ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 118




                                               

სომხეთი ოსმალეთის იმპერიაში

სომხეთი ოსმალეთის იმპერიაში XV საუკუნიდან მოექცა. ოსმალეთის შემადგენლობაში სომხები წარმოადგენდნენ სომხური სამოციქულო ეკლესიის ან სომხური კათოლიკური ეკლესიის წევრებს. XVI-XIX საუკუნეებში მიმდინარე ოსმალეთ-ირანის ომების პერიოდში სომხებით დასახლებულ ...

                                               

სომხეთი რუსეთის იმპერიაში

სომხეთი რუსეთის იმპერიაში - 1828 წლის შემდგომი პერიოდი სომხეთის ისტორიაში. აღმოსავლეთი სომხეთი რუსეთის იმპერიის შემადგენლობაში რუსეთ ირანის ომში ირანის მმართველი ყაჯარების იმპერიის დამარცხების და შედეგად დადებული თურქმენჩაის ზავის შემდეგ აღმოჩნდა ...

                                               

სომხეთი სპარსეთის იმპერიაში

სომხეთი სპარსეთის იმპერიაში - სპარსეთის იმპერიის ნაწილი, რომელშიც ცხოვრობდნენ სომხები, სანამ სასანიანების მმართველობის დასრულებამდე. პროვინციის ტერიტორია დროთა განმავლობაში იცვლებოდა. 387 წელს სომხეთის ორ: ბიზანტიურ და სპარსულ ნაწილებად გაყოფის გ ...

                                               

სომხეთის გათავისუფლების სომხური საიდუმლო არმია

სომხეთის გათავისუფლების სომხური საიდუმლო არმია - სომხური სამხედრო ორგანიზაცია, რომელიც ფუნქციონირებდა 1975 წლიდან 1990-იან წლებამდე. რამდენიმე წყაროს მიხედვით ის მიჩნეულია ტერორისტულ ორგანიზაციად, სხვა წყაროები მას პარტიზანული ომისთვის გაწვრთნილ ...

                                               

სომხეთის დემოკრატიული რესპუბლიკა

სომხეთის დემოკრატიული რესპუბლიკა - პირველი რესპუბლიკა სომხეთის ტერიტორიაზე, რომელიც შეიქმნა 1918 წლის 28 მაისს რუსეთის იმპერიის დაშლის შედეგად. ამ რესპუბლიკამ 2 წელიწადი იარსება. შემდგომში კი იგი დაიპყრო საბჭოთა რუსეთმა. მას დასავლეთით ესაზღვრებო ...

                                               

სომხეთის ეროვნულ-განმათავისუფლებელი მოძრაობა

სომხეთის ეროვნულ-განმათავისუფლებელი მოძრაობა - ეროვნული მოძრაობა, რომელიც მიზნად ისახავდა სომხეთის სახელმწიფოს დაარსებას. იგი მოიცავდა სოციალურ, კულტურულ, თუმცა მეტწილად პოლიტიკურ და სამხედრო მოძრაობებს, რომლებმაც პიკს პირველ მსოფლიო ომში, ასევე ...

                                               

სომხეთის მეფეების სია

ეს არის სომხეთის მეფეთა და დედოფალთა სია. დამატებითი ინფორმაციისათვის იხილეთ უძველესი ცნობები სომხეთის და სომხების შესახებ, აგრეთვე, სომხეთის ისტორია. იხილეთ, ინფორმაცია შუა საუკუნეების სომხური სამეფოს კილიკიის შესახებ. იხილეთ ურარტუს მეფეთა სია ...

                                               

სომხეთის სამხედრო ისტორია

სომხეთის სამხედრო ისტორია მოიცავს სომხეთის მთიანეთში მიმდინარე მოვლენებს ელინისტურ სახელმწიფოებს შორის, მოგივანებით დასავლეთით ბიზანტიის იმპერიასა და აღმოსავლეთით სპარსეთის იმპერიას შორის, სომხურ სამხედრო გამოგონებებსა და სომხეთის მოქმედებებს საზ ...

                                               

სოფენეს სამეფო

სოფენეს სამეფო - უძველესი სომხური სამეფო, რომელიც ძვ. წ. III საუკუნიდან ძვ. წ. 94 წლამდე არსებობდა, სანამ ტიგრან II-მ არ დაამარცხა და საკუთარ იმპერიას არ შეუერთა. სოფენეს სამეფოს ერთ-ერთი განშტოება იყო კომაგენეს სამეფო.

                                               

ტერაქტი სომხეთის პარლამენტში

ტერაქტი სომხეთის პარლამენტში, სომხეთში ცნობილი, როგორც ოქტომბერი 27 - ტერორისტული თავდასხმა სომხეთის ეროვნული კრებაზე, დედაქალაქ ერევანში 1999 წლის 27 ოქტომბერს. ხუთი შეიარაღებული კაცისაგან შემდგარმა ჯგუფმა, რომელთაც ნაირი ჰუნანიანი მეთაურობდა, ც ...

                                               

ტურუბერანი

ტურუბერანი - ისტორიული პროვინცია, რომელიც შედიოდა დიდი სომხეთის შემადგენლობაში. ძვ. წ. 189 წლიდან ეკუთვნოდა დიდ სომხეთს. 387 წელს ტურუბერანი სასანიანებმა დაიპყრეს. ამის შემდეგ, იგი შედიოდა ბიზანტიის იმპერიის, არაბთა სახალიფოს, სომხეთის სამეფოს, მ ...

                                               

ყარაქილისის ბრძოლა

ყარაქილისის ბრძოლა - პირველი მსოფლიო ომის კავკასიის კამპანიის ბრძოლა, რომელიც გაიმართა ყარაქილისის მახლობლად ოსმალეთის იმპერიასა და სომხეთის დემოკრატიულ რესპუბლიკას შორის 1918 წლის 25-28 მაისს.

                                               

შუშის ხოცვა-ჟლეტა

შუშის ხოცვა-ჟლეტა - ქალაქ შუშის სომეხი მოსახლეობის მასობრივი ხოცვა-ჟლეტა და ქალაქის სომხური ნაწილის განადგურება, რომელიც აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკის წინააღმდეგ 1920 წლის სომეხი მოსახლეობის აჯანყების ჩახშობას მოჰყვა. ხოცვა-ჟლეტა 1920 წლი ...

                                               

ხაჩენის სამთავრო

ხაჩენის სამთავრო - შუა საუკუნეების სომხური სამთავრო არცახში. ანტიკურ ხანაში არცახი და უტიკი სომხეთის სამეფოს ნაწილი იყო, მაგრამ შუა საუკუნეებში მასზე კონტროლი საქართველოს და ალბანეთის სამეფოებსაც ჰქონდათ. XII საუკუნედან მოყოლებული სომხური ხაჩენის ...

                                               

ჰეთუმიანები

ჰეთუმიანები, აგრეთვე ცნობილი როგორც ლამბრონის დინასტია - კილიკიის სომეხთა სამეფოს მმართველები 1226 წლიდან 1373 წლამდე. დინასტიის პირველი წარმომადგენელი ჰეთუმ I იყო, რომელმაც ძალაუფლება რუბენიანების დინასტიის უკანასკნელ წარმომადგენელზე - ზაბელზე ქ ...

                                               

ალვის სამეფო

ალვა ან ალოდია - ქრისტიანული ნუბიის სამი სამეფოდან ყველაზე სამხრეთით მდებარე. მიუხედავად იმისა, რომ სამეფო თითქმის ათასი წელი არსებობდა და ამასთანავე ჰქონდა რეგიონში მნიშვნელოვანი გეოგრაფიული მდებარეობა და პოლიტიკური ძალა მასზე ბევრი ცნობები არაა ...

                                               

ანსარი (სუდანი)

ანსარი - სუდანში გავრცელებული სუფისტური მოძრაობა, რომლის წევრებიც თავს თვით გამოცხადებული მაჰდის მუჰამად აჰმადის მოწაფეებად მიიჩნევენ. სუდანი 1820–21 წლებში მოექცა ოსმალური ეგვიპტის გავლენის ქვეშ. 1881 წლის 29 ივნისს მუჰამად აჰმადმა სუდანის რელიგ ...

                                               

ბაქტი

ბაქტი ან ბაკტი - ქრისტიანულ მაკურიასა და მუსლიმანურ ეგვიპტეს შორის გაფორმებული ხელშეკრულება. ბაქტი ძალაში 700 წლის განმავლობაში იყო, რითიც ის ისტორიის მანძილზე ყველაზე ხანგრძლივად მოქმები საერთაშორისო ხელშეკრულებაა. ხელშეკრულების დასახელება მომდი ...

                                               

დარფურის კონფლიქტი

დარფურის კონფლიქტი - ეთნიკური კონფლიქტი სუდანში. ერთმანეთს დაუპირისპირდნენ რეგიონის არაფორმალური პროსახელისუფლებო არაბული შეიარაღებული დანაყოფები ჯანჯავიდები და ადგილობრივი ნეგროიდული რასის აჯანყებულთა დაჯგუფებები. არაბთა შეიარაღებული დანაყოფების ...

                                               

დარფურის სასულთნო

დარფურის სასულთნო - ნილოსის ხეობაში კოლონიალიზმამდე არსებული სახეელმწიფო, დღევანდელი სუდანის ტერიტორიაზე. ის დამოუკიდებლობას 1603–1874/1898–1916 წლებში ინარჩუნებდა. წყაროების მიხედვით XIV საუკუნეში მიგრირებული დაჟუები და ტუნჯურები იყო პირველი ძალ ...

                                               

ეკვატორია

ეკვატორია - სამხრეთი სუდანის სამხრეთი რეგიონი. თავიდან წარმოადგენდა ეგვიპტის პროვინციას და მის შემადგენლობაში შედიოდა დღევანდელი უგანდის ჩრდილოეთ ნაწილის უმეტესი ტერიტორია ტბა ალბერტის ჩათვლით. ეკვატორია 1870 წელს ინგლისელმა მკვლევარმა სემიუელ ბე ...

                                               

მაკურიის სამეფო

მაკურიის სამეფო - შუა საუკუნეების სამეფო დღევანდელი სუდანის ჩრდილოეთ და ეგვიპტის სამხრეთ ნაწილში. მდებარეობდა ნილოსის ზემო წელში, დაახლოებით მესამე და მეექვსე ჩანჩქერებს შორის. სამეფო აკონტროლებდა სავაჭრო გზებს, საბადოებს და ოაზსებს. მისი დედაქალ ...

                                               

მაჰდისტების აჯანყება

მაჰდისტების აჯანყება - 1881-1898 წწ. ინგლისელ კოლონიზართა, ოსმალეთ-ეგვიპტის ხელისუფალთა და ადგილობრივ ფეოდალთა წინააღმდეგ აჯანყება სუდანში. აჯანყებას სათავეში ჩაუდგა მაჰდი სუდანელი.

                                               

მუჰამად აჰმადი

მუჰამად აჰმადი - სუდანის რელიგიური ლიდერი, რომელმაც 1881 წლის 29 ივნისს თავი მაჰდიდ გამოაცხადა. ეს მოხდა პერიოდში როდესაც სუდანი მოქცეული იყო ოსმალური–ეგვიპტის მმართველობის ქვეშ და მოსახლეობა შევიწროვებული იყო არსებული რეჟიმით. აჰმადის დაარსებულ ...

                                               

ნობატია

ნობატია - ანტიკური აფრიკის ქრისტიანული სამეფო ქვემო ნუბიაში, შემდგომ შედიოდა უფრო ძლიერ მაკურიის სამეფოში. არაბულ წყაროებში ხშირად მას ალ-მარისის სახელითაც მოიხსენიებენ. ნობატიის ადრეული ისტორია წარმოადგენდა ბალანას კულტურის ნაწილს. ნობატია სავარ ...

                                               

ნუბია

ნუბია - რეგიონი აფრიკაში, ნილოსის სანაპიროზე, თანამედროვე ეგვიპტისა და სუდანის ტერიტორიაზე. მოიცავს მიწებს ნილოსის პირველი ჭორომიდან მეექვსე ჭორომამდე. რეგიონის თანამედროვე სახელწოდება, სავარაუდოდ, უნდა მომდინარეობდეს ძველი ეგვიპტური სიტყვიდან – ...

                                               

ნური

ნური - ადგილი თანამედროვე სუდანში, ნილოსის სამხრეთ–აღმოსავლეთ ნაწილში. ახლოსაა პირამიდები, რომლებიც ოდესღაც ნუბიის მეფეს ეკუთვნოდა. ნური სამანიდან დაახლოებით 15, ხოლო ჯებელ ბარკალიდან 10 კილომეტრითაა დაშორებული. აქ აღმოჩენილი ყოველი რელიკვია ძველ ...

                                               

სენარის სასულთნო

ფუნჯების სენარის სასულთნო, ტრადიციულად ასევე ცისფერი სასულთნო - სასულთნო დღევანდელი სუდანის ჩრდილოეთ ნაწილში. სასულთნო დააარსეს ფუნჯებმა. სასულთნოს დასახელება მომდინარეობს მისი დედაქალაქის სინარის სახელიდან. სასულთნო არსებობდა 1504–1821 წლებში.

                                               

სუდანის ისტორია

ტერმინი სუდანი მომდინარეობს არაბულიდან: bilād as-sūdān "შავი ხალხის მიწა", ტერმინი ზოგადად ცენტრალური და დასავლეთი აფრიკის აღსანიშნავად გამოიყენება, განსაკუთრებით საჰელის რეგიონისთვის. სუდანის თანამედროვე რესპუბლიკა 1956 წელს, 1899 წლიდან არსებულ ...

                                               

სუდანის რეგიონის ისლამიზაცია

სუდანის რეგიონის ისლამიზაცია - ისტორიული პერიოდი, რომელიც მიმდინარეობდა დაახლოებით VIII–XVI საუკუნეებში. პროცესი მიმდინარეობდა საჰელის სამეფოებში სოციალური, რელიგიური და სამხედრო კონფლიქტების ფონზე. VIII საუკუნეში მაღრიბის დაპყრობის შემდეგ მუსლიმ ...

                                               

ტაქალის სამეფო

ტაქალი - სახელმწიფო ნუბიის მთიანეთში, დღევანდელი სუდანის ცენტრალურ ნაწილში. მის გარშემო მდებარე კორდოფანისგან განსხვავებით მთიანი რეგიონი გამოირჩეოდა სინოტივით და მჭიდროდ დასახლებული იყო. ქვეყანა შეიქმნა ტექალის მასივის, რეგიონის ყველაზე მაღალი მ ...

                                               

ფაშოდის კრიზისი

ფაშოდის კრიზისი ან ფაშოდის ინციდენტი - კონფლიქტი ბრიტანეთსა და საფრანგეთს შორის 1898 წელს, რომელიც გამოწვეული იყო აფრიკაში ბატონობისთვის ბრძოლით. სახელწოდება მომდინარეობს ნილოსის ზემო წელზე მდებარე დასახლებული პუნქტიდან "ფაშოდა".

                                               

ქუშის სამეფო

ქუშის სამეფო ან ქუში - ანტიკური ხანის სამეფო აფრიკაში. მდებარეობდა მდინარეების: ცისფერი ნილოსის, თეთრი ნილოსის და ატბარას შესართავთან, დღევანდელი სუდანის ტერიტორიაზე. სამეფო წარმოიშვა ბრინჯაოს ხანის კატასტროფისა და ეგვიპტის ახალი სამეფოს დაცემის ...

                                               

ტაილანდის ისტორია

ტაილანდის ისტორია დიდი ხნის წინათ დაიწყო. ადამიანი ტაილანდის ტერიტორიაზე უძველესი დროიდან ცხოვრობს. ბრინჯაოსა და ადრინდელ რკინის პერიოდში იქ სახლობდნენ მონთა ტომები. მონთა პირველი სახელმწიფოები ტაილანდის ტერიტორიაზე ახ. წ. I–II საუკუნეებში აღმოცე ...

                                               

სუკოტაი

სუკოტაი - შუა საუკუნეების ტაის სახელმწიფო. შექმნა XIII საუკუნის პირველ ნახევარში ბელადმა პო კუნ ბანგ ტაომ. მეფე რამაკამჰენგის დროს სუკოტაის ძლიერებამ ზენიტს მიაღწია. მისის საზღვრები დასავლეთით ანდამანის ზღვამდე, სამხრეთით - მალაკის ნახევარკუნძულა ...

                                               

ტაილანდის სამხედრო გადატრიალება (2014)

ტაილანდის სამხედრო გადატრიალება - 2014 წლის 22 მაისს ტაილანდში სამეფო არმიის ხელმძღვანელობის მიერ განხორციელებული სამხედრო გადატრიალება. გადატრიალებას სათავეში ედგა სამეფო არმიის მთავარსარდალი, პრაიუთ ჩან-ოჩა. 20 მაისის ადგილობროვი დროით დილის 5 ...

                                               

ჩიანგმაის სამეფო

ჩიანგმაის სამეფო, ჩიენგმაი - შუა საუკუნეების ფეოდალური სახელმწიფო ჩრდილოეთ ტაილანდის ტერიტორიაზე. სახელი მიიღო ამავე სახელწოდების ქალაქიდან, რომელიც 1296 წელს დააარსა მანგრაიმ-ჩიანგრაის სამთავროს მფლობელმა. XIV საუკუნეში ხშირად ომობდა სიამის სამე ...

                                               

კილვა-კისივანი

კილვა-კისივანი - შუა საუკუნეების ციხესიმაგრის ნანგრევები ტანზანიაში კუნძულ კილვაზე. 1981 წელს იუნესკომ აღიარა მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლად. XI საუკუნეში შეიძინა სპარსელმა ვაჭარმა ალი ბინ ალ-ჰასანმა, რომელიც შემდეგ გახდა კილვის სასულთნოს დამაარსებ ...

                                               

ტანგანიიკის რესპუბლიკა

ტანგანიიკის რესპუბლიკა - სახელმწიფო დიდი ბრიტანეთის ყოფილ სამანდატო ტერიტორიაზე. ქვეყანა არსებობდა 1961–1964 წლებში, ნიასას, ტანგანიიკასა და ვიქტორიას ტბებს და ინდოეთის ოკეანეს შორის მდებარე ტერიტორიაზე. 1885–1919 წლებში გერმანიის აღმოსავლეთი აფრ ...

                                               

ტაჯიკეთის ისტორია

ტაჯიკეთის ტერიტორია უძველესი დროიდან იყო დასახლებული. ჩრდილოეთ და სამხრეთ ტაჯიკეთში შემორჩენილია ქვემო პალეოლითის ძეგლები. ძვ. წ. I ათასწლეულის დასაწყისში ტაჯიკეთში ცხოვრობდა ორი სხვადასხვა ხალხი, რომლებიც დაახლოებული იყვნენ ყაირაქყუმის კულტურის ...

                                               

აჯინა-თეფე

აჯინა-თეფე - გორა ქალაქ ტაჯიკეთის კურგონტეპიდან აღმოსავლეთით 12 კმ-ში. გორაზე შემორჩენილია VI - VIII საუკუნეების ბუდისტური მონასტრის ნანგრევები.

                                               

ბაქტრია

ბაქტრია - ისტორიული ოლქი ტაჯიკეთს, უზბეკეთს და ავღანეთს შორის, ჰინდიყუშის მთიანეთის სამხრეთით და ფერღანის ხეობის ჩრდილოეთით. ქვეყნის დედაქალაქი იყო ბაქტრია ჩრდ. ავღანეთის ტერიტორიაზე. ბაქტრიელები საუბრობდნენ ინდოევროპული ენათა ოჯახის ინდო-ირანული ...

                                               

გაერთიანებული ტაჯიკეთის ოპოზიცია

გაერთიანებული ტაჯიკეთის ოპოზიცია - ალიანსი დემოკრატიული, ნაციონალური და ისლამისტური ძალებისა, რომლებიც გაერთიანდნენ 1993 წელს. გტო იბრძოდა პოსტკომუნისტური მთავრობის წინააღმდეგ რომელსაც მართავდა ემომალი რაჰმონი. გტო-ში შედიოდნენ: ისლამისტური განვი ...

                                               

თურქთა სახაკანო

თურქთა სახაკანო – თურქული ტომების სახელმწიფო ცენტრალურ აზიაში, არსებობდა 552-745 წლებში. მოსახლეობა მისდევდა მომთაბარე მესაქონლეობას და ნადირობას. 460 წელს აღმოსავლეთ თურქესტანიდან ალთაიზე გადასახლებული ერთ-ერთი ტომის მეთაურობით შეიქმნა ადგილობრი ...

                                               

ტაჯიკეთის სამოქალაქო ომი

ტაჯიკეთის სამოქალაქო ომი ; აგრეთვე ცნობილი, როგორც ტაჯიკური სამოქალაქო ომი ან ომი ტაჯიკეთში, დაიწყო 1992 წლის მაისის თვეში, როდესაც კჰუჯანდის და კულიაბის რეგიონებში მოსახლეობამ დაიწყო იმჟამინდელი მთავრობისა და პრეზიდენტის - რაჰმონ ნაბიევის წინააღ ...

                                               

ტრინიდადი და ტობაგოს ისტორია

ტრინიდადი და ტობაგოს ისტორია კუნძულზე ინდიელების დასახლებით იწყება, კონკრეტულად კარიბებითა და არავაკებით. კუნძულები ქრისტეფორე კოლუმბმა 1498 წელს, მესამე მოგზაურობის დროს აღმოაჩინა. ტრინიდადი ესპანეთის შემადგენლობაში 1797 წლამდე რჩებოდა, თუმცა ძი ...

                                               

რუსპინის ბრძოლა

რუსპინის ბრძოლა - იულიუს კეისარისა და პომპეუსის სამოქალაქო ომის ერთ-ერთი ბრძოლა. გაიმართა ძვ. წ. 46 წლის 4 იანვარს რომის პროვინცია აფრიკაში, თანამედროვე ტუნისის ტერიტორიაზე ქალაქ მონასტირის მახლობლად, რესპუბლიკის მომხრე ოპტიმატებსა და იულიუს კეის ...

                                               

ტუნისის რევოლუცია (2010-2011)

ტუნისის რევოლუცია ასევე ჟასმინის რევოლუცია – საერთო-სახალხო მღელვარება ტუნისში, მიმართული ქვეყნის პრეზიდენტის ზინ ელ-აბიდინ ბენ ალის მმართველობის წინააღმდეგ. ანტისამთავრობო გამოსვლები დაიწყო 2010 წლის 18 დეკემბერს და დასრულდა 2011 წლის 14 იანვარს ...

                                               

უგანდის ეროვნულ-განმათავისუფლებელი ფრონტი

უგანდის ეროვნულ-განმათავისუფლებელი ფრონტი - პოლიტიკური გაერთიანება, რომელიც დააარსეს უგანდიდან იდი ამინის რეჟიმის მიერ განდევნილმა ემიგრანტებმა ტანზანიაში. გაერთიანების წევებმა, იდი ამინის რეჟიმის წინააღმდეგ, ტანზანია-უგანდის ომში მხარი დაუჭირეს ...

                                               

აბდი-ბირუნი

აბდი-ბირუნი - XVII საუკუნის პირველი ნახევრის მემორიალური და საკულტო დანიშნულების კომპლექსი სამარყანდის სამხრეთ გარეუბანში, უზბეკეთი. აგებულია 1630-იან წლებში ბუხარის მმართველის იმამყული-ხანის ვეზირისა და ბიძის ნადირ დივან-ბეგის მიერ XII საუკუნის ...