ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 146




                                               

ქართული მითოლოგია

ქართული მითოლოგია - ძველი ქართული მითებისა და ისტორიების ნაკრები, რომლებიც ძველ ქართულ ღმერთებს -ღვთისშვილებსა და გმირებს, ასევე სამყაროს მოწყობას ეხება. თანამედროვე მკვლევრები ამ მითებს იყენებენ ძველი საქართველოს რელიგიური და პოლიტიკური ინსტიტუტ ...

                                               

ქარონი (მითოლოგია)

ქარონი - ბერძნულ მითოლოგიაში: მენავე, რომელსაც მიწისქვეშა სამეფოს მდინარეზე საფასურით გადაჰყავდა გარდაცვლილთა სულები. ქარონი, ავისმომგვრელი უკვდავი მოხუცი. ბერძნულ მითოლოგიაში არის საკმაოდ ბევრი გზა რომლებიც მიწისქვეშა სამეფოში მიდის: გამოქვაბულე ...

                                               

მანუელ და ნობრეგა

მანუელ და ნობრეგა - პორტუგალიელი მღვდელი-იეზუიტი, მისიონერი, ამერიკაში პირველი მისიონერული ორგანიზაციის ხელმძღვანელი. ჟოზე დე ანშიეტასთან ერთად დიდი გავლენა მოახინა ბრაზილიის ისტორიის შემდეგ პერიოდზე და დააარსა რიგი ქალაქებისა და ასევე მთელი რიგი ...

                                               

მისიონერობა

მისიონერობა - რელიგიური ორგანიზაციებისა და ეკლესიების მოღვაწეობის ერთ-ერთი ფორმა. მიზნად ისახავს სხვა სჯულის მიმდევართა მოქცევას და განდგომილთა ეკლესიაში დაბრუნებას. მისიონერობა ბუდისტურ რელიგიაში ძვ. წ. III საუკუნიდან გავრცელდა და ხშირად ამ მოვა ...

                                               

კვინობი

კვინობი – ქრისტიანული სამონასტრო კომუნა, განდეგილობასთან ერთად სამონასტრო ცხოვრების ორიდან ერთი ფორმა. ძველი ქართული ენის ძეგლებში მის აღსანიშნავად გვხვდება კჳნობი, ან კჳნობიონი. სამეცნიერო ლიტერატურაში დამკვიდრებულია ასევე ლათინიზირებული ფორმიდა ...

                                               

სკიტე

სკიტე - "დიდი უდაბნოს" სიღრმეში მდებარე მონასტერი ძველ ეგვიპტეში, ნიტრიიდან 70 კმ. მოშორებით. ადგილი წარმოადგენს დაბლობს, სადაც ბევრო ტბა მდებარეობს. მისი მთელი სივრცე გვარჯილის ნიტრატით არის დაფარული. ეს ადგილი სრულიად უდაბური და დაუსახლებელი იყ ...

                                               

ბოგომილობა

ბოგომილობა - ანტიფეოდალური მწვალებლური მოძრაობა ბალკანეთის ნახევარკუნძულზე. აღმოცენდა X საუკუნის დასაწყისში, როგორც ფიქრობენ, მაკედონიის ტერიტორიაზე პავლიკიანელთა გავლენით. მკვლევართა დიდი ნაწილის აზრით, ბოგომილები ეწოდათ სექტის ნახევრად ლეგენდარ ...

                                               

კათარები

კათარები - ქრისტიანულ–ბიურგერული მწვალებლების მიმდევრები XI - XIII საუკუნეებში სამხრეთ საფრანგეთში, იტალიაში, ფლანდრიასა და დასავლეთ ევროპის სხვა ქვეყნებში. გამოხატავდნენ ქალაქის ღარიბი ფენების და გლეხობის ნაწილის პროტესტს ფეოდალური ჩაგვრის წინაა ...

                                               

აუსატრუარფიელაგიზი

აუსატრუარფიელაგიზი - ისლანდიური ნეოპაგანური რელიგიური ორგანიზაცია, რომლის მიზანია ნორვეგიული კერპთაყვანისმცემლობის განვითარების ხელის შეწყობა. დაარსდა 1972-ის ზაფხულის პირველ დღეს, 1973-დან დარეგისტრირდა ლეგალურ რელიგიურ ორგანიზაციად. ორგანიზაცია ...

                                               

კიმბანგიზმი

კიმბანგიზმი - კონგოელთა პროტესტანტული რელიგიური მიმდინარეობა. დაარსდა 1921 წელს სიმონ კიმბანგუს მიერ.

                                               

მუნისტები

მუნისტთა სექტის დამაარსებელია სონ მიუონგ მუნი. იგი ჩრდილოეთ კორეაში, პრესვიტერიანულ ოჯახში დაიბადა. ახალგაზრდობაში სხვადასხვა სექტის წევრი იყო. 1950 წელს დამოუკიდებელ რელიგიურ მოღვაწეობას იწყებს და სამხრეთ კორეაში აარსებს თავის ორგანიზაციას. მსოფ ...

                                               

პრასადამი

პრასადამი, პრასადი - ცნება ინდუიზმში, "განწმენდილი" საკვები, რომელსაც ღვთაებათა რიტუალურ მსახურებაში ერთ-ერთი ცენტრალური მნიშვნელობა უკავია.

                                               

ბაბიზმი

ბაბიზმი - ბაბიდების სექტის რელიგიური მოძღვრება, შეიქმნა ბაბის მიერ 1844 წლის 24 მაისს ირანში. ამჟამინდელი შეფასებით მას არა უმეტეს რამდენიმე ათასი მიმდევარი ჰყავს, რომელთა უმეტესობა კონცენტრირებულია ირანში. ამოსავალია შიიტური მოძღვრება იმამისა და ...

                                               

ადეპტი

ადეპტი - რომელიმე მოძღვრების, იდეის თავგამოდებული დამცველი. მისი განსაზღვრება ვრცელდება როგორც პიროვნებისა თუ ორგანიზაციის ცოდნის ისე მისი ხარისხის მიმართ დამოკიდებულებაზე. XIX საუკუნიდან ტერმინი აქტიურად გამოიყენება თეოსოფიაში, ოკულტიზმსა და ეზო ...

                                               

აბრაამისეული რელიგიები

აბრაამისეული რელიგიები - იმ მონოთეისტური რელიგიების საერთო სახელწოდება, რომლებიც სათავეს ძველი სემიტური ტრადიციიდან იღებენ და უკავშირდებიან პატრიარქ აბრაამს არაბული ابراهيم). აბრაამი გახდა პირველი ადამიანი, რომელმაც ირწმუნა უფალი. მას ეწოდებოდა ყ ...

                                               

აჰმადია

მოძრაობას საფუძველი ჩაუყარა მირზა გულამ აჰმადის 1835-1908 ცხოვრებამ და სწავლებამ. მას მიაჩნდა, რომ ის იყო ღვთაებრივად დანიშნული, როგორც დაპირებული მაჰდი და მესია, რომელსაც ელოდნენ ნაწილი მუსლიმების, რომ გამოჩნდება წუთისოფლის უკანასკნელ, აღსასრული ...

                                               

ბაჰაიზმი

ბაჰაი რელიგია - XIX საუკუნეში, სპარსეთში ჩამოყალიბდა და მსოფლიო რელიგიათა შორის ყველაზე ახალგაზრდა აღმსარებლობაა, რომელიც შემდგომ მთელ მსოფლიოში გავრცელდა. ბაჰაიზმის დამაარსებელია ბაჰაულა. რელიგიის მიმდევრებს ბაჰაი ჰქვიათ. ბაჰაულას სწავლების უმნი ...

                                               

ბონი (რელიგია)

ბონი) - ტიბეტელთა ეროვნული რელიგია. ფაქტობრივად იყო ტიბეტის სახელმწიფო რელიგია VI-დან IX ს-მდე. ქვეყანაში დომინირებდა ბუდიზმის მიერ XIII ს-ში განდევნამდე. დღესდღეობით, ბონის მიმდევრები ძირითადად ცხოვრობენ ტიბეტის ყოფილ ტერიტორია ქამში, ასევე სიკი ...

                                               

ბუდიზმი

ბუდიზმი - რელიგია, პრაქტიკული ფილოსოფია, ასევე ზოგიერთი წარმოდგენით ფსიქოლოგია, რომელიც ემყარება ბუდა შაკიამუნის სწავლებას. მომდინარეობს ძველი ინდოეთიდან, დაახ. ძვ. წ. VI-V საუკუნეებიდან. ბუდიზმი ინდოეთის სუბკონტინეტზე გავრცელდა ხუთი საუკუნის გან ...

                                               

დაოსიზმი

დაოსიზმი - რელიგიურ-ფილოსოფიური მიმდინარეობა ჩინეთში. თავდაპირველად, ძვ. წ. VI საუკუნეში, წარმოადგენდა მხოლოდ ფილოსოფიურ მიმდინარეობას. მის დამფუძნებლად ითვლება ნახევრად ლეგენდარული ბრძენი ლაო-ძი, რომელმაც დაწერა წიგნი "დაო დე ძინი". ახ.წ. II საუ ...

                                               

დინი-ილაჰი

დინი-ილაჰი - იმპერატორ აქბარის მიერ შემოღებული რელიგია ინდოეთში. დიდ მოგოლთა იმპერიის სახელმწიფო რელიგია 1582-1605 წლებში. დაფუძნდა სხვადასხვა რელიგიების: ისლამის, ინდუიზმის, ქრისტიანობის, ზოროასტრიზმისა და ჯაინიზმის მოძღვრებათა მიხედვით. დინ-ი-ლ ...

                                               

დისკორდიანიზმი

დისკორდიანიზმი - 1980-იანი წლებიდან ინტერნეტში გავრცელებული რელიგიის პაროდია, შედეგი ნეოწარმართული ტალღებისა. მსოფლიო რელიგიებისაგან განსხვავებით, რომლებიც ქადაგებენ ჰარმონიას, დისკორდიანიზმი აღმერთებს ქაოსს. დისკორდიანიზმის მთავარი ღვთაებაა ერის ...

                                               

ვუდუ

ვუდუ - მონოთეისტური რელიგია, წარმოიშვა კარიბის ზღვის კუნძულებზე და წარმოადგენს აფრიკული სპირიტულ-ანიმისტური რელიგიური ტრადიციებისა და ევროპული კათოლიციზმის სინთეზს. ვუდუს სხვადასხვა დამწერლობა ლათინურად მიუთითებს მის წარმომავალობაზე. Voodoo მიუთი ...

                                               

ზოროასტრიზმი

ზოროასტრიზმი - ერთ დროს სასანიდური სპარსეთის ოფიციალური რელიგია, რომელმაც მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა სპარსეთის აქემენიანთა და პართთა იმპერიებში. რელიგია ასევე ცნობილია, როგორც ზარათუსტრიანიზმი. ზოროასტრიზმის მიმდევართა გეოგრაფიული არეალი ერთ დრო ...

                                               

იაზდანიზმი

იაზდანიზმი - რელიგიური მიმდინარეობის დასახელება, რომელიც გავრცელებულია ქურთებში. შეიცავს ალევიზმი, აჰლ–ი ჰაკკი და ეზიდიზმი. მიიჩნევენ, რომ იაზდანიზმი იყო ქურთების მთავარი რელიგია X-XVI საუკუნამდე. შუა საუკუნეებში განიცადა დიდი ისლამისაცია. ამ რელ ...

                                               

იუდაიზმი

იუდაიზმი - ებრაელი ერის რელიგია; ისტორიაში აღნუსხული პირველი მონოთეისტური რწმენა და ანტიკური ხანიდან შემორჩენილი ერთ-ერთი რელიგია. იუდაიზმის დოქტრინა და ისტორია მნიშვნელოვანი ნაწილია სხვა მონოთეისტურ, კერძოდ: სამარიულ, ქრისტიანულ და მუსლიმურ რელი ...

                                               

იუდაიზმი თბილისში

იუდაიზმი თბილისში - იუდაიზმს თბილისში მრავალსაუკუნოვანი ისტორია აქვს. საუკუნეების მანძილზე აქ წარმოდგენილი იყო არა მარტო ტრადიციული, არამედ სექტანტური, კარაიმული იუდაიზმიც. ერთი არაბულენოვანი ისტორიკოსის ცნობით, თბილისში ბაღდადელმა აბუ იმრან მუს ...

                                               

კონფუციანელობა

კონფუციანელობა - ჩინელი ფილოსოფოსის კონფუცის მიერ ჩამოყალიბებული ეთიკურ ფილოსოფიული სისტემა. ის არის მორალის, სოციალური წყობის, პოლიტიკის, ჩინური ფილოსოფიის და რელიგიის კომპლექსური სისტემა. მას რამდენიმე აღმოსავლურ ქვეყანაში აქვს მხარდაჭერა სახელ ...

                                               

მფრინავი სპაგეტის მონსტრი

მფრინავი სპაგეტის მონსტრი - მფრინავი სპაგეტის მონსტრის ეკლესიის, ანდაც პასტაფარიანიზმის მთავარი ღვთაება, რომელსაც არასერიოზული დამოკიდებულება აქვს რელიგიებისადმი. იგი ეწინააღმდეგება გონივრული ჩანაფიქრის თეორიის და კრეაციონიზმის სწავლებას საჯარო ს ...

                                               

პაგანიზმი

პაგანიზმი - სხვადასხვა იდეის გამაერთიანებელი ტერმინი, ძირითადად ამ სიტყვით გულისხმობენ არა-აბრაამისეულ, ადგილობრივ პოლითეისტურ რელიგიურ ტრადიციებს. ისტორიულ კონტექსტში, ამ ტერმინით მოიხსენიებენ ბერძნულ-რომაულ პოლითეიზმს, ასევე ევროპისა და ჩრდ. ამ ...

                                               

რასტაფარი

რასტაფარი - 1930-იან წლებში იამაიკაში წარმოშობილი და დღეისათვის საკმაოდ გავრცელებული რელიგია. მის წარმოშობას საფუძვლად უდევს მარკუს გარვეის წინასწარმეტყველება. მან 1927 წელს იწინასწარმეტყველა, რომ აფრიკაში მოხდებოდა დიდი მეფის აღზევება. 1930 წელს ...

                                               

სატანიზმი

სატანიზმი - რელიგიურ-ოკულტური მიმდევრობა, მსოფლმხედველობისა და რწმენათა წარმოდგენა, რომელიც ჩამოყალიბდა XIX საუკუნეში, როგორც გაბატონებული ქრისტიანობის მდგომარეობის წინააღმდეგ არსებული პროტესტი, რომელშიც სატანის იერ-სახე განმარტებულია როგორც ძლევ ...

                                               

სიქიზმი

სიქიზმი - ინდოეთის ერთ-ერთი ახალგაზრდა მონოთეისტური რელიგიური აღმსარებლობა, დაარსებულია ჩვ.წ. XV საუკუნეში გურუ ნანაკის მიერ. გავრცელებულია ძირითადად პენჯაბის შტატში. ჰყავს ოც მილიონზე მეტი მიმდევარი. სიქიზმი ქადაგებს ყველა რელიგიების თავის დროზე ...

                                               

სურამისა და ხაშურის ეპარქია

სურამისა და ხაშურის ეპარქია - საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის ეპარქია. შეიქმნა 2013 წლის 11 ოქტომბრის წმინდა სინოდის სხდომის გადაწყვეტილების თანახმად, მანამდე ურბნისისა და რუისის ეპარქიის ნაწილი იყო. ამავე გადაწყვეტილების მიხედვით საეპისკოპო ...

                                               

ტოტემიზმი

ტოტემიზმი - ადრეული გვაროვნული საზოგადოების რელიგია, რომელშიც თავისებური სახით აისახა ამ პერიოდის საზოგადოებრივი ურთიერთობანი. ტოტემიზმის თანახმად, ადამიანსა და მის გარეთ არსებულ საგნებს შორის არსებობს სისხლით ნათესაური კავშირი. ამიტომ ადამიანთა ...

                                               

ქრისტიანობა

ქრისტიანობა - ქრისტეს მოძღვრება, სამთაგან ერთ-ერთი მსოფლიო რელიგია ბუდიზმთან და ისლამთან ერთად. მას სამი ძირითადი მიმართულება აქვს: კათოლიციზმი, პროტესტანტიზმი და მართლმადიდებლობა. საერთო ნიშანი, რომელიც აერთიანებს ქრისტიანობის სხვადასხვა დენომინ ...

                                               

შინტოიზმი

შინტოიზმი, იგივე შინტო - უძველესი იაპონური რელიგიური მიმდინარეობა, რომელიც სულების თაყვანისცემას ეფუძნება. იაპონიაში 80 000-ზე მეტი შინტოს ტაძარია. სანამ სულების თაყვანსაცემად ტაძარში შევლენ, მორწმუნეები თითებს ისველებენ და პირს ირეცხავენ. შინტო ...

                                               

ჯაინიზმი

ჯაინიზმი - რელიგიურ-ფილოსოფიური სწავლება, წამოსული ინდოეთიდან ძვ. წ. VI საუკუნეში. დამაარსებლად ითვლება ჯინო მაჰავირა. ამჟამად ითვლის დაახლოებით 6 მილიონ მიმდევარს, რომელთაგან 3.5 მილიონი ინდოეთში ცხოვრობს. ჯაინიზმის, როგორც დჰარმული რელიგიის, სა ...

                                               

რელიგიის თავისუფლება

რელიგიის თავისუფლება ან რელიგიური თავისუფლება - პრინციპი, რომელიც მხარს უჭერს პიროვნების ან საზოგადოების თავისუფლებას წარმოაჩინოს/გამოხატოს საკუთარი რწმენა, დაიცვას, ასწავლოს, თაყვანისცეს საჯაროდ, ღიად თუ ინდივიდუალურად. რელიგიის თავისუფლება ასევ ...

                                               

ანალოღია

ანალოღია - მართლმადიდებლურ ეკლესიაში ხატებისა და საღვთო წიგნების დასასვენებელი მაღალი დახრილი მაგიდა. თეიმურაზ ბაგრატიონის განმარტებით "წიდა საბასა კანონსა შინა ანალოღია არს სახე ანუ ხატი ქრისტესი ანუ ხუთისმშობლისა", რადგან აღნიშნული მაგიდაც ძირი ...

                                               

არწივი (საეკლესიო ნივთი)

არწივი - სამღველმთავრო წირვის ატრიბუტი, ძირს დასაფენი პატარა, ოვალური ან მრგვალი ფორმის ხალიჩა, რომელზეც გამოსახულია არწივი და ქალაქი. ქალაქი განასახიერებს საეპისკოპოსოს, რომელსაც მართავს მღვდელმთავარი, ხოლო არწივი, რომელიც ქალაქს დაჰყურებს აღნიშ ...

                                               

ბაირაღი

ბაირაღი - ტარზე დამაგრებული ქსოვილის ფართო ნაჭერი. სახელმწიფოს, ეკლესიის ან რაიმე ორგანიზაციის სიმბოლო. ეკლესიის წმიდა დროშა, მაცხოვრის, ღვთისმშობლის, განსაკუთრებით პატივდებული წმინდანთა გამოსახულებით. ჩვეულებრივ ინახება მარჯვენა და მარცხენა კლირ ...

                                               

ბარძიმი

ბარძიმი - მაღალფეხიანი სასმისი, ქრისტიანული ეკლესიის "სიწმინდის ჭურჭელთაგანი". იხმარება ზიარების რიტუალის შესრულებისას. სიმბოლური მნიშვნელობით - იესო ქრისტეს სასმისი საიდუმლო სერობაზე. საქართველოს ეკლესიებში ჰქონდათ ოქროს, აგრეთვე ვერცხლის, ბროლი ...

                                               

იოანეს სახარება

იოანეს სახარება, ლათ. Evangelium secundum Ioannem) - ახალი აღთქმის მეოთხე წიგნი. ქრისტიანული ტრადიციის თანახმად ის დაიწერა იოანე მახარებლის, ქრისტეს საყვარელი მოწაფის მიერ, რომელიც მოგვიანებით იწოდებოდა იოანე ღვთისმეტყველად.

                                               

კანდელი

კანდელი - ქრისტიანულ ეკლესიაში მსახურების ერთ-ერთი აუცილებელი ნივთი. კედელზე, ხატთან ჩამოკიდებული სანათი, ლამპარი, ჩვეულებრივ მინისა. ჩასმული ლითონის ბუდეში, რომელიც დაფანჯრულია და ჯვრით ბოლოვდება. კანდელში ასხია ზეთი და ლითონის უღელში ჩამაგრებულ ...

                                               

ლუკას სახარება

ლუკას სახარება – ახალი აღთქმის მესამე წიგნი, ერთ–ერთი ოთხი კანონიკური სახარებიდან. მის წინ ტრადიციულად დგას მათეს სახარება და მარკოზის სახარება და მის შემდეგ მოდის იოანეს სახარება.

                                               

მათეს სახარება

მათეს სახარება - ახალი აღთქმის პირველი წიგნი და პირველი ოთხი კანონიკური სახარებიდან. მას ტრადიციულად მოსდევს მარკოზის სახარება, ლუკას სახარება და იოანეს სახარება.

                                               

მარკოზის სახარება

მარკოზის სახარება - ახალი აღთქმის მეორე წიგნი და ოთხი კანონიკური სახარებიდან ერთ–ერთი. უმოკლესი ოთხი სახარებიდან. ახალ აღთქმაში მოსდევს მათეს სახარებას და დგას ლუკას სახარებისა და იოანეს სახარების წინ.

                                               

ოდიკი

ოდიკი, აგრეთვე ცნობილია, როგორც ანტიმინსი - ქრისტიანულ ღვთისმსახურებაში ერთ-ერთი უმთავრესი ნივთი. ქვესაფენელი ტრაპეზზე. ოთხკუთხა ქსოვილი, რომლის შუაგულში გამოსახულია მაცხოვრის დასაფლავება, ხოლო კუთხეებში - ოთხი მახარებელი. ქვეშ წარწერა აქვს, რომე ...

                                               

პაპირუსი 52

პაპირუსი 52 - პაპირუსის ფრაგმენტი, ზომა 8.9 × 6 სმ, შეიცავს ნაწყვეტს იოანეს სახარებიდან. წაღმა პირი შეიცავს სტრიქონებს იოანეს სახარებიდან ბერძნულ ენაზე. მეორე მხარე შეიცავს სტრიქონებს ჰიმნებიდან. ოქსირინხის ხელნაწერთა ცნობილმა მკვლევარმა ბერნარდ ...