ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 124




                                               

ხრისტო კაბაქჩიევი

ხრისტო სტეფანოვ კაბაქჩიევი - ბულგარეთისა და საერთაშორისო მუშათა მოძრაობის მოღვაწე, პუბლიცისტი. ისტორიულ მეცნიერებათა დოქტორი. დაიბადა მასწავლებლის ოჯახში. 1894 წელს იყო გაბროვოში სტუნდენტური სოციალისტური წრის ერთ-ერთი ორგანიზატორი. 1905–1928 წლებ ...

                                               

გრიგოლ მარგიანი

გრიგოლ მარგიანი - ქართველი პოლიტიკოსი. ისტორიის მეცნირებათა დოქტორი, საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე. დაამთავრა მოსკოვის მიხეილ ლომონოსოვის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. 1940-1957 წლებში იყო ლენტეხის რაიონის ცანას დარიშხანის კო ...

                                               

ვლადიმერ მერკვილაძე

ვლადიმერ მერკვილაძე - ქართველი ისტორიკოსი, ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი, საქართველოს სსრ-ის მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე.

                                               

ფრიდონ სიხარულიძე

1956-1961 წლებში სწავლობდა ბათუმის შოთა რუსთაველის სახელმწიფო უნივერსიტეტში; 1963-1965 წლებში იყო ივანე ჯავახიშვილის თბილისის სახელობის უნივერსიტეტში ისტორიის არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ისტორიის ასპირანტი; ისტორიის მეცნიერებათა კანდიდატი 1969; ი ...

                                               

სერგეი შამბა

სერგეი შამბა - აფხაზეთის სეპარატისტული მთავრობის "პრემიერ–მინისტრი" 2010 წლის 12 თებერვლიდან; მანამდე ის მრავალი წლის განმავლობაში იყო დე–ფაქტო "საგარეო საქმეთა მინისტრი ", 1997 წლის 7 მაისიდან 2004 წლის ივნისამდე, ნახევარწლიანი პაუზით. ამ თანამდ ...

                                               

ნანა ხაზარაძე

ნანა ვლადიმერის ასული ხაზარაძე - ქართველი ისტორიკოსი; ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი, საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის აკადემიკოსი. მისი ნაშრომები ისტორიის სხვადასხვა საკითხს, მათ შორის, ახლო აღმოსავლეთის და კავკასიის ძველი ი ...

                                               

ანა კომნენე

ანა კომნენე ან ანა კომნენოსი - ბიზანტიელი დედოფალი, იმპერატორ ალექსი I კომნენეს და ირინე დუკინას ქალიშვილი. ერთ-ერთი პირველი ქალი ისტორიკოსი. ახალგაზრდობაში ანა დანიშნეს თავის შორეულ ნათესავზე – კონსტანტინე დუკაზე, იმპერატორ მიხეილ VII დუკას და მ ...

                                               

გოტიე

გოტიე - XII საუკუნის მოღვაწე, ანტიოქიის სამთავროს კანცლერი, ჯვაროსნული ომების მონაწილე. ავტორი ქრონიკისა "ანტიოქიის ომები", რომელშიც გადმოცემულია ანტიოქიის სამთავროს ისტორია 1119-1126 წლებში. საინტერესოდ მოგვითხრობს დავით აღმაშენებლის მეთაურობით ...

                                               

ალ-კალკაშანდი

შიჰაბ-ად-დინ აბულ-აბბას აჰმად იბნ ალი ალ-კალკაშანდი - არაბი ავტორი, ენციკლოპედისტი, ეგვიპტის მამლუქთა სასულთნოს ადმინისტრაციული მოხელე. ალ-კალკაშანდის ძირითადი თხზულება მისი 14-ტომიანი კაპიტალური ნაშრომი "ბრმის განთიადი წე­რის ხელოვნებაში" "სუბჰ ...

                                               

კიროსის ცილინდრი

კიროსის ცილინდრი - აქემენიდი კიროს II დიდის ცილინდრის ფორმის თიხის აქადურ ენაზე სოლისებრი დამწერლობით შესრულებული მანიფესტი და დეკლარაცია, რომელიც თარიღდება ძვ. წ. VI საუკუნით. აღმოაჩინეს 1879 წელს ბაბილონის ნანგრევებში. ინახება ბრიტანეთის მუზეუმ ...

                                               

ნებროთის წიგნი

ნებროთის წიგნი, ნებროთიანი - ქურუმთა წიგნი. ნებროთის წიგნი პირველად ქართულ მატიანეებში გვხვდება ლეონტი მროველის ქართლის ცხოვრებაში მირიან მეფის დროს, როდესაც იწყება გამოკვლევა წმინდა ნინოს მიერ ნაქადაგები ახალი სჯულის - ქრისტიანობა. ასევე გვხდება ...

                                               

ელ-ჰასა

ელ-ჰასა - ისტორიული რეგიონი, ოაზისი აღმოსავლეთ საუდის არაბეთში. რეგიონი მოიცავს აღმოსავლეთ პროვინციის უმეტეს გუბერნიებს. ოაზისი მდებარეობს სპარსეთის ყურიდან, არაბეთის ნახევარკუნძულის სიღრმეში დაახლოებით 60 კილომეტრში. რეგიონი შედის უფრო დიდი ისტო ...

                                               

ნოყიერი ნახევარმთვარე

ნაყოფიერი ნახევარმთვარე - ნახევარმთვარის ფორმის რეგიონი შუა აღმოსავლეთში, რომელიც მოიცავს თანამედროვე ერაყის, სირიის, ლიბანის, ისრაელის, პალესტინის, იორდანიის, ეგვიპტის ჩრდილო-აღმოსავლეთ და ნილოსის ხეობების რეგიონებს, ამასთან ერთად, თურქეთის სამხ ...

                                               

ჰიჯაზი

ჰიჯაზი ასევე ალ-ჰიჯაზი - საუდის არაბეთის ისტორიული რეგიონი. დასავლეთიდან ესაზღვრება წითელი ზღვა, ჩრდილოეთიდან იორდანია, აღმოსავლეთიდან ნეჯდი, ხოლო სამხრეთიდან ასირი. მისი მთავარი ქალაქია ჯიდა, თუმცა ის უფრო ცნობილია მუსლიმანებისთვის წმინდა ქალაქე ...

                                               

ათენის სკოლა

ათენის სკოლა - რენესანსის ეპოქის მხატვარ რაფაელის ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ნამუშევარი, ფრესკა, რომელზეც ის ვატიკანის სასახლეში 1508-1511 წლებში მუშაობდა.

                                               

ფილიპო ბრუნელესკი

თავდაპირველად ბრუნელესკიმ თავი გამოიჩინა, როგორც მოქანდაკემ. 1401 წელს მან ფლორენციაში შექმნა "ისააკის მსხვერპლად შეწირვა". 1402–1409 წლები ბრუნელესკიმ რომში გაატარა, სადაც ეცნობოდა და იკვლევდა ანტიკურ არქიტექტურულ ძეგლებს. ამ წლებშივე შექმნა პერ ...

                                               

ჯორჯო ვაზარი

ჯორჯო ვაზარი - იტალიელი მხატვარი, მწერალი, ისტორიკოსი და არქიტექტორი, რომელიც დღესდღეობით უმეტესად ცნობილია მის მიერ დაწერილი მხატვართა, არქიტექტორთა და მოქანდაკეთა ბიოგრაფიებით - "შემოქმედთა ცხოვრება" ეს უკანასკნელი განიხილება, როგორც ხელოვნების ...

                                               

მიქელანჯელო ბუონაროტი

მიქელანჯელო დი ლოდოვიკო ბუონაროტი სიმონი, ცნობილი როგორც მიქელანჯელო - იტალიური რენესანსის პერიოდის მოქანდაკე, მხატვარი, არქიტექტორი და პოეტი. მიუხედავად იმისა, რომ ხელოვნების გარეთ სხვა დარგებს თითქმის არ შეხებია, ის უზადობა, რომელიც მის შემოქმე ...

                                               

ფერწერის ვენეციის სკოლა

ვენეციის სკოლა - ფერწერის ერთ-ერთი უმთავრესი სკოლა იტალიაში, ვენეციაში. ყველაზე მეტად განვითარდა XV - XVI საუკუნეებში. ფერწერის ამ სკოლისთვის დამახასიათებელია ფერწერული საწყისების სიჭარბე, ნათელი კოლორისტული გადაწყვეტილებები, ზეთით ფერწერის სახვი ...

                                               

ყოვლად ბრწყინვალე მხატვართა, მოქანდაკეთა და არქიტექტორთა ცხოვრებანი

ყოვლად ბრწყინვალე მხატვართა, მოქანდაკეთა და არქიტექტორთა ცხოვრებანი კიმაბუს დღიდან ჩვენ დრომდე, აგრეთვე ცნობილი როგორც უბრალოდ შემოქმედთა ცხოვრებანი - იტალიური რენესანსის შემოქმედთა ბიოგრაფიების სერია, დაწერილი მე-16 საუკუნის მწერლის, მხატვრის და ...

                                               

ექიმი ჟივაგო

პასტერნაკმა 1945 წელს დაიწყო რომანის წერა და 1955 წელს დაასრულა. პასტერნაკი რომანის სათაურის სხვადასხვა ვერსიებს განიხილავდა, მათ შორის იყო "ახალი კეთილშობილების ნორმები", "სიკვდილი არ იქნება", "ბიჭები და გოგონები", "რინვა", "რუსი ფაუსტის გამოცდი ...

                                               

ალთუნი

ალთუნი - თურქული ოქროს მონეტა. იჭრებოდა კონსტანტინოპოლის აღების შემდეგ. წონა 3.5 გრამი. ალთუნი სხვადასხვა ტიპისაა. XVIII საუკუნის დასაწყისიდან ალთუნის შუბლზე გამოსახულია მოჭრის ადგილი, დრო და თუღრა, ზურგზე არაბულად აწერია: "სულთანი მფლობელი ხმელე ...

                                               

ოთმანური

ოთმანური - XV საუკუნის დასასრულისა და XVI საუკუნის დასაწყისის ქართულ წყაროებში მოხსენიებული ტერმინი ოსმალეთის მონეტების აღსანიშნავად. წყაროებში ერთმანეთისაგან განასხვავებენ ოთმანური თეთრს ანუ ახჩას და ოთმანური ფლურს ანუ ალთუნს.

                                               

ონლიქი

ონლიქი - თურქული ვერცხლის მონეტა. მოჭრა დაიწყეს სულთან ოსმან II-ის დროს. წონა დაახლოებით 3 გ. მისი ემისია გამოწვეული იყო ახჩის წონისა და სინჯის კატასტროფული დაცემით. ონლიქს ჰქონდა დანაყოფები: ბეშლიქი და ნიმბეშლიქი. 1723 წელს ოსმალთა მიერ თბილისის ...

                                               

ათენი

ათენი - საბერძნეთის დედაქალაქი და მსოფლიოს ერთ-ერთი ყველაზე განთქმული ქალაქი. თანამედროვე ათენი დიდი და კოსმოპოლიტი ქალაქია; ძველი ათენი ძლიერი დამოუკიდებელი ქალაქი და განათლების ცენტრი იყო. ქალაქს სახელი ძველი ბერძნული მითოლოგიის ქალღმერთი ათენა ...

                                               

ათენის მეტროპოლიტენი

ათენის მეტროპოლიტენი - საბერძნეთის დედაქალაქის ათენის საზოგადოებრივი ტრანსპორტის ერთ-ერთი წამყვანი სახეობა. ექსპლუატაციაში პირველად 1869 წელს შევიდა, ლონდონის მეტროპოლიტენზე ექვსი წლით ადრე, და მსოფლიოში რიგით მეორე მეტროპოლიტენი გახდა. თავდაპირვ ...

                                               

პართენონი

პართენონი - ძვ. წ. V საუკუნეში ათენის აკროპოლისზე აგებული ათენას ტაძარი. იგი ყველაზე კარგად ცნობილი დღემდე მოღწეული ძველი ბერძნული ნაგებობაა და საყოველთაოდ ითვლება ბერძნული არქიტექტურის უნატიფეს ნიმუშად. მისი დეკორატიული სკულპტურები ბერძნული ხელო ...

                                               

ბიზანტიონი

ბიზანტიონი - მეგარელთა, იგივე ძველბერძნული ქალაქი-კოლონია თრაკიაში, ბოსფორის სრუტის სანაპიროზე. ბიზანტიუმი არის ბერძნული დასახელების ბიზანტიონის ლათინიზერებული ვარაინტი. დაარსების თარიღად მიიჩნევა ძვ. წ. 667 წელი.

                                               

ბიჭვინთა

ბიჭვინთა - დაბა გაგრის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე, აფხაზეთში. მდებარეობს შავი ზღვის სანაპიროზე, მდ. ბზიფის მარცხენა ნაპირზე, იმავე სახელწოდების კონცხზე, ქალაქ გაგრის სამხრეთით 22 კმ-ზე, სოხუმიდან 80 კმ. დაბის სტატუსი მიენიჭა 1963 წელს.

                                               

დიოსკურია

დიოსკურია - ანტიკური ქალაქი კოლხეთის შავი ზღვის სანაპიროზე. დააარსეს ბერძნებმა მოახალშენეებმა, მილეტელებმა, ძვ. წ. VI საუკუნეში.

                                               

ვარნა

ვარნა - სიდიდით მესამე ქალაქი ბულგარეთში სოფიასა და პლოვდივის შემდეგ, მოსახლეობა - 345.371 ადამიანი. ვარნის ოლქის დედაქალაქი და მნიშვნელოვანი პორტი შავ ზღვაზე ვარნის ტბის სიახლოვეს. ქალაქს 1949-56 წლებში "სტალინი" ერქვა.

                                               

კონსტანტინოპოლი

კონსტანტინოპოლი - რომის, ბიზანტიის, ლათინთა და ოსმალეთის იმპერიის დედაქალაქი. დაარსდა რომის იმპერატორ კონსტანტინე I-ის მიერ ბოსფორის სრუტის ევროპულ ნაპირზე, ანტიკური ქალაქის ბიზანტიონის ადგილზე, 324 წლის შემოდგომაზე როგორც რომის იმპერიის ახალი დე ...

                                               

მილეტი

ძვ. წ. 197 წ. მილეტი თავის სამფლობელოებს შეუერთა ანტიოქე დიდმა, რომაელებთან ომის დროს ქალაქი დახმარებას უწევდა რომის მოწინააღმდეგეებს. რომაელებმა მილეტი გამოაცხადეს ძვ. წ. 190 წ. "თავისუფალ ქალაქად". მალე მილეტი აღმოჩნდა რომის მეორე მოკავშირის პე ...

                                               

პერგამონი

პერგამონი - ანტიკური ქალაქი მცირე აზიის სანაპიროზე, ისტორიულ მიზიაში, დღევანდელ თურქეთში, იზმირის პროვინციაში შემავალ ქ. ბერგამას ჩრდილო-დასავლეთით. მდებარეობს 26 კმ-ში ეგეოსის ზღვიდან, მდ. კაიკოსის, დღევანდელი ბაკირჩაის ჩრდილო სანაპიროზე. ქალაქი ...

                                               

ტანაისი

ტანაისი, ტანაიდა - ძველი ქალაქი მდინარე დონის შესართავთან. ძვ. წ. III საუკუნეში დააარსეს ბერძნებმა. მდებარეობდა ახლანდელი დასახლების ნედვიგოვკის ადგილზე. ტანაისი მნიშვნელოვანი სავაჭრო ცენტრი იყო ბოსფორის ბერძნებსა და აზოვისპირა და დონის ველების მ ...

                                               

ტირა

ტირა, ტირასი - ანტიკური ქალაქი. დააარსეს მილეტიდან გადმოსახლებულებმა მდინარე დნესტრის დასავლეთ ნაპირას ძვ. წ. VI საუკუნეში. ტირა ავტონომიური მონათმფლობელური სახელმწიფო - პოლისი იყო. დაახლ. ძვ. წ. 360 წელს საკუათარი მონეტების ემისია დაიწყო. იმპერა ...

                                               

ქალკედონი

ქალკედონი - ანტიკური ხანის ქალაქი. მდებარეობდა მცირე აზიის ნახევარკუნძულის დასავლეთით, მარმარილოს ზღვის სანაპიროზე. დღეს წარმოადგენს სტამბოლის აზიური ნაწილის ერთ-ერთ რაიონს სახელწოდებით - ქადიქიოი. ქალკედონი დაარსებულია ძველი ბერძნების მეგარელთა ...

                                               

ჰერაკლეა პონტიკა

ჰერაკლეა პონტიკა - იყო ანტიკური ეპოქის ზღვისპირა ქალაქი მცირე აზიაში, მდებარეობდა ბითინიის ისტორიულ ოლქში, მდინარე ლუკოსის შესართავთან. მისი მდებარეობა დღევანდელი თურქეთის, ზონგულდაქის პროვინციაში მდებარე ქალაქ ერეგლის შეესაბამება. ჰერაკლეას კოლო ...

                                               

დორილეა

დორილეა - ერთ-ერთი უძველესი ქალაქი ანატოლიაში. დღეს ამ ქალაქიდან შემორჩენილია ნანგრევები. ახლა მის ტერიტორიაზე მდებარეობს ქალაქი ესქიშეჰირი. დორილეა მდებარეობდა ესქიშეჰირიდან 10 კმ-ით სამხრეთ-დასავლეთით. ამ ადგილს დღეს კარაჩა ჰისარი ეწოდება. ძვ. ...

                                               

ნიკეა

ნიკეა - ძველი ბერძნული და ბიზანტიური ქალაქი მცირე აზიაში. დღეს იზნიქი, ქალაქი და რაიონი თურქეთის ბურსას პროვინციაში. ქალაქი მდებარეობს იზნიქის ტბის აღმოსავლეთ სანაპიროზე. ქალაქის მთავარი ღირსშესანიშნაობაა ბიზანტიური ციხესიმაგრის კედლები. 1922 წლა ...

                                               

ატენი

ატენი - ქალაქი ფეოდალურ საქართველოში, ატენის ხეობაში, მდინარე ტანის ორივე ნაპირზე, ახლანდელი გორის მუნიციპალიტეტის ატენის სოფლის თემის ტერიტორიაზე. ქალაქი აშენდა მეფე ბაგრატ IV-ის ბრძანებით XI საუკუნის შუაწლებში. ატენსა და ატენის ხეობაზე გამავალ ...

                                               

ბაზარი (ქალაქი)

ბაზარი - ისტორიული ქალაქი ფეოდალურ საქართველოში. უცხოურ წყაროებში გვხვდება ძეგამისა და ზეგამის სახელწოდებითაც. მდებარეობდა დღევანდელ ქ. ბელაქნიდან 16 კმ-ის დაშორებით. წყაროებში პირველად მოხსენიებულია 1392 წელს. XV-XVI საუკუნეებში ბაზარი კახეთის ს ...

                                               

ბოეთანი

ბოეთანი, ბუეთანი - ქალაქი ისტორიული კახეთის გაღმამხარში. საბუთებში ბუეთანის სახელითაც იხსენიება. 1579 წელს კახეთის მეფე ალექსანდრე II-ის მიერ სვეტიცხოვლისადმი ყმისა და მამულის შეწირულობის წიგნში ბოეთანი მოხსენიებულია შეწირული მონასტრის, ხატისკარი ...

                                               

ეგრი

ეგრი, ეგრისი, ქართული წყაროების მიხედვით, ისტორიული ქალაქი დასავლეთ საქართველოში; ეგრისის პოლიტიკური ცენტრი. ეგრი დაუარსებია ლეგენდარულ ეთნარქს ეგროსს. მდებარეობდა შემდგომდროინდელი ქ. ბედიის ადგილზე. მკვლევართა ნაწილი ეგრის არსებობას ვარაუდობს მდ ...

                                               

ვაშნარი

ვაშნარი, სპონიეთი - ადრეული შუა საუკუნეების ციხე-ქალაქი გურიის მხარეში, სოფელ გურიანთის ახლოს. მისი ძლიერების პერიოდი V-VIII საუკუნეებით განისაზღვრება.

                                               

მუხურისი (ციხე-ქალაქი)

მუხურისი ასევე მოხირისი - ისტორიული ციხე-ქალაქი დასავლეთ საქართველოში. პირველად მოხსენებული აქვს ძველ ავტორს პტოლემეს. ქალაქის ზუსტი ადგილმდებარეობა გაურკვეველია. გამოთქმულია მოსაზრება, რომ მუხურისი მდებარეობდა ახლანდელ სოფელ დაბლაგომის მიდამოებშ ...

                                               

მძოვრეთი

მძოვრეთი - ისტორიული ქალაქი აღმოსავლეთ საქართველოში, ახლანდელი ქარელის რაიონში, ქარელის სამხრეთით 15 კმ-ზე, მდ. ძამის ხეობაში. მოიცავდა ახლანდელი სოფლების - ორთუბნის, წითელსოფლისა და სუქანაანთუბნის ტერიტორიას. მძოვრეთი ძამისხევის მნიშვნელოვანი პუ ...

                                               

ნოქალაქევი

ნოქალაქევი, ასევე არქეოპოლისი, ქართული წყაროების ციხეგოჯი - ისტორიული ციხე-ქალაქი დასავლეთ საქართველოში, სამეგრელოში, მდინარე ტეხურის მარცხენა სანაპიროზე, ამჟამინდელი სოფელი ჯიხას მიმდებარედ.

                                               

პეტრას ციხე

პეტრას კათედრალი - ლაზიკის ეპარქიის ერთ-ერთი საეპისკოპოსო ცენტრი, პეტრას ციხეში არსებული კვადრატული ნაგებობა, მდებარეობს შიდაციხის ჩრდილო-აღმოსავლეთ კედლის სიახლოვეს 3-4 მეტრის მოშორებით. მოღწეული კედლების სიმაღლეა 2.5 მ. ამ ნაგებობაში პეტრელი მვ ...

                                               

ჟალეთი

ჟალეთი – ძველი ქართული ისტორიული წყაროების მიხედვით, ადრინდელი შუა საუკუნეების კახეთის პოლიტიკური და კულტურულ-რელიგიური ცენტრი. მდებარეობდა მდინარე ივრის შუაწელზე, ამჟამად დაბა სიონის წყლით დატბორილ მიდამოებში. იმავე წყაროების მიხედვით, ჟალეთი ეწ ...