ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 206




                                               

ეკონომიკური განვითარება

ეკონომიკური განვითარება - ეკონომიკის სრულყოფა, მისი ახალ თვისებრიობაში გადასვლა. ეკონომიკის, სამრეწველო ძალების, განათლების, მეცნიერების, კულტურის, ცხოვრების დონისა და ცხოვრების ხარისხობრივი და კაპიტალის ხარისხობრივი და სტრუქტურული დადებითი ცვლილ ...

                                               

ეკონომიკური ეფექტიანობა

ეკონომიკური ეფექტიანობა - წარმოების პროცესის სასარგებლო შედეგის შეფარდება გაწეულ ხარჯებთან. ეფექტიანობის საკითხს მრავალი მეცნიერული დისციპლინა შეისწავლის და მათ შორის ეკონომიკური ეფექტიანობა მრავალი ავტორის დაკვირვების საგანია, შესაბამისად, განსხ ...

                                               

ეკონომიკური კონკურენცია

ეკონომიკური კონკურენცია - შეჯიბრი სამეწარმეო საქმიანობის სხვადასხვა სფეროში. ზოგადად, კონკურენცია ინსტინქტურად იწყებს მოქმედებას ნებისმიერი ორი მაკრო თუ მიკრო სუბიექტის ურთიერთობისას, მათ შორის ეკონომიკაში. კონკურენციის საკითხების შესწავლა განსაკ ...

                                               

ეკონომიკური სისტემის პროდუქტიულობა

ეკონომიკური სისტემის პროდუქტიულობა პირდაპირპროპორციულია მასში არსებული რესურსებისა და შესაძლებლობების გამოყენების უნარის, ხოლო უკუპროპორციულია არასასურველი გარემოებებით გამოწვეული შეუთავსებლობების და პრობლემების ჯამის. E = R P ; {\displaystyle E= ...

                                               

ვალუტა

ვალუტა არის ფულის ეროვნული ერთეული. ყოველი ვალუტა ხასიათდება განსაზღვრული ელემენტებით: ვალუტის ემისიის და დაცვის კანონიერი წესები სავალუტო კურსის განსაზღვრის მეთოდი ნომინალური სტრუქტურა განსაკუთრებული საგადამხდელო საშუალება განსაზღვრულ ტერიტორიაზ ...

                                               

ზღვრული ხარჯები

ზღვრული ხარჯები - წარმოების დამატებითი დანახარჯი, რომელიც აუცილებელია პროდუქციისა და მომსახურების დამატებითი ერთეულის საწარმოებლად. ზღვრული ხარჯები იანგარიშება, როგორც მთლიანი დანახარჯის ცვლილების ფარდობა მთლიანი პროდუქციის ცვლილებასთან. მოკლევად ...

                                               

თავისუფალი ეკონომიკური ზონა

თავისუფალი ეკონომიკური ზონა - ქვეყნის ტერიტორიის ნაწილი, რომელშიც, ქვეყნის დანარჩენ ტერიტორიასთან შედარებით, ეკონომიკური რეგულირების გამარტივებული რეჟიმი მოქმედებს. შესაძლებელია თავისუფალი ეკონომიკური ზონა დაწესდეს არა ტერიტორიული, არამედ დარგობრ ...

                                               

კაპიტალი (ეკონომიკა)

კაპიტალი - მეწარმესთან მიმართებაში – მისი ძირითადი და საბრუნავი საშუალებების საერთო ღირებულება. განასხვავებენ ძირითად, გამოშვებულ, განაღდებულ, სარეზერვო, ნომინალურ კაპიტალებს. კაპიტალის წარმოშობის წესი და სტრუქტურა დაწვრილებით რეგლამენტირდება კან ...

                                               

კომლი

კომლი - საზოგადოებრივი შენაერთი, რომელიც ერთ საოჯახო მეურნეობას მოიცავს და ძირითადი ფაქტორია მრავალ სოციალურ, მიკროეკონომიკურ და სამთავრობო მოდელების ანალიზში. ტერმინი ზოგადად მიუთითებს ყველა პირზე, რომელიც ერთ ოჯახში ცხოვრობს. ძირითად ეკონომიკურ ...

                                               

ლარიზაცია

ლარიზაცია არის დე–დოლარიზაცია ქართული ვალუტისათვის – ლარისათვის. ტერმინი "ლარიზაცია" შესაძლოა გამოიყენებოდეს ორი მნიშვნელობით: ლარიზაცია - პროცესი, როდესაც ლარიზაციის პროცენტული მაჩვენებელი იზრდება. საზოგადოდ, ამ პროცესს ადგილი აქვს მაშინ, როდესა ...

                                               

ლიკვიდურობა

ლიკვიდურობა - ეკონომიკური ტერმინი, რომელიც მიუთითებს ფასიანი ნივთების უნარზე სწრაფად გაიყიდოს საბაზროსთან მიახლოებულ ფასად. ლიკვიდური - ფულად ქცევადი. განასხვავებენ მაღალლიკვიდურ, დაბალლიკვიდურ და არალიკვიდურ ფასეულობებს აქტივებს. რაც უფრო სწრაფა ...

                                               

მიკროეკონომიკა

მიკროეკონომიკა ინდივიდუალურ მომხმარებელთა, საწარმოთა და ინდუსტრიათა საქციელსა და მათ შორის პროდუქციისა და შემოსავლების გადანაწილებას შეისწავლის. ის იხილავს ინდივიდუმებს, როგორც მუშახელისა და კაპიტალის მომწოდებლებს, და ასევე, როგორც საბოლოო პროდუქ ...

                                               

მოხმარება

მოხმარება - ეკონომიკაში პროდუქციისა და მომსახურების საბოლოო გამოყენებას აღნიშნავს, რომელიც მათ სარგებლიანობას განსაზღვრავს. კეინსიანელთა ეკონომიკაში "მოხმარება" პირადი მოხმარების დანახარჯების შემოკლებული ტერმინია და განისაზღვრება მოხმარების ფუნქც ...

                                               

პატენტი

პატენტი - სახელმწიფოს მიერ გაცემული საბუთი, რომელიც ადასტურებს მისი მფლობელის განსაკუთრებულ უფლებას გამოგონებაზე, რომლის არსიც ის არის, რომ მფლობელს შეუძლია აკრძალოს მისი გამოგონების უნებართვო გამოყენება. პატენტი შეიძლება გაიცეს პროდუქტზე ან ხერხ ...

                                               

პოლიტიკური ეკონომია

პოლიტიკური ეკონომია პოლიტეკონომია – ტერმინი, რომელიც გამოიყენებოდა XVIII-IXX საუკუნეებში სახელმწიფოში წარმოების პროცესების ორგანიზების შემსწავლელი მეცნიერების აღსანიშნავად. მოგვიანებით შეიცვალა ტერმინით "ეკონომიკა".

                                               

საფონდო ბირჟა

საფონდო ბირჟა – ორგანიზებული ბაზარი, რომელიც მისი წევრი ფინანსური ინსტიტუტების მეშვეობით უზრუნველყოფს სავაჭრო სისტემაში დაშვებულ ფასიან ქაღალდებზე ვაჭრობისა და დადებული გარიგებების შესრულების ორგანიზებას დადგენილი წესებისა და პროცედურების შესაბამ ...

                                               

ტრანზაქციის ხარჯის თეორია

ტრანზაქციის ხარჯის თეორია - მხარეებს შორის საბაზრო გაცვლით გამოწვეული ხარჯი. მაგალითად, სახლის შეძენისას მყიდველი განიცდის ტრანზაქციის ხარჯებს როგორებიცაა: სასურველი სახლის მოძიება, სახლის მდგომარეობის შემოწმება, საბაზრო ფასის დადგენა, გამყიდველთ ...

                                               

უხილავი ხელი

უხილავი ხელი - ადამ სმითის ცნობილი მეტაფორა, რომელიც გულისხმობს, რომ თითოეული ადამიანი მოქმედებს მხოლოდ პირადი ინტერესებით, საკუთარი კეთილდღეობისათვის, ხოლო ამ ქმედებებით "უხილავ ხელს" იგი მიჰყავს ისეთი შედეგებისკენ, რომლებიც საერთოდ არ შედიოდა მ ...

                                               

ქვეყნების სია ერთ სულ მოსახლეზე მშპ-ის (მუპ) მიხედვით

მოცემულ სტატიაში მოყვანილია მსოფლიოს ქვეყნების ჩამონათვალი მათი ერთობლივი შიდა პროდუქტის მიხედვით მსყიდველობითუნარიანობის პარიტეტის მიხედვით ერთ სულ მოსახლეზე - მთლიანი საბოლოო პროდუქტისა და მომსახურების ღირებულება წარმოებული ქვეყნის მოსახლეობის ...

                                               

აღმასრულებელი ფუნქცია

აღმასრულებელი ფუნქციები - წარმოადგენს კოგნიტური პროცესების წყებას, რომელიც პასუხისმგებელია ისეთ პროცესებზე როგორიცაა დაგეგმვა, კონტროლი, ორგანიზება, სოციალური ქცევა სხვადასხვა ქცევითი სტრატეგიის განხორციელება შინაგანი და გარეგანი სტიმულების საპას ...

                                               

დანინგ-კრუგერის ეფექტი

დანინგ–კრუგერის ეფექტი - კოგნიტური ტენდენცია, როდესაც არაკვალიფიციური ადამიანები განიცდიან მოჩვენებით უპირატესობას სხვათა მიმართ, არასწორად აფასებენ თავიანთ შესაძლებლობებს და საკუთარ თავს ანიჭებენ საშუალოზე ბევრად უფრო მაღალ დონეს. ეს ტენდენცია მ ...

                                               

სიზმრების კოგნიტური ნეირომეცნიერება

1900-იან წლებში ზიგმუნდ ფროიდისეულმა ინტერპრეტაციებმა სიზმრების ფუნქციისა და პროცესის მიმართ მეცნიერულ ინტერესს დაუდო სათავე. თუმცა, ბოლო დრომდე, სიზმრის ნევროლოგია მაინც გაუგებარი რჩებოდა. ტვინის სკანირების თანამედროვე ტექნოლოგიით მიღებულმა ინფო ...

                                               

ENIAC

ENIAC - პირველი ელექტრონული კომპიუტერი. ეს იყო თიურინგის პროგრამული ენით დაწერილი ციფრული მოწყობილობა, რომელიც "ჭრიდა დიდი კლასის რიცხვით პრობლემებს" რეპროგრამირების მეშვეობით.

                                               

საზღვაო ბლოკადა

საზღვაო ბლოკადა - საომარი ღონისძიებანი მოწინააღმდეგის კონტროლ ქვეშ მყოფი ზღვისპირა ტერიტორიის მოსაწყვეტად საზღვაო კომუნიკაციებისგან. მისი მიზანია აღკვეთოს მოწინააღმდეგის საზღვაო ვაჭრობა ნეიტრალურ სახელმწიფოთან. საზღვაო ბლოკადის გამომცხადებელ სახე ...

                                               

სოციოლოგია

სოციოლოგია ტერმინი სოციოლოგია სიტყვაკომპოზიტია და შედგება ორი - ლათინური და ბერძნული სიტყვებისგან ლათ. socius ბერძ. logos - და ის პირველად გამოიყენა სოციოლოგიის მამად აღიარებულმა ოგიუსტ კონტმა. სოციოლოგია იკვლევს ადამიანური ცხოვრების ორგანიზების ...

                                               

ბარბაროსი

ბარბაროსი ნიშნავს არაცივილიზებულ, უკულტურო ან დაბალი ზნეობის მქონე ადამიანს. სიტყვის მრავლობითი ფორმა, ბარბაროსები შიეძლება აღნიშნავდს დაბალი სოციალური და კულტურული განვითარების მქონე ხალხს, ეთნოსს. სიტყვა ბარბაროსი ძველ-ბერძნული წარმოშობისაა. ძვ ...

                                               

ერი

ერი ანუ ნაცია - ადამიანთა სოციალურ-ისტორიული ერთობის ფორმა, რომელიც ისტორიის პროცესში იცვლებოდა და ვითარდებოდა. ამასთან ერთად, თვით ამ სიტყვების მნიშვნელობაც იცვლებოდა დროსთან ერთად. ერის კონცეფცია უკავშირდება ეთნიკური თანასაზოგადოების ან ეთნიკურ ...

                                               

კამერალური აღწერა

საქართველოში XIX საუკუნის დამდეგიდან რუსეთის ხელისუფლება შეუდგა ქვეყნის ფისკალურ-ეკონომიკურ შესწავლას. ამ მიზნით ჩატარდა კამერალური აღწერა 1803, 1816-1818, 1821-1824, 1831-1832, 1842-1844 და სხვა წლებში. ამ აღწერებში მოცემულია კომლები და მათი სოც ...

                                               

მარგინალური კულტურა

მარგინალობის ცნებით, ჩვეულებრივ, აღინიშნება ის ინდივიდები თუ ჯგუფები, რომელთა ფასეულობები და ქცევის მოდელები ზუსტად და მკაფიოდ არ თავსდება რომელიმე კულტურულ სივრცეში, არამედ ქმნის გარდამავალ საფეხურს ამ სივრცეებს შორის. კულტურული მარგინალობის პრო ...

                                               

სექსიზმი

სექსიზმი - მსოფლმხედველობა, რომელიც ქადაგებს სქესთა არათანაბარ უფლებებსა და მდგომარეობას. იგი შესაძლოა გამოვლინდეს სიძულვილში, შეუფასებლობაში ან წინასწარგანწყობებში მთლიანად შესაბამისი სქესის წარმომადგენლებთან მიმართებაში, ან შესაბამისი სქესის მი ...

                                               

სოციოლოგიის ისტორია

სოციოლოგიის ისტორია - მეცნიერება სოციოლოგიის, როგორც დისციპლინისა და ჰუმანიტარული ცოდნის დარგის, ჩამოყალიბებისა და განვითარების შესახებ. სოციოლოგია წარმოიშვა განმანათლებლობის აზრიდან, საფრანგეთის რევოლუციიდან მალევე, როგორც პოზიტივისტური მეცნიერე ...

                                               

სოციოლოგიის სქემა

სოციოლოგიის სქემა - მოკლე მიმოხილვა და თემატური გზამკვლევი სოციოლოგიის დისციპლინაში: სოციოლოგია შეისწავლის სოციუმს და გამოიყენებს ემპირიული კვლევებისა და კრიტიკული ანალიზის სხვადასხვა მეთოდებს, რათა გაიგოს ადამიანის სოციალური მოქმედებები, ინდივიდ ...

                                               

ტაბუ

ტაბუ - რაიმე ქმედების კატეგორიული აკრძალვა იმ მოტივით, რომ მსგავსი მოქმედება გამოიწვევს დაწყევლას ან მოყვება არა მიწიერი ძალების სასჯელი. მსგავსი შეხედულებები არსებობს ყველა საზოგადოებაში. მოქმედება შეიძლება არ იყოს მხოლოდ კონკრეტული, ტერმინი ვრც ...

                                               

ახალი ურბანიზმი

ახალი ურბანიზმი - მიმდინარეობა ქალაქგეგმარებაში, რომელმაც პოპულარობა 1980-იანი წლების ბოლოსა და 1990-იანების დასაწყისში აშშ-ში ჰპოვა. ახალ ურბანისტთა მიზანი უძრავი ქონების განვითარებისა და ქალაქგეგმარების ყველა ასპექტის რეფორმაა. ის მოიცავს პოსტ- ...

                                               

ლაზიკა (ქალაქი)

ლაზიკა - ქალაქი, რომელიც უნდა გაშენებულიყო დასავლეთ საქართველოში, შავი ზღვის სანაპიროზე, ანაკლიიდან ყულევამდე. იგი საქართველოში სიდიდით მეორე ქალაქი უნდა ყოფილიყო თბილისის შემდეგ. საქართველოს ხელისუფლების გათვლებით 2024 წლისათვის ლაზიკას ნახევარი ...

                                               

მაკმილანის გეგმა

მაკმილანის გეგმა - არქიტექტურული გეგმა ვაშინგტონისთვის ჩამოყალიბებული 1901 წელს კოლუმბიის ოლქის სენატის პარკების განვითარების კომისიის მიერ, რომელიც კონგრესის მიერ შეიქმნა ერთი წლით ადრე. კომისია უკეთ ცნობილი იყო როგორც "მაკმილანის კომისია", რომე ...

                                               

ურბანული გეოგრაფია

ურბანული გეოგრაფია, გეოურბანისტიკა - ეკონომიკური გეოგრაფიის დარგი, რომელიც შეისწავლის საქალაქო ცენტრებთან დაკავშირებულ კომპლექსურ ანალიზებსა და პრობლემებს. როგორც საზოგადოებრივი გეოგრაფიის გამოყენებითმა დარგმა განიცადა რამდენიმე ცვლილება თავისი პ ...

                                               

ქალაქგეგმარება

ქალაქგეგმარება, ასევე ურბანული დაგეგმარება - დასახლებების ან/და მათ ნაწილების სივრცით-ტერიტორიული დაგეგმვის შემადგენელი ეტაპი და დისციპლინა, რომელიც დასახლებათა გარემოს ფიზიკური ფორმირების პროექტირებასა და დოკუმენტირებაზეა პასუხისმგებელი. სივრცით ...

                                               

ქალაქი-ბაღნარი

მოძრაობა ქალაქი-ბაღნარი - მიდგომა ქალაქგეგმარებაში, რომელიც ებინიზირ ჰაუარდმა დააფუძნა 1898 წელს ინგლისში. ქალაქი-ბაღნარები უნდა ყოფილიყო დაგეგმილი, დამოუკიდებელი უბნები გარშემორტყმული მწვანე ზოლებით, ფრთხილად გათვლილი ბალანსით საცხოვრებელ, ინდუს ...

                                               

ქალაქი-მშვენიერი

ქალაქი-მშვენიერი - პროგრესული რეფორმატული მიმდინარეობა ჩრდილოეთ ამერიკის არქიტექტურასა და ქალაქგეგმარებაში 1980-იან და 1900-იან წლებში, რომლის მიზანი ქალაქებში კეთილმოწყობისა და მონუმენტური გრანდიოზულობის მეშვეობით უკიდურესად გაღარიბებულ ურბანულ ...

                                               

თემი

თემი - სოციალური ორგანიზაციის პირველი ფორმა. საგვარეულო თემი წარმოიქმნა სისხლით ნათესაობის ბუნებრივ საწყისებზე საზოგადოებრივი განვითარების საწყის საფეხურზე. დროთა განმავლობაში ის გადაიქცა ტერიტორიულ თემად და საბოლოოდ ჩამოყალიბდა სახელმწიფოს ადმინ ...

                                               

Wiki

ვიკი - თანამედროვე საინფორმაციო ტექნოლოგია, ჰიპერტექსტური გარემო, რომელშიც მრავალ ადამიანს ერთდროულად შეუძლია ტექსტური ინფორმაციის შექმნა, რედაქტირება და სტრუქტურირება. ძირითადად ამ პრინციპებზეა აგებული ვიკიპედია და ფონდ ვიკიმედიის სხვა პროექტები.

                                               

Chad

Chad, ჩადი - ქსელური ჟარგონი, რომელიც აღნიშნავს სექსუალურად აქტიურ "ალფა მამრს". ტერმინი გამოიყენება ინცელ ფორუმებსა და მენოსფერულ ჯგუფებში. მოზარდთა შორის ის წარმოადგენს სლენგურ ტერმინს, რომელიც აღნიშნავს განსაკუთრებით მამაც და კომპეტენტურ მამრს ...

                                               

ევოლუე

ევოლუე - ფრანგული იარლიყი, რომელიც კოლონიურ ეპოქაში, "განვითარებული" აფრიკელი თუ აზიელი აბორიგენების აღსანიშნავად გამოიყენებოდა. "ევროპიზაციის" ეს პროცესი, განათლების ამაღლებით თუ ასიმილაციით და ასევე მათში ევროპული ღირებულებების და ქცევის წესები ...

                                               

ქალაქის კოლორიტი

ქალაქის კოლორიტი - ადამიანი, რომელიც ასოციალურ, მარგინალურ ცხოვრებას ეწევა. ხშირად ახასიათებთ სხვადასხვა სახის ფსიქიკური გადახრები, ან ფიზიკური ნაკლი. "ქალაქის კოლორიტი" შეიძლება იყოს, როგორც მუდმივი საცხოვრებელი ადგილის არმქონე პიროვნება, ასევე ...

                                               

არასამთავრობო ორგანიზაცია

არასამთავრობო ორგანიზაცია, ასევე საზოგადოებრივი ორგანიზაცია, ასევე - სამოქალაქო ორგანიზაცია, იშვიათად გამოიყენება ასევე მესამე სექტორი - მოქალაქეთა ნებაყოფლობითი გაერთიანება საერთო ინტერესებისა და მიზნების საფუძველზე. არასამთავრობო ორგანიზაცია არ ...

                                               

აზერბაიჯანის ანტიკორუფციული აკადემია

აზერბაიჯანის ანტიკორუფციული აკადემია - არასამთავრობო ორგანიზაცია, რომელიც შეიქმნა 2016 წლის თებერვალში. მისი ძირითადი მიზანია კორუფციის აღკვეთის პროცესში განათლების როლისა და შესაძლებლობების გამოყენება, საზოგადოების ცნობიერების ამაღლება ანტიკორუფ ...

                                               

ბესლანის ხმა

ბესლანის ხმა - არასამთავრობო ორგანიზაცია, რომელიც შეიქმნა 2004 წლის ჩრდილოეთ ოსეთის ბესლანის სკოლის ტერაქტის შემდეგ, როგორც ბესლანელი დედების რადიკალური წევრების ჯგუფი, რომლებიც მხარს უჭერენ და ადვოკატირებენ ბავშვების მშობლებს, რომლებიც დაზარალებ ...

                                               

იდენტობა (ორგანიზაცია)

იდენტობა - სამოქალაქო უფლებების დაცვის ორგანიზაცია საქართველოში, რომელიც მუშაობს ლგბტ ადამიანების უფლებების დაცვაზე. მან ორგანიზება გაუწია 2013 წლის მშვიდობიან დემონტრაციას თბილისში, რომელიც დაარბიეს საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მრევლმა დ ...

                                               

კულტურათა კომუნიკაციის ფორუმი

FCC - კულტურათა კომუნიკაციის ფორუმი, 2011 წელს მაროკოში დაარსდა. FCC არასამეწარმეო, არასამთავრობო ორგანიზაციაა, რომელიც თვითდაფინანსებით ფუნქციონირებს. ორგანიზაციის მთავარი მიზანია წაახალისოს და ხელი შეუწყოს კულტურათა შორის დიალოგს მაროკოელი და ს ...