანენ და სპეციალური პირობები სჭირდე ...

                                               

საბძელი

საბძელი - პირუტყვის საკვების - ბზის, თივის, ნამჯის, ჩალის შესანახი სათავსი. აშენებდნენ სხვადასხვა მასალისაგან. საბძელი უმეტესად წაგრძელებული ოთხკუთხა ფორმის ნაგებობა იყო, რომელსაც ტოლფერდა სახურავი ჰქონდა. ამ ტიპის გადახურვას საბძლურსაც უწოდებდნე ...

                                               

საკარტოფილე

საკარტოფილე, შენობა ან ნაგებობა კარტოფილის შესანახად. საკარტოფილე არის დროებითი და მუდმივი. დროებითი ეწყოფა გრუნტში ამოღებულ სათავსებში, რომელსაც კარტოფილის ჩატვირთვის შემდეგ ზემოდან ეყრება ნამჯა და მიწა. მუდმივი საკარტოფილე, როგორც წესი, ერთსართ ...

                                               

სასილოსე ნაგებობები

სასილოსე ნაგებობები - სილოსის ჩასაყრელი და შესანახი ნაგებობები. მათი ძირითადი დანიშნულებაა სილოსის დაცვა ჰაერის, წყლის მოქმედებისა და გაყინვისაგან. სასილოსე ნაგებობები არის ტრანშეის, კოშკისა და ორმოს სახისა. ტრანშეის სასილოსე ნაგებობებს აწყობენ ა ...

                                               

საფრინველე

საფრინველე - შენობა, რომელშიც ზრდიან და ინახავენ სასოფლო-სამეურნეო ფრინველს. ფრინველთა სახეობის, ასაკის, სამეურნეო გამოყენებისა და მათი მოვლა-შენახვის სისტემის მიხედვით საფრინველე სხვადასხვა სახისაა. მოზარდეულის გამოსაზდელად იყენებენ ბრუდერჰაუზს, ...

                                               

საჭიე

საჭიე - თუთის აბრეშუმხვევიას გამოსაკვები შენობა. საჭიე შეიძლება იყოს კაპიტალური და მსუბუქი ტიპისა. კაპიტალური საჭიე აგურის ან ქვის ნაგებობაა, აქვს დათბუნებული ჭერი, ფანჯრები და თიხა-ქვიშით მოტკეპნილი იატაკი, გასათბობი და შემწოვ-გამწოვი სავენტილაც ...

                                               

სახილე

სახილე - ნედლი ხილის შესანახი შენობა. პროდუქციის კარგად შენახვისათვის საჭიროა, რომ სახილეში იყოს სათანადო ტემპერატურა, ჰაერის ტენიანობა, აგრეთვე ჟანგბადისა და ნახშირორჟანგის გარკვეული თანაფარდობა. ხილის შენახვის ტემპერატურულ რეჟიმს ქმნიან ბუნებრი ...

                                               

სახლი

სახლი - შენობა ან უბრალოდ თავშესაფარი, რომელიც გამოიყენება სამყოფად/საცხოვრებლად ადამიანების მიერ. ადამიანები უძველესი დროიდან აგებდნენ სახლებს ხანგრძლივი ცხოვრებისთვის. სახლები ერთმანეთისგან განსხვავდება კონსტრუქციით, ზომით, გამოყენებული საშენი ...

                                               

ფაცხა

ფაცხა - სამეურნეო დანიშნულების ან საცხოვრებელი ნაგებობა. უძველესი დროიდან გავრცელებული იყო თიხით გაგოზილი წნულკედლიანი და მიწისიატაკიანი ფაცხა ტრადიციულად ჩანს საქართველოშიც - დღემდე შემონახულია მისი ნაირსახეობები, განსაკუთრებით კოლხეთში. აქ გავრ ...

                                               

პრიცკერის პრემია

პრიცკერის არქიტექტურული პრემია გაიცემა ყოველწლიურად ჰაიატის ფონდის მიერ არქიტექტურაში მიღწევებისთვის. დაარსდა 1979 წელს ჯეი პრიცკერის მიერ, ადმინისტრაციას პრიცკერის ოჯახი უწევს და მსოფლიოში უპირველეს არქიტექტურულ ჯილდოდ ითვლება. გამარჯვებული იღებ ...

                                               

სტირლინგის პრემია

სტირლინგის პრემია - გაერთიანებული სამეფოს ყოველწლიური ჯილდო არქიტექტურისთვის, რომელსაც სახელი არქიტექტორი ჯეიმზ სტირლინგის პატივსაცემად დაერქვა და ორგანიზაციას ბრიტანეთის არქიტექტორთა სამეფო ინსტიტუტი უწევს. პრემიას თან ახლავს ფულადი ჯილდო £20.00 ...

                                               

მართვის მოწმობა

საქართველოს მოქალაქის მართვის მოწმობა გაიცემა საქართველოს შსს სამინისტროს მიერ. მის ასაღებად საქართველოს მოქალაქემ რამდენიმე პროცედურა უნდა გაიაროს: პრაქტიკული გამოცდა. თეორიული გამოცდა მართვის უფლების მისაღებ თეორიულ გამოცდაზე დაშვებამდე მძღოლობ ...

                                               

აზულეჟუ

აზულეჟუ - პორტუგალიური კერამიკული ჭიქური კაფელ-კრამიტის მეშვეობით შექმნილი ნამუშევარი, რომელიც უმთავრესად გამოიყენებოდა ეკლესიების და სასახლეების გასაფორმებლად. აზულეჟუ არა მხოლოდ ორნამენტისათვის გამოიყენებოდა არამედ მას ტემპერატურის კონტროლის ფუ ...

                                               

მეთუნეობა

მეთუნეობა - გამომწვარი თიხისგან საგნების დამზადება. თბილისში ჩატარებული არქეოლოგიური გათხრების შედეგად მტკიცდება, რომ ნეოლითის ხანიდან დაწყებული, ძველი სამოსახლობის კულტურულ ფენებში და სამაროვნებში ჭარბობს კერამიკული ნაწარმი, როგორც ყველა ისტორიუ ...

                                               

ტერაკოტა

ტერაკოტა – მოუჭიქავი, გამომწვარი თიხისაგან დამზადებული ფერადი კერამიკული ნაკეთობანი, რომლებსაც მხატვრული და უტილიტარული დანიშნულება აქვთ. გავრცელებული იყო საზოგადოების განვითარების ყველა საფეხურზე, განსაკუთრებით ანტიკურ და შუა საუკუნეების აღორძინ ...

                                               

ჭიქურქვეშა საღებავები

ჭიქურქვეშა საღებავები – გამოიყენება ფაიანსის წარმოებაში, ფაიფურის წარმოებაში კი ისინი იშვიათად გამოიყენება ჭიქურიანი გამოწვის მაღალი ტემპერატურისა და აღმდგენელი გარემოს არსებობის გამო. ჭიქურზედა საღებავების შემადგენლობაში შეჰყავთ ისეთი კერამიკული ...

                                               

რობერტ პენ უორენი

დაამთავრა ვანდერბილტის უნივერსიტეტი ბაკალავრის ხარისხი, წარჩინებით და 1926 წელს კალიფორნიის უნივერსიტეტი ბერკლში მაგისტრის ხარისხით. 1927-1928 წლებში სწავლა განაგრძო იელის უნივერსიტეტის ასპირანტურაში. როგორც როდოსის სტიპენდიანტი, 1930 წელს განათლ ...

                                               

დიზაინი

დიზაინი - სახვითი ხელოვნების ნაირსახეობა. მოიაზრება როგორც პროცესი ან თავად საბოლოო პროდუქტი, და ნიშნავს რაიმე ობიექტის მონახაზის, მოდელის ან თვით ობიექტის შექმნის, დამუშავების გეგმას. დიზაინი, როგორც წესი, მოითხოვს ობიექტის ესთეტიურ, ფუნქციონალუ ...

                                               

ფრანკ-იოახიმ გროსმანი

ფრანკ-იოახიმ გროსმანი - გერმანელი მხატვარი და გრაფიკოსი. განათლება გრაფიკული დიზაინის განხრით მიიღო 1978-1983 წლებში ქალაქ მანჰაიმის ხელოვნების უნივერსიტეტში ხოლო 1995-1998 წლებში კარლსრუეს ხელოვნების აკადემიაში. 2002-2012 წლებში გროსმანი გახლდათ ...

                                               

გრაფიზმი

გრაფიზმი - დისციპლინა, რომელიც წყვეტს, თუ როგორ ამოირჩიოს და გამოიყენოს გრაფიკული ელემენტები რათა გამოიმუშაოს ურთიერთობის საგანი და/ან კულტურა. თითოეული ელემენტი სიმბოლურია და აღნიშნულია პროექტის კონცეფციაში. ჩარევის სფეროების შესაბამისად არსებობ ...

                                               

დეკორატიულ-გამოყენებითი ხელოვნება

დეკორატიულ-გამოყენებითი ხელოვნება - დეკორატიული ხელოვნების დარგი, რომელიც ქმნის საყოფაცხოვრებო დანიშნულების ნაკეთობებს: ავეჯს, ქსოვილებს, შრომის იარაღებს, მიმოსვლის საშუალებებს, ტანსაცმელს და ყველა სახის მორთულობას. XIX საუკუნის II ნახევრიდან მოხ ...

                                               

ვიტრას დიზაინის მუზეუმი

ვიტრას დიზაინის მუზეუმი - მდებარეობს ვეილ-ამ-რაინზე, გერმანია. დაარსდა 1989 წელს ვიტრას აღმასრულებელი ხელმძღვანელი როლფ ფელბაუმის მიერ როგორც დამოუკიდებელი კერძო ფონდი. კორპორაცია ვიტრა უზრუნველჰყოფს მას ფინანსური სუბსიდიებით, ვიტრას არქიტექტურით ...

                                               

პუტინი - მონა ლიზა

"პუტინი - მონა ლიზა" - ინსტალაცია, შექმნილი ლინზებისგან და ლეონარდო და ვინჩის ნახატის მონა ლიზას მრავალი მინიატურული სურათებისგან. ნამუშევრის ავტორია ცნობილი ქართული წარმოშობის ამერიკელი მხატვარი დავით დათუნა. ნამუშევარი "პუტინი - მონა ლიზა", ვლა ...