ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 154




                                               

ვენის კონვენცია დიპლომატიური ურთიერთობის შესახებ

ვენის კონვენცია დიპლომატიური ურთიერთობის შესახებ - ერთ-ერთი მთავარი საერთაშორისო ხელშეკრულება დიპლომატიურ სამართალში. ვენის კონვენცია დიპლომატიური ურთიერთობის შესახებ დადებულია ვენაში, 1961 წლის 18 აპრილს. სახელმწიფოები, ამ კონვენციის მხარეები, ა ...

                                               

ზავი

ზავი - ორ ან მეტ სახელმწიფოს შორის დადებულ ოფიციალურ ხელშეკრულება, რომლის თანახმად, ხელისმომწერი მხარეები საკუთარ თავზე იღებენ ვალდებულებას, რომ არ დაარღვევენ ზავით გათვალისწინებულ პრინციპებს ანუ არ გამოიყენებენ შეიარაღებულ ძალადობას ერთურთთა მიმ ...

                                               

კოალიცია

ტერმინი ” კოალიცია ” ჯგუფის აღმნიშვნელი სახელწოდებაა, როდესაც ორი ან მეტი ადამიანი, ფრაქცია, სახელმწიფო, პოლიტიკური პარტიები, სამხედროები და ა.შ. თანხმდებიან დროებით იმუშავონ, საერთო მიზნის მისაღწევად. სიტყვა კოალიცია გულისხმობს მიზნის მისაღწევად ...

                                               

კრიკეტ-დიპლომატია

კრიკეტ-დიპლომატია ეწოდება დიპლომატიური დაახლოების იმ ეტაპობრივ გზას, რომელსაც საუკუნის დასაწყისში ინდოეთი და პაკისტანი დაადგნენ. დიპლომატიის მიზანი იყო მორიგება ქაშმირის საკითხში. 2005 წლის აპრილში პაკისტანის პრეზიდენტი პერვეზ მუშარაფი კრიკეტის თ ...

                                               

ჯულიო მაზარინი

ჯულიო მაზარინი - საფრანგეთის სახელმწიფო მოღვაწე, კარდინალი, იტალიელი აზნაურის შვილი. პაპ ურბან VIII- სთვის პაპის დიპლომატის თანამდებობაზე მუშაობის შემდეგ, მაზარინმა თავისი დიპლომატიური მომსახურება შესთავაზა კარდინალ რიშელიეს და 1640 წელს გადავიდა ...

                                               

მემორანდუმი

მემორანდუმი - დიპლომატიური დოკუმენტი, რომელშიც დეტალურად არის ჩამოყალიბებული რაიმე საკითხის ფაქტობრივი ან იურიდიული ანალიზი, ან სახელმწიფოს ოფიციალური პოზიციაა განმარტებული. მემორანდუმი შეიძლება იყოს ორი სახის: იგი წარმოადგენს დანართს პირადი ან ვ ...

                                               

პერსონა ნონ გრატა

"პერსონა ნონ გრატა" - ლათინური ტერმინი, რომელიც ნიშნავს არასასურველ პირს. ასე მოიხსენიება დიპლომატიური წარმომადგენლობის მეთაური, სხვა დიპლომატიური აგენტი, რომელმაც დიპლომატიურ საქმიანობასთან შეუთავსებელი ქმედება ჩაიდინა. ამ სახელმწიფოს მიერ დიპლო ...

                                               

სიგელი

ძველ საქართველოში ტერმინი "სიგელი" ქართულში ბიზანტიული სამდივანმწიგნობრო ენიდან შემოვიდა დაახლოებით X საუკუნეში. მანამდე საბუთების საზოგადო სახელად მიღებული იყო "დაწერილი". სულხან-საბა ორბელიანის განმარტებით, საბუთი არის "წყალობის წიგნი", "მეფეთა ...

                                               

არშემდგარი სახელმწიფო

არშემდგარი სახელმწიფო - ქვეყანა, რომელშიც, კონფლიქტის, არაეფექტური მმართველობის ან სახელმწიფოს დაშლის გამო, ცენტრალური მთავრობა ვერ ახორციელებს ვერც ეფექტურ კონტროლს და ვერც სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანი მომსახურების მიწოდებას საკუთარი ტერიტორიის მნი ...

                                               

ვერბალური ნოტა

ვერბალური ნოტა - დიპლომატიაში ხელმოუწერელი ნოტა, რომელიც უთანაბრდება ზეპირ განცხადებას. ეს არის მთავარი დოკუმენტი, რომლის საშუალებითაც საელჩო და ქვეყნის საგარეო საქმეთა სამინისტრო, სადაც საელჩო მდებარეობს ცვლიან დიპლომატიურ მიმოწერას.

                                               

კელოგ-ბრიანის პაქტი

კელოგ-ბრიანის პაქტი - საფრანგეთის საგარეო საქმეთა მინისტრის არისტიდ ბრიანისა და აშშ-ის სახელმწიფო მდივან ფრენკ კელოგის მიერ ინიცირებული და 1928 წლის 27 აგვისტოს გაფორმებული საერთაშორისო ხელშეკრულება. 1920–იანი წლების ევროპაში დიდი პოპულარობით სარ ...

                                               

კოსოვოს საერთაშორისო-სამართლებრივი სტატუსი

2008 წლის 17 თებერვალს კოსოვოს პარლამენტმა მიიღო კოსოვოს დამოუკიდებლობის აქტი, რამაც გამოიწვია საერთაშორისო თანამეგობრობის არაერთგვაროვანი შეფასება. ამჟამად კოსოვოს დამოუკიდებლობას აღიარებს გაეროს წევრი 193-დან 111 ქვეყანა.

                                               

კრიზისი

კრიზისი - მძიმე, გაჭირვებული მდგომარეობა; დიდი გარდატეხა, მკვეთრი ცვლილება, მძიმე გარდამავალი პერიოდი, რისამე მწვავე ნაკლებობა. კრიზისით ხშირად მოიხსენიებენ საზოგადოებაში მიმდინარე ისეთ პროცესებს, რომლებიც იწვევენ ეკონომიკური კავშირების და ურთიერ ...

                                               

ნეიტრალიტეტი

ნეიტრალიტეტი - საერთაშორისო სამართალში - ომში არმონაწილეობა, მშვიდობიან პერიოდში საომარ ბლოკებში მონაწილეობისგან უარის თქმა. ნეიტრალური სახელმწიფოები თავს იკავებენ, დაპირისპირებული საერთაშორისო სამართლის სუბიექტებიდან რომელიმეს მხარდაჭერისგან. ქვ ...

                                               

ნეოლიბერალიზმი (საერთაშორისო ურთიერთობები)

ნეოლიბერალიზმი საერთაშორისო ურთიერთობებში - ახასიათებს იდეას რომ სახელმწიფო პოლიტიკები არის, ან უნდა იყო უპირველესი და უნდა იყო ორიენტირებული აბსოლიტურ მოგებაზე და არა შეფარდებით მოგებაზე, ნეოლიბერლაზმი არის ლიბერალიზმის გადამუშავებული ვერსია. ნე ...

                                               

პოლიტიკური რეალიზმი

პოლიტიკური რეალიზმი იყო პასუხი ლიბერალიზმზე, რომლის ამოსავალი დებულება მდგომარეობდა იმაში,რომ სახელმწიფოები არ ცდილობენ თანამშრომლობას. ადრეული რეალისტები ედვარდ ქარი და ჰანს მორგენთაუ მიიჩნევდნენ, რომ საკუთარი უსაფრთხოებაზე ზრუნვის გამო სახელმწი ...

                                               

საერთაშორისო რეაქცია აფხაზეთისა და სამხრეთ ოსეთის დამოუკიდებლობაზე

27 აგვისტოს 2008 წელს რუსეთის დუმამ ოფიციალურად მხარე დაუჭირა აფხაზეთისა და სამხრეთ ოსეთის დამოუკიდებლობას. შემდეგ კი 28 აგვისტოს ეს მხარდაჭერა ოფიციალურად დაამტკიცა რუსეთის პრეზიდენტმა დიმიტრი მედვედევმა. ამ განცხადების შემდეგ რუსეთი აშკარად უმც ...

                                               

ძალთა ბალანსი (საერთაშორისო ურთიერთობები)

ძალთა ბალანსი ან ძალთა წონასწორობა - ერთ–ერთი უძველესი და უმთავრესი კონცეფცია საერთაშორისო ურთიერთობათა თეორიაში. იგი მჭიდროდ უკავშირდება პოლიტიკურ რეალიზმს და გამომდინარეობს საერთაშორისო სისტემის ანარქიული სტრუქტურიდან. ამ კონცეფციის მიხედვით, ი ...

                                               

შეთანხმება ანტარქტიდის შესახებ

შეთანხმება ანტარქტიდის შესახებ - ხელშეკრულებაა, რომელიც ითვალისწინებს ანტარქტიდის დემილიტარიზაციას, მის მხოლოდ მშვიდობიანი მიზნებისათვის გამოყენებას და ბირთვული იარაღისაგან თავისუფალ ზონად გადაქცევას. ხელშეკრულება დაიდო 1959 წლის 1 დეკემბერს ვაში ...

                                               

აფრიკის ისტორია

აფრიკის ისტორია კაცობრიობის ისტორიის დასაწყისად შეიძლება ჩაითვალოს. გენეტიკური და ლინგვისტური მონაცემების საფუძველზე საბუთდება, რომ უძველესი ადამიანი აფრიკის კონტინენტზე ცხოვრობდა. შესაბამისად აფრიკის ისტორია უძველესია კონტინენტების ისტორიებს შორის.

                                               

აღმოსავლეთი აფრიკა

აღმოსავლეთი აფრიკა - აფრიკის კონტინენტის უკიდურეს აღმოსავლეთში მდებარე რეგიონი, რომელსაც გეოგრაფია და გეოპოლიტიკა განსაზღვრავს. გაეროს გეოგრაფიული რეგიონების სქემის მიხედვით მასში 19 ტერიტორია შედის: მალავი, ზამბია და ზიმბაბვე – ხშირად მოიაზრებია ...

                                               

დასავლეთი აფრიკა

დასავლეთი აფრიკა - მდებარეობს აფრიკის კონტინენტის დასავლეთ ნაწილში. მის შემადგენლობაში შედის 16 ქვეყანა და მოიცავს დაახლოებით 5 მილიონ კვადრატულ კილომეტრს.

                                               

კაოკოლენდი

კაოკოლენდი - გვალვიანი მხარე ნამიბიის ჩრდილო-დასავლეთ რეგიონში, დაახლ. 50 000 კმ. კაოკოლენდს დასავლეთით ესაზღვრება ჩონჩხის სანაპირო. ჩრდილოეთით მას ეკვრის მდინარე კუნენე, რომელიც გზას აგრელებას ანგოლაში, მდინარის სახელწოდების მქონე პროვინციაში. მ ...

                                               

კაპის კოლონია

კაპის კოლონია - პირველი ნიდერლანდური დასახლება სამხრეთ აფრიკის ტერიტორიაზე ცენტრით ქ. კაპსტადი, მოგვიანებით ინგლისური სამფლობელო სახელწოდებით კეიპტაუნი. დაარსდა ნიდერლანდელი მეზღვაურის იან ვან რიბეკის მიერ 1652 წელს, სანაოსნოდ მოსახერხებელ ადგილა ...

                                               

სამხრეთი აფრიკა

სამხრეთი აფრიკა - გეოგრაფიული რეგიონი, აფრიკის კონტინენტის სამხრეთი ნაწილი. აერთიანებს როგორც კონტინენტის რამდენიმე სახელმწიფოს, ასევე კუნძულოვან სახელმწიფოებს, რომლებიც აფრიკის ნაწილად განიხილება.

                                               

საჰელიანის იმპერია

საჰელიანის იმპერია - რიგი სამეფოები და იმპერიების კავშირი, რომლებიც ორიენტირებული იყო სამხრეთ საჰარაში არსებულ საძოვრების და უდაბნოს სავაჭრო მარშრუტების კონტროლზე. ამ ქვეყნების ძალას და სიმდიდრეს წარმოადგენდა ისეთი მსხვილფეხა პირუტყვის ფლობა როგო ...

                                               

სუბსაჰარული აფრიკა

სუბსაჰარული აფრიკა - აფრიკის კონტინენტის საჰარის უდაბნოს სამხრეთით მდებარე ნაწილის სახელწოდება. პოლიტიკურად, რეგიონი მოიცავს ყველა იმ ქვეყანას, რომელიც სრულად ან ნაწილობრივ საჰარის სამხრეთით მდებარეობს. ემიჯნება ჩრდილოეთ აფრიკას, რომელიც არაბული ...

                                               

ჰერერო

ჰერერო - სამხრეთ აფრიკის ნაწილში მცხოვრები ეთნიკური ჯგუფი. მათი უმეტესობა ცხოვრობს ნამიბიაში, მცირე ნაწილი ბოტსვანასა და ანგოლაში. 2013 წლის მონაცემებით, მათი რაოდენობა შეადგენს 250 ათას ადამიანს. ისინი საუბრობენ ბანტუს ჯგუფის ჰერერო ენაზე. რელიგ ...

                                               

ევროპა-აზიის საზღვარი

ევრაზიის სუპერკონტინენტის ევროპისა და აზიის კონტინენტებად დაყოფა პირობითია, ვინაიდან მათს შორის რაიმე მკვეთრად გამოხატული ფიზიკურ-გეოგრაფიული ან გეოლოგიური მსაზღვრელი არ არსებობს. ამდენად ზოგადად და საერთოდ ეს დაყოფა უპირატესად კულტურულ-ცივილიზაც ...

                                               

კავკასია

კავკასია - ვრცელი ბუნებრივი რეგიონი შავ, კასპიის და აზოვის ზღვებს შორის. იგი შემოსაზღვრულია კუმა-მანიჩის ღრმულით, ირანით და თურქეთით, ყუბანის შესართავით და აფშერონის ნახევარკუნძულით.

                                               

პოსტსაბჭოთა სივრცე

პოსტსაბჭოთა სივრცე, აგრეთვე ცნობილი როგორც ყოფილი სსრკ-ის რესპუბლიკები - დამოუკიდებელი ქვეყნები, რომლებმაც დატოვეს საბჭოთა კავშირი 1991 წელს მისი დაშლის დროს. ტერმინი შემოტანილია ლიტველი ისტორიკოსის ალგის პრაზაუსკასის მიერ და პირველად გამოჩნდა სტ ...

                                               

გვიანა

გვიანა - რეგიონი სამხრეთ ამერიკის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში, რომელიც მოიცავს შემდეგ სამ ტერიტორიას: სურინამი, 1814 წლამდე ნიდერლანდის გვიანა - სახელმწიფო მდინარე კორანტეინსა და მარონის შორის. საფრანგეთის გვიანა - საფრანგეთის ზღვისიქითა დეპარტამენ ...

                                               

პანამერიკული გზატკეცილი

პანამერიკული გზატკეცილი - გზების ქსელი, რომელთა საერთო სიგრძე დაახლოებით 47 958 კილომეტრია. გარდა 87 კმ სიგრძის წვიმის ტყეების შეწყვეტილი მონაკვეთისა, რომელსაც დარიენის ნაპრალს უწოდებენ, გზა ერთმანეთთან საგზაო სისტემით აერთებს ამერიკის კონტინენტი ...

                                               

სამხრეთის კონუსი

სამხრეთის კონუსი - გეოგრაფიული რეგიონი, რომელიც მოიცავს სამხრეთ ამერიკის უკიდურეს სამხრეთ ნაწილებს, სამხრეთი ტროპიკის მიმდებარედ. ტრადიციული გაგებით, ის მოიცავს არგენტინას, ჩილესა და ურუგვაის; დასავლეთით ესაზღვრება წყნარი ოკეანე, სამხრეთით კი ატლ ...

                                               

გონდვანა

გონდვანა, გონდვანისი - ჰიპოთეზური კონტინენტი, რომელიც სამხრეთ ნახევარსფეროში არსებობდა, ზოგი გეოლოგის აზრით, პალეოზოური ერის დასაწყისიდან და ნაწილობრივ მეზოზოურ ერაში, ზოგის აზრით კი - ლაპეოზოური ერის მეორე ნახევარში. გონდვანა შედგებოდა თანამედრო ...

                                               

ვაალბარა

ვაალბარა - პირველი ჰიპოთეზური სუპერკონტინენტი, რომელიც არსებობდა 3.6-2.8 მილიარდი წლის წინ არქეულში. მისი ფორმირება დაიწყო 3600 მილიონი წლის წინ, ხოლო დასრულდა 3100 მილიონი წლის წინ. გაიყო დაახლოებით 2500 მილიონი წლის წინ. დასახელება ვაალბარი მოდ ...

                                               

ზელანდია (კონტინენტი)

ზელანდია, აგრეთვე ცნობილი როგორც ტასმანტისი ან ახალი ზელანდიის კონტინენტი - თითქმის ჩაძირული კონტინენტის ფრაგმენტი, რომელიც დაიძირა ავსტრალიისგან გამოყოფის შემდეგ, 60–85 მილიონი წლის წინ. ეს უკანასკნელი თავის მხრივ ანტარქტიდას 85–130 მლნ წლის წინ ...

                                               

ლავრაზია

ლავრაზია - ორი კონტინენტიდან ჩრდილოეთით მდებარე. ამ ორ კონტინენტად დაიშალა პანგეა მეზოზოურ ერაში. ლავრაზიის შემადგენელი ნაწილები იყო ამჟამინდელი ევრაზია და ჩრდილოეთი ამერიკა, რომლებიც თავის მხრივ დაახლოებით 135-200 მლნ წლის წინათ განცალკევდნენ ერ ...

                                               

პანგეა

პანგეა - სუპერკონტინენტი, რომელიც არსებობდა დაახლოებით 250 მილიონი წლის წინ პალეოზოურ და მეზოზოურ ეპოქაში, სანამ ის გაიყოფოდა დღეს არსებულ კონტინეტებად. სახელი პირველად ახსენა, კონტინენტური დრიფტის თეორიის შემქმნელმა, გერმანელმა მეცნიერმა, ალფრედ ...

                                               

როდინია

როდინია - ჰიპოთეზური სუპერკონტინენტი, რომელიც არსებობდა დაახლოებით პროტეროზოულში - კამბრიულისწინამდელ ეონში. წარმოიქმნა დაახლოებით 1.1 მლრდ. წლის წინ. იმ დროს დედამიწა შედგებოდა ერთი მთლიანი ხმელეთისა და ერთი მთლიანი ოკენანისაგან, რომელსაც მიროვი ...

                                               

ოკეანეთი

ოკეანეთი - კუნძულთა ჯგუფი წყნარი ოკეანის ცენტრალურ და დასავლეთ ნაწილში, ჩრდილოეთის განედი 28°25′ და სამხრეთის განედი 52°30′ შორის. ფართობი - 1.25 მლნ. კმ². ტერიტორიის 80 % უჭირავს ახალი გვინეისა და ახალი ზელანდიის კუნძულებს. 10 ქვეყანა თანამეგობრ ...

                                               

აფროევრაზია

აფროევრაზია - სუპერკონტინენტი და დედამიწის უმსხვილესი ხმელეთის მასივი. აერთიანებს აფრიკასა და ევრაზიას. ზედაპირის ფართობი უდრის 84 980 532 კმ²-ს, ხოლო მოსახლეობა დაახლ. 5.7 მლნ. კაცს, რაც მსოფლიო მოსახლეობის 85% შეადგენს. იგი ცნობილია აგრეთვე როგ ...

                                               

პირდაპირი უცხოური ინვესტიცია

პირდაპირი უცხოური ინვესტიციები - პირდაპირი ინვესტიცია ქვეყნის წარმოებასა და ბიზნესში უცხოური საწარმოს მიერ კომპანიის შეძენით ან არსებული ბიზნესის გაფართოებით. პირდაპირი უცხოური ინვესტიციის გარდა არსებობს პორთფელური ინვესტიცია. პორთფელური ინვესტიც ...

                                               

ტრანსნაციონალური კომპანია

ტრანსნაციონალური კომპანია - კომპანია, რომელიც რამდენიმე ქვეყანაში ფლობს საწარმოო ქვედანაყოფებს ან მინიმუმ ორ ქვეყანაში მაინც აწარმოებს მომსახურებას. ზოგიერთ ვრცელ ტრანსნაციონალურ კომპანიას ბიუჯეტი მრავალ ქვეყანაზე მეტი აქვს. ამგვარ კომპანიებს ძლი ...

                                               

მსყიდველობითი უნარის პარიტეტი

მსყიდველობითი უნარის პარიტეტი) არის თეორია, რომლის მიხედვითაც ნებისმიერი ვალუტის ერთი ერთეულით უნდა შეგვეძლოს საქონლის ერთი და იმავე რაოდენობის შეძენა ყველა ქვეყანაში. ეს თეორია იყენებს ორი ნებისმიერი ვალუტის გრძელვადიანი წონასწორობის გადაცვლის კ ...

                                               

ოთხი აზიური ვეფხვი

ოთხი აზიური ვეფხვი ან აზიური დრაკონები - ტერმინი, რომელიც გამოიყენება სამხრეთ კორეის, სინგაპურის, ჰონგ-კონგის და ტაივანის მაღალგანვითარებული ეკონომიკის აღსანიშნავად. ისინი გამორჩეულნი არიან განსაკუთრებით მაღალი ეკონომიკური ზრდის ტემპით და სწრაფი ...

                                               

აფრიკის ერთობის ორგანიზაცია

აფრიკის ერთობის ორგანიზაცია - აფრიკის ქვეყნების გაერთიანება. 2002 წლის 9 ივლისს ეწოდა აფრიკის კავშირი. დაარსდა 1963 წელს აფრიკული ქვეყნების ერთიანობისა და სოლიდარობის, სუვერენიტეტის და ტერიტორიული მთლიანობის დაცვის თვალსაზრისით. ორგანიზაციის წევრ ...

                                               

დასავლეთ აფრიკის ქვეყნების ეკონომიკური თანამეგობრობა

დასავლეთ აფრიკის ქვეყნების ეკონომიკური თანამეგობრობა - დასავლეთ აფრიკის ქვეყნების რეგიონალური ეკონომიკური გაერთიანება. დაარსდა 1975 წლის 28 მაისს ლაგოსის ხელშეკრულების საფუძველზე. ორგანიზაციის მიზანია ხელი შეუწყოს რეგიონის ეკონომიკურ ინტეგრაციას. ...

                                               

ცენტრალური აფრიკის ქვეყნების ეკონომიკური თანამეგობრობა

ცენტრალური აფრიკის ქვეყნების ეკონომიკური თანამეგობრობა - ცენტრალური აფრიკის ქვეყნების რეგიონალური სავაჭრო-ეკონომიკური გაერთიანება. დაარსდა 1994 წელს ცენტრალური აფრიკის ქვეყნების სასაზღვრო და ეკონომიკური თანამეგობრობის ბაზაზე. თანამეგობრობის დაარს ...

                                               

საქართველოს ახალგაზრდობის წარმომადგენელი გაეროში

საქართველოს ახალგაზრდობის წარმომადგენელი გაეროში - პროგრამა საქართველოში, რომელსაც საფუძველი 2012 წელს ჩაეყარა და სრულად ფინანსდება საქართველოს განათლების, მეცნიერების, კულტურისა და სპორტის სამინისტროს მიერ, საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტრო ...