ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 112




                                               

საბერძნეთის მეფეთა სია

საბერძნეთის მეფეთა სიაში წარმოდგენელია იმ მამაკაცების სიაში, რომლებიც ფლობდნენ საბერძნეთის სამეფო ტახტს 1832 წლიდან 1973 წლამდე. ძირითად შემთხვევაში ბერძენი მონარქები გლუქსბურგთა დინასტიიდან იყვნენ, რომელიც თავის მხრივ სათავეს დანიის სამეფო ოჯახი ...

                                               

საბერძნეთის პარლამენტი

საბერძნეთის პარლამენტი - საბერძნეთის პარლამენტი მდებარეობს პარლამენტის შენობაში, სინტაგმას მოედანზე, ათენში. ის არის ერთპალატიანი საკანონმდებლო ორგანო 300 წევრით, რომლებიც არჩეული არიან 4 წლით. 1844-1863 და 1927-1935 წლებში პარლამენტი იყო ორპალატ ...

                                               

საბერძნეთის რევოლუცია

საბერძნეთის რევოლუცია, ასევე საბერძნეთის დამოუკიდებლობისთვის ბრძოლა - ბერძენი ხალხის შეიარაღებული ბრძოლა ოსმალეთის იმპერიისგან დამოუკიდებლობისთვის, რომელიც დასრულდა კონსტანტინოპოლის სამშვიდობო ხელშეკრულებით, რომელმაც საბერძნეთი დაამკვიდრა, როგორც ...

                                               

საბერძნეთის სამეფო

საბერძნეთის სამეფო - ბერძნული მონარქიული ქვეყანა, რომელიც დიდი სახელმწიფოების გადაწყვეტილების საფუძველზე 1832 წელს ლონდონის ხელშეკრულებით დაარსდა. საბერძნეთის მონარქიული მმართველობა საერთაშორისო დონეზე აღიარეს კონსტანტინოპოლის ხელშეკრულებით. ამავ ...

                                               

შავი პოლკოვნიკები

შავი პოლკოვნიკები, ან პოლკოვნიკთა რეჟიმი ან უბრალოდ ხუნტა – სამხედრო დიქტატურა საბერძნეთში 1967–1974 წლებში, რომელსაც სათავეში ედგნენ გეორგიოს პაპადოპულოსი და დიმიტრიოს იოანიდისი. ისინი ხელისუფლებაში მოვიდნენ გადატრიალების გზით 1967 წლის 21 აპრილ ...

                                               

ძველი საბერძნეთი

ძველი საბერძნეთი, ელადა - ძველი ბერძნული სახელმწიფოების საერთო სახელწოდება. მოიცავდა ბალკანეთის ნახევარკუნძულის სამხრეთს, ეგეოსის ზღვის კუნძულებს, თრაკიის სანაპიროს, მცირე აზიის დასავლეთ სანაპირო ზოლს და ბერძნული კოლონიზაციის პერიოდში დაარსებული ...

                                               

ჰიმერის ბრძოლა

ჰიმერის ბრძოლა - ბრძოლა ბერძნებს და კართაგენელებს შორის სიცილიაზე კონტროლისათვის ძვ. წ. 480 წელს. კართაგენის არმია განადგურებული იქნა, ხოლო კართაგენის კოლონიებმა ბერძნებს დიდძალი გამოსასყიდი გადაუხადეს. ზოგიერთი ისტორიკოსის აზრით, ჰიმერის ბრძოლა ...

                                               

1924 წლის აგვისტოს აჯანყება

1924 წლის აგვისტოს აჯანყება - ბრძოლა საქართველოს ეროვნულ-სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღსადგენად. საბჭოთა ხელისუფლების წინააღმდეგ ყველაზე მასშტაბური, საყოველთაო-სახალხო შეიარაღებული გამოსვლა საქართველოში. საქართველოს სსრ მთავრობის მიერ შეფასდ ...

                                               

1956 წლის პროკლამაცია

1956 წლის პროკლამაცია მეორე მსოფლიო ომის შემდგომი ქართული ეროვნულ-განმათავისუფლებელი მოძრაობის დეკლარაციად იქცა. პროკლამაცია მოამზადა და თბილისის ქუჩებში გამოაკრა სკოლის მოწაფეების ჯგუფმა "გორგასლიანი", რომელსაც ზვიად გამსახურდია და მერაბ კოსტავა ...

                                               

არტეკი

არტეკი - საერთაშორისო ბავშვთა ბანაკი ყირიმში. განლაგებულია ყირიმის სამხრეთ სანაპიროზე, სოფელ გურძუფთან ახლოს. წარსულში იყო საბჭოთა კავშირის ყველაზე ცნობილი პიონერბანაკი და პიონერთა მოძრაობის სავიზიტო ბარათი. დიდი ხნის განმოვლობაზე იყო სოცბანაკიდა ...

                                               

ბუხარის სახალხო საბჭოთა რესპუბლიკა

ბუხარის სახალხო საბჭოთა რესპუბლიკა - საბჭოთა რესპუბლიკა შუა აზიაში 1920-24 წლებში. შეიქმნა წითელი არმიის მიერ 1920 წელს ბუხარის აღებისა და ბუხარის საამიროს გაუქმების შედეგად. ტერიტორია შეადგენდა 182 193 კმ 2 -ს, მოსახლეობა 2.2 მლნ-ზე მეტს. ცხოვრო ...

                                               

გულაგი

გულაგი – აკრონიმი Г лавное у правление исправительно–трудовых лаг ерей и колоний, შრომით-გამოსასწორებელი ბანაკების და კოლონიების მთავარი სამმართველო. გულაგის სახელით ცნობილია საბჭოთა სადამსჯელო სისტემის ნაწილი, სადაც პატიმრები სასჯელის მოხდასთან ...

                                               

ვარშავის პაქტი

ვარშავის პაქტი ან ვარშავის ხელშეკრულება, ოფიციალური სახელი მეგობრობის, თანამშრომლობისა და ურთიერთდახმარების ხელშეკრულება - ცენტრალურ და აღმოსავლეთ ევროპული კომუნისტური ქვეყნების ორგანიზაცია. დაარსდა 1955 წელს ვარშავაში, პოლონეთში, ნატოს ალიანსის ...

                                               

კომინტერნი

კომინტერნი, კომუნისტური ინტერნაციონალი, მე-3 ინტერნაციონალი - 1919-43 წლებში საერთაშორისო ორგანიზაცია, რომელიც სხვადასხვა ქვეყნების კომპარტიებს აერთიანებდა. დაარსდა 28 ორგანიზაციის მიერ რკპ-სა და პირადად ვლადიმერ ლენინის ინიციატივით რევოლუციური ი ...

                                               

კომინფორმი

კომინფორმი, კომუნისტური და მუშათა პარტიების ინფორმაციული ბიურო - საერთაშორისო ორგანიზაცია, რომელიც სხვადასხვა ქვეყნის კომუნისტურ პარტიებს აერთიანებდა. კომინტერნის ანალოგი. კომინფორმის დამფუძნებელი ყრილობა გაიმართა 1947 წლის 22 სექტემბერს პოლონეთშ ...

                                               

მანერჰაიმის ხაზი

მანერჰაიმის ხაზი - ფინეთის ყოფილი სასაზღვრო სიმაგრეების სისტემა კარელიის ყელზე. სახელი ეწოდა ფინელი მარშლის გუსტავ მანერჰაიმის სახელის მიხედვით. ააგეს 1927-1939 წლებში. სიგანე ფრონტის გასწვრივ 135 კმ. სიღრმე 95 კმ-მდე. შედგებოდა უზრუნველყოფის, მთ ...

                                               

პერესტროიკა

პერესტროიკა ქართულად აგრეთვე ცნობილი როგორც გარდაქმნა - პოლიტიკური მოძრაობა საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის შიგნით, რომელიც ასოცირდება საბჭოთა ლიდერის, მიხეილ გორბაჩოვის სახელთან. გულისხმობდა საბჭოთა პოლიტიკური და ეკონომიკური სისტემის გარდაქ ...

                                               

პოლიტიკური რეპრესიები საბჭოთა კავშირში

პოლიტიკური რეპრესიები საბჭოთა კავშირში – საშინაო პოლიტიკის პოლიტიკური ინსტრუმენტი საბჭოთა რუსეთსა და საბჭოთა კავშირში, დაწყებული ოქტომბრის რევოლუციის პირველივე დღეებიდან საბჭოთა კავშირის დაშლამდე, რომლის მსხვერპლი გახდა სსრკ–ში მცხოვრები მილიონობ ...

                                               

ჟელტოქსანი

ჟელტოქსანი - ყაზახეთის ახალგაზრდობის საპროტესტო აქცია, რომელიც მიმდინარეობდა 1986 წლის 16-17 დეკემბერს ყაზახეთის სსრ-ის მაშინდელ დედაქალაქ ალმა-ათაში. ოფიციალური ვერსიით მღელვარება გამოიწვია საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტ ...

                                               

რ-7

რ-7 სემიორკა - მსოფლიოში პირველი საკონტინენტთაშორისო ბალისტიკური რაკეტა, შემუშავებული საბჭოთა კავშირის მიერ ცივი ომის დროს 1959-68 წლებში. დასავლეთისთვის იგი ცნობილი იყოს ნატოს მიერ შერქმეული სახელით SS-6 Sapwood, ხოლო საბჭოთა კავშირში - GRAU 8K7 ...

                                               

რსფსრ სახალხო კომისართა საბჭო

რსფსრ სახალხო კომისართა საბჭო - საბჭოთა რუსეთის მმართველი ორგანო 1917-1946 წლებში. დაარსდა 1917 წლის 25 ოქტომბერს როგორც "მუშათა და გლეხთა დროებითი მთავრობა" და ეწოდა სახალხო კომისართა საბჭო. ეს სახელწოდება გამოიყენებოდა რსფსრ-ს 1918 წლის კონსტიტ ...

                                               

საბჭოთა კავშირის შენარჩუნების რეფერენდუმი (აფხაზეთი)

საბჭოთა კავშირის შენარჩუნების რეფერენდუმი აფხაზეთში - საკავშირო რეფერენდუმი, რომელიც ჩატარდა 1991 წლის 17 მარტს საბჭოთა კავშირის რიგ ქვეყნებში. აღნიშნული რეფერენდუმის მიზანი იყო, გაერკვია მოკავშირე რესპუბლიკებში ახალი საკავშირო ხელშეკრულების, კერ ...

                                               

საპროტესტო გამოსვლები თბილისში (1956)

1956 წლის საპროტესტო გამოსვლები თბილისში - ანტირევიზიონისტული საპროტესტო გამოსვლები თბილისში, საქართველოს საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის დედაქალაქში. აქციები მიმდინარეობდა 4 მარტიდან 9 მარტის ჩათვლით, საბჭოთა ჯარების მიერ დემონსტრანტების დარბევ ...

                                               

საქართველოს დამოუკიდებლობის კომიტეტი

საქართველოს დამოუკიდებლობის კომიტეტი - საქართველოს ანტისაბჭოთა პარტიების ინტერპარტიული პარიტეტული კომიტეტი, რომელიც 1922-1924 წლებში აქტიურ იატაკქვეშა ბრძოლას წარმართავდა საბჭოთა ოკუპაციისა და ბოლშევიკური რეჟიმის წინააღმდეგ. ანტისაბჭოთა პარტიების ...

                                               

სკკპ ცკ

საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტი ; 1918 - 1925 ЦК РКП; 1925 - 1952 ЦК ВКП) - სსრკ კომპარტიის უმაღლესი პარტიული ორგანო პარტიის ყრილობებს შორის პერიოდებში. სკკპ ცკ-ის უდიდესი რაოდენობა არჩეულ იქნა 1990 წლის კომპარტიის XXVIII ...

                                               

სსრ კავშირის შექმნის ხელშეკრულება

სსრ კავშირის შექმნის ხელშეკრულება - დოკუმენტი, რომლითაც იურიდიულად გაფორმდა 1917 წლის 25 ოქტომბრის ბოლშევიკური გადატრიალების შემდეგ რუსეთის ყოფილი იმპერიის ნანგრევებზე წარმოქმნილი გასაბჭოებული რესპუბლიკების გაერთიანება და ახალი იმპერიის - საბჭოთა ...

                                               

სსრკ-ფინეთის ომი

სსრკ-ფინეთის 1939-1940 წლების ომი, იგივე ზამთრის ომი - შეიარაღებული კონფლიქტი საბჭოთა კავშირსა და ფინეთს შორის 1939 წლის 30 ნოემბერიდან 1940 წლის 13 მარტამდე. ზოგიერთი საზღვარგარეთელი ისტორიკოსის მიხედვით, საბჭოთა კავშირის შემტევი ოპერაცია ფინეთზ ...

                                               

სტახანოვური მოძრაობა

სტახანოვური მოძრაობა, სსრ კავშირში, სოციალისტური წარმოების ნოვატორთა - მოწინავე მუშების, კოლმეურნეების, ინჟინერ-ტექნიკოსთა პერსონალის მასობრივი მოძრაობა ახალი ტექნიკის ათვისების ბაზაზე შრომის ნაყოფიერების ასამაღლებლად; წარმოიშვა 1935 წელს, II ხუთ ...

                                               

სუვერენულ სახელმწიფოთა კავშირი

სუვერენულ სახელმწიფოთა კავშირი) - არშემდგარი საკავშირო სახელმწიფო, განახლებული კავშირი სსრკ-ს ტერიტორიაზე. პროექტის თანახმად, უნდა შენარჩუნებულიყო ერთიანი სახელმწიფო სუვერენული რესპუბლიკებით. თავდაპირველად იგეგმებოდა როგორც "საბჭოთა სუვერენული რე ...

                                               

შინაგან საქმეთა სახალხო კომისარიატი

შინაგან საქმეთა სახალხო კომისარიატი, შსსკ - ყოფილი საბჭოთა კავშირის სახელმწიფო მმართველობის ცენტრალური ორგანო კრიმინალთან ბრძოლაში და საზოგადოებრივი წესრიგის დაცვაში 1917-1946 წლებში. შემდგომში შინაგან საქმეთა სამინისტრო დაერქვა. არსებობის პერიოდ ...

                                               

ჩერნობილის კატასტროფა

ჩერნობილის კატასტროფა - 1986 წლის 26 აპრილს უკრაინის ტერიტორიაზე მდებარე ჩერნობილის ატომური ელექტროსადგურის მეოთხე ბლოკის ავარია. ეს იყო ბირთვულ მოვლენათა საერთაშორისო შკალით მეშვიდე დონის ერთადერთი შემთხვევა ისტორიაში. ბირთვული აფეთქების შედეგად ...

                                               

ხრუშჩოვის დათბობა

ხრუშჩოვის დათბობა - პერიოდი 1950-იანი წლების ბოლოსა და 1960-იანების დასაწყისში, როდესაც საბჭოთა კავშირში რეპრესიები და ცენზურა საგრძნობლად შერბილდა. ტერმინი ეკუთვნის ილია ერენბურგს, რომელმაც ეს სიტყვა პირველად მის 1954 წლის რომანში "დათბობა" გამო ...

                                               

კუსკატლანი

კუსკატლანი - კოლუმბამდელი პერიოდის სახელმწიფო თანამედროვე სალვადორის ტერიტორიაზე, მდინარე პასიდან მდინარე ლემპამდე. კუსკატლანი ტოლტეკების მიწიდან გადმოსახლებული ნაუატლის ენაზე მოსაუბრე მოსახლეობის მიერ IX - X სს. მიჯნაზე დაარსდა. კულტურულად ისინი ...

                                               

ანგლო-ზულუსური ომი

ანგლო-ზულუსური ომი - 1879 წლის დაპირისპირება ზულუსის ტომებს და ინგლისს შორის, რომელიც ინგლისის გამარჯვებით, ზულუს ტომების მეთაურის ტყვედ ჩაგდებით და სახელმწიფოს ანექსიით დასრულდა.

                                               

ბურების მეორე ომი

ბურების მეორე ომი - მიმდინარეობდა 1899 წლის 11 ოქტომბრიდან 1902 წლის 31 მაისამდე, ბრიტანეთის იმპერიასა და აფრიკაანსზე მოლაპარაკე ნიდერლანდელი მოსახლეების ორ დამოუკიდებელ ტრანსვაალისა და ორანჟის თავისუფალ რესპუბლიკას შორის. ბრიტანეთის გამარჯვებითა ...

                                               

ბურების ომები

ბურების ომები ეწოდება ბრიტანეთის იმპერიასა და ბურების ორ დამოუკიდებელ სახელმწიფოებს შორის წარმოებულ ორ ომს: ბურების პირველი ომი და ბურების მეორე ომი.

                                               

ბურების პირველი ომი

ბურების პირველი ომი ასევე ცნობილია როგორც ანგლო-ბურების პირველი ომი ან ტრანსვაალის რესპუბლიკის ომი. ის დაიწყო 1880 წლის 16 დეკემბერს და დასრულდა ბურების გამარჯვებით 1881 წლის 23 მარტს. ის იყო ბურების ომების პირველი ნაწილი.

                                               

ვერენინგის ხელშეკრულება

ვერენინგის ხელშეკრულება - 1902 წლის 31 მაისს დადებული სამშვიდობო ხელშეკრულება, რომელმაც დაასრულა ბურების მეორე ომი. ამ ხელშეკრულებამ დაასრულა ბურების ორ დამოუკიდებელ რესპუბლიკასა ტრანსვაალის რესპუბლიკა, ორანჟის თავისუფალი სახელმწიფო და ბრიტანეთის ...

                                               

ორანჟის თავისუფალი სახელმწიფო

ორანჟის თავისუფალი სახელმწიფო წარმოადგენდა ბურების დამოუკიდებელ რესპუბლიკას სამხრეთ აფრიკაში, რომელიც მეცხრამეტე საუკუნის მეორე ნახევარში არსებობდა. შემდგომში ამ ტერიტორიას ეწოდებოდა მდინარე ორანჟის კოლონია, ხოლო სამხრეთ აფრიკის კავშირის შექმნის ...

                                               

სამხრეთ აფრიკის აქტი

სამხრეთ აფრიკის აქტი აღნიშნავს ბრიტანეთის პარლამენტის მიერ მიღებულ აქტს, რომლის საფუძველზეც ბრიტანული კოლონიებისგან: კაპის, ნატალის, ორანჟის და ტრანსვაალისაგან შეიქმნა სამხრეთ აფრიკის კავშირი. აქტი განიხილავდა როდეზიას როგორც მომავალში კავშირის შ ...

                                               

ტრანსვაალის რესპუბლიკა

ტრანსვაალის რესპუბლიკა, ბურების დამოუკიდებელი რესპუბლიკა, რომელიც მეცხრამეტე საუკუნის მეორე ნახევარში სამხრეთი აფრიკის ტერიტორიაზე მდებარეობდა. ის მოიცავდა ტერიტორიას, რომელიც დღეისთვის წარმოადგენს სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის რეგიონ ტრანსვაალს. ი ...

                                               

ადის-აბების შეთანხმება (1972)

ადის-აბების შეთანხმება - სამშვიდობო ხელშეკრულება, რომელმაც დაასრულა სუდანის პირველი სამოქალაქო ომი. ხელი მოაწერეს 1972 წელს ეთიოპიის დედაქალაქ ადის-აბებაში. მხარეებს შორის მიღწეული შეთანხმება აისახა სუდანის კონსტიტუციაში.

                                               

ანგლო-ეგვიპტური სუდანი

ანგლო-ეგვიპტური სუდანი - პერიოდი სუდანის ისტორიაში, როდესაც ის ეგვიპის და გაერთიანებული სამეფოს კონდომინიუმს წარმოადგენდა. ეგვიპტის ბრიტანული ოკუპაცია 1936წ წელს დასრულდა სუეცის არხის ზონის გარდა. ამის მიუხედავად ბრიტანეთის ძალები განაგრძობდნენ ს ...

                                               

კონფლიქტი სამხრეთ კორდოფანსა და ცისფერი ნილოსის შტატში

კონფლიქტი სამხრეთ კორდოფანსა და ცისფერი ნილოსის შტატში - სუდანის სამხრეთით კორდოფანსა და ცისფერი ნილოსის შტატში მიმდინარე კონფლიქტი. დაპირისპირებული მხარეებია ერთი მხრივ სუდანის არმია, ხოლო მეორე მხრივ: სუდანის სახალხო განმათავისუფლებელი მოძრაობა ...

                                               

ნაივაშის შეთანხმება

ნაივაშის შეთანხმება - სამშვიდობო შეთანხმება, რომელსაც ხელი მოაწერეს სუდანის სახალხო განმათავისუფლებელმა მოძრაობამ და სუდანმა 2005 წელს. ხელშეკრულების შედეგად დასრულდა სუდანის მეორე სამოქალაქო ომი. გარდა ამისა, ნაივაშის ხელშეკრულების შედეგად გაინი ...

                                               

სამხრეთ სუდანის დამოუკიდებლობის რეფერენდუმი (2011)

სამხრეთ სუდანის დამოუკიდებლობის რეფერენდუმი - სამხრეთ სუდანის სუდანისგან გამოყოფის რეფერენდუმი, რომელიც გაიმართა 2011 წლის 9 იანვარიდან 15 იანვრის ჩათვლით, თანახმად 2005 წლის ნაივაშის შეთანხმებისა სუდანის სახალხო განმათავისუფლებელ არმიასა და სუდა ...

                                               

სუდანის მეორე სამოქალაქო ომი

სუდანის მეორე სამოქალაქო ომი - სამხედრო კონფლიქტი სუდანში, 1983 წლიდან 2005 წლამდე. თავისი ჰუმანიტარული შედეგებით ეს იყო ყველაზე ტრაგიკული კონფლიქტი XX საუკუნის მეორე ნახევარში. 2001 წლის ცნობებით 2 მილიონი ადამიანი გახდა ომით გამოწვეული სისხლისღ ...

                                               

სუდანის პირველი სამოქალაქო ომი

სუდანის პირველი სამოქალაქო ომი - სამოქალაქო ომი სუდანში ქრისტიანულ სამხრეთსა და მუსულმანურ ჩრდილოეთს შორის. 1953 წელს დიდმა ბრიტანეთმა და ეგვიპტემ დადეს ხელშეკრულება, რომელიც ითვალისწინებდა სუდანის თვითგამორკვევის უფლებას. დამოუკიდებლობისაკენ გარ ...

                                               

საუდის არაბეთის ისტორია

საუდის არაბეთი ძვ. წ. II ათასწლეულიდან მომთაბარე არაბებით იყო დასახლებული. ახ. წ. VII საუკუნეში არაბეთის ნახევარკუნძულის დასავლეთ ნაწილში ახალი რელიგია - ისლამი აღმოცენდა და პირველი მუსლიმური თეოკრატიული სახელმწიფო - არაბთა სახალიფო შეიქმნა. VII– ...

                                               

დირაიას საამირო

დირაიას საამირო ან საუდების პირველი სახელმწიფო. დაარსდა 1744 წელს, როდესაც იმამი მუჰამად იბნ აბდ ალ-ბახაბი და პრინცი მუჰამად იბნ საუდი შეთანხმდნენ შეექმნათ რელიგიურ-პოლიტიკური გაერთიანება არაბეთის ნახევარკუნძულზე კონტროლის დასამყარებლად. ამან ვაჰ ...