ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 116




                                               

ფანასკერტის დარბაზობა

ფანასკერტის დარბაზობა - ქართულ ისტორიოგრაფიაში ამ ტერმინით ცნობილია გაერთიანებული საქართველოს პირველი მეფის ბაგრატ III-ის მიერ სახელმწიფო ხელისუფლების ცენტრალიზაციის განსამტკიცებლად გატარებული ღონისძიება, რომელიც ითვალისწინებდა მეფის ხელისუფლების ...

                                               

ფოთის ხელშეკრულება (1918)

ფოთის ხელშეკრულება იყო დროებითი შეთანხმება გერმანიის იმპერიასა და საქართველოს დემოკრატიულ რესპუბლიკას შორის, სადაც ამ უკანასკნელმა მიიღო გერმანიის პროტექცია მფარველობა და აღიარება. ხელი მოეწერა ხელშეკრულებას, 1918 წლის 28 მაისს, გერმანიის მხრიდან ...

                                               

ქალაქთა კავშირი

ქალაქთა კავშირი - საქართველოში არსებული საქალაქო თვითმმართველობათა მაკოორდინებელი ორგანო. შეიქმნა 1918 წლის 14 სექტემბერს. იყო სახელმწიფოსა და თვითმმართველქალაქებს შორის დამაკავშირებელი რგოლი, უფლება ჰქონდა, ინიციატივით მიემართა ცენტრალური ხელისუ ...

                                               

ქართველების ემიგრაცია პოლონეთში

საქართველოსა და პოლონეთს შორის დოკუმენტირებულად დადასტურებული ურთიერთობები XV საუკუნიდან იწყება, როდესაც საქართველოს მეფე კონსტანტინე I-მა პოლონეთის მეფე ალექსანდრე იაგელონთან დიპლომატიური მისია გააგზავნა. მოგვიანებით, პოლონეთის მეფე იან III სობე ...

                                               

ქართულ-სელჩუკური ომები

ქართულ-სელჩუკური ომები - დაპირისპირება საქართველოს სამეფოსა და თურქული წარმოშობის ხალხებს შორის, რომელიც დაახლოებით 130 წელზე მეტ ხანს მიმდინარეობდა და დასრულდა ქართველების დამსახურებული გამარჯვებით.

                                               

ქართული დივიზიები

ქართული დივიზიები - საბჭოთა არმიის ეროვნული ფორმირებები. საქართველოს სსრ მთავრობის 1921 წლის გადაწყვეტილებით შექმნილი ქართული ნაკრები ბრიგადის ბაზაზე კავკასიის ცალკე არმიის სარდლობის ბრძანებით 1922 წლის ივნისში ჩამოყალიბდა I ქართული მსროლელი დივი ...

                                               

ქრონიკები და სხვა მასალა საქართველოს ისტორიისა

ქრონიკები და სხვა მასალა საქართველოს ისტორიისა ან ქრონიკები და სხვა მასალა საქართველოს ისტორიისა და მწერლობისა იგივე ქრონიკები - ისტორიულ წყაროებზე დაყრდნობით "შეკრებილი, ქრონოლოგიურად დაწყობილი, ახსნილი და გამოცემული" საქართველოს ისტორიის კრებულ ...

                                               

ქუთაისის ოლქი

ქუთაისის ოლქი - ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული საქართველოს სსრ-ში, 1951-1953 წლებში. ადმინისტრაციული ცენტრი - ქუთაისი. ქუთაისის ოლქი შეიქმნა სსრკ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის 1951 წლის 5 ნოემბერის ბრძანებების საფუძველზე. ეს იყო ცდა ახალი ადმინ ...

                                               

ყივჩაყთა გადმოსახლება საქართველოში

ყივჩაყთა გადმოსახლება საქართველოში - საქართველოს ცენტრალური ხელისუფლების მიერ 1118 წელს ჩატარებული ღონისძიება, რომელიც მიზნად ისახავდა ქართული ლაშქრის გაძლიერებას. საქართველოს გაერთიანებისა და თურქ-სელჩუკთა განდევნისათვის ბრძოლაში დავით აღმაშენებ ...

                                               

შუშანი

შუშანი - "მატიანე ქართლისაჲს" მიხედვით, წმინდა მოწამე არჩილის უმცროსი ქალიშვილი; იოვანესა და ჯუანშერის და. არჩილის სიკვდილის შემდეგ ჯუანშერთან ერთად კახეთში ცხოვრობდა. მის ხელს ითხოვდა ხაზართა ხაკანი და სანაცვლოდ ქართველებს არაბთა წინააღმდეგ დახმ ...

                                               

წოფის კულტურა

60-იანი წლების შუა ხანებამდე აღმოსავლეთ საქართველის ენეოლითური კულტურა ხასიათდებოდა მტკვარ-არაქსის კულტურის განვითარებული ეტაპის ძეგლებით, რომლის წარმომავლობისა და ჩამოყალიბების პრობლემა დღემდე არ არის საბოლოოდ გადაჭრილი, რასაც ნაწილობრივ ხელს უშ ...

                                               

ხალხოსნები

ხალხოსნები - ეროვნულ-გამათავისუფლებელი მოძრაობის ერთ-ერთი მიმდინარეობის წარმომადგენელნი, გლეხობის ინტერესების გამომხატველნი, რომელთა უმთავრეს მიზანს ხალხთან დაახლოება, მის სასიცოცხლო ინტერესთა ღრმად წვდომა, მისი შეგნების გამოღვიძება და ბრძოლისთვი ...

                                               

ხევი (ერთეული)

ხევი - უძველესი ქართული ისტორიულ-გეოგრაფიული და ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული. დამოწმებულია ე. წ. "აშხარაცუიცში", რომლის ცნობები საქართველოს შესახებ IV-V საუკუნეებზე უგვიანესი არ უნდა იყოს. ქართულ წყაროებში პირველად VI საუკუნეში მოიხსენიება. ...

                                               

ხევსურეთის ისტორია

ისტორიულად, როდესაც ქართველთა ეთნარქები შეთანხმდნენ ტერიტორიების განაწილებაზე, ხევსურეთის ტერიტორია, უფრო სწორედ კი არაგვის ხევსურეთი წილად ხვდა ჯერ ქართლოსს, ხოლო შემდეგ კი მის ერთ-ერთ ძეს - კახოსს. ვახუშტი ბატონიშვილი ძველ ხევსურეთს არაგვის ხევ ...

                                               

ხვამლი

ხვამლი, იგივე ხომლი - კირქვული მასივი საქართველოში, ლეჩხუმში, მხარის დასავლეთ ნაწილში, ცაგერისა და წყალტუბოს მუნიციპალიტეტების ტერიტორიაზე. სიმაღლე 2002 მ. ორმაგი კუესტაა. აგებულია ცარცული კირქვებით. სამხრეთისკენ აჩენს 300 მ. სიმაღლის ქარაფს, სად ...

                                               

ხორეშანი

არაქელ დავრიჟეცის ცნობით, ლუარსაბის დას, რომელიც თეიმურაზმა ითხოვა ფარი რქმევია. შარდენიც გვიმოწმებს, რომ სპარსული გადმოცემით, მას ფარი ერქვა. ფარი - სპარს. پری, ფერია, ტურფა, შვენიერი ხორეშანის ზედსახელია, რაც მისთვის სილამაზის გამო შეურქმევიათ, ...

                                               

ჯავახეთის მმართველთა სია

786-807: ადარნასე; 881-888: ნასრა. 807-830: აშოტ I დიდი, ქართლის ერისმთავარი; 830-881: გუარამ V;

                                               

სეიშელის კუნძულების ისტორია

სეიშელის კუნძულების ისტორია პორტუგალიელი ზღვაოსნების მიერ XVI საუკუნეში, კუნძულების აღმოჩენით იწყება. XVIII საუკუნის შუა ხანებში ფრანგებმა სეიშელის კუნძულები თავიანთ კოლონიად აქციეს. როდესაც 1502 წელს ვასკო და გამა, იმ დროს ადმირალი, ამ ადგილას მ ...

                                               

სენეგალის ეთნიკური ჯგუფები

სენეგალის ტერიტორიაზე ცხოვრობს ბევრი ეთნიკური ჯგუფი. 2005 წლის მონაცემებით მათი რაოდენობა შეადგენდა დაახლოებით 20-ს. ამ ეთნიკურ ჯგუფებს შეისწავლიდა ჩეიხ ანტა დიოპი, თუმცა მისი კვლევები დღეისთვის კამათის საგანს წარმოადგენს.

                                               

ბასიანა

ბასიანა - ანტიკური რომაული ქალაქი პანონიაში. ქალაქი მდებარეობდა რუმის მუნიციპალიტეტის სოფელ დონი-პეტროვციში. ბასიანა იყო სრემის სიდიდით მეორე ქალაქი, სირმიუმის შემდეგ. ქალაქი სწორედ სირმიუმისა და სინგიდუნუმის დამაკავშირებელ გზაზე მდებარეობდა.

                                               

გამზიგრადი

გამზიგრადი - არქეოლოგიური ძეგლი, სპა კურორტი და იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი სერბეთში. მდებარეობს მდინარე დუნაის სამხრეთით, ქალაქ ზაეჩარის სიახლოვეს. აქ მდებარეობს რომაული სასახლის კომპლექსი ფელიქს-რომულიანა, რომელიც იმპერატორმა გალერიუსმ ...

                                               

დარდანები

დარდანები - ბალკანეთში, თანამედროვე სერბეთის სამხრეთით, კოსოვოში მცხოვრები ხალხი. საუბრობდნენ დარდანულ ენაზე. არსებობს ჰიპოთეზა, რომლის მიხედვითაც დარდანები არიან თანამედროვე ალბანელების წინაპრები.

                                               

დიდი სერბეთი

დიდი სერბეთი – სერბი რადიკალ-ირედენტისტების პოპულისტური იდეა. მიმართული დიდი ხორვატიისა და დიდი ალბანეთის იდეის წინააღმდეგ. დიდი სერბეთის იდეას საფუძველი ჩაეყარა XIX საუკუნეში, როდესაც ელიტარულ წრეებში მომწიფდა სერბეთის ოსმალეთის ბატონობისაგან გა ...

                                               

სტეფან დუშანი

სტეფან უროშ IV დუშანი ნემანიჩი - სერბეთის მეფე ნემანიჩთა სახლიდან, 1346 წლიდან "სერბთა და ბერძენთა მეფე".

                                               

ვარდარის ბანოვინა

ვარდარის ბანოვინა მდებარეობდა სამეფოს უკიდურეს სამხრეთ ნაწილში, თანამედროვე მაკედონიის რესპუბლიკის, სამხრეთ სერბეთისა და სამხრეთ-აღმოსავლეთი კოსოვოსა და მეტოხიის ტერიტორიაზე. ჩრდილოეთით ბანოვინას ესაზღვრებოდა ზეტისა და მორავის ბანოვინები, დასავლე ...

                                               

კუმანოვოს სამხედრო-ტექნიკური შეთანხმება

კუმანოვოს სამხედრო-ტექნიკური შეთანხმება - ხელშეკრულება, რომელიც გაფორმდა იუგოსლავიის არმიის და ნატო-ს წარმომადგენლებს შორის 1999 წლის 9 ივნისს მაკედონიაში, ქალაქ კუმანოვოში. ამ შეთანხმებით ფაქტობრივად დასრულდა კოსოვოს ომი.

                                               

სერბეთის კონსტიტუცია

სერბეთის კონსტიტუცია - უმაღლესი სამართლებრივი აქტი, რომელიც აწესრიგებს სახელმწიფო ორგანოების საქმიანობის წესს და განამტკიცებს სერბეთის მოქალაქეთა უფლებებს. თანამედროვე სერბეთში მოქმედებს 2006 წლის 28-29 ოქტომბრის რეფერენდუმზე მიღებული კონსტიტუცია.

                                               

სერბეთის მეორე აჯანყება

სერბეთის მეორე აჯანყება - სახალხო აჯანყება სერბეთში ოსმალთა ბატონობის წინააღმდეგ. ფაქტობრივად სერბეთის პირველი აჯანყების გაგრძელება იყო. დაიწყო 11 აპრილს ბელგრადის საფაშოში. 7 მაისს აჯანყებულებმა პირველი გამარჯვება მოიპვეს ოსმალებზე ლიუბიჩის მთას ...

                                               

სერბეთის პირველი აჯანყება

სერბეთის პირველი აჯანყება - სერბი ხალხის ეროვნულ-განმათავისუფლებელი და ანტიფეოდალური აჯანყება ოსმალეთის ბატონობის წინააღმდეგ. მთავარი მამოძრავებელი ძალა იყო გლეხობა, ხელმძღვანელი - სოფლის ახლადშექმნილი ბურჟუაზია. აჯანყების მიზეზი იყო იანიჩარების ...

                                               

სერბეთის სოციალისტური რესპუბლიკა

სერბეთის სოციალისტური რესპუბლიკა - იუგოსლავიის სოციალისტური ფედერაციული რესპუბლიკის შემადგენლობაში შემავალი 6 რესპუბლიკიდან ერთ-ერთი, ამჟამად სერბეთი. მოსახლეობისა და ფართობის მიხედვით ყველაზე დიდი. 1963 წლამდე ეწოდებოდა სერბეთის სახალხო რესპუბლი ...

                                               

სტარი-რასი

სტარი-რასი ან უბრალოდ რასი - შუა საუკუნეების სერბული სახელმწიფო რაშკას ერთ-ერთი პირველი დედაქალაქი და ყველაზე მნიშვნელოვანი ქალაქი საკმაოდ დიდი ხნის განმავლობაში. მდებარეობს თანამედროვე სერბეთის სანჯაკის რეგიონში. დაარსდა VIII-IX საუკუნეებში, ხოლ ...

                                               

სტეფან უროშ V

სტეფან უროშ V სუსტი - მეფე სტეფან დუშანის ვაჟი და მემკვიდრე. ნემანიჩთა სახლის სერბეთის უკანასკნელი მეფე.

                                               

რელიგია სინგაპურში

რელიგია სინგაპურში - ისტორიული განსაკუთრებულობისა და მოსახლეობის ეთნიკური მრავალფეროვნების გამო სინგაპურში წარმოდგენილია რამდენიმე რელიგიური კონფესია და მიმართულება, მათგან არცერთი არაა დომინანტური. რწმენის თავისუფლება გარანტირებულია რესპუბლიკის ...

                                               

სინგაპურის ისტორია

სინგაპურის ისტორია იწყება ძვ. წ. III საუკუნიდან, როცა ისინი პირველად მოიხსენებიან ჩინურ ქრონიკებში ჩულოჩჟუნის სახელწოდებით. VIII საუკუნეში კუნძულზე აღმოცენდა პორტი ტემასეკი. ეს იყო სახელმწიფო შრივიჯაიას საზღვაო ვაჭრობის ერთ-ერთი ცენტრი სუმატრაზე ...

                                               

სირიის ისტორია

სირიის ისტორია - სირიის ისტორია მოიცავს ამ რეგიონის მოვლენებსა და თანამედროვე სირიის არაბთა რესპუბლიკას. სირია სავარაუდოდ მომდინარეობს ძვ. წ. X საუკუნის ნეო-ასურული იმპერიის სახელიდან. თანამედროვე სირია დამოუკიდებელი გახდა 1946 წელს, ფრანგული ოკუ ...

                                               

დამასკოს მმართველების სია

რეზონ II 740-732 ილუ-იტია ძვ. წ. VIII საუკუნე ბენ-ჰადად I 885-865 ბენ-ჰადად III 796 ჰაზაელი 842-804 ტაბ-ელი 770 რეზონ I დაახლ. 950 ტაბრიმონი უზ ბენ შემი დაახლ. 2500 ბირყავაზა დაახლ. ძვ. წ. XIV საუკუნე ჰადადეზერი 865-842

                                               

მითანი

მითანი - ხურიტების მძლავრი პოლიტიკური გაერთიანება. ჩამოყალიბდა ძვ. წ. II ათასწლეულის შუა ხანებში, ხოლო განადგურდა ძვ. წ. XIII საუკუნეში ასურეთის იმპერიის მიერ. ეჭირა ჩრდილოეთი შუამდინარეთის ვრცელი ტერიტორია, რომელიც მოიცავს ევფრატის შუა წელზე მდე ...

                                               

მკვდარი ქალაქები

მკვდარი ქალაქები - 700 მიტოვებული დასახლების ჯგუფი ჩრდილოეთ სირიაში, ალეპოსა და ჰამას შორის. თარიღდება ახ. წ. V საუკუნით და მოიცავს ქრისტიანული ბიზანტიის არქიტექტურის მრავალ ნაშთს. მნიშვნელოვანი ძეგლებია წმინდა სიმონის ტაძარი, სერიილა და ალ-ბარა. ...

                                               

პალმირის იმპერია

პალმირის იმპერია - სეპარატისტული სახელმწიფო, რომელიც მესამე საუკუნის კრიზისის პერიოდში, რომის იმპერიისაგან გამოყოფილ ტერიტორიებზე დაარსდა. იმპერია მოიცავდა რომის იმპერიის პროვინციებს: სირია-პალესტინას, ქვიან არაბეთს, ეგვიპტეს და მცირე აზიის დიდ ნ ...

                                               

როჟავა

როჟავა, დასავლეთ ქურთისტანი ან სირიის ქურთისტანი - ქურთული სახელმწიფოებრივი წარმონაქმნი სირიის ტერიტორიაზე. როჟავის რეგიონის შექმნის შესახებ გამოაცხადეს 2016 წლის 17 მარტს. რეგიონის შემადგენლობაში შედის სამი კანტონის ტერიტორიები: ჯაზირის, კობანის ...

                                               

სირიის დროშა

დროშის ფერები ტრადიციულია არაბული ქვეყნების დროშებისთვის, ორი ვარსკვლავი ნიშნავს ეგვიპტეს და სირიას, ორი რეგიონი შემავალი გაერთიანებულ არაბთა რესპუბლიკაში. მწვანე ფერი - ფატიმიდების ფერი, თეთრი - ომაიანების, შავი - აბასიანების და წითელი ფერი - ხა ...

                                               

ჩაგარ-ბაზარი

ჩაგარ-ბაზარი - მრავალფენიანი ნამოსახლარი ხაბურის ველზე, სირიაში. გათხარეს 1934-1936 წლებში. შეიცავდა 15 კულტურულ ფენას. უძველესი დასახლება ეკუთვნის ძვ. წ. 6000-5500 წლებს. ამ დროს ჩაგარ-ბაზარის რეგიონში მოხდა ჰასუნის ტიპის მოხატული კერამიკისა და ...

                                               

ხურიტები

ხურიტები, ხურის ტომები, მითანის სამეფოს ძირითადი მოსახლეობა, ენობრივად ურარტუელთა მონათესავე ტომები. დოკუმენტურად დადგენილია მათი ბინადრობა ჩრდილო შუამდინარეთში, რომელიც ძველი ბაბილონური წყაროების მიხედვით, შედიოდა "სუბართუში", სადაც ცხოვრობდნენ ...

                                               

ჰამა

ჰამა - დასავლეთ-ცენტრალურ სირიაში, მდინარე ორონტესის ნაპირებზე მდებარე ქალაქი. ის ჩრდილოეთით დამასკოდან 213 კილომეტრში და ჰომსიდან 32 კილომეტრში მდებარეობს. ქალაქი ჰამის მუჰაფაზის პროვინციულ დედაქალაქს წარმოადგენს. 854.000 მოსახლით ალეპოს, დამასკ ...

                                               

ელიზაბეტ ბატორი

ეჩედის გრაფინია ელიზაბეტ ბატორი ან ეჩედის ერჟებეტ ბათორი-ნადაშდი) ან ალჟბეტა ბატოროვა-ნადაშდი - ბატორების ოჯახის გრაფინია. იგი ისტორიაში შესულია როგორც ყველაზე სასტიკი სერიული მკვლელი, სისხლიანი გრაფინია, სისხლიანი ლედი. მეუღლის გარდაცვალების შემ ...

                                               

ვენის პირველი არბიტრაჟი

ვენის პირველი არბიტრაჟი - პირველი არბიტრაჟი მოწვეული იქნა 1928 წლის 2 ნოემბერს ვენაში ბელვედერის სასახლეში გერმანიის და იტალიის საგარეო სამეთა მინისტრების - ი. რიბენტროპის და გ. ჩიანოს მიერ ჩეხოსლოვაკიაში "უნგრეთის საკითხის" გადასაწყვეტად. ჩეხურ- ...

                                               

ნიტრის სამთავრო

ნიტრის სამთავრო - სლავური სამთავრო, მდებარეობდა თანამედროვე სლოვაკეთის დასავლეთ ნაწილში. ცენტრი - ნიტრა. დაარსდა VIII საუკუნეში. IX საუკუნის განმავლობაში სამთავრომ მთლიანად მოიცვა თანამედროვე სლოვაკეთის მთელი ტერიტორია, ზაგორიეს გარდა, მოიცვა ასე ...

                                               

ნორმალიზაცია

ნორმალიზაცია - ჩეხოსლოვაკიის ისტორიაში არის პერიოდი ვარშავის ბლოკის არმიის მიერ პრაღის გაზაფხულის დარბევიდან ხავერდოვან რევოლუციამდე. "ურთიერთობების ნორმალიზაციის" საჭიროებით დასაბუთდა ამ ეპოქის დასაწყისში გატარებული რეპრესიული ღონისძიებები, რაც ...

                                               

სლოვაკეთის ეროვნული აჯანყება

სლოვაკეთის ეროვნული აჯანყება ან 1944 წლის აჯანყება - მეორე მსოფლიო ომის დროს სლოვაკთა წინააღმდეგობის მოძრაობის მიერ ორგანიზებული სამხედრო აჯანყება. აჯანყება 1944 წლის 29 აგვისტოს ბანსკა-ბისტრიცაში დაიწყო, სადაც აჯანყებულები შეეცადნენ წინააღმდეგობ ...

                                               

სლოვაკეთის პირველი რესპუბლიკა

სლოვაკეთის პირველი რესპუბლიკა - სახელმწიფო თანამედროვე სლოვაკეთის უდიდეს ტერიტორიაზე. არსებობდა 1939-1945 წლებში. სლოვაკეთის რესპუბლიკა დიპლომატიურად აღიარა გერმანიამ და მისმა მოკავშირე ქვეყნებმა: იტალიამ, იაპონიამ, ჩინეთის პროიაპონურმა მთავრობამ ...