ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 109




                                               

ნორვეგიის მონარქი

ნორვეგიის მონარქი, ანუ მეფე, ნორვეგიის სახელმწიფოს მეთაურია, სადაც კონსტიტუციურ მონარქიასთან ერთად მთავრობის საპარლმანეტო სისტემაა. ნორვეგიის მონარქიის ფესვებს ჰარალდ თმამშვენიერამდე მივყავართ. მანამდე ქვეყანა პატარ–პატარა სამეფოებად იყოფოდა, რომ ...

                                               

შვედეთისა და ნორვეგიის გაერთიანებული სამეფო

შვედეთ-ნორვეგიის უნია ან შვედეთისა და ნორვეგიის გაერთიანებული სამეფო - შვედეთისა და ნორვეგიის პირადი უნია, რომელიც 1814 წლიდან 1905 წლამდე არსებობდა. დამყარდა 1814 წლის შვედეთ-ნორვეგიის ომის შედეგად. ამ უნიით შვედეთი ვალდებულებას იღებდა ეღიარებინ ...

                                               

პაკისტანის ისტორია

პაკისტანის ისტორია მოიცავს პაკისტანისა და მისი ტერიტორიის ისტორიას უძველესი პერიოდიდან დღემდე. თავად პაკისტანი, როგორც სახელმწიფო მხოლოდ 1947 წელს ჩამოყალიბდა, თუმცა მისი ისტორია ჯერ კიდევ ნეოლითური ხანიდან იწყება.

                                               

პანამის ისტორია და კულტურა

პანამის არხი - სანაოსნო არხი პანამაში, რომელიც ერთმანეთთან აკავშირებს ატლანტისა და წყნარ ოკეანეებს. არხი ჭრის პანამის ყელს და წარმოადგენს საერთაშორისო საზღვაო ვაჭრობის უმნიშვნელოვანეს არტერიას. არხის ორივე დაბოლოება სპეციალური რაბებითაა დაკეტილი, ...

                                               

პანამის ყელი

პანამის ყელი მისი ისტორიული სახელია დარიენის ყელი - მიწის ვიწრო ზოლი, რომელიც მდებარეობს კარიბის ზღვასა და წყნარ ოკეანეს შორის, ასევე აკავშირებს სამხრეთ და ჩრდილოეთ ამერიკას. ის მდებარეობს პანამაში, პანამის არხის ტერიტორიაზე. როგორც უმეტესობა ყელ ...

                                               

პარაგვაის ისტორია

პარაგვაის ტერიტორიაზე პირველ ევროპელმა ფეხი დადგა 1525 წელს. პარაგვაის ისტორიის დასაწყისად ითვლება 1537 წლის 15 აგვისტო, როდესაც ესპანელებმა დააარსეს ქალაქი ასუნსიონი. პარაგვაიმ დამოუკიდებლობა მოიპოვა 1811 წელს. 1864 წელს დაიწყო პარაგვაის ომი, რო ...

                                               

აბიპონები

აბიპონები - ადგილობრივი ინდიელები, რომლებიც გრან-ჩაკოს რეგიონის არგენტინის კუთვნილ ტერიტორიაზე სახლობდნენ. მიეკუთვნებოდნენ გუაკურუს ენათა ლინგვისტურ ჯგუფს. XIX საუკუნის დასაწყისში, მათ როგორც ეთნიკურმა ჯგუფმა არსებობა შეწყვიტეს. შემორჩენილია მცირ ...

                                               

იეზუიტთა სახელმწიფო პარაგვაიში

იეზუიტთა სახელმწიფო პარაგვაიში – სახელმწიფო სამხრეთ ამერიკაში, პარაგვაიში 1610-1768 წლებში, დააარსეს იეზუიტებმა ინდიელების ექსპლუატაციის მიზნით. ინდიელების პირველი დასახლებები – რედუქციები, რომლისთვისაც დამახასიათებელი იყო პატრიარქალურ-გვაროვნულ ...

                                               

პარაგვაელები იტალიაში

პარაგვაელების არსებობა იტალიაში სათავეს 1980-იანი წლებიდან იღებს. 2010 წლის მონაცემებით, იტალიაში 1 502 მუდმივი იმიგრანტი ცხოვრობს პარაგვაიდან. 2006 წელს მათი რიცხვი 837 იყო. პარაგვაელთა ყველაზე დიდი რაოდენობა განაწილებულია სამ ქალაქში: რომში, ვე ...

                                               

პარაგვაის სამოქალაქო ომი

პარაგვაის სამოქალაქო ომი - კონფლიქტი პარაგვაიში, რომელიც მიმდინარეობდა 1947 წლის მარტიდან აგვისტომდე. 1940 წელს, პრეზიდენტმა იხინიო მორინიგომ გააუქმა კონსტიტუცია და აკრალა პოლიტიკური პარტიები. მისი მმართველობის წინააღმდეგ მიმართული მოძრაობა საყოვ ...

                                               

პერუს ისტორია

პერუს ისტორია რამდენიმე ათასწლეულს მოიცავს. პერუს ტერიტორიაზე არსებობდნენ მსოფლიოს ერთ-ერთი უძველესი ცივილიზაციები - ნორტე-ჩიკო და ინკების ცივილიზაცია. ესპანეთის იმპერიამ XVI ს. დაიპყრო ინკას იმპერია, დანიშნა მეფისნაცვალი და შეუერთა თავის სამხრეთ ...

                                               

ვილკაბამბა (პერუ)

ვილკაბამბა - ინკების ქალაქი, რომელიც 1539 წელს დააარსა მანკო ინკა იუპანკიმ, როდესაც ესპანელებთან დამარცხებული ინკების გარკვეულმა ნაწილმა ტყეს შეაფარა თავი. ქალაქი წარმოადგენდა ინკების იმპერიის უკანასკნელ თავშესაფარს, სანამ ის 1572 წელს ესპანელებმ ...

                                               

ინკების დაპყრობა ესპანელების მიერ

1532 წელს კახამარკის ბრძოლის შედეგად ფრანსისკო პისაროს 167–მა ჯარისკაცმა გაანადგურა ინკების იმპერია. ინკების იმპერიის ტრაგიკული დაცემის ისტორია ჩვენთვის ძირითადად ცნობილია ესპანელი ისტორიკოსებისგან. ესპანელთა გამარჯვება ინკებზე განპირობებული იყო ...

                                               

კახამარკის ბრძოლა

კახამარკის ბრძოლა – ფრანსისკო პისაროს მეთაურობით ესპანელი კონკისტადორების მცირე რიცხოვანი რაზმის შეტევა 7 000 უიარაღო მეფე ატაჰუალპას თანმხლებ პირზე. ეს ბრძოლა გახდა კულმინაცია მრავალთვიანი დაპირისპირებისა პისაროს რაზმსა და ინკების იმპერიის მმართ ...

                                               

მოჩეს კულტურა

მოჩეს კულტურა - კოლუმბამდელი კულტურა სამხრეთ ამერიკაში. გავრცელებული იყო ახ. წ. I-VIII საუკუნეებში პერუს ჩრდილოეთ სანაპიროზე. მისი ცენტრი მდებარეობდა ქალაქ ტრუხილიოს მახლობლად. მოჩეს კულტურას მიეკუთვნება უაკა-დელ-სოლი, უაკა-დე-ლა-ლუნა, პანიამარკა ...

                                               

ნასკას კულტურა

ნასკას კულტურა - კოლუმბამდელი ცივილიზაცია პერუში. გავრცელებული იყო თანამედროვე პერუს სამხრეთ სანაპიროზე ძვ. წ. II - ახ. წ. VI სს–ში. მთავარი ქალაქი იყო კაუაჩი. წარმოადგენს პარაკასის კულტურის გაგრძელებას.

                                               

პაჩაკამაკი

პაჩაკამაკი – არქეოლოგიური ძეგლი პერუში. მდებარეობს ლიმიდან სამხრეთ–აღმოსავლეთით 40 კმ-ის დაშორებით. მდინარე ლურინის ხეობაში. მიეკუთვნება ლიმის კულტურას. თარიღდება III-VII საუკუნეებით.

                                               

პერუს ვიცე-სამეფო

პერუს ვიცე-სამეფო შეიქმნა 1542 წელს და წარმოადგენდა ესპანეთის კოლონიას სამხრეთ ამერიკაში, დედაქალაქი იყო ლიმა. პერუს ვიცე-სამეფო ერთ-ერთი იყო XVI-XVII საუკუნეებში ამერიკის კონტინენტზე არსებული ესპანეთის ორი ვიცე-სამეფოდან. ესპანელები არ შეეწინააღ ...

                                               

პერუს ისტორიის ქრონოლოგია

WorldStatesmen State of Fear დაარქივებული 2006-12-03 საიტზე Wayback Machine. is a documentary that tells the story of Perus war on terror based on the findings of the Peruvian Truth and Reconciliation Commission. Machu Picchu information, photos, ...

                                               

პერუს კოლუმბამდელი ისტორია

პერუს კულტურათა და ანდების რეგიონის განვითარების ცხრილი შედგენილია ედვარდ ლენინგის მიერ და მას იყენებს არქეოლოგთა სხვადასხვა ჯგუფი. დათარიღების ალტერნატიული სისტემა შეიმუშავა ლუის ლუმბრერასმა. გვიანდელი ჰორიზონტის კულტურათა უმეტესობა და გვიანდელი ...

                                               

ჩავინის კულტურა

ჩავინის კულტურა - კოლუმბამდელი ცივილიზაცია პერუში. გავრცელებული იყო ჩრდილოეთ ანდების მთიწინეთში თანამედროვე პერუს ტერიტორიაზე ძვ. წ. 900 - 200 წწ. ჩავინის კულტურა გავრცელებულია მოსნას ხეობაში, იქ სადაც ერთმანეთს ერთვიან მდინარეები მოსნა და უაჩეკს ...

                                               

ჩრდილოეთ პერუს რესპუბლიკა

ჩრდილოეთი პერუს რესპუბლიკა - 1836-1839 წლებში პერუ-ბოლივიის კონფედერაციაში შემავალი საკმაოდ მოკლე ისტორიის მქონე სამი რესპუბლიკიდან ერთ-ერთი. ჩრდილოეთ პერუ ჩამოყალიბდა პერუს რესპუბლიკის ორად გაყოფის შედეგად, როდესაც ის გაიყო ჩრდილოეთ და სამხრეთ პ ...

                                               

პოლონეთის ისტორია

ბრინჯაოს ხანაში აქ გავრცელებული იყო ტშინეცის კულტურა, შემდეგ იგი შეცვალა კელტურ-ალირიულმა რკინის ხანის ლუჟიცის კულტურამ. ჩვენი წელთაღრიცხვის დასწყისში პოლონეთის ტერიტორიაზე ცხოვრობდნენ სლავი ტომები, სკირები და ლუგიერები, რომლებიც ზარუბინეცის კულტ ...

                                               

ბოლესლავ II გულადი

ბოლისლავ II გულადი - პოლონეთის მთავარი და პოლონეთის მეფე, პიასტების დინასტიის წარმომადგენელი, პოლონეთის მთავარ კაზიმირ I აღმშენებლის და მარია დობრონეგას ვაჟი. ბოლესლავ II განაახლა საკუთარი ბაბუის ბოლესლავ I მამაციის დაპყრობითი პოლიტიკა. მთავარი ა ...

                                               

ბრესტის უნია

ბრესტის უნია 1596 წლისა - კიევის მიტროპოლიის ზოგიერთი მართლმადიდებელი ეპისკოპოსისა და ეპარქიების მიერთება რომის კათოლიკურ ეკლესიასთან რეჩ პოსპოლიტას ტერიტორიაზე. 1596 წლის ოქტომბერში ბრესტში სინოდის გადაწყვეტილების მიხედვით.

                                               

დასავლეთ პოლიანები

დასავლეთ პოლიანები - დასავლეთსლავური ტომი, რომელიც შეადგენდა გვიანდელი პოლონელების ძირითად მასას და მისცა მათ სახელი. ხალხთა დიდი გადასახლების დროს პოლიანები მიახლოებით VI საუკუნეში მოვიდნენ ვისლასა და ოდრას ნაპირებთან. მათ მთავარ ქალაქს წარმოადგ ...

                                               

ემილია პლატერი

ემილია პლატერი - გრაფინია და რევოლუციონერი პოლონეთ-ლიტვის დანაწილებული მიწებიდან. გაიზარდა პატრიოტული ტრადიციით, იბრძოდა მცირე რაზმით 1830-1831 წლების პოლონეთის აჯანყებისას, მონაწილეობას იღებდა ბროლების დაგეგმვაში და პოლონელი ამბოხებულების ჯარებშ ...

                                               

ვარშავის საჰერცოგო

ვარშავის საჰერცოგო - 1807 წელს დადებული ტილზიტის ზავის შემდეგ ჩამოყალიბებული სახელმწიფო პოლონეთის იმ ნაწილზე, რომელიც პრუსიას ჰქონდა დაპყრობილი. ვარშავის საჰერცოგო ნაპოლეონ I ბონაპარტმა ჩამოაყალიბა და ამიტომ ეს პოლონური სახელმწიფო საფრანგეთის ვას ...

                                               

ვისლიანელები

ვისლიანელები - დასავლეთსლავური ტომი, რომელიც ცხოვრობდა მინიმუმ VII საუკუნედან მცირე პოლონეთის ტერიტორიაზე. IX საუკუნეში ვისლიანელებმა წარმოქმნეს ტომობრივი სახელმწიფო რომლის ცენტრი იყო კრაკოვი, სანდომირი და სტრადუვი.

                                               

თავისუფალი ქალაქი კრაკოვი

თავისუფალი, დამოუკიდებელი და მთლიანად ნეიტრალური ქალაქი კრაკოვი მხარესთან ერთად, უფრო ცნობილია როგორც თავისუფალი ქალაქი კრაკოვი ან კრაკოვის რესპუბლიკა - ქალაქი-სახელმწიფო, რომელიც შეიქმნა ვენის კონგრესის მიერ 1815 წელს, სამი მეზობელი ქვეყნის ზედა ...

                                               

იანვრის აჯანყება

1863 წლის პოლონეთის აჯანყება, ან იანვრის აჯანყება - შლიახტის აჯანყება პოლონეთის სამეფოს, ჩრდილო-დასავლეთ კრაისა და ვოლინიის ტერიტორიაზე. აჯანყების მიზანი იყო რეჩ პოსპოლიტას აღორძინება 1772 წლის აღმოსავლეთის საზღვრებით. დაიწყო 1863 წლის 22 იანვარს ...

                                               

კატინის ხოცვა-ჟლეტა

კატინის ხოცვა-ჟლეტა - პოლონეთის მოქალაქეების მასობრივი მკვლელობა. განხორციელდა 1943 წლის გაზაფხულზე სსრკ-ს ნკვდ-ს თანამშრომლების მიერ. როგორც 1992 წელს გამოქვეყნებული დოკუმენტებით დასტურდება, სიკვდილით დასჯა განხორციელა ნკვდ-ს ტროიკამ სკკპ ცკ-ის ...

                                               

კოშიცეს პრივილეი

კოშიცეს პრივილეი - პოლონეთის მეფის ლაიოშ I დიდის 1374 წლის 17 სექტემბრის სიგელი, რომელშიც წარმოდგენილი იყო შლიახტის უფლებები და პრივილეგიები, რომლითაც სარგებლობდნენ მხოლოდ უმაღლესი რანგის სასულიერო და სამოქალაქო ფეოდალები. ამის სანაცვლოდ, ლუდვიგი ...

                                               

კრაკოვის აჯანყება (1846)

კრაკოვის აჯანყება - აჯანყება კრაკოვში ავსტრიელთა ბატონობისა და ფეოდალური წყობილების წინააღმდეგ. დაიწყო 1846 წლის 20 თებერვალს. აჯანყებულებმა აიღეს ქალაქი და 22 თებერვალს შექმნეს პოლონეთის რესპუბლიკის ეროვნული მთავროაბა, რომელმაც მანიფესტით მოუწოდ ...

                                               

კრაკოვის აჯანყება (1923)

კრაკოვის აჯანყება - კრაკოვის მუშების შეიარაღებული გამოსვლა 1923 წლის 6 ნოემბერს. 31 ოქტომბერს პოლონეთის მთავრობის დადგენილებით გამოცხადდა საგანგებო მდგომარეობა და შეიქმნა სამხედრო-საველე სასამართლოები. კომპარტიამ მოუწოდა მუშებს გადამწყვეტი ბრძოლი ...

                                               

კრევოს უნია

კრევოს უნია - ხელშეკრულება, რომლითაც შეიქმნა დინასტიური გაერთიანება პოლონეთსა და ლიტვას შორის. ლიტვის მეფე იაგაილო დაქორწინდა პოლონეთის დედოფალ იადვიგაზე. კრევოს უნიას ხელი მოაწერეს 1385 წლის 14 აგვისტოს კრევოს ციხესიმაგრეში თანამედროვე ბელარუსი, ...

                                               

ლიახები

ლიახი, ლიახები - პოლონელების სახელწოდება, ძველ სლავურ მატიანეებში. ლიახები - პოლონელების ერთ-ერთი ეთნონიმი. შესაძლებელია თავიდან ეს ეთნონიმი გამოიყენებოდა სილეზიელი პოლონელების აღსანიშნავად, ხოლო შემდეგ გავრცელდა მთლიან პოლონეთზე. ლიახები - რეჩ პ ...

                                               

ლუგიერები

ლუგიერები - ძველი ტომი, რომელიც იღებდა აქტიურ მონაწილეობას რომაელებთან ბრძოლაში ახალი წელთაღრიცხვის დასაწყისში. ცხოვრობდნენ თანამედროვე პოლონეთის ტერიტორიაზე ვისლა-ოდერის შუამდინარეთში. ასოცირდებიან პშევორის კულტურის მატარებლებთან. გერმონდურებთან ...

                                               

ომი პოლონეთის მემკვიდრეობისათვის

ომი პოლონეთის მემკვიდრეობისათვის - ომი ერთი მხრივ, რუსეთ-ავსტრია-საქსონიასა და, მეორე მხრივ, საფრანგეთს შორის. მიმდინარეობდა 1733-1735 წლებში. ომის საბაბი გახდა პოლონეთის ტახტისათვის ბრძოლა ავგუსტ II-ის სიკვდილის შემდეგ. საფრანგეთამა პოლონეთის ტა ...

                                               

პოზნანის დიდი სამთავრო

პოზნანის დიდი სამთავრო - საჰერცოგო, პოლონურ წყაროებში სამთავრო, შეიქმნა ვენის კონგრესის გადაწყვეტილებით ვარშავის საჰერცოგოს დასავლეთ ტერიტორიების საფუძველზე, ადრე ცნობილი იყო როგორც დიდი პოლონეთი. პოლიტიკურ-ადმინისტრაციულად გახდა ავტონომია პრუსიი ...

                                               

პოლონეთ-ავსტრიის ომი

პოლონეთ-ავსტრიის ომი ან ავსტრია-პოლონეთის ომი იყო 1809 წელს მეხუთე კოალიციის ომების ნაწილი. ამ ომში ვარშავის საჰერცოგოს პოლონური ძალები ფორმალურად ნაპოლეონის ხელმძღვანელობით და საქსონიის სამეფოს მცირე მხარდაჭერით იბრძოდნენ ავსტრიის იმპერიის წინაა ...

                                               

პოლონეთის აჯანყება (1830-1831)

პოლონეთის აჯანყება - ეროვნულ-განმათავისუფლებელი აჯანყება მეფის რუსეთის წინააღმდეგ. აჯანყება დაიწყო პოლონეთის სამეფოში და გავრცელდა ლიტვაში, დასავლეთ ბელარუსსა და მარჯვენა ნაპირის უკრაინის ტერიტორიებზე. მისი მთავარი მამოძრავებელი ძალა შლიახტა იყო. ...

                                               

პოლონეთის სამეფო

პოლონეთის სამეფო არაოფიციალურად მოიხსენიება როგორც, "რუსეთის პოლონეთი" შეიქმნა 1815 წელს ვენის კონგრესის გადაწყვეტილების შედეგად, რუსეთის იმპერიასთან კონსტიტუციური პერსონალური უნიის დადებით. ცენტრალური სახელმწიფოების მიერ 1915 წელს შეცვლილი იქნა ...

                                               

პოლონეთის სამეფო (1916-1918)

პოლონეთის სამეფო ან არაოფიციალურად პოლონეთის სარეგენტო სამეფო - მარიონეტული სახელმწიფო, დაარსებული 1916 წლის 5 ნოემბრის აქტის საფუძველზე და ცნობილ იქნა გერმანიისა და ავსტრო-უნგრეთის იმპერიების მიერ. შეიქმნა ყოფილი რუსეთის იმპერიის შემადგენლობაში ...

                                               

პომორიელები

პომორიელები, პომერანები - დასავლეთსლავური ტომები, რომლებიც ცხოვრობდნენ XVI-XVII საუკუნეებში ოდრას დაბლობებში ბალტიის ზღვის სანაპიროზე. 900 წელს პომერანების არეალის საზღვარი გადიოდა ოდრაზე დასავლეთით, ვისლაზე აღმოსავლეთით და ნეტოჩიზე სამხრეთით. შე ...

                                               

პრჟემისლ II (პოლონეთი)

პრჟემისლ II ან პრჟემისლავ II II, ლათ. Primislaus, 14 ოქტომბერი 1257, პოზნანი - 8 თებერვალი 1296, როგოზნო) - დიდი პოლონეთის ჰერცოგი პოზნანში 1273 წლიდან, დიდი პოლონეთის ჰერცოგი კალიშში 1279 წლიდან, მცირე პოლონეთის ჰერცოგი კრაკოვში 1290-1291 წლებში ...

                                               

სლენზიანელები

სლენზიანები ან სლეზანიელები - დასავლეთსლავური ეთნიკური ჯგუფი, რომლებიც ცხოვრობდნენ ქვემო სილეზიის ტერიტორიაზე მთა სლენჟასთან ქალაქ ვროცლავამდე. სილეზიის სახელწოდება ამ ჯგუფისაგან მოდის. IX საუკუნეში ბავარიელი გეოგრაფი ახსენებს სლეზანიელების 15 და ...

                                               

სმოლენსკის ავიაკატასტროფა

2010 წლის 10 აპრილს, თვითმფრინავ ტუ-154-ს, პოლონური დელეგაციის წევრები გადაჰყავდა რუსეთის ქალაქ სმოლენსკში. მაშინ, როდესაც თვითმფრინავი ჯდებოდა ქალაქ სმოლენსკის აეროპორტში, მან განიცადა ავიაკატასტროფა. ამ ავიაკატასტროფას შეეწირა პოლონეთის პრეზიდე ...

                                               

სოლიდარობა (პოლონური პროფკავშირი)

1985 წელს საბჭოთა ხელისუფლების სათავეში მოვიდა მიხეილ გორბაჩოვი. მის სახელს საბჭოთა კავშირში გატარებული არაერთი ეკონომიკური თუ პოლიტიკური რეფორმა უკავშირდება, რასაც მოჰყვა ცვლილებები პოლონეთშიც. პირველი ნაბიჯი პოლიტიკური პატიმრების გათავისუფლება ...

                                               

ჩრდილოეთის ომი (1655-1660)

ჩრდილოეთის ომი - შვედეთისა და მისი მოკავშირეების ომი რეჩ პოსპოლიტასა და მის მოკავშირეებთან. მიმდინარეობდა 1654-1667 წლების რუსეთ-პოლონეთის ომის დროს. შვედეთის ჯარებმა დაიკავეს თითქმის მთელი პოლონეთი, აგრეთვე ლიტვის ნაწილი. რუსეთთან დადებულმა დროე ...