ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 182




                                               

აალია

აალია დანა ჰოტონი - ამერიკელი მომღერალი, მოცეკვავე, მოდელი და მსახიობი. ფართო აუდიტორიას იგი რიტმ-ენდ-ბლუზ მომღერალმა არ. კელიმ წარუდგინა და მალევე, 1990-იანი წლების შუახანებში აალია ცნობილი გახდა თავისი რამდენიმე ჰიტ-ჩანაწერით, რომლებიც მან მისი ...

                                               

ანტი აარნე

აარნე ანტი ამატუს - ფინელი ფოლკლორისტი, ე. წ. ფინეთის ისტიტუტი-გეოგრაფიული სკოლის წარმომადგენელი ფოლკლორისტიკაში. დაამუშავა შედარებითი მეთოდის ტექნიკური ხერხები, მოგვცა მისი გამოყენების ნიმუშები ზღაპრების, გამოცანებისა და სიმღერების შესწავლისას. ...

                                               

ვასილ აბაევი

ვასილ ივანეს ძე აბაევი დეკემბერი, 1900, სოფ. კობი, ახლანდელი ყაზბეგის მუნიციპალიტეტი - გ. 18 მარტი, 2001, მოსკოვი) - საბჭოთა ენათმეცნიერი, ლექსიკოგრაფი, ფოლკლორისტი და ეთნოგრაფი. ეროვნებით ოსი. ფილოლოგიურ მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი, ჩრდილოეთ ...

                                               

აბდ ალ-მალიქი

აბდ ალ-მალიქ იბნ მარვანი - ომაიანთა სახალიფოს მეხუთე ხალიფა 685-705 წლებში. დაიბადა მედინაში, ჰიჯაზში. იგი იყო განათლებული პიროვნება და მრავალი პოლიტიკური პრობლემის მიუხედავად, რომლებიც ხელს უშლიდნენ მის მმართველობას, ეფექტიანი მმართველი. მისი მმ ...

                                               

პიერ აბელარი

პიერ აბელარი - ფრანგი ფილოსოფოსი და თეოლოგი. დაიბადა რაინდის ოჯახში. შემდეგ მიატოვა მამისეული მემკვიდრეობა, რათა ფილოსოფია შეესწავლა. მის მოძღვრებას ბევრი მიმდევარი გამოუჩნდა. დაახლოებით 1114 წელს კერძო მასწავლებლად დაიწყო მუშაობა ახალგაზრდა ქალ ...

                                               

აგათოკლე

აგათოკლე - სირაკუზის ტირანი ძვ. წ. 317 წლიდან და სიცილიის მეფე ძვ. წ. 304 წლიდან. სიყმაწვილეში მექოთნე იყო. ძლიერი ნებისყოფის, სიმამაცისა და მხედართმთავრული ნიჭის წყალობით თვალსაჩინო ადგილი დაიკავა რესპუბლიკელთა შორის. დაქირავებული ჯარისა და გაღა ...

                                               

ჯორჯო აგამბენი

ჯორჯო აგამბენი - იტალიელი ფილოსოფოსი. დაამთავრა რომის უნივერსიტეტ La Sapienza-ს იურიდიული ფაკულტეტი. მოგვიანებით იურისპუდენციიდან ფილოსოფიაში გადაინაცვლა. 1964 წელს ითამაშა ფილიპე მოციქულის როლი პიერ პაოლო პაზოლინის ფილმში "მათეს სახარება". თარგმ ...

                                               

ადელი

ადელ ლორი ბლუ ედკინსი ცნობილია სასცენო სახელით ადელი - ინგლისელი მომღერალი, ბრიტანეთის იმპერიის ორდენის მფლობელი. იგი იყო BRIT Awards-ის ცერემონიის ნომინაციის "კრიტიკოსთა არჩევანი" გამარჯვებული. 2008 წელს BBC-ს მიერ ჩატარებული გამოკითხვით მას ეწო ...

                                               

იოჰან კრისტოფ ადელუნგი

იოჰან კრისტოფ ადელუნგი - გერმანელი გრამატიკოსი და ლექსიკოგრაფი. სახელი გაითქვა შრომებით "გერმანული ენის დაწვრილებითი სახელმძღვანელო" და "ზემოგერმანული დიალექტის სრული გრამატიკულ-კრიტიკული ლექსიკონი". ი. ს. ფატერთან ერთად შეადგინა ოთხტომიანი კრებუ ...

                                               

ჯოზეფ ადისონი

ჯოზეფ ადისონი - ინგლისელი მწერალი, მორალისტი, სახელმწიფო მოღვაწე, ირლანდიის მეფისნაცვლის მდივანი. წერდა ყოფით-ოჯახურ თემებზე. გამოსცა ჟურნალები.

                                               

დავით ავაზაშვილი

დავით ზაქარიას ძე ავაზაშვილი - ქართველი მათემატიკოსი, ფიზიკა-მათემატიკოს მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი, საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე.

                                               

ამედეო ავოგადრო

ამედეო ავოგადრო - იტალიელი მეცნიერი. განათლებით იურისტი. დამოუკიდებლად შეისწავლა ფიზიკა, მათემატიკა და ქიმია. ტურინის აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი, ორდინალური აკადემიკოსი, ტურინის უნივერსიტეტის პროფესორი. მუშაობდა ფიზიკისა და ქიმიის სხვადასხვა და ...

                                               

ათაულფი

ათაულფი - ვესტგუთების მეფე. ვესტგუთების სამეფოს მართავდა 410-415 წწ. ალარიხ I-ის ცოლის ძმა. ათაულფიც, როგორც ალარიხის ცოლისძმა და სისხლით ნათესავი მიეკუთვნებოდა ბალტების დინასტიას. ალარიხის გარდაცვალების შემდეგ აირჩიეს მეფედ. მოკლეს 415 წელს ბარს ...

                                               

კრისტიან აიგნერი

კრისტიან აიგნერი - ავსტრიელი სიმღერების ავტორი. სესიური მუსიკოსი. 1997 წლიდან იგი მონაწილეობს ჯგუფ Depeche Mode-ის საკონცერტო გამოსვლებში. ამასთან ერთად, აიგნერი მონაწილეობდა მისი ალბომების Exciter, Playing the Angel და Sounds of the Universe, ის ...

                                               

პიტერ აიზენმანი

პიტერ აიზენმანი ამერიკის არქიტექტურაში დეკონსტრუქტივიზმის ერთ-ერთი მოწინავე მიმდევარი-პრაქტიკოსია. მის ფრაგმენტულ ფორმებს მიაკუთვნებენ ეკლექტიკურ არქიტექტორთა ჯგუფს, რომელთაც დეკონსტრუქტივისტებს უწოდებენ. მიუხედავად იმისა, რომ თავად აიზენმანი ამგ ...

                                               

ურიელ აკოსტა

ურიელ აკოსტა ან ურიელ და კოსტა - პორტუგალიელი ებრაელი ფილოსოფოსი და სკეპტიკოსი. აკოსტას დაბადების სახელი იყო გაბრიელ და კოსტა. დაიბადა პორტოში. მისი ოჯახი იუდაიზმიდან კათოლიკობაზე მოექცა ებრაელთა დევნის თავიდან ასაცილებლად. მამამისი ღრმად მორწმუნ ...

                                               

ალ-იდრისი

ალ-იდრისი - არაბი გეოგრაფი და მოგზაური. სწავლობდა კორდობაში. დაახლოებით 1138 წელს დასახლდა პალერმოში, სადაც ცხოვრობდა სიცილიის მეფე როჟერ II-ის მეფობდა 1130-1154 კარზე. მისი დავალებით შექმნა მსოფლიოს იმ დროისათვის ცნობილი ნაწილის რუკა ქაღალდზე და ...

                                               

ალ-მუთასიმი

აბუ ისჰაკ მუჰამად იბნ ჰარუნ ალ-მუთასიმ ბილლაჰი - აბასიანთა სახალიფოს მერვე ხალიფა. ჰარუნ არ-რაშიდის ვაჟი. სახალიფოს მართავდა 833 წელს მისი ნახევარძმის, ალ-მამუნის სიკვდილიდან 842 წელს გარდაცვალებამდე.

                                               

ალ-მუტი

აბუ ლ-კასიმ ალ-ფადი იბნ ალ-მუკთადირი უკეთ ცნობილი როგორც ალ-მუტი) - აბასიანთა სახალიფოს ხალიფა 946-974 წლებში. მისი მმართველობისას რეალური ძალაუფლება საბოლოოდ გადავიდა ბუიდების ხელში, ხალიფა კი სიმბოლურ ფიგურად იქცა.

                                               

ალარიხ I

ალარიხ I - ვესტგუთების ბელადი და პირველი მეფე. ვესტგუთების სამეფოს მართავდა 395–410 წლებში წარმოშობით ეკუთვნოდა ბალტების დინასტიას.

                                               

ალენ-ფურნიე

ალენ-ფურნიე - ფრანგი მწერალი და ჯარისკაცი. ავტორია ერთადერთი რომანისა "დიდი მოლნი", რომლის საფუძველზე გადაღებულია ორი კინოფილმი, ხოლო თვით ნაწარმოები ფრანგული ლიტერატურის კლასიკად არის აღიარებული. დაიბადა 1886 წლის 3 ოქტომბერს ქალაქ ლა-შაპელ-დანჟ ...

                                               

ალექსანდრე (კონსტანტინოპოლის პატრიარქი)

წმიდა ალექსანდრე - კონსტანტინოპოლის არქიეპისკოპოსი 325–337 წლებში წმინდანი, ხსენების დღე კიდევ ორ პატრიარქთან ერთად არის ძველი სტილით 30 აგვისტო, ახალი სტილით - 12 სექტემბერი.

                                               

ალექსი II (ბიზანტია)

ალექსი II კომნენოსი - ბიზანტიის იმპერატორი 1180-1183 წლებში. მანუელ I კომნენოსისა და მარია ანტიოქიელის ვაჟი. მამამისის გარდაცვალების შემდეგ რეგენტი და ფაქტობრივი მმართველი გახდა ალექსის დედა, მარია, რომელმაც შვილი ძალაუფლებას ჩამოაშორა. ზოგადად, ...

                                               

გოგი ალექსი-მესხიშვილი

გიორგი ალექსი-მესხიშვილი - ქართველი მხატვარი, თეატრალური დეკორატორი. 1967 წელს დაამთავრა თბილისის სამხატვრო აკადემიის ფერწერის ფაკულტეტი. 1975 წელს აირჩა რუსთაველის თეატრის მთავარ მხატვრად, სადაც ორმოცამდე სპექტაკლი გააფორმა. საუკეთესო ნამუშევრებ ...

                                               

ჩარლზ-ვალენტინ ალკანი

ჩარლზ-ვალენტინ ალკანი - ფრანგი კომპოზიტორი და ვირტუოზი პიანისტი. მისი ებრაული წარმომავლობა აისახა როგორც მის ნაწარმოებებზე, ასევე მის ცხოვრებაზე. 6 წლის ასაკში იგი შეიყვანეს პარიზის კონსერვატორიაში და რამდენიმე წელიდაწდში უკვე აღიარებული პიანისტი ...

                                               

ფრანცისკა ვან ალმზიკი

ფრანცისკა ვან ალმზიკი - გერმანელი მოცურავე და ოლიმპიური ჩემპიონი. ოლიმპიური თამაშების ათგზის პრიზიორი, მსოფლიო და ევროპის მრავალგზის ჩემპიონი.

                                               

გივი ამილახვარი

გივი იოთამის ძე ამილახვარი - საამილახვროს უფროსი, ზემო ქართლის სადროშის სარდალი და გორის მოურავი. ვახტანგ V-ისა და არჩილ II-ის პოლიტიკის მიმდევარი. აქტიური მონაწილეობა მიიღო გიორგი XI-ის აჯანყებაში სპარსეთის წინააღმდეგ 1688. აჯანყების დამარცხების ...

                                               

თენგიზ ამირეჯიბი

თენგიზ კონსტანტინეს ძე ამირეჯიბი - ქართველი პიანისტი, საქართველოს დამსახურებული არტისტი. საქართველოს სახალხო არტისტი, სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი, თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიის პროფესორი და სპეციალური ფორტეპიანოს კათედრის გამგე. თენგიზ ამირე ...

                                               

რუალ ამუნდსენი

რუალ ამუნდსენი - ნორვეგიელი მოგზაური, პოლარეთის მკვლევარი. დაიბადა ვერვენის გემთსაშენის მფლობელი კაპიტნის ოჯახში. 1890–1892 წლებში სწავლობდა ქალაქ კრისტიანის უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტზე. პირველმა გაიარა 1903–1906 ხომალდით "იოა" ამერიკის ჩ ...

                                               

ანამი კორეჩიკა

ანამი კორეტიკა - იაპონელი გენერალი. 1906 დაამთავრა სამხედრო სასწავლებელი და შემდეგ სამხედრო აკადემია ტოკიოში. 1930-1934 სარდლობდა მე-2 გვარდიულ დივიზიას. 1935-იდან იყო იმპერატორის ფლიგელ-ადიუტანტი და უმაღლესი სამხედრო საბჭოს მდივანი. 1936-1937 სა ...

                                               

ვიშვანათან ანანდი

ვიშვანათან ანანდი - ინდოელი ჭადრაკის დიდოსტატი და ყოფილი მსოფლიო ჩემპიონი. ანანდი ერთ-ერთია ექვს მოჭადრაკეს შორის ისტორიაში, რომელმაც 2800 ნიშნული მოხსნა ფიდეს რეიტინგის სიაში. 2012 წლის 31 მაისს, ანანდიმ ბორის გელფანდი დაამარცხა და ზედიზედ მეოთხ ...

                                               

ჯეკ ანდერსონი

ჯეკ ანდერსონი - ამერიკელი ჟურნალისტი, მაქრეკერი და პულიცერის პრემიის ლაურეატი. მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა ჯონ ედგარ ჰუვერის მაფიასთან კავშირის გამოძიებაში. გარდაიცვალა 2005 წელს პარკინსონის დაავადების შედეგად.

                                               

ანდო ჰიროშიგე

ანდო ჰიროშიგე - იაპონელი მხატვარი; უკიიო-ე-ს მიმდინარეობის ერთ-ერთი თვალსაჩინო წარმომადგენელი და კაცუშიკა ჰოკუსაის კონკურენტი. მისმა ნამუშევრებმა "ტოკაიდოს 53 გაჩერება" და "ედოს 100 ხედი" დიდი გავლენა იქონიეს ფრანგ იმპრესიონისტებზე.

                                               

ანდრეი კობილა

ანდრეი კობილა - ივანე კალიტას პერიოდის მოსკოველი ბოიარი, რომანოვების დინასტიის პირველი ისტორიული დამოწმებული წინაპარი. XIV საუკუნეში, როდესაც მრავალი მოსკოველი ბოიარი საკუთარ წარმომავლობას დასავლურ ფესვებს უკავშირებდნენ, გაჩნდა ვარაუდი ივანე კალი ...

                                               

ანდრონიკე V (ბიზანტია)

ანდრონიკე V პალეოლოგოსი - ბიზანტიის იმპერატორი 1403-1407 წლებში მამასთან, იოანე VII-სთან ერთად. მისი მმართველობა მხოლოდ ფიქციას წარმოადგენდა.

                                               

ანიშ კაპური

დაიბადა ბომბეიში, ინდოეთი. 1970 წელს ისრაელში გადასახლდა და გან შმუელის კიბუცში ცხოვრობდა. 1972 წელს ინგლისში გადავიდა, სადაც დღემდე ცხოვრობს. კაპური ხელოვნებას სწავლობდა ჯერ ჰორნსის ხელოვნების კოლეჯში, შემდეგ კი ჩელსის ხელვონების დიზაინის სკოლაშ ...

                                               

ანტინოე

ანტინოე - რომის იმპერატორ ადრიანეს ანტურაჟის წევრი, მისი საყვარელი. სიკვდილის შემდეგ ღმერთად შერაცხეს. ადრიანემ მას ტაძრები აუგო და ქალაქი ანტინოოპოლისი დააარსა მის პატივსაცემად, იმ ადგილთან, სადაც ის დაიღუპა. მისი აკლდამა მონიშნული იყო ობელისკით ...

                                               

ანჯელინო დულჩერი

ანჯელინო დულჩერი – მალიორკელი კარტოგრაფი, რომლის 1339 წლის პორტულანი პირველი იყო, პალმაში შექმნილთაგან. პორტულანის ამოსაკითხი წესი და ლეგენდა დაწერიალია ლათინურად და ისეთი დეტალების შემცველია, რომლებიც როგორც წესი არ გვხვდება გენუურ ან ვენეციურ პ ...

                                               

აპიანე

აპიანე ალექსანდრიელი - ბერძენი ისტორიკოსი, ადმინისტრაციული თანამდებობები ეკავა ალექსანდრიაში, შემდეგ მან რომის მოქალაქეობა მიიღო და რომში გადავიდა, სადაც ჯერ იმპერატორ ტრაიანეს ვექილი იყო, ხოლო მოგვიანებით კი იმპერატორის პროკურორი გახდა. წერა დაი ...

                                               

ედუინ ჰაუარდ არმსტრონგი

ედუინ ჰაუარდ არმსტრონგი - ამერიკელი ფიზიკოსი, რადიოინჟინერი და გამომგონებელი. FM რადიოს გამომგონებელი, 1936 წლიდან იყო კოლუმბიის უნივერსიტეტის პროფესორი. 1913 წელს შექმნა რეგენაციული რადიომიმღების სქემა, რომელიც გამოირჩევა დიდი მგრძნობიარობითა და ...

                                               

ლენს არმსტრონგი

ლენს არმსტრონგი - ამერიკელი ყოფილი პროფესიონალი ველომრბოლელი. ტურ დე ფრანსის - ველომრბოლელთა ყველაზე პრესტიჟული შეჯიბრი - შვიდგზის ჩემპიონი 1999-2005 წლებში. მოხსნა მიგელ ინდურიანის, ბერნარდ ჰინოს, ედი მერკქსისა და ჟაკ ანქეტილის ხუთგზის ჩემპიონობ ...

                                               

არქილოქე

არქილოქე, ძვ. წ. VII საუკუნის ბერძენი პოეტი. არისტოკრატისა და მხევლის უკანონო ვაჟი. მკვიდრი კ. პაროსისა, სადაც გაატარა სიცოცხლის მეტი ნაწილი. იბრძოდა როგორც დაქირავებული ჯარისკაცი. დაიღუპა პაროსელთა და ნაქსოსელთა შეტაკებაში. მისი შემოქმედება, რომ ...

                                               

ლევან ასათიანი

სწავლობდა ქუთაისის ქართულ გიმნაზიაში. 1925 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტი. მუშაობდა ჟურნალ "მნათობის" პასუხისმგებელ მდივნად, შ. რუსთაველის სახელობის ქართული ლიტერატურის ინსტიტუტის უფროს მეცნიერ თანამშრომლად. ა ...

                                               

გუნარ ასპლუნდი

გუნარ ასპლუნდი - შვედი არქიტექტორი, რომელმაც ალვარ აალტოს პარალელურად გაიარა გზა ნორდული ნეოკლასიციზმიდან ფუნქციონალიზმამდე. 1930 წლის სტოკჰოლმის მსოფლიო ექსპოზიციამდე ძირითადად ნეოკლასიკური სტილის შენობებს ქმნიდა მკაცრი და ლაკონიური ფორმებით. 19 ...

                                               

თედორე ახვერდოვი

თედორე ესაიას ძე ახვერდოვი, თევდორე ახვერდაშვილი, რუსეთის იმპერიის გენერალ-მაიორი, წარმოშობით ქართველი. კავკასიის ომის მონაწილე.

                                               

მირვეის აჰმადზაი

მირვეის აჰმადზაი - იტალიურ-ავღანური წარმოშობის ფრანგი მუსიკოსი, რომელიც ცნობილია სასცენო სახელით მირვეისი. მირვეისის მუსიკალური კარიერა 1979 წელს, ფრანგული ჯგუფის Taxi Girl გიტარისტობიდან დაიწყო, რომელშიც მან 1986 წლამდე იმუშავა. მოგვიანებით, გამ ...

                                               

დავით ბაგრატიონ-მუხრანელი

დავით ბაგრატიონ-მუხრანელი - საქართველოს სამეფო სახლის მეთაური, მუხრანბატონების შტოს წარმომადგენელი. 2009 წლის 8 თებერვალს დავით მუხრანბატონმა და ანა ბაგრატიონ-გრუზინსკიმ სამების საკათედრო ტაძარში ჯვარი დაიწერეს. 2019 წლის 4 აპრილს დავით ბაგრატიონ ...

                                               

ოთარ ბაგრატიონ-მუხრანელი

ოთარ ვლადიმერის ძე ბაგრატიონ-მუხრანელი - ქართველი არქიტექტორი. საქართველოს დამსახურებული არქიტექტორი. დაღესტნის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე.

                                               

მაქსიმილიან ფონ ბადენი

პრინცი მაქსიმილიან ფონ ბადენი - გერმანელი სამხედრო და პოლიტიკოსი, გენერალი, ბადენის დიდი ჰერცოგის ფრიდრიხ II ბიძაშვილი და მემკვიდრე. გერმანიის იმპერიის რაიხსკანცლერი 1918 წელს.

                                               

კახა ბაინდურაშვილი

კახა ბაინდურაშვილი - ქართველი პოლიტიკოსი, საქართველოს ფინანსთა მინისტრი 2009 წლის 6 თებერვლიდან 2011 წლის 17 ივნისამდე.