ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 150




                                               

ლაფანყურის ვაჟაობა

ლაფანყურის "ვაჟაობა" - სახალხო დღესასწაული, რომელიც თელავის მუნიციპალიტეტის სოფელ ლაფანყურში 1968 წლიდან აღინიშნება ქართული ლიტერატურის კლასიკოსის, პოეტისა და მწერლის, ვაჟა-ფშაველას პატივსაცემად.

                                               

მამაკაცთა საერთაშორისო დღე

მამაკაცთა საერთაშორისო დღე - ყოველწლიური დღესასწაული, რომელიც აღინიშნება 19 ნოემბერს. ის დაარსდა 1992 წლის 7 თებერვალს პროფესორ თომას ოსტერის ინიციატივით. ამ დღის დაწესების მიზანი იყო საზოგადოების მიერ ყურადღების მიქცევა მამაკაცების მიმართ გენდერ ...

                                               

მამის დღე

მამის დღე - დღესასწაული, რომელიც ყოველწლიურად აღინიშნება მამობის აღსანიშნავად და მამებისთვის პატივის მისაგებად. მრავალ ქვეყანაში ის აღინიშნება ივნისის მესამე კვირა დღეს. ზოგიერთ ქვეყანაში ის მიესადაგება წმინდა იოსების ხსენების დღეს. დღესასწაული პ ...

                                               

ნოვრუზი

ნოვრუზი - გაზაფხულისა და ახალი წლის დადგომის დღესასწაული, რომელიც თურქ და ირანელ ხალხებში აღინიშნება. სიტყვა ნავრუზი სპარსული ენიდან მომდინარეობს და "ახალ დღეს" ნიშნავს. აღინიშნება გაზაფხულის ბუნიაობის დროს: მარტს ირანში, შუა აზიისა და ამიერკავკა ...

                                               

შაჰსეი-ვაჰსეი

შაჰსეი-ვაჰსეი - მაჰმადიანი შიიტების უძველესი დღესასწაული, იმართებოდა მთავარის კალენდრის პირველი თვის მეათე დღეს. გადმოცემის თანახმად ისლამის რელიგიის ფუძემდებლის მუჰამედის სიკვდილის შემდეგ 632 წ., მექასა და მედინას პირველობისთვის დაწყებულ ბრძოლაშ ...

                                               

ძველით ახალი წელი

ძველით ახალი წელი - ტრადიციული დღესასწაული, რომლითაც სხვადასხვა ქვეყანაში აღნიშნავენ იულიუსის კალენდრის 1-ლ იანვარს, ახალ წელს. XX და XXI საუკუნეებში ძველით ახალი წელი გრიგორიანული კალენდრის 14 იანვარზე მოდის, ახალი წლიდან 13 დღეში. როგორც წესი, ...

                                               

წმინდა ვალენტინის დღე

წმინდა ვალენტინის დღე, ან შეყვარებულების დღე, სიყვარულის დღე - დღესასწაული, რომელიც 14 თებერვალს აღინიშნება მსოფლიოს მრავალ ქვეყანაში, თუმცა უმეტესგან არც საერო და არც საეკლესიო დღესასწაული არაა. როგორც წესი, ამ დღეს ერთად ატარებენ შეყვარებულები. ...

                                               

წმინდა ლუსიას დღე

წმინდა ლუსიას დღე - დღე, რომელსაც სკანდინავიის ქვეყნები 13 დეკემბერს დღესასწაულობენ. გარდა ამისა, წმინდა ლუსიას დღე აღინიშნება კუნძულ სიცილიაზეც.

                                               

ჰელოუინი

ჰელოუინი - დღესასწაული, რომელიც აღინიშნება ყოველი წლის 31 ოქტომბერს. აღნიშვნის დროს ტარდება სხვადასხვა ღონისძიება და მსვლელობა - თამაშები, ფოიერვერკები, კოსტიუმირებული წვეულებები, "მოჩვენებებიანი სახლების" მონახულება, საზარელი ისტორიების თხრობა დ ...

                                               

ლორელაი

ლორელაი - 120 მეტრიანი კლდე გერმანიაში, სანქტ-გოარჰაუსენში მდინარე რაინის აღმოსავლეთ ნაპირზე. კლდე ქმნის რაინის ყველაზე ვიწრო მონაკვეთს შვეიცარიიდან ჩრდილოეთის ზღვამდე, რაც ამ მონაკვეთში იწვევს ძლიერ წყალქვეშა დინებებს და უამრავი გემის დაღუპვას.

                                               

შამბალა

შამბალა - ლეგანდარული ქვეყანა ტიბეტში, ან მის შემოგარენში. მისი პირველი ხსენება გვხვდება კალაჩაკრა-ტანტრის ტექსტში, რომელიც, როგორც ამტკიცებენ, შემორჩენილია შამბალას მეფე სუჩანდრის დროიდან. სუჩანდრამ კალაჩაკრას მეცნიერება სიდჰართა გაუტამასაგან შე ...

                                               

ჰუა მულანი

ჰუა მულანი - ჩინური ხალხური პოემის გმირი, რომელიც ომში წავიდა, მიუხედავად იმისა, რომ ჯარში მხოლოდ მამაკაცებს იწვევდნენ. პოემა დაწერილი იყო VI საუკუნეში, თუმცა მისი პირველყოფილი ვერსია არ შენარჩუნდა - ჩვენამდე XII საუკუნის გო მაოციანის კრებული მოვ ...

                                               

ალამუთის ციხე

ალამუთი - მთაზე აგებული ციხე ირანში, ალამუთის რეგიონში. მდებარეობს დღევანდელი თეირანიდან დაახლოებით 200 კილომეტრში. სახელი ნიშნავს "არწივის ბუდეს". 1090 წელს, ალამუთი ჰასან-ი საბაჰის მფლობელობაში გადავიდა; იგი ნიზარიტი ისმაილიტების სახელმწიფოს და ...

                                               

ართური

მეფე ართური - ლეგენდარული ბრიტანელი წინამძღვარი, რომელიც შუა საუკუნეების ისტორიების მიხედვით, უძღვებოდა ბრიტანეთის დაცვას საქსონელი დამპყრობლებისგან, ადრეულ მეექვსე საუკუნეში. ართურის ისტორიების ძირითადი ნაწილი ფოლკლორის და ლიტერატურის შექმნილია, ...

                                               

ფილოსოფიური ქვა

ფილოსოფიური ქვა - IV საუკუნიდან XVI საუკუნემდე გაბატონებული წარმოდგენების მიხედვით, ნივთიერება, რომელსაც უნარი აქვს მაგიურად გარდაქმნას არაკეთილშობილი ლითონები ოქროდ და ვერცხლად, განკურნოს ადამიანი ყოველგვარი ავადმყოფობისაგან, დაუბრუნოს მას ახალგ ...

                                               

ბოთლების ჩაბარება

ბოთლების ჩაბარება - გავრცელებული ფრაზეოლოგიზმი სალაპარაკო ქართულ ენაში. ნიშნავს მოხმარებული საქონლის ტარის გაყიდვას, საფასურის მიღების მიზნით. კანონით შესაძლო შესზღუდვების მიუხედავად ბოთლების ჩაბარება გავრცელებული პრაქტიკაა საქართველოში. ბოლო წლე ...

                                               

ვიდეო თამაშების ინდუსტრია

ვიდეო თამაშების ინდუსტრია - ეკონომიკის სექტორი, რომელიც დაკავშირებულია ვიდეო თამაშების შექმნა, ხელშეწყობასა და გაყიდვასთან. მასში შედის დიდი რაოდენობით სპეციალობა, სადაც მუშაობს უამრავი ადამიანი მსოფლიოს მასშტაბით. ვიდეო თამაშების ინდუსტრია დაიბა ...

                                               

კიბერნეტიკა

კიბერნეტიკა - მეცნიერება, რომელიც სწავლობს მანქანებისა და ცოცხალი ორგანიზმების მიერ ინფორმაციის მიღებას, შენახვასა და გადაცემას, აგრეთვე ამ ინფორმაციის გამოყენებას მართვისათვის. შექმნა ამერიკელმა მეცნიერმა ნორბერტ ვინერმა.

                                               

BitTorrent

ბიტტორენტი - პირინგული ქსელური პროტოკოლი ინტერნეტში ფაილების გასაზიარებლად. მისი მეშვეობით მომხმარებელს შეუძლია ფაილის მეორე მომხმარებლისგან გადაწერა სერვერზე დამატებითი დატვირთვის გარეშე. ბიტტორენტის შემთხვევაში "ტრეკერი" მხოლოდ მართავს "კონექტს ...

                                               

სუპერორგანიზმი

სუპერორგანიზმი - ერთი სახეობის სინერგიულად ურთიერთ მომქმედი ორგანიზმების ჯგუფია. სხვადასხვა სახეობის სინერგიულად ურთიერთ მომქმედ ორგანიზმების ჯგუფს ჰოლობიონტი ეწოდება. ტერმინი სუპერორგანიზმი ხშირად ეუსოციალური ცხოველების მიმართ გამოიყენება, სადაც ...

                                               

შავი ყუთი

შავი ყუთი - ტერმინი მეცნიერებაში, კომპიუტერულ ტექნოლოგიასა და ინჟინერიაში, რომლითაც აღინიშნება მოწყობილობა, სისტემა ან ობიექტი, რომელიც აღქმულია მასში შემავალი და გამომავალი ინფორმაციის ჭრილში, მუშა პროცესის ცოდნის ან გაგების გარეშე, მისი სირთული ...

                                               

ჰომეოსტაზი

ჰომეოსტაზი - ადამიანის, ცხოველთა და მცენარეთა ორგანიზმის შინაგანი გარემოს შედგენილობისა და ფიზიკურ-ქიმიური თვისებების შედარებითი დინამიკური მუდმივობა და ძირითადი ფიზიოლოგიური ფუნქციების მედეგობა. ჰომეოსტაზი გულისხმობს ადამიანის, ძუძუმწოვრებისა და ...

                                               

დირსი

დირსი - საცხოვრებელი კომპლექსი თბილისში, რომელსაც საერთაშორისო დეველოპერული ჰოლდინგი AS Group Investment-ის შვილობილი კომპანია AS Georgia 2012 წლიდან აშენებს. AS Group Investment პროექტებს ევროპისა და აზიის რამდენიმე ქვეყანაში ახორციელებს. კომპან ...

                                               

ეკოლოგიური მშენებლობა

ეკოლოგიური მშენებლობა - პრაქტიკა მშენებლობაში, რომელიც შენობის მიერ ბუნებრივი რესურსების - ენერგიის, წყლისა და მასალების - ეფექტურად გამოყენებაზე ამახვილებს ყურადღებას და ამავე დროს ამცირებს შენობის ზეგავლენას ადამიანის ჯანმრთელობაზე და ზოგადად გ ...

                                               

მშენებლობა

მშენებლობა - მატერიალური წარმოების დარგი, რომლის დანიშნულებაა სამშენებლო და სამონტაჟო სამუშაოთა მთელი კომპლექსის შესრულება, ახალი საწარმოო და არასაწარმოო ძირითადი ფონდების ამოქმედება და არსებულის გაფართოება-რეკონსტრუქცია. მშენებლობის მზა პროდუქცი ...

                                               

მშენებლობის ნებართვა

მშენებლობის ნებართვა - ნებართვის სპეციფიკური სახე, რომელიც საჭიროა მშენებლობის განხორციელებისთვის. ნებართვის გარეშე მშენებლობა მსოფლიოს მრავალი ქვეყნის კანონმდებლობით ისჯება სხვადასხვა საჯარიმო სანქციებით, მათ შორის უნებართვოდ აშენებული ობიექტის ...

                                               

სამშენებლო მასალა

სამშენებლო მასალა - ნებისმიერი სახის მასალა, რომელიც გამოიყენება მშენებლობის მიზნით. მრავალი ბუნებრივად არსებული ისეთი მასალა, როგორიცაა თიხა, ქვა, ქვიშა, ხე, ტოტები და სხვა, გამოიყენებოდა და გამოიყენება მშენებლობისათვის. ბუნებრივის გარდა ბევრი ხ ...

                                               

ცემენტაცია

ცემენტაცია - პროცესი ფერად და შავ მეტალურგიაში, ასევე მშენებლობაში. ცემენტაცია ფერად მეტალურგიაში, ჰიდრომეტალურგიული პროცესი, რომელიც ემყარება უფრო მეტად ელექტროდადებითი ლითონების გამოძევებას მათი ნაერთების ხსნარიდან ნაკლებად ელექტროდადებითი ლითო ...

                                               

გიფენის საქონელი

გიფენის საქონელი - ეკონომიკასა და მომხმარებელთა თეორიაში ეწოდება ისეთ საქონელს, რომელზე მოთხოვნაც იზრდება ფასის ზრდასთან ერთად, რაც არღვევს მოთხოვნის კანონს. გიფენის საქონლის შემთხვევაში უფრო იაფი ახლო შემცვლელები არ არსებობს, ამიტომ მომხმარებელი ...

                                               

კერძო საქონელი

კერძო საქონელი ეკონომიკაში განისაზღვრება, როგორც: მეტოქეობისუნარიანი - ერთი პიროვნების მიერ ამ საქონლის მოხმარება შეამცირებს მეორე პიროვნებისთვის ამავე საქონლის მოხმარების შესაძლებლობას. გამორიცხვადი - შესაძლებელია მომხმარებელს ამ საქონლის მოხმარ ...

                                               

საზოგადოებრივი საქონელი

საზოგადოებრივი საქონელი ეკონომიკაში არის ისეთი საქონელი, რომელიც არც გამორიცხვადია და არც მეტოქეობისუნარიანი. ანუ, ადამიანებს ხელს ვერ შევუშლით საზოგადოებრივი საქონლის გამოყენებაში, და ერთი პიროვნების მიერ საზოგადოებრივი საქონლის მოხმარება ვერ შე ...

                                               

არალის სტელა

არალის სტელა - მონუმენტური სახვითი ხელოვნების ძეგლი ადიგენის მუნიციპალიტეტის სოფელ არალის ერთ-ერთი უბნის განაპირას. თარიღდება ადრე შუა საუკუნეებით. სტელა ქვის მასიური სვეტია, ყველა წახნაგი ლილვითაა დასრულებული, თავზე კი ვოლუტია მოცებული. აღმართულ ...

                                               

დავათის სტელა

დავათის სტელა - ქართული საკულტო-მემორიალური ძეგლი. აღმოჩენილია დუშეთის მუნიციპალიტეტში სოფელ დავათში ჟინვალის არქეოლოგიური ექსპედიციის მზვერავთა რაზმის მიერ 1980 წელს, მდინარე არაგვის მარცხენა შენაკადის, აბანოსხევის სათავესთან VIII–IX საუკუნეების ...

                                               

ხამურაბის კანონები

ხამურაბის კანონები - შეიქმნა ბაბილონში მეფე ხამურაბის მიერ ძვ. წ. XVII საუკუნეში. ხამურაბის კანონები მესოპოტამიის ისტორიაში არაა პირველი კანონმდებლობა. კანონების ჩვენამდე მოღწეული პირველი კოდექსი შუმერ მეფეს შულგის ეკუთვნის. შემდეგი ჩვენამდე მოღწ ...

                                               

თხელი ფირი

თხელი ფირი - ნივთიერების თხელი ფენა, რომლის სისქეც არ აღემატება რამდენიმე მიკრომეტრს. თხელი ფირების წარმოება მნიშვნელოვანი კომპონენტია თანამედროვე ტექნოლოგიებში, მაგალითად, მაგნიტური მეხსიერების ბარათები, ნახევარგამტარული ხელსაწყოები, შუქდიოდები, ...

                                               

რადარი

რადარი - დანადგარი, რომელიც იყენებს რადიო ტალღებს ობიექტების მოსაძებნად როგორიცაა თვითმფრინავი, გემი ან წვიმა. რადარის ძირითადი ნაწილები არიან: მიმღები ზომავს ტალღებს, რომლებიც უკან ბრუნდებიან ობიექტზე რომელიც რადარი აღმოჩენას სცდილობს ამრეკვლის ...

                                               

უღელი

"უღელი" - გამწევი ძალის შესაბმელი იარაღი - ხის ძელი. დანიშნულების შესაბამისად იყო მრგვალი და დაკუთხული უღლები. იყენებდნენ უმთავრესად 2 ხარის ან 2 კამეჩის შესაბმელად. ამისათვის უღელს უკეთებდნენ საქედურებსა და სატაბიკე ნაჩვრეტებს. მასალად არჩევდნენ ...

                                               

წამკითხავი მოწყობილობა

წამკითხავი მოწყობილობა, წამკითხავი აპარატი - ავტომატური მოწყობილობა, რომელიც არჩევს ქაღალდზე დაწერილ ან დაბეჭდილ ასოებს, ციფრებსა და სხვა ნიშნებს. წამკითხავ მოწყობილობას უმეტესწილად იყენებენ გამომთვლელ მანქანებში ან მონაცემების დამუშავების სხვა ა ...

                                               

წისქვილი

წისქვილი - სხვადასხვა მასალის დაწვრილმანებისათვის განკუთვნილი მანქანა ან აპარატი. წისქვილი ორგვარია: აეროდინამიკური ანუ ჭავლიანი და მექანიკური. პირველი მასალას აწვრილმანებს მმსხვრეველების გამოუყენებლად, მექანიკური კი - მმსხვრეველების საშუალებით. ...

                                               

აღმოსავლეთმცოდნეობა

აღმოსავლეთმცოდნეობა - სამეცნიერო დისციპლინა, რომელიც აღმოსავლეთის ენების, სულიერი და მატერიალური კულტურის შესწავლითაა დაკავებული.

                                               

ინდოლოგია

ინდოლოგია - ჰუმანიტარული დისციპლინა, რომელიც დაკავებულია ინდოეთის გეოგრაფიულ სივრცეში არსებულ ენათა, კულტურათა, ისტორიას შეისწავლის. ევროპაში ინდოლოგიის ჩამოყალიბება დიდად განაპირობა ინტერესმა, რომელიც კლასიკური სანსკრიტის ტექსტების აკადემიურმა შ ...

                                               

ხოლოდოვიჩის სისტემა

ხოლოდოვიჩის სისტემა - კორეული სიტყვების კირილურ ანბანზე ტრანსკრიბირებით გადმოცემის წესების ერთობლიობა, რომელიც რუსმა აღმოსავლეთმცოდნე-კორეანისტმა ალექსანდრე ხოლოდოვიჩმა შეიმუშავა. ალექსანდრე ხოლოდოვიჩის მიერ შექმნილი სისტემა წარმოადგენს კორეული ს ...

                                               

აზია ი აფრიკა სეგოდნია (ჟურნალი)

აზია ი აფრიკა სეგოდნია გამოდის 1957 წლის მარტიდან. აზია ი აფრიკა სეგოდნია აქვეყნებს სტატიებს, წერილებს და მიმოხილვებს აზიისა და აფრიკის ქვეყნების არაოდენ ისტორიისა და კულტურის სხვადასხვა საკითხებზე, არამედ დღევანდელობის არაერთ შიდა პრობლემაზე. ჟუ ...

                                               

ვიეტნამოლოგია

ვიეტნამოლოგია, ან ვიეტნამისტიკა - სამეცნიერო დისციპლინათა ერთობლიობა, რომელიც შეისწავლის ვიეტნამის სულიერ და მატერიალურ მემკვიდრეობას ძველი დროიდან დღემდე. ვიეტნამოლოგიის კვლევის სფეროში შედის ვიეტნამის ისტორიის, ლიტერატურის, ხელოვნების და საერთო ...

                                               

ვოსტოჩნაია კოლექცია

"ვოსტოჩნაია კოლექცია" - რუსეთის სახელმწიფო ბიბლიოთეკის სამეცნიერო-პოპულარული ილუსტრირებული ჟურნალი, რომელიც ყოველკვარტალურად გამოდის. ჟურნალის პირველი ნომერი გამოვიდა 1999 წელს. 2000 წელს ჟუნალის გამოცემა შეწყდა. 2001 წლიდან კვლავ განახლდა ჟურნალ ...

                                               

ისლამოლოგია

ისლამოლოგია უფრო იშვიათად ისლამისტიკა) - სამეცნიერო დისციპლინა და იკვლევს ისლამს როგორც რელიგიას, ისლამურ საზოგადოებებსა და კულტურებს. ისლამოლოგია ორიგინალურ ტექსტებზე დაყრდნობით, რომლებიც ძირითადად არაბულ ენაზეა შესრულებული, მეცნიერულად შეისწავლ ...

                                               

იტალიის აფრიკისა და აღმოსავლეთის ინსტიტუტი

იტალიის აფრიკისა და აღმოსავლეთის ინსტიტუტი - იტალიის საზოგადოებრივი არაკომერციული ორგანიზაცია, რომელიც იტალიის საგარეო საქმეთა სამინისტროს დაქვემდებარებაშია. იგი შექმნილია წევრადობის პრინციპზე და აერთიანებს 300 წევრს. იტალიის აფრიკისა და აღმოსავლ ...

                                               

ოსმანისტიკა

ოსმანისტიკა ს უწოდებენ სამეცნიერო–კვლევით დისციპლინას, რომელიც ორიენტალისტიკის ერთ-ერთი მოსაზღვრე დარგია და შეისწავლის ოსმალეთის იმპერიის ისტორიასა და კულტურას. ოსმანისტიკა ძირითადად ისეთ მეცნიერებებს ეფუძნება, როგორიცაა ისლამოლოგია და თურქოლოგია ...

                                               

რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიის აღმოსავლეთმცოდნეობის ინსტიტუტი

რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიის აღმოსავლეთმცოდნეობის ინსტიტუტი) სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტი აზიისა და ჩრდილოეთ აფრიკის კომპლექსური კვლევის დარგში. მისამართი: 107031, Москва, Рождественка, д. 12. ინსტიტუტის დირექტორი: პროფესორი ვიტალი ნაუმკინი На ...

                                               

სანქტ-პეტერბურგის სახელმწიფო უნივერსიტეტის აღმოსავლური ფაკულტეტი

სანქტ-პეტერბურგის სახელმწიფო უნივერსიტეტის აღმოსავლური ფაკულტეტი - რუსეთის უძველესი აღმოსავლეთმცოდნეობითი ფაკულტეტი. იგი ფუნქციონირებს 1855 წლიდან.