ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 113




                                               

ჯებელ-შამარის საამირო

ჯებელ-შამარების საამირო, ასევე ალ რაშიდების საამირო არაბ. دولة آل رشيد - სახელმწიფო რომელიც არსებობდა არაბეთის ნახევარკუნძულზე დაახლოებით დღევანდელი ნეჯდის რეგიონში. საამირო არსებობდა 1836 - 1921 წლებში. ჯებელ-შამარი ითარგმნება როგორც შამარების მ ...

                                               

საფრანგეთის ისტორია

საფრანგეთის ისტორია უძველესი დროიდან იწყება. ქვეყანაში პირველი დასახლებები ჯერ კიდევ ადამიანის განვითარების ადრეულ სტადიაში ჩნდება და ძვ.წ 40 000 წლით თარიღდება. აღმოჩენილია მრავალი არქეოლოგიური ძეგლი. საფრანგეთის ტერიტორიაზე მოსახლეობის ინტენსიუ ...

                                               

18 ბრიუმერის გადატრიალება

18 ბრიუმერის გადატრიალება - სახელმწიფო გადატრიალება საფრანგეთში, რომელიც მოხდა 18 ბრიუმერს, რესპუბლიკის მერვე წელს. 18 ბრიუმერი ისტორიაში უსისხლო გადატრიალებად არის შესული. ბრიუმერი არის დრო 22 ოქტომბრიდან 20 ნოემბრამდე, სწორედ ამიტომ ეწოდა 9 ნოე ...

                                               

ალბიგოელები

ალბიგოელები - ქრისტიანულ-ბიურგერული მწვალებლობის მიმდევრები XII - XIII საუკუნეებში სამხრეთ საფრანგეთში, კათარების შტო. ალბიგოელების მოძრაობის ცენტრი იყო ქალაქი ალბი, ამიტომ სავარაუდოა, სახელწოდებაც სწორედ აქედან მოდიოდეს. ალბიგოელებს ყოველივე ამქ ...

                                               

ასი დღე

ასი დღე - იმპერატორ ნაპოლეონ I-ის მეორე მმართველობის პერიოდი, მისი ელბადან დაბრუნების შემდეგ, ბურბონების პირველსა და მეორე რესტავრაციას შორის, გაგრძელდა დაახლოებით 111 დღეს, 1815 წლის 20 მარტიდან 8 ივლისამდე. ასი დღე დაიწყო ნაპოლეონის მიერ მცირერ ...

                                               

ბაზელის ზავი (1795)

ბაზელის სამშვიდობო მოლაპარაკება - სეპარატული ზავი, რომელიც 1795 წლის 5 აპრილს შვეიცარიის ქალაქ ბაზელში პრუსიამ დადო საფრანგეთის რესპუბლიკასთან. პრუსიის მხრიდან მოლაპარაკებას ხელი მოაწერა ჰანდენბერგმა, საფრანგეთის მხრიდან კი - შვეიცარიაში მისმა დი ...

                                               

ბართლომეს ღამე

ბართლომეს ღამე - კათოლიკეების მიერ ჰუგენოტების მასობრივი ჟლეტა პარიზში 1572 წლის 24 აგვისტოს, წმინდა ბართლომეს დღესასწაულის წინა ღამეს. ამ მსოფლიოში ცნობილი ხოცვის მოთავეები იყვნენ საფრანგეთის მეფის შარლ IX-ის დედა ეკატერინე მედიჩი და კათოლიკეთა ...

                                               

ბასტილიის დღე

ბასტილიის დღე - საფრანგეთის ეროვნული დღესასწაული, აღნიშნავენ ყოველი წლის 14 ივლისს, 1790 წლის ამ დღეს გამართული ფედერაციის დღესასწაულის მოსაგონებლად, რომელიც 1789 წლის 14 ივლისს ბასტილიის აღების პირველ წლისთავზე გაიმართა. ეს დღესასწაული ყოველი ფრ ...

                                               

ბიზერტის კრიზისი

ბიზერტის კრიზისი - სამხედრო კონფლიქტი საფრანგეთსა და ტუნისს შორის. მიმდინარეობდა 1961 წლის 19 ივლისიდან 23 ივლისამდე. კონფლიქტის საგანი იყო ბიზერტის ნავსადგური, რომელიც ტუნისის დამოუკიდებლობის მიღების შემდეგაც რჩებოდა საფრანგეთის გავლენის სფეროში.

                                               

ბოლონიის კონკორდატი

ბოლონიის კონკორდატი – ბოლონიაში დადებული შეთანხმება, რომელსაც ხელი მოეწერა 1516 წლის 18 აგვისტოს. ხელშეკრულება დაიდო საფრანგეთის მეფე ფრანსუა I-სა და რომის პაპ ლეო X-ს შორის. მეფემ ზოგი რამ დაუთმო პაპს. ბოლონიის კონკორდატით აღადგინეს ანატები, პაპ ...

                                               

ბურბონები

ბურბონები - ფრანგული წარმოშობის არისტოკრატული საგვარეულოს სახელი, რომელიც მათ მიიღეს "ბურბონის სასახლის" მიხედვით. ბურბონები მონარქები იყვნენ/არიან ევროპის შემდგომ სუვერენულ ქვეყნებში: ნავარა, საფრანგეთი, ესპანეთი, ლუქსემბურგი, ანდორა, ორივე სიცი ...

                                               

გალია

გალია - ისტორიული სახელმწიფო ძველი რომის აღმოსავლეთით. გალიას ეკავა საფრანგეთის, ლუქსემბურგის და ბელგიის მიწები. გარკვეულ პერიოდებში გალიაში შედიოდა პოს დაბლობი, დასავლეთი შვეიცარია, ნიდერლანდებისა და გერმანიის გარკვეული ნაწილები და მდინარე რაინი ...

                                               

გასულელებულთა დღე

გასულელებულთა დღე - 1630 წლის ნოემბერში მომხდარი მოვლენების სახელი, როდესაც კარდინალ რიშელიეს მტრებმა შეცდომით დაიჯერეს, რომ ლუი XIII "სამართლიანი" დაარწმუნეს თავიდან მოეშორებინა კარდინალი. გასულელებულთა დღის მოვლენები 1630 წლის ნოემბრის 10, 11 ა ...

                                               

გიზის დინასტია

გიზის დინასტია - ფრანგ ჰერცოგთა დინასტია, რომელთა წარმომადგენლებმა XVI საუკუნეში საფრანგეთის ისტორიაში მნიშვნელოვანი როლი ითამაშეს. დინასტია ლოთარინგიის ჰერცოგების უმცროს შტოს წარმოადგენდა. მისი დამაარსებელი იყო ლოთარნიგიის ჰერცოგის რენე II-ის ვა ...

                                               

დრეიფუსის საქმე

დრეიფუსის საქმე - XIX საუკუნის ბოლოს საფრანგეთის არმიის ოფიცრის, წარმოშობით ებრაელი ალფრედ დრეიფუსის წინააღმდეგ აღძრული სასამართლო პროცესი. ბრალდების საბაბი გახდა საფრანგეთის გენერალური შტაბიდან საიდუმლო დოკუმენტის გაქრობა. ამ დოკუმენტის დაკარგვა ...

                                               

ეროვნული კონვენტი

ეროვნული კონვენტი, საკანონმდებლო ორგანო საფრანგეთის რევოლუციის პერიოდში; ქვეყანას მართავდა 1792–1795 წლებში და შეუზღუდავი ძალაუფლება ჰქონდა. უპირველეს ყოვლისა მმართველი კომიტეტების შემადგენლობა შეიცვალა და მათ უფლებებლი შეეკვეცათ. 1794 წლის ნოემბ ...

                                               

ვალუას დინასტია

ვალუა - საფრანგეთის სამეფო დინასტია, რომლის სამი შტო მბრძანებლობდა საფრანგეთში 1328-1589 წლებში. ვალუას დინასტია წარმოადგენდა კაპეტინგების დინასტიის შტოს. მისი პირველი წარმომადგენელი იყო ფილიპ VI, რომელიც 1328 წელს ფრანგმა ბარონებმა გაამეფეს. მათ ...

                                               

ვიშის რეჟიმი

ვიშის რეჟიმი, ვიშის საფრანგეთი ან ვიშის მთავრობა - 1940 წლის აგვისტოდან 1944 წლამდე არსებული საფრანგეთის მთავრობა. ვიშის რეჟიმის წინ არსებობდა საფრანგეთის მესამე რესპუბლიკა, ხოლო მის შემდგომ იყო დროებითი მთავრობა. ვიშის რეჟიმის შექმნას წინ უძღოდა ...

                                               

ივლისის რევოლუცია

ივლისის რევოლუცია, ივლისის დღეები, - საყოველთაო აჯანყება პარიზში 1830 წელს, რომელმაც დაამხო შარლ X, საფრანგეთის უკანასკნელი მეფე ბურბონთა დინასტიის მთავარი შტოდან და ტახტზე აიყვანა მისი ბიძაშვილი, ლუი-ფილიპ ორლეანელი. რევოლუციური გამოსვლების უშუა ...

                                               

კაპეტინგები

იხ. ვალუა ჟან II 1350-1364 ლუი XII "ორლეანელი" 1498-1515 შარლ VII 1422-1461 ფილიპ VI 1328-1350 შარლ VIII 1483-1498 შარლ IX 1560-1574 ფრანსუა II 1559-1560 შარლ VI 1380-1422 კარლოს ვალუა გარდაიცვალა 1327 წელს ლუი XI 1461-1483 შარლ V 1364-1380 ანრი ...

                                               

კაროლინგების დინასტია

კაროლინგების დინასტია - სამეფო და საიმპერატორო დინასტია ფრანკთა იმპერიაში. მისი დაცემის შემდეგ კი დასავლეთ ფრანკთა სამეფოს, აღმოსავლეთ ფრანკთა სამეფოს იტალიისა და სხვა პატარა სახელმწიფოების დინასტია. მისი დასახელება მომდინარეობს კარლოს მარტელისაგ ...

                                               

კაცი რკინის ნიღაბში

კაცი რკინის ნიღაბში - ლუდოვიკო XIV-ის დროინდელი პატიმარი, რომელიც სხვადასხვა პერიოდში საფრანგეთის სხვადასხვა ციხეებში იხდიდა სასჯელს. მიუხედავად სახელისა, თავდაპირველად პატიმარი ატარებდა ხავერდოვან ნიღაბს, ხოლო რკინად იგი გვიანდელმა ლეგენდებმა გა ...

                                               

კოლაბორაციონიზმი

კოლაბორაციონიზმი - გაცნობიერებული, ნებაყოფლობითი და განზრახული თანამშრომლობა მტერთან, რომელიც მიმართულია საკუთარი ქვეყნის საზიანოდ. ტერმინი უფრო ხშირად გამოიყენება ვიწრო მნიშვნელობით: ოკუპანტებთან თანამშრომლობა. გამოყოფენ კოლაბორაციონიზმის ორ ფორ ...

                                               

კონდეს პრინცი

კონდეს პრინცი - არისტოკრატიული წოდება XVI-XIX საუკუნეების საფრანგეთში, რომელიც 1546 წელს დააარსა საფრანგეთის მეფე ანრი IV-ის ბიძამ, ლუი I ბურბონმა. აქედანვე ჩაეყარა საფუძველი ბურბონ-კონდეთა დინასტიასაც, რომელიც 1830 წლამდე მართავდა არა მხოლოდ კონ ...

                                               

საფრანგეთის კონეტაბლების სია

დაახ. 1075 - ადამი დაახ. 1060 - ალბერიკ კლემენი, სენიორი დე მეცი დაახ. 1071 - ადელელმი დაახ. 1069 - გოტიე დაახ. 1085 – ტიბო დე მონმორანსი, სენიორ დე მონმორანსი დე მარლი დე ფოიიარდ დე დოილ დე შატო-ბასე † 1090. დაახ. 1065 - ბალბერიკი

                                               

კონეტაბლი

კონეტაბლი საუკუნეების განმავლობაში საფრანგეთის სამეფოს ერთ-ერთი უმაღლესი სახელმწიფო და სამეფო კარის სახელო იყო. თავდაპირველად კონეტაბლის განკარგულებაში მხოლოდ მეფის საჯინიბო შედიოდა, შემდეგ ამას დაემატა სამეფო კავალერიის სარდლის წოდებაც. მოგვიანე ...

                                               

კონტის პრინცი

კონტის პრინცი - არისტოკრატიული წოდება XVI-XIX საუკუნეების საფრანგეთში, რომელსაც ფლობდნენ ბურბონთა დინასტიის კონტის შტოს წარმომადგენლები. წოდება პირველად დაარსდა 1581 წელს, თუმცა 1614 წელს კონტის პირველი პრინცის უშვილოდ გარდაცვალების გამო დროებით ...

                                               

მაჟინოს ხაზი

მაჟინოს ხაზი – ფრანგული თავდაცვითი ნაგებობების კომპლექსი გერმანიის საზღვარზე, ააგეს 1929–1934 წლებში გერმანიის აგრესიის მოგერიების მიზნით. კონსტრუქცია განლაგებული იყო იტალიის, შვეიცარიის, გერმანიისა და ლუქსემბურგის საზღვრებთან საფრანგეთის მხარეზე ...

                                               

საფრანგეთის მარშალი

1265 - ერიკ დე ბოჟო Eric de Beaujeu † 1270 1204 - ანრი I კლემანი Henri I Clément † 1214, სენიორ დე მეზი 1237 - ფერი პასტე Ferry Pasté † 1247 1283 - ჟან II ლე პრო Jean II Le Preux † 1302, სენიორ დ’არკური. უარი თქვა წოდებაზე 1295 წელს საფრანგეთის ა ...

                                               

მესამე კოალიციის ომი

მესამე კოალიციის ომი, რუსეთ-ავსტრია-საფრანგეთის ომი – 1805 წელს მიმდინარე ომი ნაპოლეონ ბონაპარტის საფრანგეთსა და მის წინააღმდეგ შეკრულ კოალიციას შორის, რომელშიც ავსტრია, დიდი ბრიტანეთი და რუსეთი გაერთიანებულიყვნენ. ავსტრიისა და რუსეთის გაერთიანებ ...

                                               

მონტანიერები

მონტანიარები - პარტია საფრანგეთის ეროვნულ კონვენტში. სახელი სადეპუტატო ადგილების მდებარეობის გამო ეწოდათ ვინაიდან შემაღლებულ ადგილას იყვნენ განლაგებულნი. პარტია ძირითადად პარიზიდან არჩეული დეპუტატებისგან შედგებოდა ლიდერები იყვნენ: დანტონი, ჟან პო ...

                                               

მუშკეტერი

მუშკეტერი - XVI - XVII საუკუნეებში სამხედრო შენაერთის სახეობა დასავლეთ ევროპაში. სახელწოდება მომდინარეობს საბრძოლო იარაღი - "მუშკეტიდან", რომლითაც იყვნენ შეიარაღებულნი სამხედრო მოსამსახურეები. უმრავლესობისთვის მუშკეტერები ცნობილია ალექსანდრ დიუმა ...

                                               

ნანტის ედიქტი

ნანტის ედიქტი - კანონი, რომელიც ფრანგ პროტესტანტ-ჰუგენოტებს რწმენის თავისუფლებას ანიჭებდა. კანონი შედგენილ იქნა მეფე ანრი IV-ის ბრძანებით და დამტკიცდა ნანტში, 1598 წლის 13 აპრილს. კანონი შედგებოდა 93 მუხლისა და 36 საიდუმლო დადგენილებისგან; ეს უკა ...

                                               

ნაპოლეონის ომები

ნაპოლეონის ომები - ამ სახელით ცნობილია, ომები, რომელიც ევროპის სხვადასხვა სახელმწიფოებში მიმდინარეობდა ნაპოლეონ I-ს მეთაურობით, როდესაც ის იყო პირველი კონსული და იმპერატორი. უფრო ფარო აზრით აქ იგულისხმება ნაპოლეონის იტალიური კამპანიაც და ეგვიპტურ ...

                                               

ნოისტრია

ნოისტრია - ეწოდებოდა ფრანკების სამეფოს დასავლეთ ნაწილს 511-737 წლებში. იგი მდებარეობდა მდინარეების სენასა და ლუარას შორის. ნოისტრიის მეფეები მეროვინგების დინასტიიდან იყვნენ. მიუხედავად განუწყვეტელი ომისა მეზობელ ავსტრაზიასთან ეს ორი სამეფო ხშირად ...

                                               

ნორმანდიის საჰერცოგო

ნორმანდიის საჰერცოგო - საჰერცოგო თანამედროვე საფრანგეთის ტერიტორიაზე 911-1469 წლებში. მდებარეობდა ლა-მანშის სრუტის ნაპირას და ესაზღვრებოდა ბრეტანი, მენის საგრაფო, ორლეანი, ილ-დე-ფრანსი და პიკარდია. ამჟამად ყოფილი საჰერცოგოს ტერიტორია შედის ზემო დ ...

                                               

ოპერაცია ოვერლორდი

სამხედრო ოპერაცია "ოვერლორდი" - დასავლელი მოკავშირეების მიერ ჩატარებულ ოპერაცია, რომელიც მიზნად ისახავდა გერმანელთა განდევნას ჩრდილოეთ საფრანგეთიდან და იქ მომდევნო ოპერაციებისათვის მყარი ბაზისის შექმნას. "ოვერლორდის" ოპერაციას განეკუთვნებიან მოკა ...

                                               

პაპების ავინიონის ტყვეობა

პაპების ავინიონის ტყვეობა - 1309-1377 წწ. პერიოდი პაპობის ისტორიაში, როდესაც პაპების რეზიდენცია იმყოფებოდა არა რომში არამედ ავინიონში. 1305 წელს რომის პაპი კლემენტ V, რომელიც ფრანგი იყო, კონკლავზე აირჩიეს საფრანგეთის მეფე ფილიპ IV-ის მხარდაჭერით. ...

                                               

პარიზის პარლამენტი

პარიზის პარლამენტი - უმაღლესი სასამართლო ორგანო ძველი რეჟიმის საფრანგეთში. XV საუკუნიდან - ყველაზე მნიშვნელოვანი პროვინციული პარლამენტებიდან, რომლებიც იქმნებოდა მის მაგალითზე ქვეყნის სხვადასხვა რეგიონში. პარლამენტი საწმოიქმნა სამეფო საბჭოსგან ლათ ...

                                               

საფრანგეთის კამპანია

საფრანგეთის კამპანია - მესამე რაიხის ჯარების შეტევითი მოქმედება საფრანგეთის წინააღმდეგ 1940 წლის 10 მაისი - 24 ივნისს, მეორე მსოფლიო ომის დროს. საფრანგეთის კამპანიის მიზანი იყო ნიდერლანდების, ბელგიის, ლუქსემბურგის ოკუპაცია და საფრანგეთის ომიდან გ ...

                                               

საფრანგეთის მეოთხე რესპუბლიკა

საფრანგეთის მეოთხე რესპუბლიკა - რესპუბლიკური მთავრობა საფრანგეთში 1946–1958 წლებში. მისი ისტორია 1946 წლის 13 ოქტომბერს, დამფუძნებელი კრების მიერ კონსტიტუციის მიღებით იწყება. მეოთხე რესპუბლიკა ფაშისტურ ოკუპაციამდე არსებული მესამე რესპუბლიკის აღდგ ...

                                               

საფრანგეთის მეორე იმპერია

საფრანგეთის მეორე იმპერია - პერიოდი საფრანგეთის ისტორიაში, 1852 წლიდან 1870 წლამდე. მისი წინამორბედი საფრანგეთის მეორე რესპუბლიკა იყო. მეორე იმპერიას სათავეში ნაპოლეონ III, ნაპოლეონ ბონაპარტის ძმისშვილი ედგა. დამფუძნებელი კრების გადაწყვეტილებით, ...

                                               

საფრანგეთის მესამე რესპუბლიკა

საფრანგეთის მესამე რესპუბლიკა არსებობდა 1870 წლიდან, ნაცისტური გერმანიის მიერ 1940 წელს საფრანგეთის დაპყრობამდე, რასაც ვიშის რეჟიმის შექმნა მოყვა. მესამე რესპუბლიკამდე არსებობდა საფრანგეთის მეორე იმპერია. საფრანგეთი აწარმოებდა ომს პრუსიასთან, 187 ...

                                               

საფრანგეთის პირველი იმპერია

საფრანგეთის პირველი იმპერია - ნაპოლეონ ბონაპარტის იმპერიის ეპოქა საფრანგეთში. 1804 წლიდან საფრანგეთის ისტორიაში სრულიად ახალი ეტაპი იწყება. 2 დეკემბერს საფრანგეთის პირველმა კონსულმა ნაპოლეონ ბონაპარტიმ თავი იმპერატორად გამოაცხადა. მისი მმართველობ ...

                                               

საფრანგეთის პირველი რესპუბლიკა

საფრანგეთის პირველი რესპუბლიკა ფრანგი ხალხის მიერ განხორციელებული საფრანგეთის რევოლუციის მონაპოვარი იყო. 1792 წლის 21 სექტემბერს ეროვნული კონვენტის მიერ მონარქია გაუქმებულად – მეორე დღეს კი, საფრანგეთი რესპუბლიკად გამოცხადდა. ეს მოვლენა ევროპაში ...

                                               

საფრანგეთის რევოლუცია (1848)

1848 წლის საფრანგეთის რევოლუცია იგივე თებერვლის რევოლუცია - 1848 წლის რევოლუციების ნაწილი, ერთ-ერთი უდიდესი გადატრიალება საფრანგეთში, რომლის დროსაც ქვეყანაში დასრულდა 1830-1848 წლების "ივლისის მონარქია" იგივე "ორლეანელთა მონარქია" და შეიქმნა საფრ ...

                                               

საფრანგეთის რელიგიური ომები

საფრანგეთის რელიგიური ომები, ჰუგენოტური ომები - სამოქალაქო ომი საფრანგეთში კათოლიკეებსა და ჰუგენოტებს შორის XVI საუკუნის II ნახევარში. კათოლიკეთა წინამძღოლები ძმები გიზები იყვნენ, ჰუგენოტებისა - ნავარის მეფე ანტუან დე ბურბონი, მისი ძმა პრინცი კონ ...

                                               

საფრანგეთის რესპუბლიკის დროებითი მთავრობა

საფრანგეთის რესპუბლიკის დროებითი მთავრობა - საფრანგეთის გარდამავალი მთავრობა 1944–1946 წ.წ. ჩამოყალიბდა ვიშის რეჟიმის დამხობის შემდეგ და საფუძველი მოამზადა მეოთხე რესპუბლიკისთვის.

                                               

სენ-ჟერმენის ედიქტი

სენ-ჟერმენის ედიქტი - საფრანგეთის მეფის შარლ IX-ის ედიქტი, გამოსცეს 1562 წლის 17 იანვარს. იგი არეგულირებდა ჰუგენოტების, საფრანგეთის რელიგიური უმცირესობის, სამართლებრივ სტატუსს. ამ ედიქტით საფრანგეთში საფუძველი ჩაეყარა რელიგიურ შემწყნარებლობას. XV ...

                                               

ტერორის მმართველობა

ტერორის მმართველობა, შემოკლებით ტერორი - დაახლოებით 10-თვიანი პერიოდი საფრანგეთის რევოლუციის დროს, რომლის დროსაც რადიკალურად მიმართული მოწინააღმდეგე ფრაქციები ერთმანეთს სასტიკად უსწორდებოდნენ, გილიოტინაზე მასიური დასჯის ჩათვლით. ეს პერიოდი ზოგადა ...